بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معاشرت با زیردستان :

فرصت دادن به زیردستان

نوح بن شعیب از خادم امام رضا (علیه السلام) به نام نادر می گوید: امام رضا (علیه السلام) خیلی متواضعانه با ما برخورد می کرد و می فرمود:

«انْ قُمْتُ عَلَی رُؤوسِکمْ وَ انْتُمْ تَأکلُونَ فَلَا تَقُومُوا حَتّی تَفْرُغُوا»^[۱]؛

«اگر من در حال غذا خوردن نزد شما آمدم، تا غذا تمام نشده از جای خود حرکت نکنید».

او می افزاید که گاهی امام صدا می زد و در پاسخ می گفتیم: ما در حال صرف غذا هستیم. حضرت می فرمود: بگذارید آنها غذایشان را تمام کنند.

محبت همراه با قاطعیت

ابوحفصه گوید: امام صادق (علیه السلام) غلامش را پی حاجتی فرستاد و او دیر کرد. امام به دنبال وی رفت و دید در جایی خوابیده است. کنارش نشست و به صورتش باد زد تا بیدار شد. به او فرمود:

«یا فُلَانُ! وَاللهِ مَا ذَلِک تَنَامُ اللَّیلَ وَ النَّهَارَ؛ لَک اللَّیلُ وَلَنَا مِنْک النَّهَارُ»^[۲]

؛ «ای غلام! این چه کاری است؟ شب و روز می خوابی! شب بخواب و روز به کارها برس».

مصونیت از خشونت

نقل شده است که امام سجاد (علیه السلام) در یک روز، دو مرتبه خدمتکارش را صدا زد و وی پاسخ نداد. برای بار سوم که او را خواست، پاسخ داد، امام فرمود: فرزندم! آیا صدای مرا نشنیدی؟ گفت: بله، شنیدم. فرمود: چرا جواب ندادی؟ گفت: چون از خشم و غضب شما ایمن هستم. فرمود:

«سپاس خدایی را که خدمتگزارم را از من ایمن ساخته است».^[۳]

گذشت از لغزش

در سیره امام سجاد (علیه السلام) آمده است که غلامش مرتکب خطایی شد و آن اشتباه به مرگ یکی از فرزندان آن حضرت منجر گردید. حضرت به جای آن که او را کیفر دهد، او را در راه خدا آزاد کرد. ماجرا این بود که تعدادی مهمان در خانه امام سجاد (علیه السلام) حضور داشتند. خادم آن حضرت عجله و بی احتیاطی کرد و ظرف غذایی که در تنور بود، بر سر کودک امام ریخت و آن بچه در اثر سوختگی از دنیا رفت. غلام مضطرب و نگران شد. امام به او فرمود:

«انْتَ حُرّ فَانَّک لم تعتمده»^[۴]؛