فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱)

بهترین فرصت برای دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) همراه با یک هدیه ویژه!

یک پیشنهاد جذاب که نباید از دست بدهید!

اگر به دنبال یک فایل حرفه‌ای و استاندارد هستید، ما فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) را با محتوایی کامل و ساختاری منظم در اختیار شما قرار می‌دهیم. به‌علاوه، یک پاورپوینت رایگان نیز به‌عنوان هدیه ویژه دریافت خواهید کرد!

فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱)،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

مقدمه

صحیفه سجادیه میراث گران بهای بر جای مانده از
چهارمین پیشوای معصوم شیعیان امام علی بن الحسین علیه السلام است. این کتاب شریف،
گنجینه ای بدیع و ثروتی تمام ناشدنی است. حقیقت آن تحفه ای است الهی که بر قلب
عزیزترین انسان ها جاری شده است. جامع و کامل است و از منبعی سر چشمه می گیرد که
مصون از هر گونه اشتباه و خطا است. زبان این کتاب شریف زبان نیایش است و به
گونه ای عرضه شده است که هر خواننده به فراخور فهم و دانش خود از آن بهره می گیرد

.

اندیشمندان شیعی درباره صحیفه سجادیه تحقیقات زیادی در
قالب شرح و ترجمه نگاشته اند و میراث علمی گران بهایی به یادگار گذاشته اند که با
این تلاش ها مقداری از راه را هموار نمودهاند؛ ولی اکثر این مطالعات بر اساس
دقت های ادبی و شرح و توضیح واژه ها در عرصه های مختلف صورت گرفته است، نظیر شرح
“ریاض السالکین”، که در هفت جلد نگاشته شده است و یکی از شرح های معتبر
و مهم صحیفه به شمار می آید. ولی بیش تر به جهات ادبی و شرح و توضیح واژه ها از
نگاه اعتقادی و اخلاقی پرداخته است

.

بنابراین، ناگفته پیداست که اولا،ً تحقیقات ارزشمند
علمای سلف درباره صحیفه سجادیه، بیش تر در قالب شرح و توضیح لغات و جملات بوده و
در آنها کم تر به تجزیه و تحلیل تربیتی مطالب پرداخته شده است

.

ثانیا، با وجود ابعاد تربیتی که صحیفه سجادیه دارد،
حتی آن دسته از شرح هایی که به طور تحلیلی به شرح و تفسیر صحیفه سجادیه پرداخته اند،
با یک دید تربیتی، به تجزیه و تحلیل دعاهای صحیفه نپرداخته اند

.

ثالثا، علاوه برخلاء موجود در پژوهش های پیشین،
نیازهای فعلی مربیان و جوامع شیعی در برخورداری از اندیشه های تربیتی امام سجاد
علیه السلام توجیه گر ضرورت بررسی و اصطیاد برخی از عناصر نظام تربیتی آن است. این
مقاله مروری کوتاه بر یافته های یادشده در زمینه های مبانی، اصول، روش ها و اهداف
تربیتی در صحیفه سجادیه است

.

مبانی
تربیتی در صحیفه سجادیه

مبانی عبارت از: یک سری ویژگی ها و صفات (منفی و مثبت

)

انسانی که در همه
انسان ها وجود دارند و اصول تربیتی بر آن ها مبتنی می باشند

.

با مروری بر صحیفه سجادیه به نکاتی بر می خوریم که
گرچه به شکل دعا از سوی امام بزرگوار به ما رسیده است، ولی به روشنی ویژگی انسان
را تبیین نموده و اساس و مبنای اصول تربیتی را ارائه می دهد. با پی جویی دعاهای
صحیفه سجادیه، به کشف و بررسی مهم ترین مبانی تربیتی صحیفه سجادیه از جمله
“خود دوستی

“

،

“

خدا
دوستی”، “کمال خواهی”، “میل به جاودانگی”، “خوف و
رجا

“

،

“

غفلت”، “دنیا
دوستی” و “اختیار”، دست یافتیم. در این مقال، به برخی از مبانی
تربیتی اشاره می شود

.

