فایل پاورپوینت کامل ادعیه، راهکارهای تربیتی دقیق ارائه می کند

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ادعیه، راهکارهای تربیتی دقیق ارائه می کند :

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یؤْمِنُ الْخَائِفِینَ

حمد خدای متعال یکی از کمالات الهیه است

عرض شد این دعا از حمد شروع می شود، و جنبه های گوناگون حمد الهی را متذکر می شود که اساساً حمد خدای متعال یکی از کمالات الهیه است، چه آن کسی که حمد الهی را می کند و چه این که ما درک کنیم که خدای متعال حامد خودش است، اساساً حمد برای داشتن کمالات و ابراز آن کمالات است، که در مرحله اول خود ذات مقدس ربوبی حامد خودش هست، همان طور که درآیات متعددی ما ملاحظه می کنیم خدای متعال خودش را حمد می کند، در آخر سوره مبارکه جاثیه این حمد با تعبیر خیلی لطیفی آمده است «فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمینَ/ وَ لَهُ الْکبْرِیاءُ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ»[۱] که حمد خدای متعال از جانب خدای متعال است، چراکه او مدرک حقیقی کمالات خودش است و درک واقعی از حق تعالی اولاً برای خودش است و سپس به لحاظ ظرفیت هر موجودی، از خودش درکی به آن موجودات می دهد، بنابراین، عمدتاً این دعاها به این جهت است که ما جهات حمد پروردگار متعال را درک کنیم، و چون این عالم، عالم ظهور کمالات ویژه خدای متعال است، کمالات الهی به طور گسترده در ابعاد گوناگون موجودات و بالأخص انسان ظهور پیداکرده است، از این جهت در این عالم، حمد پروردگار به صورت گسترده ظهور پیدا می کند.

ادعیه و ارائه راهکارهای دقیق تربیتی

یکی از جهات حمد الهی در این قسمت که خوانده شد آمده است، ستایش مطلق برای خدایی است که خائفین از خودش را ایمن می کند، یا خائفین را در امن قرار می دهد، ما از این قسمت مطالبی را استفاده می کنیم که عرض کردیم دعاها راه کارهای دقیق تربیتی هم به ما ارائه می دهند که ما چگونه باشیم، این چگونه بودن را با بیان لطیفی در دعا به ما یاد می دهند که اگر هرگونه ای باشیم، خدای متعال هم به همان نحوه کمالات خودش را در انسان ظهور می دهد.

دست قدرت و اراده الهی را در همه جا ببینیم

نکته دیگری که در همه این موارد باید موردتوجه قرار بگیرد و نکته اصلی و اساسی است، این است که ما باید توجه داشته باشیم که در هر جهت کمالی که قرار می گیریم، ابتدا دست قدرت الهی و عنایت و اراده الهی را باید ببینیم، و یک نکته حمد که در این مواقع آورده شده است شاید این باشد که خدای متعال خواسته است که انسان خائف با توجه به او به مرحله امن برسد و امنش را که یک نوع کمال است، در وجود انسان خائف ظهور بدهد.

خوف مذموم و راهکار نجات از آن چیست؟

در این عالم دو گونه خوف متوقع است که برای نفس انسان پیدا بشود، یکی خوفی که گاهی به صورت طبیعی در روابط مادی برای انسان پیش می آید و حالت نگرانی از آینده خود است که در آینده چه مسئله ای برای من رخ می دهد و با چه اموری مواجه خواهم شد، هرکسی وقتی درکی از خودش و روابطش با افراد اطراف خودش داشته باشد چنین حالتی برای او پیش می آید که اولاً امور دنیایش چگونه خواهد شد و ثانیاً اینکه آیا من می توانم برای اصلاح امورم اقدام کنم؟ این دو جهت خوف برای انسان پیش می آید، اما فرموده اند: اگر انسان در این حالت بماند، متوقف شده است، این خوف ازاین جهت که انسان را در توجه به امور این عالم متوقف می کند و ثانیاً او را در جهت اصلاح امور خود متوقف می کند مذموم است و این حالت را باید به گونه ای برطرف کرد تا باعث رکود انسان نشود و ازاین جهت انسان مؤمن عمدتاً می تواند این حالت خوفش را با توجه به خدای متعال و تقدیرات الهی به معنای صحیحش برطرف کند.

