فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک

فرصتی استثنایی: دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک به همراه پاورپوینت رایگان!

یک پیشنهاد ویژه برای شما!

اگر به دنبال یک منبع کامل و کاربردی هستید، با تهیه فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک، یک پاورپوینت حرفه‌ای را به‌صورت هدیه دریافت خواهید کرد.

چرا فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک یک انتخاب عالی است؟

• 101 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

  شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

  لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

  توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

  ---

  بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک :

  v:* {behavior:url(#default#VML);}
  o:* {behavior:url(#default#VML);}
  w:* {behavior:url(#default#VML);}
  .shape {behavior:url(#default#VML);}

  Normal
  ۰

  false
  false
  false

  EN-US
  X-NONE
  AR-SA

  MicrosoftInternetExplorer4

  /* Style Definitions */
  table.MsoNormalTable
  {mso-style-name:”Table Normal”;
  mso-tstyle-rowband-size:0;
  mso-tstyle-colband-size:0;
  mso-style-noshow:yes;
  mso-style-priority:99;
  mso-style-qformat:yes;
  mso-style-parent:””;
  mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  mso-para-margin:0in;
  mso-para-margin-bottom:.0001pt;
  mso-pagination:widow-orphan;
  font-size:11.0pt;
  font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
  mso-ascii-font-family:Calibri;
  mso-ascii-theme-font:minor-latin;
  mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
  mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
  mso-hansi-font-family:Calibri;
  mso-hansi-theme-font:minor-latin;
  mso-bidi-font-family:Arial;
  mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

  مقدمه

  در عصر حاضر، مطالعه روابط بین الملل، پژوهش های
  راهبردی، به خصوص مباحث مربوط به سیاست های جغرافیایی (ژئوپولیتیک

  )

  ، از اهمیت ویژه ای برخوردار است

  .

  از آن جا که ژئوپولیتیک در واقع، نتایج جغرافیایی یک
  سیاست است، در یک تحلیل ژئوپولیتیکی، اهتمام بر آن است که بین مراکز قدرت
  بین المللی و مناطق جغرافیایی رابطه برقرار شود و هدف از آن، تبیین نقش عوامل
  جغرافیایی در سیاست کشورهاست؛ زیرا وقایع سیاسی همیشه در یک محیط جغرافیایی اتفاق
  می افتد و عوامل جغرافیایی در روند پدیده های سیاسی تأثیرگذار است؛ چنانچه گفته
  شده: «بدون توجه به کلیه عوامل زیست محیطی، اعم از انسانی و غیرانسانی، ملموس و
  غیرملموس، محیط سیاسی بین المللی را به طور کامل نمی توان شناخت

  »^(۱)

  ؛ یعنی در عرصه روابط بین الملل،
  بازیگران سیاسی از آزادی تام برخوردار نبوده و به شدت متأثر از عوامل جغرافیایی
  هستند و از این رو، در تصمیم گیری ها محدودیت دارند

  .

  در نظریه سیاسی جغرافیایی، ساختار جغرافیایی
  منطقه ای که در آن اِعمال قدرت می شود، از اهمیت خاصی برخوردار است

  .

  استادان فن برای
  تبیین این اهمیت، از قیاس با شطرنج بهره جسته اند که در آن، برای هر بازیکن، علاوه
  بر نوع و تعداد مهره ها، نحوه چیدن آن ها در کنار مهره های رقیب نیز نقش دارد. بر
  این اساس، می توان گفت: منطقه یا کشوری که به دلیل ساختار جغرافیایی ویژه مورد
  توجه قدرت های رقیب بوده و استعداد برقراری و یا برهم زدن بازی را دارا می باشد،
  حایز اهمیت سیاسی جغرافیایی است

  .

