فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 120 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی روابط دختر و پسر از منظر فرهنگ اسلامی :

طرح مساله

اجتماع و زندگی اجتماعی حاوی ارتباطات یا روابط بشری است که معمولا بین افراد جامعه برقرار می گردد و زندگی انسانها سراسر با ساختارهای ارتباطی پیوند خورده است، نوع برخوردها و روابط در اجتماع انسانی بر حفظ وتداوم بقای آن اجتماع و درسطح بالاتر در جوامع انسانی تاثیر گذار است. در یک جامعه دینی روابط و تعامل انسانها با یکدیگر بر گرفته از شناخت ارزشها و آموزه های دینی است که چگونگی و باید ها و نبایدهای آن را بیان می کند .ادیان الهی که عهده دار هدایت انسانها و راهنمایی آنها برای رسیدن به ارزش ها و فضیلت انسانی ها هستند از یک سو ضد ارزش ها و ناهنجاری ها را در ارتباط با حیات فردی و اجتماعی بشر بیان و از سوی دیگر آموزه‏ها و ضابطه‏هایی برای شکل‏دهی برتر به روابط زن و مرد تشریح نموده اند. از زمان گسترش جامعه انسانی، مساله روابط میان دختروپسردرجوامع مختلف مطرح بوده است ولی دردوران توسعه ی سیاسی-اجتماعی وظهوررسانه های جمعی وسمعی وبصری،این مسئله شکل دیگری به خودگرفته و بانگرشی نو، باردیگر رخ نموده است. ازآنجاکه امروزه این موضوع به ویژه درمحیط هایی ماننددانشگاه ها، سینماها، پارک‌ها،خیابان‌هاو…نمود بیشتری یافته است، ضرورت بحث وبررسی و آسیب شناسی آن دوچندان شده است.بی شک پاک کردن صورت مسأله دروضعیت کنونی ناممکن است، بنابراین باید شیوه های برقراری رابطه های صحیح وراههای جلوگیری ازدوستی های غیرصحیح والگوی متناسب بافرهنگ جامعه ی اسلامی رابه نسل جوان ارائه داد.آنچه در این نوشتار با عنوان آسیب شناسی روابط دختر وپسردرفرهنگ اسلامی وبه روش توصیفی تحلیلی، مورد بررسی قرار گرفته است تحلیل روابط دختر و پسر در جامعه اسلامی از منظر آموزه های قرآن وسنت است، در این پژوهش،تلاش می شود ،عوامل و زمینه‏های پیدایش روابط نامطلوب میان دختران و پسران و پی‏آمدهای ناشایست ناشی از این نوع روابط بررسی و حدود شرعی و عرفی در زمینه ارتباط زن و مرد تبیین شده است. همچنین در برخی موارد، برخی توصیه‏های تربیتی برای جلوگیری از ایجاد روابط ناسالم و… آمده است. در خصوص پیشینه بحث باید اذعان نمود که با جست و جویى که در منابع گوناگون انجام گرفت، به دست آمد که در باب آسیب شناسی روابط دختر و پسر کتابهایی چند سامان یافته که عبارتند از: ۱- مرزها در روابط دختران و پسران، نوشته دکتر علی قائمی که به بیان پی‏آمدهای منفی روابط ناسالم و توصیه‏های تربیتی و بیان حدود و ضوابط شرعی و عرفی این روابط پرداخته است. مخاطب این کتاب، خود جوانان هستند.۲- روابط اجتماعی دختران و پسران، چرا و چگونه؟ به قلم علی آذرتاج. نویسنده در این کتاب و کوشیده است نظریه خاصی را مبنی بر اینکه روابط و دوستی‏های عاطفی و انسانی میان دختر و پسر ملازمه‏ای با روابط جنسی و غریزی ندارد، ارائه دهد و جوانان را به روی آوردن به نوع اول و دوری از نوع دوم روابط توصیه کند.۳- جوانان و روابط، نوشته ابوالقاسم مقیمی حاجی. این کتاب را که مرکز مطالعات و پژوهش‏های فرهنگی حوزه علمیه منتشر کرده است، چهار فصل با عنوان‏های زیر دارد: زیربنای روابط؛ ارتباط چرا و چگونه؛ احکام روابط؛ آثار و پی‏آمدهای روابط. در این کتاب، افزون بر موضوع‏های بحث شده در کتاب‏های پیشین، به برخی شبهه‏ها و پرسش‏های جوانان در مورد روابط دختر و پسر در جامعه پاسخ‏های اجمالی داده شده است. این موارد نوشتارهایی هستند که به طور مستقل و در حد آگاهی نگارنده به این موضوع پرداخته بودند و معرفی آنها به معنای احصاء همه کتاب‏ها و تحقیقات موجود و مرتبط با موضوع نیست.

۱-مفهوم شناسی واژگان

اینک پیش از پرداختن به اصل بحث، توضیح مختصری از مفاهیم کلیدی آن؛ از جمله تعریف آسیب، تعریف روابط دخترو پسر، تعریف فرهنگ واهمیت آن، ارایه گشته، سپس نمونه هایی از آسیب های روابط دختروپسرارائه و در ادامه به بحث آسیب شناسی زمینه ها و ارائه ی راهکارهای روابط سالم بین دخترو پسر با تاکید بر فرهنگ اسلامی پرداخته می شود.