خود
دوستی (حب ذات

)

بر اساس این ویژگی مهم، انسان قبل از هر چیز و هر کس،
بیش تر به خود علاقه مند بوده و فطرتا عاشق خود می باشد و تمام محبت ها و عشق و
علاقه هایش به دیگران از محبت به خودش سرچشمه می گیرد. حتی گرایش و محبتی که به
خدا دارد از خود دوستی مایه می گیرد. حب ذات اگر کنترل نشود و در جهت صحیح و درستی
هدایت نشود، انسان را به نابودی می کشاند

.

گرچه عنوان دقیق “حب ذات” یا خود دوستی
مستقیما در صحیفه سجادیه نیامده است، ولی جلوه هایی از آن به صورت های مختلف در
بعضی از دعاها مشاهده می شود. از جمله دعای هفتم صحیفه است که حضرت به هنگام کار
دشوار و دل آزار یا پیشامدهای سخت یا غم و اندوه، آن را چنین می خواند

:

ای آن که گره های ناگوارایی ها به وسیله او باز
می گردد، و ای آن که تندی سختی ها به او شکسته می شود، و ای آن که رهایی یافتن از گرفتاری ها
و رفتن به سوی آسایش فراخی، از او درخواست می گردد.(۲

)

همچنین دعاهایی که امام علیه السلام در آن درخواست
رفع فقر و تنگدستی و در مواردی درخواست هایی در مورد سعادت، کمال، قدرت، نعمت و…
از خداوند دارد، همه ناشی از خود دوستی است و این که انسان همیشه به دنبال
خوبی هاست و از ناراحتی ها و سختی ها گریزان است، پس این ویژگی امری فطری است و به
خودی خود، مطلوب است

.

بنابراین، یکی از مهم ترین ویژگی های انسان که منشأ
بروز رفتارهای انسان می شود، خود دوستی است. خود دوستی غریزه ای است که اگر به آن
توجه شود و در مسیر صحیحی قرار داده شود، منشأ عزت خواهی، کمال خواهی، سعادت و…
می شود. اما اگر غریزه خود دوستی به انحراف کشانده شود، روح استکبار و طغیان و سرکشی
بر انسان چیره می شود و منشأ رفتارهای ناپسندی از قبیل خودپرستی، عجب و غرور، حرص
می شود

.

خداخواهی
و خداجویی

این ویژگی در فطرت همه انسان ها نهفته است. انسان ها
حتی کسانی که در پیدا کردن مصداق حقیقی خداوند به اشتباه و انحراف رفته اند همیشه
به سراغ خدا و پرستش اویند

.

حضرت امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه در
نخستین دعا بیانی دارد که به فطرت خداجوی انسان اشاره می کند

:

به قدرت و توانایی خود آفریدگان را آفرید، و آنان را
به اراده و خواست خویش به وجود آورد بی این که از روی مثال و نمونه ای باشد، سپس
آنان را در راه اراده و خواست خویشتن روان گردانید، و در راه محبت و دوستی به خود
بر انگیخت.(۳

)

امام علیه السلام در دعاهای بیست، بیست و یک، بیست و
هشت، پنجاه و دعاهای بسیار دیگر،(۴) بیاناتی دارند که اشاره به خدا خواهی و خدا
جویی انسان به هنگام اضطرار و تنگناها دارد. ایشان در یکی از این دعاها به خداوند
عرضه می دارد

:

بار خدایا مرا چنان قرار ده که هنگام اضطرار به (کمک
و یاری

)

تو (بر دشمن) حمله آورم، و هنگام نیازمندی از تو بخواهم، و هنگام درویشی
(یا ذلت و خواری) به درگاه تو زاری کنم، و مرا چون بیچاره شوم به یاری خواستن از
غیر خود و چون فقیر گردم به فروتنی برای درخواست از غیر خویش و چون بترسم به زاری
کردن پیش غیر خود آزمایش مفرما.(۵

)

هدف امام علیه السلام از طرح مفهوم خدا خواهی، که از
مبانی تربیتی در اسلام به حساب می آید، توجه دادن انسان ها به فطرت خداجویشان است،
این گرایش، از طریق توجه دادن انسان به خدا، در اصلاح رفتارهای وی تأثیرگذار است.
انسان خداجو به خاطر فطرت خدا خواهی اش همیشه خدا را در نظر دارد و در اثر همین توجه،
آلوده به گناه و معصیت خدا نمی شود و رفتارهایش با نیت خالص و در جهت تقرب به خدا
انجام می پذیرد

.

