فایل پاورپوینت کامل استراتژی های سیاسی در ایران امروز؛ گفت وگو با سعید حجاریان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل استراتژی های سیاسی در ایران امروز؛ گفت وگو با سعید حجاریان :

آفتاب، ش ۱۲

چکیده: استراتژی های موجود را می توان در نحوه موضع گیری جریان های سیاسی در برابر «حاکمیت دوگانه غیر کارکردی » مشخص و دسته بندی کرد . بر این اساس، شش استراتژی قابل شناسایی است که نویسنده، خود طرفدار استراتژی اصلاحات مشروطه خواهانه است .

به گمان من در وضعیت فعلی ایران مناسب ترین معیار برای طبقه بندی استراتژی های سیاسی، نوع برخورد آنها با پدیده «حاکمیت دوگانه » است . البته بحث من این نیست که جریان های سیاسی در ایدئولوژی و فلسفه سیاسی خود، حاکمیت دوگانه را چگونه ارزیابی می کنند; بلکه بحث من حول این محور دور می زند که جریان های سیاسی، با «حاکمیت دوگانه » به مثابه یک واقعیت، چگونه برخورد می کنند واقدامات سیاسی خود را در رابطه با آن چگونه تنظیم می نمایند .

بحث حاکمیت دوگانه به مساله اقتدار و مشروعیت بازمی گردد . پدیده حاکمیت دوگانه هنگامی رخ می دهد که حکومت صاحب دو منشا برای مشروعیت و توجیه اقتدار خود می شود . برای این کار، یک بار دیگر توجه شما را به مهم ترین مشخصه سیاسی امروز کشور، یعنی آنچه می تواند «حاکمیت دوگانه غیرکارکردی » نامیده شود، جلب می کنم . این حاکمیت دوگانه، نه دو بخش حاکمیت را راضی می کند و نه جامعه را از حالت بلاتکلیفی خارج می کند; به همین دلیل است که می توان آن را «غیر کارکردی » نامید . نکته ای که حائز اهمیت است این است که حاکمیت دوگانه غیرکارکردی به جنگ داخلی و یا انقلاب منتهی می شود . پرسشی که در مقابل هر جریان سیاسی قرار می گیرد، این است که با این واقعیت (حاکمیت دوگانه) چگونه می خواهد برخورد کند؟ بحث من این نیست که در آرمان های سیاسی اش چه تصوری از مقوله مشروعیت دارد; بلکه می پرسم که در شرایط عینی برای حل این معضل چه نوع استراتژی را در پیش می گیرد .

استراتژی اول، متعلق به کسانی است که حاکمیت دوگانه را می پذیرند . البته نه به دلیل آن که از نظر ایدئولوژیک یا آرمانی با آن موافقند; بلکه به این دلیل ساده که امکان یگانه کردن حاکمیت را در شرایط کنونی میسر نمی دانند . آنها تلاش برای تک پایه کردن حاکمیت را به معنای فرو رفتن کشور در امواج خشونت، فروپاشی نظم مستقر در کشور و به تاخیر افتادن توسعه سیاسی می دانند . البته این گروه وضع فعلی را هم ناکارآمد تلقی می کنند و معتقدند که باید به سوی کارکردی کردن این دوگانگی گام برداشت; یعنی باید قواعد بازی سیاسی و رقابت مسالمت آمیز دو بخش حاکمیت را تنظیم و تثبیت کنیم و حقوق و مسؤولیت های هر کدام را به رسمیت بشناسیم . در نهایت، این حاکمیت دوگانه به طور مسالمت آمیز و آرام به حاکمیت یگانه تبدیل خواهد شد و در این مدت کشور می تواند به تدریج و با آزمون و خطا در ابعاد مختلف توسعه یابد .

استراتژی دوم، متعلق به کسانی است که اگرچه به حاکمیت دوگانه صحه می گذارند; اما توزیع و بازتولید قدرت را نه در عرصه سیاست، بلکه در کلیت نظام اجتماعی می پذیرند . مثلا پیشنهاد می دهند که در سیاست و فرهنگ، حاکمیت بخش انتصابی را بپذیریم و در اقتصاد، حاکمیت بخش انتخابی را . این استراتژی در پی تثبیت محدوده مشخصی برای هر یک از دو بخش حاکمیت در فضای سیاسی نیست .

استراتژی سوم به دنبال یگانه کردن حاکمیت است; آن هم به نفع بخش انتخابی آن . طرفداران این استراتژی، یک پایه کردن حاکمیت را در شرایط کنونی هم مطلوب و هم ممکن می دانند . از نظر آنها یک بخش از حاکمیت به طور کلی اعتبار و شروعیت خود را از دست داده است و با اقدامات مناسب می توان حاکمیت را از دوگانگی کنونی خارج کرد .

استراتژی چهارم نیز به دنبال یک پایه کردن حاکمیت است; اما به نفع بخش انتصابی آن . طرفداران این استراتژی از سرکوب نهادهای مدنی حمایت می کنند، بسیار خشن عمل می کنند و استفاده از نیروهای قهرآمیز غیر رسمی را مجاز می دانند . آنها گاه می کوشند تا به توده ای کردن سیاست اقدام کنند و از بسیج توده ای برای پیشبرد اهداف خود بهره گیرند . آنان رهبری سیاسی را بسیار فردی می بینند و شخصی شدن سیاست را می پسندند .

استراتژی پنجم نیز تک پایه کردن حاکمیت را دنبال می کند; اما نوعی گروه سالاری سنتی را به عنوان جانشین آن می پسندد . طرفداران این استراتژی نیز سرکوب نهادهای مدنی را تجویز می کنند; اما لزوما به دنبال توده ای کردن سیاست نیستند .

استراتژی ششم متعلق به کسانی است که به فروپاشی نظم مستقر معتقدند و حضور عنصر بیگانه را در عرصه سیاست داخلی خوش آمد گفته و یا برای تجزیه کشور تلاش می کنند .

در نظر من، استراتژی به معنای «طرح نو در انداختن برای تغییر ساختار» می باشد . هرجا که ما در پی تغییر کارگزار سیاسی یا حتی تغییر برخی رویه های جاری هستیم، دیگر با استراتژی سر و کار نداریم . معمولا استراتژی به نوعی ناظر بر ادوار طولانی است .

البته ذیل هر استراتژی تعدادی از راهکارها قابل طرح است . مثلا ذیل استراتژی مشروطه خواهی (استراتژی اول) می توان از تاکتیک های زیر نام برد: اعتدال، آرامش فعال، بازدارندگی فعال، خروج از حاکمیت، فشار از پایین، چانه زنی از بالا و روی گردانی اجتماعی .