فایل پاورپوینت کامل ارتباط های چهارگانه انسان در عرفان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ارتباط های چهارگانه انسان در عرفان :

معمولًا طرز تفکرات و مکتب های بشری، عرفان را یک پدیده تفکیک شده از متنِ حیاتِ طبیعی انسان ها تلقی کرده و آن را فقط به عنوان ظریف ترین رابطه میان انسان و حقّ و حقیقت تلقی می کنند و در نتیجه، عرفان کارآیی خود را در عرصه هستی از دست می دهد؛ در صورتی که در عرفان اسلامی همه شئون مادی و غیر مادّی انسان در ارتباطات چهارگانه زیر در نظر گرفته می شود:

۱- ارتباط انسان با خویشتن ۲- با خدا ۳- با جهان هستی ۴- با هم نوع خود.

بنابراین، عرفان اسلامی همان گونه که پاسخ دهنده سؤالات: من کیستم؟ از کجا آمده ام؟

به کجا می روم؟ برای چه آمده ام؟ می باشد، هم چنین پاسخ در کجا هستم؟- که همین جهان هستی است- و با کیستم؟- که هم نوع انسانی می باشد- را نیز به عهده می گیرد.^[۱]

مباحث این رساله که به طور کلی و مختصر مطرح شده، در خصوص ارتباطات چهارگانه:

۱- ارتباط انسان عارف با خویشتن

۲- ارتباط انسان عارف با خدا

۳- ارتباط انسان عارف با جهان هستی

۴- ارتباط انسان عارف با هم نوع خود

بوده و شامل موضوعات متنوّعی خواهد بود که احتمالًا در هر یک از این ارتباطات وجود دارد.

۱- عرفان و منِ انسانی ^[۲]

(ارتباط انسان عارف با خویشتن)

این که گفته شده است:

حیران شده ام که میل جان با من چیست؟

واندر گِلِ تیره این دلِ روشن چیست؟

عمریست هزار بار من گویم و من

من گویم و لیک می ندانم من چیست

یا این که گفته شده است:

زین دو هزاران من و ما ای عجبا من چه منم

گوش بده عربده را، دست مَنِه بر دهنم

و امثال این مطالب که مجهولِ مطلق بودنِ «منِ انسانی» را بیان می کنند، دلیل آن نیست که با ناامیدی، دست از من شناسی- که همان خودشناسی است- برداشته و عمری را با حقیقتِ مجهولی به نام «من» سپری کنیم. این مطلب شرم آور است که بگوییم: بی اعتنایی برخی از اندیشمندان، خصوصاً برخی از معاصرین به حقیقت و همه مختصّات آن، ناشی از آن است که مبادا در تحقیقاتشان به حقایقی برسند که آنان را لزوماً به ملکوت الهی متوجه کند و در نتیجه، «باید» ها و «شاید» هایی که خلاف هوی و هوس و لذت پرستی شان می باشد، سراغ آنان را بگیرد!

شناخت من

برای امکان «من شناسی» در این مبحث، چند دلیل به طور مختصر ذکر می کنیم و در ضمن، دلایلی که برای ناممکن بودنِ «شناخت من» ذکر شده، مورد بررسی قرار می دهیم:

الف- از آغازِ تاریخِ معرفت بشری تاکنون، کلماتی مانند: «من»، «خود»، «ذات»، «شخصیت»، «روان»، «جان» و «روح» به طور بسیار فراوان مطرح شده است. بدیهی است که اگر به جای هر یک از این کلمات، «چیزی»، «موضوعی»، «مجهولی» و امثال این ها به کار می رفت، هیچ ارتباط و تفاهمی درباره مسائل انسانی به وجود نمی آمد.

ب- همه ادیان الهی، مردم را به تکمیل و تصفیه «منِ انسانی» دستور داده اند. آیا می توان گفت: بدون شناخت «من»، امکان تکمیل و تصفیه وجود دارد؟

ج- از قدیم ترین تاریخ های علم و فلسفه، ما با علم یا فلسفه ای به نام «علم النّفس » آشنایی داریم و مسائلی که در آن، علم یا فلسفه مطرح شده، بر مبنای یک مجهول مطلق استوار نمی شود، بلکه موضوعِ کلّی آن- که «من» یا روان می باشد- به قدری روشن است که محورِ مسائلی فراوان تلقی می شود. امروزه مکتب ها و رشته های متنوعی در روان شناسی رایج است که اگر یکی از آن ها «من» یا «خودِ» انسانی را نادیده بگیرد، از نظام مکتب ها و رشته های روان شناسی خارج می شود.

د- هنگامی که انسان، خود را در عرصه زندگی اجتماعی درمی یابد و احساس می کند باید در کنار هم نوعانِ خود با ابعادی گوناگون زندگی کند، به طور جدی در صدد شناخت و تقویت و هماهنگ کردن شخصیت خود با مردم آن جامعه برمی آید.

با نظر به این دلایل چهارگانه، به این نتیجه می رسیم که: «منِ انسانی» قابل شناخت است و از دیدگاه لزوم همزیستی با دیگر افراد جامعه و تحصیل کمال، قابل دگرگونی نیز می باشد. اما این که در آیه شریفه از قرآن می فرماید: وَ یسْئَلُونَک عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَ ما أُوتِیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِیلًا.^[۳] و از تو درباره روح می پرسند، بگو: روح از امرِ پروردگار من است و از علم برای شما جز اندکی داده نشده است.

منظور از روح در این آیه شریفه- مانند آیات دیگر- «من»، «خود»، «شخصیت» و «نفس» نیست، بلکه جنبه ملکوتی همه حقایق عالم هستی است که خداوند از آن، تعبیر به «امر» فرموده است؛^[۴] در صورتی که مقصود ما در این مبحث، «نفس» و «خود» می باشد که یا از ماده است و یا از کانال ماده عبور می کند و تا مرحله تجرّد پیش می رود. به اضافه این که مقصود از اندک بودنِ علم انسان در حقایق امریه، به خاطر ذات و ماهیت آن هاست، ولی درک و دریافت اجمالی درباره عظمت و ارزش آن ها به وسیله فروغ الهی ناشی از تصفیه درون، امکان پذیر است، زیرا مقامِ حقایق، امری بالاتر از مقام ربوبی نمی باشد و جای تردید نیست که مطابق منابع اسلامی و دریافت های فطری- شهودی، جلوه جمال و کمال الهی را در هر دو قلمرو درون و برون می توان دید.

ه- هیچ دلیل قابل توجهی وجود ندارد تا اثبات کند ما برای شناخت همه اشیاء، خصوصاً حقایق مجرّد که فوق مادّه هستند، حتماً باید حقیقتِ اصلی آن ها را بشناسیم. از این رو، دانشمندان و صاحب نظران در طول تاریخ علوم و معارف، در شناخت واقعیات اشیاء، به کشف و شناسایی مختصات آن ها قانع بوده و برای به دست آوردن حقیقتِ اصلی آن واقعیات، معطّل نمی شدند؛ خصوصاً با توجه به این که به قول اغلب فلاسفه، فهمِ فصولِ حقیقی اشیاء برای ما امکان پذیر نیست. بنابراین، ما باید بکوشیم تا از راه شناخت عوارض و مختصات و پدیده های درونی و برونی «منِ انسانی»، وارد میدان معرفت شویم.

نقد روان شناسی معاصر

نکته بسیار با اهمیت این است که آن چه روان شناسی معاصر مورد بررسی و تحقیق قرار می دهد، مقداری قابل توجه از فعالیت ها و مختصات و