دنیا
دوستی

یکی دیگر از ویژگی های انسان دنیادوستی است. علت این
که انسان زندگی دنیا را دوست دارد، علاقه به جاودانگی و نیز علت دیگر، نقد بودن و
مشهود بودن کارآیی های دنیا در گستره زندگی انسان و بر آوردن نیازهای او است. آن
چه از برخی از فرازهای صحیفه به دست می آید، این است که دنیا و مادیات نباید به
صورت ایده آل و کمال مطلوب درآید، محبتی که مذموم است این گونه محبت است

.

امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه، بیانات
فراوانی در مورد نگرش به دنیا دارد که از مجموع آنها دو نوع نگرش به دست می آید

:

نخست مذمت دنیا
دوستی، به خاطر زیان های آن، نظیر

:

و دوستی دنیای پست را که از آنچه (سعادت و نیکبختی
که) نزد تو است منع می نماید، و از طلبیدن وسیله و دست آویز به سوی تو باز می دارد،
و از تقرب و نزدیک شدن به (طاعت) تو غافل و بی خبر می گرداند، از دلم برکن.(۶

)

در این فراز امام علیه السلام به یکی از مهم ترین
زیان های دنیادوستی که همان جلوگیری از تقرب به خداست، اشاره می کند و از این جهت
دنیا دوستی را مورد مذمت قرار می دهد

.

نگرش دوم، درخواست دنیا برای عبادت و بندگی خدا، حضرت
امام سجاد علیه السلام در این زمینه می فرماید

:

و مرا از کسب و روزی به دست آوردن با رنج بی نیاز کن،
و بی حساب روزی ده، تا از عبادت و بندگی تو برای به دست آوردن روزی باز نمانم، و
زیر بار سنگینی زیان ها و بدی عواقب کسب نروم.(۷

)

بنابراین ویژگی دنیادوستی با نگرش های مختلف آن، نظیر
نگرش مستقل به دنیا یا مقدمه بودن دنیا برای آخرت، از آنجا که منشأ رفتارهایی در
انسان می شود از قبیل: حرص و آز، در صورت نگرش مستقل به دنیا داشتن و زهد، تلاش
برای آباد ساختن آخرت، در صورت نگرش مقدمه بودن دنیا برای آخرت

.

از این ویژگی
انسان به عنوان یک مبنای تربیتی در صحیفه سجادیه بحث می شود

.

غفلت

یکی دیگر از خصلت هایی که دامن گیر انسان است، غفلت و
فراموشی است. انسان ذاتا به گونه ای است که در اثر توجه بیش از حد به اموری از
دیگر امور و شئونات باز می ماند و غافل می شود

.

این خصلت اگر چه در مواردی شاید تا حدی
به نفع او باشد، ولی متأسفانه در بسیاری موارد وجود این ویژگی در انسان موجب انحرافات
و از دست دادن فرصت ها و سقوط و هلاکت او می شود. تا حدی که انسان خدا و خویشتن و
اهداف عالیه خویش را فراموش می کند. برای این که دنیا و زیبایی های فریبنده آن، او
را مدهوش می کند و قدرت درک و تشخیص را از او می گیرد. برای دفع این آسیب و نجات
انسان از دام غف صفحه محتوای کاملاً استاندارد است که بر اساس اصول علمی و دانشگاهی تدوین شده است. تمامی اطلاعات با دقت تنظیم شده و آماده استفاده برای پروژه‌های تحقیقاتی و علمی می‌باشد.

