فایل پاورپوینت کامل آتش آه فاطمه (پرتوی از انوار حکمت و قواعد فقاهت و سیاست موجود در خطبه فاطمه زهرا)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آتش آه فاطمه (پرتوی از انوار حکمت و قواعد فقاهت و سیاست موجود در خطبه فاطمه زهرا) :

حافظ این خرقه پشمینه بیانداز که ما

از پی قافله با آتش آه آمده ایم.

سخنرانی پر حکمت و شیوا و خطبه شکوهمند و غرّایی که فاطمه دختر حضرت محمد که آخرین پیامبر خدا، پس از مدت کوتاهی از رحلت آن حضرت در شهر مدینه و در «مسجد النّبی» در برابر گروه‏های انبوه مهاجرین و انصار، حاکمان وقت بویژه پسر ابی قُحافه، خلیفه قدرت یافته و مشاوران مسلّح وی انجام داد، از جهاتی شباهت بسیار به خطبه همسرش علی بن ابی طالب (ع) دارد که در باره خلافت پیامبر و چگونگی انحراف آن از مسیر اصلی خود در مسجد کوفه انجام داد و به سبب بریده شدن آن توسط یک مرد عراقی ناتمام ماند و «شقشقیّه» نامیده شد که دکتر جعفر شهیدی با استفاده از قواعد مجاز و استعاره آن را «شعله غم» معنی کرده است. وی در ترجمه سخنان علی (ع) و توضیحات سید رضی از قول ابن عباس می گوید: «پسر عباس گفت: ای امیر مؤمنان چه شود که به خطبه بپردازی و سخن را از آن جا که ماندی بیاغازی؟ علی (ع) فرمود: پسر عباس! هرگز. آن چه شنیدی شعل غم بود که سرکشید و به تفت بازگشت و در جای آرمید».[۱]

خطبه فاطمه (س) نیز به قول حافظ شیراز صرفا همانند پرتوهای درخشان شعله های فروزان آتش یک «آه » بود که از درون پر از دانش و دل سوخته فاطمه برخاست و نه تنها مسجدالنّبی بلکه همه تاریخ را با انوار پر از حکمت و قدرت خود منور گردانید. بهانه آن سرزمین غصب شده «فدک» بود که حق مسلم فاطمه یا به عنوان نحله (پیشکش و هدیه ) و یا به عنوان ارث دختری از پدرش، محسوب می شد، ولی حاکمان وقت آن را با توسل به زور از وی گرفته و تصرف عدوانی کرده بودند. [۲]

با این همه، بخش کوتاهی از آن مربوط به فدک است و اثبات این که قانون جاهلیت که جنس زن از ارث محروم بود، باطل شده است و در اسلام زنان نیز مانند مردان از پدران خود ارث می برند، و لذا آن حضرت با قدرتی محمدی و پشتوانه استوار الهی و بصورت تحقیرآمیز به خلیفه وقت می گوید: «آیا شما طبق حکم جاهلیت گمان می برید ما از ارث بردن محرومیم، درحالی که حکم خداوند بهترین است و شما مانند آفتاب روشن می دانید که من دختر محمد (ص) هستم. ای پسر ابی قحافه! [منظور خلیفه اول ابوبکر است ] آیا این حکم در کتاب خدا آمده است که تو از پدرت ارث ببری ولی من از پدرم ارث نبرم؟ به راستی که بهتان و افترای بزرگی بر خدا می بندید!»[۳]

حضرت فاطمه در این خطبه کم نظیر بیشتر به تبیین اوضاع اسف بار زندگی عرب ها در پیش از اسلام و عناد آنان با اسلام و حضرت رسول (ص) پرداخته و از غصب شدن حق خلافت و زمامداری همسرش علی (ع) با استدلال پرده برداشته است و به مردم هشدار داده است که حاکمیت موجود می کوشد قوانین مختلف، حتی قانون ارث بری زنان را منسوخ ساخته و به قواعد عصر جاهلیت عمل نماید.

قطعه های مختلف این خطبه آکنده از بیان اسرار و حکمت های الهی، ذکر فلسفه احکام شرع مقدس و قواعد فقاهت و افشاگری مبانی سیاست زور و تزویر است که متأسفانه به رغم اسناد معتبری که این خطبه دارد و نشانگر جایگاه بلند و ممتاز زن در دین اسلام است، تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. به رغم این که سخنان حضرت فاطمه مانند سخنان ائمه معصومین (ع) دارای حجیّت و از منابع فقه اسلامی است، چرا که «به اتفاق و اجماع ثابت شده است یکی از اهل بیت که در حق شان آیه تطهیر نازل گشته، وجود مقدس صدیقه طاهره (س) می باشد، پس از نظر علم و دانش به همان اندازه که ائمه (ع) دارا هستند، این بزرگوار نیز همان مرتبه را واجد است».