۱-۱- آسیب شناسی

آسیب شناسی (PATHOLOGY= علم بیماری ها و احتمالات) در اصل از واژه ها و اصطلاحات جامعه شناسی و به معنای مطالعه آسیب های وارد شده به جامعه و گروه های انسانی است. شیوع رفتارهایی چون خودکشی، اعتیاد، انحراف اخلاقی، دزدی و…، از انواع آسیب های اجتماعی تلقی می شوند. از همین روی، در دانش جامعه شناسی، کژروی، پدیده های اجتماعی و عللی که موجب آسیب های اجتماعی می شوند، مورد توجه قرار می گیرد و راه حل هایی در جهت پیشگیری از بروز آسیب ها ارائه می شود. (وثوقی، نیک خلق،۱۳۷۰، ص ۱۲۷) وانگهی که این واژه پسوند فرهنگ را به خود می گیرد، بدین معناست که بیماری ها، عوارض و اختلالات درون زا و بیرون زایی که فرهنگ را از کارکرد و اثر بخشی ساقط می کند، مورد بررسی و کندوکاو است.

۱-۲ روابط دختر و پسر

منظور از روابط دختر و پسر در این مقاله، رابطه ای است صمیمانه و گرم و اغلب پنهانی که احساسات و عواطف طرفین در این ارتباط دخالت جدی دارد و نگاه آن دو به هم، نگاه جنسیتی باشد نه نگاه پاک انسانی و اغلب از طریق دیدارهای مخفیانه، رد و بدل کردن نامه و تلفن و … ایجاد می گردد.( موسوی کانی ، ۱۳۸۷، شماره ۶۵، ص ۴)در حال حاضر آنچه به نام دوستی در عرف جوامع بشری مشاهده می شود به معنای آزادی در رابطه و بی بند و باری است که در دین مبین اسلام و شرع مقدس هیچ توجیهی برای آن نیامده است و این نوع رابطه با اساس حکمت اخلاق و کمال انسان در تضاد است از این رو، ارتباط دو کودک یا ارتباط تحصیلی یا ارتباط معلم با شاگرد و مانند آن، که برای اهداف خاصی است، نمی تواند از مقوله دوستی دختر و پسر باشد.(بی نام،سایت علمی نخبگان جوان، ۱۳۹۳) مسئله دوستی دختر و پسر، محصول شرایط زمان فعلی نبوده، از دیرزمان با همین عنوان، مطرح بوده است. قرآن شریف در وصف مردان شایسته، به بانوان چنین سفارش می کند: مردانی مناسب همسری اند که پنهانی و به صورت نامشروع، با زنان، دوستی و رابطه نداشته باشند؛(و لا متَّخِذی أخدانٍ)(مائده /۵) همچنین به مردان،چنین سفارش می کند:زنانی شایسته همسری هستند که به صورت پنهانی، با مردان رابطه دوستی نداشته باشند؛(و لا متّخِذاتِ أخدانٍ)(نساء /۵) یعنی به این شکل، قرآن کریم به صورت مستقیم به زنان مسلمان فرمان می دهد که اهل گرفتن دوست پسر نباشند.همچنین به مردان مسلمان فرمان می دهد که «زناکار نباشند و دوست پنهانی هم نگیرند». یعنی قرآن کریم به شکل کاملا مستقیم به مردان مسلمان دستور می دهد که دوست دختر نگیرند.(و لا مُتَّخِذی اَخدان)کلمه‏ى «أَخْدانٍ»، جمع «خدن» به معناى دوست و رفیق است، امّا معمولا در مورد کسانى به کار مى‏رود که ارتباط با آنها به صورت پنهانى وبراى امور نامشروع است.( قرائتى، ۱۳۸۳ ش، ج‏۲، ص: ۲۷۰) با بازشناسی تعریف فرهنگ آثار و پی آمدهای گسترش فرهنگ رواج دوستی دختر وپسر بیش از پیش روشن خوا هد شد.

۱-۳- فرهنگ

فرهنگ” واژه‏اى فارسى و مرکب از دو جزو “فر” و “هنگ” است.( عمید ، ۱۳۶۷،ص ۹۵۳)اصطلاح فرهنگ داراى معانى و مفاهیم متنوع است و در سیر تاریخى خود، معانى مختلفى را به خود گرفته است از جمله: ادب، تربیت، دانش، معرفت، مجموع آداب و رسوم و آثار علمى و ادبى یک ملّت، کتاب لغت، نیکویى، پرورش بزرگى، فضیلت، شکوه‏مندى، هنر، حکمت، شاخ درختى که زیر زمین خوابانند و بر آن خاک ریزند، و نیز تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش، مکتب و ایدئولوژى.(صاحبی،ش ، ج ، ص )به دیگر سخن، فرهنگ، از جمله کلی ترین و فراگیرترین مفهوم ها در علوم اجتماعی بوده که تعریف های متعددی از آن ارائه شده است.در اصطلاح علوم اجتماعی گفته شده است: فرهنگ یعنی علم و ادب، آداب و سنن، امورمتداوله در میان هر قوم و ملت – اعم از علوم، رسوم، آداب و سنن – که آحاد مردم آن قوم به دریافت و عمل به آنها پایبند بودند. (حسینی‌دشتی ،،ج ، واژ فرهنگ)و یا فرهنگ عبارت است از مجموعه علوم، دانش ها، هنرها، افکار و عقاید، اخلاقیات، مقررات و قوانین، آداب و رسوم(سعیدیان، ۱۳۸۲ج ، واژ فرهنگ)امام خمینی فرهنگ را مبدأ همه خوشبختیها و بدبختیهای یک ملت می داند و می فرماید راه اصلاح یک مملکت، فرهنگ آن مملکت است.اصلاح باید از فرهنگ شروع شود(خمینی، ۱۳۷۸ ج۱، ص۳۹۰) هم چنین حضرت آیه الله العظمی خامنه‏ای نیز در پیامی با اشاره به نقش فرهنگ فرموده است:«تمام ناهنجاریها ارتباط مستقیم با فرهنگ عمومی و اخلاقیات جامعه دارد…عامل فرهنگی تضمین کننده آینده است و در اعتلای تمدنهای بشری نقش و تأثیر بسیار مهمی دارد.علم و اقتصاد، پول و ثروت و منابع زیرزمینی برای تأمین و تضمین آینده بشریّت تعیین کننده نیست.ضعف عامل فرهنگی، همواره سبب سقوط و زوال تمدّنها بوده است.» (روزنامه قدس، شماره ۲۰۲۰، ص ۲)