با دریافت این مجموعه، دیگر نیازی به صرف وقت برای تنظیم و ویرایش نخواهید داشت. ساختار منظم و حرفه‌ای فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) کار شما را ساده‌تر کرده و ارائه مطالب را آسان‌تر می‌سازد. همچنین، پاورپوینت هدیه‌ای که همراه فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) دریافت می‌کنید، یک ابزار ایده‌آل برای ارائه‌های دانشگاهی و حرفه‌ای خواهد بود.

تمامی محتوا به‌روزرسانی شده و مطابق با استانداردهای آموزشی تهیه شده است. علاوه بر این، فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) کاملاً ویرایش‌پذیر بوده و می‌توانید آن‌ها را بر اساس نیاز خود شخصی‌سازی کنید.

کیفیت این مجموعه تضمین‌شده است و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی آماده پاسخگویی خواهد بود. پس این فرصت استثنایی را از دست ندهید و همین حالا فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) را دریافت کنید!

---

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به: مبانی، اصول، روش ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه(۱) :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

مقدمه

صحیفه سجادیه میراث گران بهای بر جای مانده از
چهارمین پیشوای معصوم شیعیان امام علی بن الحسین علیه السلام است. این کتاب شریف،
گنجینه ای بدیع و ثروتی تمام ناشدنی است. حقیقت آن تحفه ای است الهی که بر قلب
عزیزترین انسان ها جاری شده است. جامع و کامل است و از منبعی سر چشمه می گیرد که
مصون از هر گونه اشتباه و خطا است. زبان این کتاب شریف زبان نیایش است و به
گونه ای عرضه شده است که هر خواننده به فراخور فهم و دانش خود از آن بهره می گیرد

.

اندیشمندان شیعی درباره صحیفه سجادیه تحقیقات زیادی در
قالب شرح و ترجمه نگاشته اند و میراث علمی گران بهایی به یادگار گذاشته اند که با
این تلاش ها مقداری از راه را هموار نمودهاند؛ ولی اکثر این مطالعات بر اساس
دقت های ادبی و شرح و توضیح واژه ها در عرصه های مختلف صورت گرفته است، نظیر شرح
“ریاض السالکین”، که در هفت جلد نگاشته شده است و یکی از شرح های معتبر
و مهم صحیفه به شمار می آید. ولی بیش تر به جهات ادبی و شرح و توضیح واژه ها از
نگاه اعتقادی و اخلاقی پرداخته است

.

بنابراین، ناگفته پیداست که اولا،ً تحقیقات ارزشمند
علمای سلف درباره صحیفه سجادیه، بیش تر در قالب شرح و توضیح لغات و جملات بوده و
در آنها کم تر به تجزیه و تحلیل تربیتی مطالب پرداخته شده است

.

ثانیا، با وجود ابعاد تربیتی که صحیفه سجادیه دارد،
حتی آن دسته از شرح هایی که به طور تحلیلی به شرح و تفسیر صحیفه سجادیه پرداخته اند،
با یک دید تربیتی، به تجزیه و تحلیل دعاهای صحیفه نپرداخته اند

.

ثالثا، علاوه برخلاء موجود در پژوهش های پیشین،
نیازهای فعلی مربیان و جوامع شیعی در برخورداری از اندیشه های تربیتی امام سجاد
علیه السلام توجیه گر ضرورت بررسی و اصطیاد برخی از عناصر نظام تربیتی آن است. این
مقاله مروری کوتاه بر یافته های یادشده در زمینه های مبانی، اصول، روش ها و اهداف
تربیتی در صحیفه سجادیه است

.

مبانی
تربیتی در صحیفه سجادیه

مبانی عبارت از: یک سری ویژگی ها و صفات (منفی و مثبت

)

انسانی که در همه
انسان ها وجود دارند و اصول تربیتی بر آن ها مبتنی می باشند

.

با مروری بر صحیفه سجادیه به نکاتی بر می خوریم که
گرچه به شکل دعا از سوی امام بزرگوار به ما رسیده است، ولی به روشنی ویژگی انسان
را تبیین نموده و اساس و مبنای اصول تربیتی را ارائه می دهد. با پی جویی دعاهای
صحیفه سجادیه، به کشف و بررسی مهم ترین مبانی تربیتی صحیفه سجادیه از جمله
“خود دوستی

“

،

“

خدا
دوستی”، “کمال خواهی”، “میل به جاودانگی”، “خوف و
رجا

“

،

“

غفلت”، “دنیا
دوستی” و “اختیار”، دست یافتیم. در این مقال، به برخی از مبانی
تربیتی اشاره می شود

.