معنای صحیح تقدیر الهی

معنای صحیح تقدیر الهی این است که خدای متعال اموری را از امور این عالم برای انسان مقدر کرده است تا با شرایطی به آن برسد، اساساً خداوند متعال ابتدا خوبی ها را برای انسان مقدر می کند، «خیر» تقدیر و «مقضی بالذات» است و در این رابطه گاهی شرور هم برای انسان پیدا می شود که از جهت علمی گفته می شود «مقضی بالعرض» است، ما باید توجه داشته باشیم که به خدای متعال اتکا وجودی داریم و این نگرانی را هم خدای متعال در وجود انسان قرار داده است و انسان را با شئون این عالم ارتباط داده است و این ارتباط یکسری حالات طبیعی را به دنبال دارد، جهت دادن به این حالات طبیعی و اصلاح آن ها که برای انسان مفید باشد به دست خود انسان است و این حالات باید با توجه به جهات و حرکات ایمانی جهت پیدا بکند و ما ازاین جهت باید توجه داشته باشیم که عنایت الهی همواره شامل حال بندگان است و خدای متعال بندگان را به حال خودشان رها نمی کند و سررشته تقدیرات به دست حق تعالی است و لذا برای رفع این نگرانی باید در هر امری به تقدیری که خدای متعال مقدر کرده است رجوع کنیم، یعنی شرایطی که خدای متعال فراهم کرده است، این راه حل است، این نگرانی برای انسان قرار داده شده است و راه رفع آن هم در عالم و در نفس ما به گونه ای قرار داده شده است و ما باید حرکت کنیم و حالت نگرانی را برطرف کنیم و جنبه دوم این خوف که انسان را متوقف می کند را باید کنار بگذاریم به اینکه راه های رسیدن به امور مطلوب هم در عالم و هم در خود انسان قرار داده شده است، خدای متعال در خود انسان فکر دیگران را قرار داده است و اراده را قرار داده است و قدرت و توان بر رسیدن امور مناسب را هم قرار داده است و انسان باید با توجه به این مسائل حرکت کند که هم به خود آمدن است و در حقیقت به خدا آمدن است که در تعبیرات امروزی آن را اعتمادبه نفس می گویند و اگر ما این گونه تحلیل کنیم، این نفس، نفس الهی می شود.

حالت خوف مومنین چگونه به حالت امن تبدیل می شود؟

نفسی که اعتماد به آن در تدبیرات امور و علوم روز گفته اند واقعیت ندارد و انسان خیال می کند اعتمادبه نفس دارد؛ واقعاً انسان مؤمن هست که اعتمادبه نفس دارد چرا که او با ربط وجودی نفس و شئون نفسش به خدای متعال حرکت می کند و خدای متعال همه این ها را قرار داده است، پس باید حرکت کند، اگر انسان بخواهد به امور مطلوب این عالم برسد، باید امکاناتی را که خدای متعال فراهم کرده است را ردیف کند اگر کسی عقل داشته باشد می فهمد که بدون اسباب و شرایط عادی به امور این عالم برسد، بنابراین عقل نورانی انسان مؤمن او را به ربط وجودی خصوصیات خودش و موجودات به خدای متعال می کشاند، بنابراین هرگاه برای او سستی پیش آمد که آیا من می توانم یا نمی توانم؟ با توجه به این امور این حالت ترس که ضعف نفس را به دنبال دارد و از آن به «جبن» تعبیر می شود از بین می رود، با این تحلیلی که عرض کردیم، امن و امنیت حالت آرامشی است که انسان در برخورد با موجودات و شئون آن ها پیدا می کند و در همین رابطه، با این بیان کوتاه که ما ملاحظه کنیم، اگر کسی شرایط وجودی خود را آن طور که حق تعالی قرار داده است به کار ببندد، حالت خوفی که برای او پیدا می شود، با توجه به جمیع جوانب بلافاصله حالت امن برای او پیدا می شود.

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یؤْمِنُ الْخَائِفِینَ» یعنی این حالت تکوینی با توجه نفس برای انسان حاصل می شود که خدای متعال این کمال را پس از مرحله نقص که حالت خوف باشد در انسان ایجاد می کند، اما این مرحله کمال با توجه خاص حاصل می شود، حالاتی که در وجود انسان می آید همه تکوینی هستند و ما باید به این مسئله دقت داشته باشیم که خودش مسئله عمیقی است که گاهی به آن اشاره می کنیم، البته برخی از این امور به التزام به تشریعیات حاصل می شود، این موضوع بیانگر این مطلب است که قوام تشریع به تکوین است و بازگشت تشریع هم به تکوین است که این یک بحث علمی خاص است که باید به آن توجه داشته باشیم که در جای خودش در معارف دینی به آن پرداخته شود.

خوف و شئون مختلف آن