اکنون که مفهوم شناسی واژگان صورت گرفت، به مساله اصلی تحقیق می پردازیم:

۲-آسیب شناسی روابط دخترو پسر یکی از روابطی که در اسلام برای آن چارچوب‌های ویژه‌ای تعیین شده، روابط زن و مرد است. این روابط اگر ضابطه نداشته باشد، قطعاً تأثیرات سوئی در جامعه خواهد داشت. قرآن جزئیات حریم‌ها را مشخص کرده است. هر مرد و زنی که قرار است روابط اجتماعی داشته باشد، باید مرزشناس و مرزدار باشد تا در جامعه مشکل ایجاد نکند.بالا رفتن سن ازدواج، سستی اعتقادات و ندانستن احکام الهی، قبح‌شکنی توسط رسانه‌ها، کم شدن عاطفه و محبت در محیط خانواده، و … از جمله عواملی است که باعث ایجاد و شکل گیری رابطه ای نادرست در میان دختران و پسران در جامعه اسلامی شده است. احتیاطها و توصیه‏هاى دین مبین اسلام، مبنى بر دور نگه‏داشتن و فاصله داشتن دختران و پسران نامحرم از یکدیگر، صرفاً به خاطر حفظ سلامت روحى خود آنان و سلامت اجتماع و پاکى خانواده و عزت و شرف و تعالى آنان است .دختران و پسرانی که به طریق غیر مشروع با فردی از جنس مخالف، رابطه دوستانه برقرار می‌کنند، از جهات مختلف، آسیب می‌بینند. در زیر به چند نمونه از این آسیب‏ها اشاره می‏شود:

الف)اضطراب، تشویش و احساس نگرانی

گسترش محرّک های جنسی انسان را به رابطه گسترده با جنس مخالف می کشاند و هرگونه شکست در این راه، به آسیب بزرگ تری خواهد انجامید. این نوع رابطه هیجان ها و التهاب های جنسی را فزونی می بخشد و تقاضای جنسی را به صورت آتشی شعله ور، عطشی روحی و خواست اشباع نشدنی درمی آورد. در نتیجه، با توجه به اینکه روح بشر فوق العاده تحریک پذیر است، اشتباه است که گمان کنیم تحریک پذیری روح بشر محدود به حد خاصی است. هیچ نوجوان پسری از تصاحب دختران و هیچ دختری از متوجه کردن پسران و در نهایت، هیچ دلی از هوس، سیر نمی شود. تقاضای نامحدود، خواه و ناخواه، انجام ناشدنی است و همیشه همراه نوعی احساس محرومیت و دست نیافتن به آرزوهاست و به نوبه خود، منجر به اختلالات روحی و بیماری های روانی می گردد .(مطهرى،بی تا، ج‏۱۹، ص: ۴۳۶) البته همه این ها در صورتی است که تقوا و ترس از خدا وجود نداشته باشد. کسی که تقوا دارد و حریم الهی را نگه می دارد خداوند او را برای نجات این گرداب ها یاری می دهد.

ب)افزایش طلاق و فروپاشی خانواده ‏ها

اغلب این گونه دوستی ها و روابط، به ازدواج منتهی نمی شود و اگر هم به ازدواج بینجامد، پس از مدتی، جو بدبینی و سوء ظن آن دو نسبت به هم، فضای زندگی شان را، جهنمی خواهد ساخت و هر دو در آن خواهند سوخت.پسر با خود می گوید: دختری که به راحتی با من رابطه نامطلوب و نامشروع برقرار کرد، از اعتقاد و ایمان قوی برخوردار نیست. بنابراین از کجا معلوم که پیش از ارتباط با من، با فرد دیگری هم طرح دوستی نریخته باشد و از کجا که در آینده و پس از ازدواج با من، با دیگری ارتباط برقرار نکند؟ دختر نیز همین تصور را نسبت به پسر خواهد داشت. بنابراین، این گونه ازدواج ها، پایدار نخواهد بود و تجربه نشان داده که منجر به طلاق و جدایی می گردند. طبق آخرین تحقیقات افرادی که قبل از ازدواج با یکدیگر رابطه داشته‏اند، بعد از ازدواج در حل مشکلات خود عاجزند، چرا که نسبت به یکدیگر بسیار بدبین هستند. ۱ بنابراین، کسی که قبل از ازدواج عادت داشته که به نامحرم نگاه کند و همین نگاه مقدمه دوستی‏هایش می‏شد، پس از ازدواج هم به نامحرم نگاه خواهد کرد و چه بسا دختری یا زنی در نزد او از همسرش زیباتر جلوه کند. همین امر مقدمه‏ای می‏شود جهت بهانه‏گیری‏ها و بدخلقی‏ها که نتیجه نهایی آن طلاق است.(بیاری، علی اکبر، ، کدخبر: )بنابراین، نتیجه این دوستی‏ها، طلاق بیشتر و تبعات سوء طلاق مثل فرزندان طلاق، مشکلات روانی و روحی خصوصاً نسبت به خانم‏ها، عدم رغبت جوانان به تشکیل خانواده و تزلزل در نسل‏ها و… است.