به هرحال، جای خوشوقتی است که در عصر ما یکی از فیلسوفان و فقهای بنام و فاضل اهتمام به ترجمه و شرح مفصل این خطبه تاریخی و مهم ورزیده و آن را در دو مجلد به زبان فارسی منتشر ساخته است. [۴] این خطبه توسط آیت اللّه سید عزالدین حسینی زنجانی ترجمه و شرح شده است که یکی از فقها و مراجع مقیم حوزه علمیه در مشهد رضوی (ع) است.

در اینجا خلاصه رئوس مطالب این دو جلد کتاب را یاد می نماییم تا علاقه‏مندان به متن آن مراجعه نموده و با حکمت سرشار موجود در سخنان فاطمه زهرا (س) در زمینه های مختلف از علم توحید و نبوت و اسرار خلقت گرفته تا فلسفه احکام شرع و موضوع خلافت و سیاست و منزلت و حقوق زنان آشنا شوند، و با مطالعه آن خطبه و شرح مطالبش به این واقعیت برسند که هنوز در عصر حاضر هیچ زنی نتوانسته است به جامعیت آن بطور بالبداهه و در برابر انبوهی از سیاستمداران و دانشمندان حاضر در جلسه ایراد و ایجاد نمایند. هرچند که قلم شارخ فاضل و محترم آن اندکی سنگین است و نیز از یادآوری برخی نکته های مهم دیگر غفلت شده است، با این همه در حد اطلاع نگارنده در ترجمه و شرح این خطبه از جمله آثار مفید می باشد.

مهمترین بخش ها و موضوعات این خطبه از قرار ذیل است:

آشنایی اجمالی با کتاب شرح خطبه حضرت زهرا (س)

همان طور که گفته شد این کتاب در دو مجلد به فاصله ۱۲ سال چاپ شده است. مقدمه جلد اول مطالب مفیدی درباره سند خطبه، تاریخچه فدک و هدف اصلی خطبه حضرت فاطمه است. سپس ترجمه و شرح متن خطبه آغاز می شود. روش پژوهشگر بدین صورت است که ابتدا قطعه ای از متن عربی خطبه را آورده است و سپس ترجمه آن را درج کرده و در مرحله سوم به شرح و تفسیر مستوفای مفردات (تک واژه ها) و محتوای آن قطعه پرداخته و اسرار، دانش‏ها و حکمت مکتوم در آن را ظاهر گردانیده و در اختیار خواننده علاقه مند قرار داده است.

مقدمه خطبه دربردارنده ستایش خداوند و آغاز سخن در صفحات ۳۴-۳۳ درج شده است. از مباحث مهم این بخش در قسمت شرح، توضیح معانی واژه های «وحی» و «الهام» و بیان تفاوت این دو می باشد و مؤلف فاطمه زهرا را صاحب الهام الهی معرفی کرده (صفحات ۸۵ -۳۵ ). آن گاه بحثی کوتاه ولی مفید درباره ژرفا و گستره دانش فاطمه انجام داده و او را یکی از حجت های خدایی برای خلق معرفی کرده است که دانشی هم‏وزن دانش ائمه معصومین داشته است (صفحات ۳۶-۹۵) .

دومین قطعه خطبه و ترجمه آن در (صفحات ۱۴۸-۱۴۷) درج شده است. و عنوان آن «توحید و صفات الهی» است. جنبه های فلسفی و حکمی این قطعه بسیار قوی است. شارح فاضل نیز هرچند که در این قسمت دچار «اطناب» شده ولی با توجه به مایه های حکمی و فلسفی که داشته راجع به مفهوم توحید واقعی و انواع مسائل مربوط به آن و شرح صفات و اسماء الهی، مطالب مفصلی را آورده است که برای علاقه مندان مفید است (صفحات ۳۰۲-۱۵۱).

قطعه بعدی خطبه فاطمه، درباره «نبوّت»، فلسفه نبوّت و خاتمیت آن با ظهور حضرت محمد (ص) است که پدر وی بود (صفحات ۳۰۶-۳۰۵). وی در این فراز درباره نبوّت بسیار زیبا سخن گفته است و آن چنان قواعد هستی شناسانه، تاریخی و فلسفی نبوّت را در جملاتی کوتاه به زبان آورده است، گو این افلاطون حکیم سخن می گوید.

گزینش حضرت محمد (ص) در این مقطع و ارسال او به سوی بشر از طرف خداوند تصادفی نبود، بلکه ناشی از علم کامل ا