خود
دوستی (حب ذات

)

بر اساس این ویژگی مهم، انسان قبل از هر چیز و هر کس،
بیش تر به خود علاقه مند بوده و فطرتا عاشق خود می باشد و تمام محبت ها و عشق و
علاقه هایش به دیگران از محبت به خودش سرچشمه می گیرد. حتی گرایش و محبتی که به
خدا دارد از خود دوستی مایه می گیرد. حب ذات اگر کنترل نشود و در جهت صحیح و درستی
هدایت نشود، انسان را به نابودی می کشاند

.

گرچه عنوان دقیق “حب ذات” یا خود دوستی
مستقیما در صحیفه سجادیه نیامده است، ولی جلوه هایی از آن به صورت های مختلف در
بعضی از دعاها مشاهده می شود. از جمله دعای هفتم صحیفه است که حضرت به هنگام کار
دشوار و دل آزار یا پیشامدهای سخت یا غم و اندوه، آن را چنین می خواند

:

ای آن که گره های ناگوارایی ها به وسیله او باز
می گردد، و ای آن که تندی سختی ها به او شکسته می شود، و ای آن که رهایی یافتن از گرفتاری ها
و رفتن به سوی آسایش فراخی، از او درخواست می گردد.(۲

)

همچنین دعاهایی که امام علیه السلام در آن درخواست
رفع فقر و تنگدستی و در مواردی درخواست هایی در مورد سعادت، کمال، قدرت، نعمت و…
از خداوند دارد، همه ناشی از خود دوستی است و این که انسان همیشه به دنبال
خوبی هاست و از ناراحتی ها و سختی ها گریزان است، پس این ویژگی امری فطری است و به
خودی خود، مطلوب است

.

بنابراین، یکی از مهم ترین ویژگی های انسان که منشأ
بروز رفتارهای انسان می شود، خود دوستی است. خود دوستی غریزه ای است که اگر به آن
توجه شود و در مسیر صحیحی قرار داده شود، منشأ عزت خواهی، کمال خواهی، سعادت و…
می شود. اما اگر غریزه خود دوستی به انحراف کشانده شود، روح استکبار و طغیان و سرکشی
بر انسان چیره می شود و منشأ رفتارهای ناپسندی از قبیل خودپرستی، عجب و غرور، حرص
می شود

.

خداخواهی
و خداجویی

این ویژگی در فطرت همه انسان ها نهفته است. انسان ها
حتی کسانی که در پیدا کردن مصداق حقیقی خداوند به اشتباه و انحراف رفته اند همیشه
به سراغ خدا و پرستش اویند

.

حضرت امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه در
نخستین دعا بیانی دارد که به فطرت خداجوی انسان اشاره می کند

:

به قدرت و توانایی خود آفریدگان را آفرید، و آنان را
به اراده و خواست خویش به وجود آورد بی این که از روی مثال و نمونه ای باشد، سپس
آنان را در راه اراده و خواست خویشتن روان گردانید، و در راه محبت و دوستی به خود
بر انگیخت.(۳

)

امام علیه السلام در دعاهای بیست، بیست و یک، بیست و
هشت، پنجاه و دعاهای بسیار دیگر،(۴) بیاناتی دارند که اشاره به خدا خواهی و خدا
جویی انسان به هنگام اضطرار و تنگناها دارد. ایشان در یکی از این دعاها به خداوند
عرضه می دارد

:

بار خدایا مرا چنان قرار ده که هنگام اضطرار به (کمک
و یاری

)

تو (بر دشمن) حمله آورم، و هنگام نیازمندی از تو بخواهم، و هنگام درویشی
(یا ذلت و خواری) به درگاه تو زاری کنم، و مرا چون بیچاره شوم به یاری خواستن از
غیر خود و چون فقیر گردم به فروتنی برای درخواست از غیر خویش و چون بترسم به زاری
کردن پیش غیر خود آزمایش مفرما.(۵