  سؤالاتی که مطرح می باشد، عبارت است از: عوامل زیست محیطی
  چه نقشی در روابط بین الملل دارد؟ آیا موقعیت ژئوپولیتیکی بذاته یک عامل مثبت
  است یا منفی؟ به بیان دیگر، آیاقدرت آفرین است یاعامل ضعف ودرماندگی؟جایگاه ونقش ژئوپولیتیک
  دردوران معاصرچگونه است؟

  ژئوپولیتیک
  و عوامل مؤثر در آن

  تعریف «ژئوپولیتیک»: «ژئوپولیتیک» مرکّب از دو واژه
  «ژئو» به معنای زمین و «پولیتیک» به معنای سیاست است. در فارسی، معادل هایی همانند
  «سیاست جغرافیایی»، «علم سیاست جغرافیایی» و «جغرافیا سیاست شناسی» برای آن ذکر
  شده است

  .

  در انگلیسی، به آن «جیوپالیتیکس

  » (Geopalitics)

  ، در آلمانی به خاستگاه اصلی آن، «گئوپولیتیک

  » (Geopolitike)

  و در فرانسوی

  «

  ژئوپولیتیک

  » (geopolitique)

  اطلاق
  شده است

  .

  در اصطلاح، «ژئوپولیتیک» رویکرد یا دیدگاهی برای
  سیاست خارجی است که هدف آن تبیین و پیش گویی رفتار سیاسی و توانایی های نظامی بر
  حسب محیط طبیعی است. بنابراین، رویکرد ژئوپولیتیک با تفاوت مراتب، بیانگر تأثیر
  قطعی و جبری جغرافیا در وقایع سیاسی و تاریخی می باشد

  .^(۲)

  عوامل
  مؤثر در ژئوپولیتیک

  این عوامل به دو دسته تقسیم می شود؛ عوامل ثابت و
  عوامل متغیر که در ذیل، به طور اجمال تبیین می گردد

  :

  الف.
  عوامل ثابت

  ۱

  موقعیت: عبارت است از نحوه قرار گرفتن یک نقطه در
  سطح کره زمین که خود دارای حالت عمومی یا نسبی، خصوصی و ریاضی است. در مطالعات
  سیاسی جغرافیایی، حالت عمومی بیش تر مورد توجه می باشد. به طور کلی، حدود فعالیت
  هر کشور در امور بین المللی، بیش تر بستگی به موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با همسایگان
  (قدرتمند یا ضعیف) و نیز مناسباتش با قدرت های بزرگ جهانی دارد

  .

  موقعیت جغرافیایی یا مناسب است یا نامناسب. در عرصه بین المللی،
  موقعیت جغرافیای مناسب و وجود انسان های فعّال و ماهر و توجه به موقعیت جغرافیایی
  می تواند عامل موفقیت باشد

  .

  در مقابل، بی اعتنایی به وضعیت جغرافیایی، عامل بحران ژئوپولیتیکی
  به شمار می رود. نمونه آن قلمرو جغرافیایی هلال خصیب و نقطه مقابل آن کشور ترکیه
  است که از موقعیت خود استفاده مناسب برده است

  .^(۳)

  کشوری دارای موقعیت راهبردی، به ناچار بخشی از راهبردهای نظامی
  به شمار می رود؛ اگر به گونه ای راهبردی وارد عمل شود، می تواند در مسیر توسعه گام
  بردارد، وگرنه به کانون بحران تبدیل می شود؛ مانند افغانستان

  .

  ژان گاتمن در این زمینه می گوید: «اگر زمین مانند یک
  توپ بیلیارد، صاف و صیقلی بود، دلیلی بر مطالعات ژئوپولیتیک نبود و کارایی هم
  نداشت، اما تنوع در چهره ظاهری زمین است که روابط متنوع انسانی را موجب گشته است

  .»^(۴)

  موقعیت را به گونه های مختلف تقسیم کرده اند

  :

  الف. موقعیت دریایی: از زمان های قدیم، دست رسی به
  دریا یکی از عوامل مهم توسعه طلبی کشورها بوده است. این تصور عام وجود دارد که در
  اختیار داشتن آب های آزاد شرط لازم برای رسیدن به قدرت جهانی است. بیش تر
  پژوهندگان، مداخله نظامی شوروی