ج)ایجاد روحیه بی اعتمادی در جامعه و خانواده

آسیب دیگر همان است که ویل دورانت می گوید: “مرد، نگران و مضطرب است که مبادا کسی پیش از او زنش را تصرف کرده باشد. (دورانت، ۱۳۷۳، ص ۱۳۶)پسری که قبل از ازدواج با افراد زیادی ارتباط داشته است، به هنگام ازدواج به هر دختری که نظر کند، می پندارد او نیز با پسرهای متعددی ارتباط داشته و پاک و عفیف نیست و در نتیجه روح بی اعتمادی و سوء ظن در جامعه اوج می گیرد و این همان چیزی است که قرآن کریم از آن نهی فرموده است (حجرات. ۱۲) بنابراین روابط آزاد، زمینه ساز بسیاری از سوء ظن ها است. در بحث آسیب شناسی ناگزیر از بررسی زمینه ها و راهکارها هستیم در این قسمت به آسیب شناسی زمینه هاو راهکارهای فردی واجتماعی وبه لحاظ اهمیت بیشترآسیب شناسی زمینه های فرهنگی آن را به گونه ای مستقل بحث خواهیم کردو چون هر زمینه، راهکار مخصوص به خود را دارد، برای حفظ پیوستگی و انسجام مطلب در ذیل هر یک از زمینه ها، راهکار آن را نیز ذکر می کنیم.

۳-آسیب شناسی زمینه ها و راهکارهای فردی و اجتماعی

از آنجا که ارتباط با نامحرم در قالب رفتارهای فردی چون نگاه، شیوه ی پوشش، شیوه ی گفتگو و …متصور است، مباحث این بخش با توجه به فرهنگ غنی قرآن بیان و سپس به صورت مبسوط در مورد هرکدام، شیوه های صحیح ارتباط بیان خواهد شد. قرآن کریم، زنان و مردان مؤمن را مورد خطاب قرار داده و به آنان دستور می دهد: «چشم چرانی نکنید، دامن های خود را آلوه نساخته و حفظش کنید(نور/۳۱-۳۰) به زنان تأکید بیشتری نموده می گوید:{حجاب و پوشش اسلامی را رعایت کرده، زینت های خود را آشکار نسازید. و در نشست و برخاست هم به گونه ای عمل نمائید که متوجه زیورآلات شما نشوند}(نور/۳۱){و در صحبت ها و مکالمات روزمره نیز با ناز و کرشمه، صحبت نکرده، ادا و اطوار زنانه که آتش شهوت را شعله ور سازد، از خود نشان ندهند.و مانند زنان نیمه عریان دوران جاهلیت، تبرج نکرده و با خودنمایی وخودآرایی}(احزاب/ ۳۳-۳۲) و لباس های نازک و بدن نما(.قاسمى، ۱۴۱۸ ق، ج‏۸، ص: ۶ )از خانه خارج نشوید.با بررسی های به عمل آمده در مضامین آیات شریفه قرآن و تدبر در آموزه های حیات بخش و وحیانی این کتاب غنی آسمانی، موارد زیر، به عنوان زمینه های ایجاد روابط ناسالم و انحرافات در حوزه روابط بین زن و مرد، قابل طرح است که به ترتیب به شرح و توضیح آنها می پردازیم:

۳-۱- نگاه

یکی از مهمترین زمینه های ایجاد روابط ناسالم و نقطه‌ی آغاز تمامی انحرافات و روابط غیر دینی بین زن و مرد نگاه مسموم است. برای انسانی که حب شهوات برای او زینت داده شده است. ۲ یک نگاه کافی است تا او را از خود بی‌خود کند ومتحول سازد هم چنین از نظر علم ثابت شده است که از جمله عواملی که نیروی جاذبه در انسان را وادار به فعالیت می کند ، نگاه و چشم افکنی می باشد (راستگو ، بی تا ، ۱۷-۱۶) خداوند در قرآن کریم خطاب به مومنان می فرماید که : (یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا .. وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ ۳ ( احزاب /۵۳) اگر به خاطر حاجتى که برایتان پیش آمده، ناگزیر شدید با یکى از همسران آن جناب(پیامبر) صحبتى بکنید، از پس پرده صحبت کنید.جمله ( ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ)مصلحت حکم مزبور را بیان مى‏کند، و مى‏فرماید: براى اینکه وقتى از پشت پرده با ایشان صحبت کنید، دلهایتان دچار وسوسه نمى‏شود، و در نتیجه این رویه، دلهایتان را پاکتر نگه مى‏دارد.( طباطبایى، ۱۴۱۷ ق، ج‏۱۶، ص: ۳۳۷) آیه شریفه گرچه خطاب به مومنان در مورد خانه و زنان پیامبر (ص) است ولی مسلماً این حکم اختصاص به ایشان ندارد همچنین گویای این پیام است که در ارتباط با نامحرم ، نگاه نامحرمان به یکدیگر، در دل آنان تاثیر گذار است.( قرائتى، ۱۳۸۳ ش، ج‏۹، ص: ۳۹۳ )لذا اسلام با این سفارش اسلام، اولین مراحل از پیشگیری وقوع انحرافات رابیان کرده که باید روابط نامحرم از همین مرحله ی نخستین کنترل شود و هیچ مرد و زن بیگانه ای بخاطر وسوسه و هیجان جنسی دچار مراحل خطرناک تر انحراف در این زمینه نشودجالب است که بلافاصله دلیلش را هم می‌گوید و بعد دعوت می‌کند که(وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ)؛ به مردان مؤمن بگو دامن‌های خودشان را پاک نگه دارند؛ یعنی نوعی خودکنترلی داشته باشند و وقتی در ارتباط با نامحرم قرار می‌گیرند، سعی کنند روی رفتار خود کنترل داشته باشندحقیقتْ این است که در مناسبات و روابط اجتماعىِ دختر و پسر، پیشنهاد دین و اصل اخلاقى، ترک نگاه‏هاى شهوانى دختر و پسر به یکدیگر و پرهیز از لذّتجویى‏هاى بى‏ضابطه و بازى‏کردن با عواطف یکدیگر است. این امر در پدیدآمدن تعامل‏های معقول و مبتنی بر احترام متقابل میان زن و مرد یا دختر و پسر در اجتماع و منحرف نشدن روابط سالم به رفتارهای مبتذل و غیرطبیعی، نقش اساسی دارد.در فرهنگ اسلامی بر دو مفهوم “حیا” و “عفاف” تأکید ویژه‏ای شده است. پیامبر فرمود: اسلام، برهنه است و لباس آن، حیا و زینتش، عفاف است.( کلینى، ۱۳۶۹ ش. ج۳، ص۷۷) هم چنین چشم پوشی از نگاه، بهترین عامل بازداری از شهوت است.« نِعمَ صارف الشهوات غضّ الابصار» (تمیمى آمدى، ۱۴۱۰ ق.، ص۷۱۷)و در روایات نیز آمده است که کسی که چشم خود را فرو بندد دل را آسوده کند.« من غضّ‏ طرفه‏ أراح قلبه » (تمیمى آمدى، ۱۴۱۰ ق.، ص۶۶۳) حفظ نگاه مخصوص مردان نیست؛ زلیخا اسیر نگاه شده بود و زنان مصر با دیدن یوسف دست خود را بریدند(یوسف. ۳۱)در برخی احادیث، به شماری از حکمت‏های حرام بودن نگاه به نامحرم اشاره شده است. چه بسا نگاه هوس‏آلود زمینه‏ساز روابط نامشروع شود. اگر هم چنین نشود، دست‏کم سبب آلوده شدن فکر، التهاب و احساس حسرت و ناکامی در فرد می‏شود. امام رضا (ع) در نامه‏ای چنین نوشت : نگاه به موی زنان شوهردار و دیگر زنان حرام شده است؛ زیرا نگاه موجب تهییج مردان می‏شود و این تهییج، به فساد و وارد شدن به امور حرام و ناپسند می‏انجامد.۴ (ابن بابویه، ۱۳۷۸ق. ج‏۲، ص: ۹۷)هم چنین نگاه پی‏درپی، بذر شهوت را در دل می‏نشاند و همین برای گرفتار شدن بیننده در فتنه کافی است.۵( ابن بابویه، ۱۴۱۳ ق.ج‏۴ ؛ ص۱۸)