)

هدف امام علیه السلام از طرح مفهوم خدا خواهی، که از
مبانی تربیتی در اسلام به حساب می آید، توجه دادن انسان ها به فطرت خداجویشان است،
این گرایش، از طریق توجه دادن انسان به خدا، در اصلاح رفتارهای وی تأثیرگذار است.
انسان خداجو به خاطر فطرت خدا خواهی اش همیشه خدا را در نظر دارد و در اثر همین توجه،
آلوده به گناه و معصیت خدا نمی شود و رفتارهایش با نیت خالص و در جهت تقرب به خدا
انجام می پذیرد

.

دنیا
دوستی

یکی دیگر از ویژگی های انسان دنیادوستی است. علت این
که انسان زندگی دنیا را دوست دارد، علاقه به جاودانگی و نیز علت دیگر، نقد بودن و
مشهود بودن کارآیی های دنیا در گستره زندگی انسان و بر آوردن نیازهای او است. آن
چه از برخی از فرازهای صحیفه به دست می آید، این است که دنیا و مادیات نباید به
صورت ایده آل و کمال مطلوب درآید، محبتی که مذموم است این گونه محبت است

.

امام سجاد علیه السلام در صحیفه سجادیه، بیانات
فراوانی در مورد نگرش به دنیا دارد که از مجموع آنها دو نوع نگرش به دست می آید

:

نخست مذمت دنیا
دوستی، به خاطر زیان های آن، نظیر

:

و دوستی دنیای پست را که از آنچه (سعادت و نیکبختی
که) نزد تو است منع می نماید، و از طلبیدن وسیله و دست آویز به سوی تو باز می دارد،
و از تقرب و نزدیک شدن به (طاعت) تو غافل و بی خبر می گرداند، از دلم برکن.(۶

)

در این فراز امام علیه السلام به یکی از مهم ترین
زیان های دنیادوستی که همان جلوگیری از تقرب به خداست، اشاره می کند و از این جهت
دنیا دوستی را مورد مذمت قرار می دهد

.

نگرش دوم، درخواست دنیا برای عبادت و بندگی خدا، حضرت
امام سجاد علیه السلام در این زمینه می فرماید

:

و مرا از کسب و روزی به دست آوردن با رنج بی نیاز کن،
و بی حساب روزی ده، تا از عبادت و بندگی تو برای به دست آوردن روزی باز نمانم، و
زیر بار سنگینی زیان ها و بدی عواقب کسب نروم.(۷

)

بنابراین ویژگی دنیادوستی با نگرش های مختلف آن، نظیر
نگرش مستقل به دنیا یا مقدمه بودن دنیا برای آخرت، از آنجا که منشأ رفتارهایی در
انسان می شود از قبیل: حرص و آز، در صورت نگرش مستقل به دنیا داشتن و زهد، تلاش
برای آباد ساختن آخرت، در صورت نگرش مقدمه بودن دنیا برای آخرت

.

از این ویژگی
انسان به عنوان یک مبنای تربیتی در صحیفه سجادیه بحث می شود

.

غفلت

یکی دیگر از خصلت هایی که دامن گیر انسان است، غفلت و
فراموشی است. انسان ذاتا به گونه ای است که در اثر توجه بیش از حد به اموری از
دیگر امور و شئونات باز می ماند و غافل می شود

.

این خصلت اگر چه در مواردی شاید تا حدی
به نفع او باشد، ولی متأسفانه در بسیاری موارد وجود این ویژگی در انسان موجب انحرافات
و از دست دادن فرصت ها و سقوط و هلاکت او می شود. تا حدی که انسان خدا و خویشتن و
اهداف عالیه خویش را فراموش می کند. برای این که دنیا و زیبایی های فریبنده آن، او
را مدهوش می کند و قدرت درک و تشخیص را از او می گیرد. برای دفع این آسیب و نجات
انسان از دام غفلت، در نظام تربیتی صحیفه سجادیه تدابیری اندیشیده شده است