  (

  سابق) به افغانستان را دنباله سیاست های پیشین روسیه تزاری برای
  دست رسی به آب های گرم دانسته اند

  .^(۵)

  کامل ترین شکل موقعیت دریایی، موقعیت جزیره ای است که
  برقرا صفحه محتوای دقیق:

  فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک شامل ۱۰۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

  شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

  لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

  توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

  ---

  بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک :

  v:* {behavior:url(#default#VML);}
  o:* {behavior:url(#default#VML);}
  w:* {behavior:url(#default#VML);}
  .shape {behavior:url(#default#VML);}

  Normal
  ۰

  false
  false
  false

  EN-US
  X-NONE
  AR-SA

  MicrosoftInternetExplorer4

  /* Style Definitions */
  table.MsoNormalTable
  {mso-style-name:”Table Normal”;
  mso-tstyle-rowband-size:0;
  mso-tstyle-colband-size:0;
  mso-style-noshow:yes;
  mso-style-priority:99;
  mso-style-qformat:yes;
  mso-style-parent:””;
  mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  mso-para-margin:0in;
  mso-para-margin-bottom:.0001pt;
  mso-pagination:widow-orphan;
  font-size:11.0pt;
  font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
  mso-ascii-font-family:Calibri;
  mso-ascii-theme-font:minor-latin;
  mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
  mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
  mso-hansi-font-family:Calibri;
  mso-hansi-theme-font:minor-latin;
  mso-bidi-font-family:Arial;
  mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

  مقدمه

  در عصر حاضر، مطالعه روابط بین الملل، پژوهش های
  راهبردی، به خصوص مباحث مربوط به سیاست های جغرافیایی (ژئوپولیتیک

  )

  ، از اهمیت ویژه ای برخوردار است

  .

  از آن جا که ژئوپولیتیک در واقع، نتایج جغرافیایی یک
  سیاست است، در یک تحلیل ژئوپولیتیکی، اهتمام بر آن است که بین مراکز قدرت
  بین المللی و مناطق جغرافیایی رابطه برقرار شود و هدف از آن، تبیین نقش عوامل
  جغرافیایی در سیاست کشورهاست؛ زیرا وقایع سیاسی همیشه در یک محیط جغرافیایی اتفاق
  می افتد و عوامل جغرافیایی در روند پدیده های سیاسی تأثیرگذار است؛ چنانچه گفته
  شده: «بدون توجه به کلیه عوامل زیست محیطی، اعم از انسانی و غیرانسانی، ملموس و
  غیرملموس، محیط سیاسی بین المللی را به طور کامل نمی توان شناخت

  »^(۱)

  ؛ یعنی در عرصه روابط بین الملل،
  بازیگران سیاسی از آزادی تام برخوردار نبوده و به شدت متأثر از عوامل جغرافیایی
  هستند و از این رو، در تصمیم گیری ها محدودیت دارند

  .

  در نظریه سیاسی جغرافیایی، ساختار جغرافیایی
  منطقه ای که در آن اِعمال قدرت می شود، از اهمیت خاصی برخوردار است

  .

  استادان فن برای
  تبیین این اهمیت، از قیاس با شطرنج بهره جسته اند که در آن، برای هر بازیکن، علاوه
  بر نوع و تعداد مهره ها، نحوه چیدن آن ها در کنار مهره های رقیب نیز نقش دارد. بر
  این اساس، می توان گفت: منطقه یا کشوری که به دلیل ساختار جغرافیایی ویژه مورد
  توجه قدرت های رقیب بوده و استعداد برقراری و یا برهم زدن بازی را دارا می باشد،
  حایز اهمیت سیاسی جغرافیایی است

  .