۳-۲- شیوه پوشش

نوع لباس پوشیدن خانم‌ها هم در ارتباط با نامحرمان در قرآن به‌صورت جدی مورد تأکید قرار گرفته است.برطبق آیه (احزاب /۵۳) ۶ جامعه ای که بخواهد ثبات امنیتی بیشتری داشته و از ناهنجاری ها به دور باشد، باید خود را از عواملی که باعث ناهنجاری و انحراف می شود، دور نگه دارد و حجاب بهترین وسیله ای است که زنان و دختران را از آزار جنسی محافظت می کند. پوشش و حجاب، نه تنها باعث سلامت اخلاقی جامعه و پای بندی به هنجارهای دینی می شود، بلکه زمینه بروز و شکل گیری بزه کاری های جنسی را به حداقل می رساند و اعضای جامعه را نیز به سوی تشکیل خانواده، تنظیم روابط جنسی و عاطفی و قاعده مند کردن آن سوق می دهد، بر طبق این آیه؛ قرآن کریم فلسفه پوشش را نوعی حرمت بخشی و احترام گذاردن به زن می‌داند زیرا او را از نگاه‌های آلوده و شهوانی حفظ می‌کند، چون اگر زن، حدود را رعایت نکند هر بیماردلی به او طمع نموده و با نگاه آلوده اش حریم وی را می‌شکند و هویت واقعی‌اش را به فراموشی می‌سپارد.(فتاحی زاده، ‌۱۳۸۸،ص ۷۹ـ۸۰) چنان که امیر مؤمنان به فرزندش امام حسن(ع) یاد آور می شود که رعایت حجاب زنان را به طور سالم تر و پاک تر حفظ خواهد کرد .۷ ( کلینى، ۱۴۰۷ ق. ج‏۵، ص: ۳۳۸) هم چنین حجاب باعث می شود فاصله های اجتماعی محفوظ بماند و رعایت شود، یعنی هر کسی نمی تواند با دیگران هر نوع تعاملی را برقرار سازد لذا پوشش، تعامل ها را الگودار و معنادار می سازدرعایت حجاب و پوشش مناسب، افراد را از بزرگ ترین نعمت یعنی آزادی برخوردار خواهد ساخت؛ زیرا زنان اجازه نخواهند داد کسی بدون اجازه، به حریم شخصی و خصوصی شان نزدیک شود، بنابراین اگر افراد پاک و پاکدامن و جامعه سالم می خواهیم، باید زنان ما پوشش را کاملاً رعایت کنند؛ بی‏تردید، نفوذ روزافزون فرهنگی غرب، با ماهواره، فیلم‏های جذاب، اینترنت و دیگر ابزارهای فنی و با تهاجم فرهنگی در قالب مدگرایی و تقلید از هنرپیشه‏ها و خوانندگان غربی یا غرب‏زده، مهم‏ترین نقش را در پیدایش بی حجابی داشته است. همچنین در سال‏های اخیر، تبلیغات منفی فراوانی علیه حجاب اسلامی شد و در بیشتر مجله‏ها و رمان‏ها، مستقیم یاغیرمستقیم، حجاب، مظهر عقب‏ماندگی و واپس‏گرایی و سلب‏کننده آزادی زنان معرفی گشت و شبهه‏های فراوانی در این باره القا شد.( مهریزی، آسیب‏شناسی ۱۳۹۰، ص۸) از همین رو، بدحجابی و آرایش، برای عده‏ای نشانه تجددطلبی و روشن‏فکری شد و حتی برخی از آن، به عنوان نمادی سیاسی برای اظهار مخالفت با حاکمیت بهره جستند. باید دانست همه زنان و دخترانی که با آرایش و به صورت بدحجاب در اجتماع ظاهر می‏شوند، قصد جلب توجه مردان نامحرم و تحریک جنس مخالف را ندارند، بلکه بسیاری از آنها برای هم‏رنگ شدن با محیط و عقب نماندن از دیگران، مانند هم‏کلاسی‏ها و همکاران و دوستان، پیرو محیط و مدهای روز شده‏اند. با این حال، نمی‏توان انکار کرد که این امر به تحریک‏های جنسی می‏انجامد و پی‏آمدهای ویرانگر اخلاقی و اجتماعی بسیاری دارد. افزون بر این، از ضعف روحیه دین‏باوری، خدامحوری و کم بودن بینش اسلامی در افراد جامعه خبر می‏دهد.( جوان، ۱۳۸۷، ص ۹۷)

۳-۳-شیوه سخن گفتن

یکی از نکات دیگری که در قرآن کریم برای جلوگیری از روابط ناسالم میان زنان و مردان سفارش شده شیوه ی سخن گفتن زنان در ارتباط با مردان نامحرم است، در فرهنگ اسلام نیز با دقت تمام و نیز جامع نگری به زن و مرد نامحرم توصیه شده است که هم در میزان ارتباط‏های کلامی و هم در چگونگی آن، مسائل شرعی را رعایت کنند تا زمینه انحراف، کمتر شود. قرآن کریم برای جلوگیری از روابط ناسالم میان زنان و مردان می فرماید:( فَلَا تخَْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذِى فىِ قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوفًا)( احزاب /۳۲)؛{ به گونه‏اى هوس‏انگیز سخن نگویید که بیماردلان در شما طمع کنند، و سخن شایسته بگویید}، یعنی زنان در برابر مردان آهنگ سخن گفتن را نازک و لطیف کنند، تا دل او را دچار ریبه و خیال های شیطانی نموده شهوتش را برانگیزانند و در نتیجه آن مردی که در دل بیمار است به طمع بیفتد.(طباطبایى ، ۱۴۱۷ ق، ج‏۱۶، ص: ۳۰۹) بلکه به هنگام سخن گفتن، جدى و بطور معمولى سخن بگوئید، نه همچون زنان کم شخصیت که سعى دارند با تعبیرات تحریک کننده که گاه توام با ادا و اطوار مخصوصى است که افراد شهوت ران را به فکر گناه مى‏افکند سخن بگوئید(مکارم شیرازى، ۱۳۷۴ ش.ج‏۱۷، ص: ۲۹۰).منظور از بیماری دل نداشتن نیروی ایمان است، آن نیرویی که آدمی را از میل به سوی شهوات باز می دارد. در پایان آیه دومین دستور را این گونه شرح مى‏دهد:” شما باید به صورت شایسته‏اى که مورد رضاى خدا و پیامبر ص و توام با حق و عدالت باشد سخن بگوئید” (وَ قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفاً). در حقیقت جمله(فَلَا تخَْضَعْنَ بِالْقَوْلِ) اشاره به کیفیت سخن گفتن دارد و جمله( قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفاً )اشاره به محتواى سخن.البته” قول معروف” (گفتار نیک و شایسته) هر گونه گفتار باطل و بیهوده و گناه‏آلود و مخالف حق را نفى مى‏کند.( مکارم شیرازى، ۱۳۷۴ ش، ج‏۱۷، ص: ۲۸۹) تاثیر کلام به قدری است که مولای متقیان از سلام کردن به زنان جوان خودداری می کند و می فرماید: “می ترسم از این که صدای آنها مرا خوش آید و از اجرم کاسته شود(شیخ حرعاملی،.۱۳۸۰ ص۶۷) پیامبر اسلام نیز نهی فرمود ازاینکه زن نزد غیرشوهر و محارمش، در اموری که ضرورتی ندارد، بیشتر از پنج کلمه (شاید منظور جمله باشد) صحبت کند(طبرسی، ۱۳۶۵، ج ۲ ، ص ۳۵۵)