  سؤالاتی که مطرح می باشد، عبارت است از: عوامل زیست محیطی
  چه نقشی در روابط بین الملل دارد؟ آیا موقعیت ژئوپولیتیکی بذاته یک عامل مثبت
  است یا منفی؟ به بیان دیگر، آیاقدرت آفرین است یاعامل ضعف ودرماندگی؟جایگاه ونقش ژئوپولیتیک
  دردوران معاصرچگونه است؟

  ژئوپولیتیک
  و عوامل مؤثر در آن

  تعریف «ژئوپولیتیک»: «ژئوپولیتیک» مرکّب از دو واژه
  «ژئو» به معنای زمین و «پولیتیک» به معنای سیاست است. در فارسی، معادل هایی همانند
  «سیاست جغرافیایی»، «علم سیاست جغرافیایی» و «جغرافیا سیاست شناسی» برای آن ذکر
  شده است

  .

  در انگلیسی، به آن «جیوپالیتیکس

  » (Geopalitics)

  ، در آلمانی به خاستگاه اصلی آن، «گئوپولیتیک

  » (Geopolitike)

  و در فرانسوی

  «

  ژئوپولیتیک

  » (geopolitique)

  اطلاق
  شده است

  .

  در اصطلاح، «ژئوپولیتیک» رویکرد یا دیدگاهی برای
  سیاست خارجی است که هدف آن تبیین و پیش گویی رفتار سیاسی و توانایی های نظامی بر
  حسب محیط طبیعی است. بنابراین، رویکرد ژئوپولیتیک با تفاوت مراتب، بیانگر تأثیر
  قطعی و جبری جغرافیا در وقایع سیاسی و تاریخی می باشد

  .^(۲)

  عوامل
  مؤثر در ژئوپولیتیک

  این عوامل به دو دسته تقسیم می شود؛ عوامل ثابت و
  عوامل متغیر که در ذیل، به طور اجمال تبیین می گردد

  :

  الف.
  عوامل ثابت

  ۱

  موقعیت: عبارت است از نحوه قرار گرفتن یک نقطه در
  سطح کره زمین که خود دارای حالت عمومی یا نسبی، خصوصی و ریاضی است. در مطالعات
  سیاسی جغرافیایی، حالت عمومی بیش تر مورد توجه می باشد. به طور کلی، حدود فعالیت
  هر کشور در امور بین المللی، بیش تر بستگی به موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با همسایگان
  (قدرتمند یا ضعیف) و نیز مناسباتش با قدرت های بزرگ جهانی دارد

  .

  موقعیت جغرافیایی یا مناسب است یا نامناسب. در عرصه بین المللی،
  موقعیت جغرافیای مناسب و وجود انسان های فعّال و ماهر و توجه به موقعیت جغرافیایی
  می تواند عامل موفقیت باشد

  .

  در مقابل، بی اعتنایی به وضعیت جغرافیایی، عامل بحران ژئوپولیتیکی
  به شمار می رود. نمونه آن قلمرو جغرافیایی هلال خصیب و نقطه مقابل آن کشور ترکیه
  است که از موقعیت خود استفاده مناسب برده است

  .^(۳)

  کشوری دارای موقعیت راهبردی، به ناچار بخشی از راهبردهای نظامی
  به شمار می رود؛ اگر به گونه ای راهبردی وارد عمل شود، می تواند در مسیر توسعه گام
  بردارد، وگرنه به کانون بحران تبدیل می شود؛ مانند افغانستان

  .

  ژان گاتمن در این زمینه می گوید: «اگر زمین مانند یک
  توپ بیلیارد، صاف و صیقلی بود، دلیلی بر مطالعات ژئوپولیتیک نبود و کارایی هم
  نداشت، اما تنوع در چهره ظاهری زمین است که روابط متنوع انسانی را موجب گشته است

  .»^(۴)

  موقعیت را به گونه های مختلف تقسیم کرده اند

  :

  الف. موقعیت دریایی: از زمان های قدیم، دست رسی به
  دریا یکی از عوامل مهم توسعه طلبی کشورها بوده است. این تصور عام وجود دارد که در
  اختیار داشتن آب های آزاد شرط لازم برای رسیدن به قدرت جهانی است. بیش تر
  پژوهندگان، مداخله نظامی شوروی

  (

  سابق) به افغانستان را دنباله سیاست های پیشین روسیه تزاری برای
  دست رسی به آب های گرم دانسته اند

  .^(۵)

  کامل ترین شکل موقعیت دریایی، موقعیت جزیره ای است که
  برقرا صفحه استاندارد و آماده استفاده است.