۳-۴-خودآرایی و خودنمایی

یکی دیگر از علل گرایش جوانان به جنس مخالف، خودآرایی و خودنمایی است. خودآرایی ناپسند نیست بلکه خودآرایی به قصد خودنمایی در برابر نامحرم ناپسند است زیرا زمینه فساد جوانان است. جوان در این سن، در برابر هزارها محرک که قبلا آنها را حس نمی کرد، حساس می گردد. بعضی از صداها این حساسیت را بر می انگیزد، بعضی از حرکات این حساسیت را نیرو می دهد، بعضی از مناظر در جلب آن بیش از همه مؤثر است (مرکز فرهنگ و معارف قرآن ، ۱۳۸۶، شماره ۳۰۷، ص ۲۲) اگر جوان در معرض این همه محرک های قوی قرار بگیرد، دریای شهوت او طوفانی می شود و غریزه جنسی، مخصوصا در پسران، تا سرحد وجدان نفوذ کرده و تحریکات شهوانی همچون تصادم امواج به ساحل، شروع به مبارزه می نماید( فلسفی،۱۳۵۲ص۳۰۷) قرآن کریم برای برچیدن زمینه فساد به زنان مؤمن دستور می دهد که در خانه های خود بنشینند و مانند زنان جاهلیت نخست، خودنمایی نکنند. (احزاب. ۳۳) زینت و آرایش خود را جز آنچه قهرا ظاهر می شود بر بیگانه آشکار نسازند و باید سینه و دوش خود را با مقنعه بپوشانند. (نور. ۳۱) منظور از “زینت زنان” مواضع زینت است زیرا اظهار خود زینت از قبیل گوشواره و دست بند حرام نیست، پس مراد از اظهار زینت، اظهار محل آنهاست (طباطبایى ، ۱۴۱۷ ق، ج‏۱۵، ص: ۱۱) زنان مؤمن نباید پای خویش را به زمین بکوبند تا آنچه از زینتشان که پنهان است ظاهر شود. (نور/۳۱) طبیعی است که جوان جذب می شود. شهید مطهّرى درباره غریزه ی خود آرایی و خود نمایی و نیز اختصاص آن به زنان می‌گوید: «اما علت اینکه در اسلام دستور پوشش اختصاص به زنان یافته است، این است که میل به خودنمایى و خودآرایى مخصوص زنان است. از نظر تصاحب قلب‌ها و دل‌ها، مرد شکار است و زن شکارچی؛ همچنان که از نظر تصاحب جسم و تن، زن شکار است و مرد شکارچى. میل زن به خودآرایى از این نوع حس شکارچی‌گرى او ناشى می‌شود. در هیچ جاى دنیا سابقه ندارد که مردان لباس‌هاى بدن‌نما و آرایش‌های تحریک‌کننده به کار برند. این زن است که به حکم طبیعت خاص خود، می‌خواهد دلبرى کند و مرد را دلباخته و در دام علاقه خود اسیر کند، انحراف تبرّج و برهنگى از انحراف‌های مخصوص زنان است و دستور پوشش هم براى آنان مقرر گردیده است.( مطهری، بی تا، ج‏۱۹، ص: ۴۳۷)دستورها و سفارش‏هایی مانند اهتمام به مراقبت‏های لازم در خانواده، کاستن از محرک‏های جنسی در محیط‏های اجتماعی، پرهیز از روابط ناسالم، امر به معروف و مجازات مجرمان و آسان‏سازی روابط مشروع درچارچوب‏های شرعی باید درجامعه تبیین شود تا همگان از پی‏آمدهای منفی گناه و غفلت از این امور آگاه شوند. در این زمینه، بیشترین زمینه‏سازی، با کار فرهنگی و تربیتی است؛ زیرا اگر ارزش‏ها و هنجارها در درون افراد نهادینه شود، خود به خود فضای جامعه نیز اصلاح می‏شود، البته نظارت عمومی و مراقبت‏های اجتماعی امر به معروف و نهی از منکر و نظارت‏ها و برخوردهای قانونی با مجرمان نیز حفظ و دوام این سلامت اجتماعی را تضمین می‏کند. بی‏تردید، اگر هر کدام از جهت‏گیری‏های اسلامی، در جامعه عملی نشود و نظام رفتاری اسلام، به طور کامل اجرا نشود، پی‏آمدهای آن به صورت بی‏تعادلی و اختلال در نظام رفتاری جامعه و انحراف‏ها و ناهنجاری‏های مختلف رخ می‏نماید. در جامعه‏ای که آستانه تحریک‏های جنسی در محیط‏های اجتماعی‏اش زیاد است و احکام شرعی به درستی رعایت نمی‏شود و‌‌اختلاط گسترده میان نامحرمان در محیط‏های اجتماعی نهادینه شده است، ازسوی دیگر، ارضای مشروع گرایش‏های جنسی جوانان بامحدودیت‏های فراوان روبه‏روست؛ رخ دادن مشکلات گوناگون، دور از انتظار نیست.(جوان، عبدالله ، ۱۳۸۷،ص ۱۱۹)

۳-۵-بی توجهی خانواده ها خانواده به عنوان اولین کانون رشد و تعالی جوانان در سعادت و شقاوت دختران و پسران نقش کلیدی دارد. اگر خانواده دارای شرایط و احوال خوبی باشد، در امر تعلیم و تربیت فرزند خود موفق خواهد بود. عواملی نظیر بیسوادی، نداشتن آگاهی کافی از روشهای تعلیم و تربیت و عدم ارتباط مناسب والدین با فرزندان می تواند دلیلی برای بروز روابط ناسالم میان دختران و پسران باشد. دختران و پسران جوانی که در خانواده مورد بی مهری قرار می‌گیرند و از وضعیت روانی و اجتماعی خویش ناراضی هستند و خود را سرگردان و آشفته می‌یابند، از طریق برقراری روابط پنهانی با جنس مخالف، درصدد کسب اطمینان خاطر و رضایتمندی بیشتر و همچنین در جست و جوی پناه‌گاهی برای جبران کمبودهای محبتی خود هستند. اما اطمینان خاطری که دختران و پسران از طریق برقراری دوستی به دنبالش هستند هیچ‌گاه حاصل نمی‌شود؛ زیرا این روابط پنهانی و به دور از چشم خانواده صورت می‌گیرد پس از چندی تنش ها و اضطراب های دیگری را دامن می زند. (اح‍م‍دی‌، ، ص ۱۱۸ ). همچنین خانواده باید کانون محبت و آرامش باشد تا از ایجاد خلأهای عاطفی و روانی که زمینه‏ساز انحراف در دوران نوجوانی و جوانی است، جلوگیری شود و فرزندان در جست‏وجوی محبت و آرامش، در دام شیادان گرفتار نیایند. محیط خانواده باید محیطی سالم باشد و والدین در روابط خود و نیز روابط خویشاوندی و دوستانه، مراقب باشند که زمینه‏های بدآموزی و انحراف‏های بعدی را در کودکان ایجاد نکنند. اگر در خانواده‏ای، خود والدین به تماشای فیلم‏های تحریک‏کننده ویدئویی یا ماهواره‏ای بپردازند و گمان کنند که فرزندان کوچکشان از این مسائل سر در نمی‏آورند، انحراف فرزندان در آینده، دور از انتظار نخواهد بود ونیز والدین در برخورد با جوانان باید طریق اعتدال را پیش بگیرند و از هرگونه افراط، تفریط، برخورد خشک، خشن و انعطاف ناپذیر خودداری کنند. و در ضمن نظارت و کنترل نامحسوس بر رفت و آمد و رفتارهای آنان، شخصیت و حریم خصوصی آنان راحفظ نمایند زیرا اگر شخصیت او از بین برود و عزت و کرامتی نداشته باشد، هیچ امید خیری در او نیست. و از سرزنش و ملامت نیز پرهیز کنند که آتش لجاجت را در آنان شعله ورتر می کند.(ابن شعبه، ۱۳۸۲، ص۱۳۱) هم چنین جوانان اولین برخوردها و معاشرت های ناسالم و مختلط را در خانه تجربه می کنند.فرهنگ خانواده است که حد و مرزها را به فرزندان می آموزد. لذا قرآن کریم می فرماید: “ای مومنان! خود و خانواده خویش را از آتش دوزخ نگاه دارید.”(تحریم. ۶) خداوند در این آیه روی سخن خود رابه همه ی مومنان کرده و درباره ی تعلیم و تربیت همسر و فرزندان و خانواده دستوراتی می دهد؛ به بیان مفسران؛ نگهداری خویشتن به ترک معاصی و عدم تسلیم در برابر شهوات سرکش و نگهداری خانواده به تعلیم خیر و ادب (سیوطى ۱۴۰۴ ق، ج ۶، ص. ۲۴۴) و امر به معروف ونهی از منکر (کلینى، ۱۴۰۷ ق، ج ۵، ص. ۶۲)و فراهم ساختن محیطی پاک و خالی از هرگونه آلودگی در فضای خانه و خانواده.( میرزا خسروانى ، ۱۳۹۰ ق، ج‏۸، ص: ۳۲۵) از جمله ی دستورات حیات بخش این آیه ی می باشد.

۴-آسیب شناسی زمینه ها و راهکارها ی فرهنگی

آسیب شناسی فرهنگی طبعاً به بررسی آفات و آسیب هایی می پردازد که رنگ و لعاب فرهنگی دارند، و عناصر شکل دهنده و سازنده عادات، رفتارها و کنش های رایج افراد یک جامعه را تحت تأثیر خود قرار داده اند. آسیب هایی این چنین، صرف نظر از میزان تخریب و خسارتی که بر مسائل روبنایی فرهنگ یک ملّت یا جامعه وارد می سازند، آن چنان در متن فرهنگ اصیل آن ملت یا جامعه رسوخ می کنند که از درون هسته مقاومت افراد را در برابر مفاسد و آسیب های فرهنگی تضعیف و آسیب پذیر می گردانند.