• مطابق با اصول علمی و پژوهشی: فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک بر اساس جدیدترین استانداردهای آموزشی تنظیم شده و برای تحقیقات دانشگاهی مناسب است.
• ساختاری حرفه‌ای و منظم: تمامی بخش‌های فایل با دقت و انسجام کامل طراحی شده‌اند.
• یک هدیه ارزشمند: علاوه بر فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک، یک پاورپوینت زیبا و استاندارد نیز به‌صورت رایگان دریافت می‌کنید.
• آماده برای ارائه: بدون نیاز به ویرایش، می‌توانید از فایل فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک و پاورپوینت همراه آن در جلسات، سمینارها و کنفرانس‌ها استفاده کنید.
• محتوای کاربردی و به‌روز: مطالب فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک به شما در فهم بهتر موضوع کمک خواهد کرد.
• ویرایش آسان: به‌راحتی می‌توانید فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک را ویرایش کرده و متناسب با نیازهای خود سفارشی کنید.
• کیفیت تضمین‌شده: این محصول با بالاترین کیفیت ارائه شده و شامل پشتیبانی کامل است.

---

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت نگاهی به نظریه های ژئوپولیتیک :

v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

مقدمه

در عصر حاضر، مطالعه روابط بین الملل، پژوهش های
راهبردی، به خصوص مباحث مربوط به سیاست های جغرافیایی (ژئوپولیتیک

)

، از اهمیت ویژه ای برخوردار است

.

از آن جا که ژئوپولیتیک در واقع، نتایج جغرافیایی یک
سیاست است، در یک تحلیل ژئوپولیتیکی، اهتمام بر آن است که بین مراکز قدرت
بین المللی و مناطق جغرافیایی رابطه برقرار شود و هدف از آن، تبیین نقش عوامل
جغرافیایی در سیاست کشورهاست؛ زیرا وقایع سیاسی همیشه در یک محیط جغرافیایی اتفاق
می افتد و عوامل جغرافیایی در روند پدیده های سیاسی تأثیرگذار است؛ چنانچه گفته
شده: «بدون توجه به کلیه عوامل زیست محیطی، اعم از انسانی و غیرانسانی، ملموس و
غیرملموس، محیط سیاسی بین المللی را به طور کامل نمی توان شناخت

»^(۱)

؛ یعنی در عرصه روابط بین الملل،
بازیگران سیاسی از آزادی تام برخوردار نبوده و به شدت متأثر از عوامل جغرافیایی
هستند و از این رو، در تصمیم گیری ها محدودیت دارند

.

در نظریه سیاسی جغرافیایی، ساختار جغرافیایی
منطقه ای که در آن اِعمال قدرت می شود، از اهمیت خاصی برخوردار است

.

استادان فن برای
تبیین این اهمیت، از قیاس با شطرنج بهره جسته اند که در آن، برای هر بازیکن، علاوه
بر نوع و تعداد مهره ها، نحوه چیدن آن ها در کنار مهره های رقیب نیز نقش دارد. بر
این اساس، می توان گفت: منطقه یا کشوری که به دلیل ساختار جغرافیایی ویژه مورد
توجه قدرت های رقیب بوده و استعداد برقراری و یا برهم زدن بازی را دارا می باشد،
حایز اهمیت سیاسی جغرافیایی است

.

سؤالاتی که مطرح می باشد، عبارت است از: عوامل زیست محیطی
چه نقشی در روابط بین الملل دارد؟ آیا موقعیت ژئوپولیتیکی بذاته یک عامل مثبت
است یا منفی؟ به بیان دیگر، آیاقدرت آفرین است یاعامل ضعف ودرماندگی؟جایگاه ونقش ژئوپولیتیک
دردوران معاصرچگونه است؟

ژئوپولیتیک
و عوامل مؤثر در آن

تعریف «ژئوپولیتیک»: «ژئوپولیتیک» مرکّب از دو واژه
«ژئو» به معنای زمین و «پولیتیک» به معنای سیاست است. در فارسی، معادل هایی همانند
«سیاست جغرافیایی»، «علم سیاست جغرافیایی» و «جغرافیا سیاست شناسی» برای آن ذکر
شده است

.

در انگلیسی، به آن «جیوپالیتیکس

» (Geopalitics)

، در آلمانی به خاستگاه اصلی آن، «گئوپولیتیک

» (Geopolitike)

و در فرانسوی

«

ژئوپولیتیک

» (geopolitique)

اطلاق
شده است

.

در اصطلاح، «ژئوپولیتیک» رویکرد یا دیدگاهی برای
سیاست خارجی است که هدف آن تبیین و پیش گویی رفتار سیاسی و توانایی های نظامی بر
حسب محیط طبیعی است. بنابراین، رویکرد ژئوپولیتیک با تفاوت مراتب، بیانگر تأثیر
قطعی و جبری جغرافیا در وقایع سیاسی و تاریخی می باشد

.^(۲)

عوامل
مؤثر در ژئوپولیتیک

این عوامل به دو دسته تقسیم می شود؛ عوامل ثابت و
عوامل متغیر که در ذیل، به طور اجمال تبیین می گردد

:

الف.
عوامل ثابت

۱

موقعیت: عبارت است از نحوه قرار گرفتن یک نقطه در
سطح کره زمین که خود دارای حالت عمومی یا نسبی، خصوصی و ریاضی است. در مطالعات
سیاسی جغرافیایی، حالت عمومی بیش تر مورد توجه می باشد. به طور کلی، حدود فعالیت
هر کشور در امور بین المللی، بیش تر بستگی به موقعیت جغرافیایی و ارتباط آن با همسایگان
(قدرتمند یا ضعیف) و نیز مناسباتش با قدرت های بزرگ جهانی دارد

.

موقعیت جغرافیایی یا مناسب است یا نامناسب. در عرصه بین المللی،
موقعیت جغرافیای مناسب و وجود انسان های فعّال و ماهر و توجه به موقعیت جغرافیایی
می تواند عامل موفقیت باشد

.

در مقابل، بی اعتنایی به وضعیت جغرافیایی، عامل بحران ژئوپولیتیکی
به شمار می رود. نمونه آن قلمرو جغرافیایی هلال خصیب و نقطه مقابل آن کشور ترکیه
است که از موقعیت خود استفاده مناسب برده است

.^(۳)

کشوری دارای موقعیت راهبردی، به ناچار بخشی از راهبردهای نظامی
به شمار می رود؛ اگر به گونه ای راهبردی وارد عمل شود، می تواند در مسیر توسعه گام
بردارد، وگرنه به کانون بحران تبدیل می شود؛ مانند افغانستان

.

ژان گاتمن در این زمینه می گوید: «اگر زمین مانند یک
توپ بیلیارد، صاف و صیقلی بود، دلیلی بر مطالعات ژئوپولیتیک نبود و کارایی هم
نداشت، اما تنوع در چهره ظاهری زمین است که روابط متنوع انسانی را موجب گشته است

.»^(۴)

موقعیت را به گونه های مختلف تقسیم کرده اند

:

الف. موقعیت دریایی: از زمان های قدیم، دست رسی به
دریا یکی از عوامل مهم توسعه طلبی کشورها بوده است. این تصور عام وجود دارد که در
اختیار داشتن آب های آزاد شرط لازم برای رسیدن به قدرت جهانی است. بیش تر
پژوهندگان، مداخله نظامی شوروی

(

سابق) به افغانستان را دنباله سیاست های پیشین روسیه تزاری برای
دست رسی به آب های گرم دانسته اند

.^(۵)

کامل ترین شکل موقعیت دریایی، موقعیت جزیره ای است که
برقراری ارتباط زمینی با آن جز از طریق آب ممکن نیست؛ مانند ژاپن و انگلستان. همه جزایر