فایل پاورپوینت کامل الفت بین مؤمنین

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل الفت بین مؤمنین :

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم

«رَبِّ اشْرَحْ لی صَدْری وَ یسِّرْ لی أَمْری وَ احْلُلْ عُقْدَهً مِنْ لِسانی یفْقَهُوا قَوْلی »

بحث این جلسه راجع به روایتی از امام صادق«سلام الله علیه» است که از قول امیرالمؤمنین«سلام الله علیه» فرموده اند: «الْمُؤْمِنُ مَأْلُوفٌ وَ لَا خَیرَ فِیمَنْ لَا یأْلَفُ وَ لَا یؤْلَفُ» [۱] محتوای این حدیث، در کلمات پیغمبر اکرم«صلّی الله علیه و اله وسلّم» و ائم طاهرین«سلام الله علیهم» آمده است. لذا می توانیم بگوییم که روایت، تواتر معنوی دارد. [۲]

طبق این روایت شریف، مؤمن کسی است که الفت می گیرد و با او الفت می گیرند و در کسی که الفت نمی گیرد و با او الفت گرفته نمی شود، خیری نیست. به عبارت دیگر، مؤمن باید جاذبه داشته باشد، مردم او را بپذیرند، چنانکه او هم باید مردم را بپذیرد. مؤمن باید حسّ مردم داری داشته باشد، حسّ پذیرایی داشته باشد و قوّ جاذب او بیش از قوّ دافع او باشد. اگر کسی مردم پذیر نباشد یا مردم او را نپذیرند، مؤمن واقعی نیست، و اصلاً خیر ندارد. وقتی مردم پذیر شد، وقتی مردم او را پذیرفتند، آن وقت است که خیردار می شود، امربه معروف و نهی ازمنکرش کاربرد دارد، گفتار و کردارش نفوذ دارد و حتّی می رسد به آنجا که مردم می خواهند در رفتار و گفتارشان، او را اسوه و الگوی خود قرار دهند.

اهمیّت به این روایت برای همه و برای هر مؤمنی خیلی خوب است، امّا برای خواصّ جامعه واجب است. اگر مردم کسی را نپذیرند و او نیز مردم پذیر نباشد، به عبارت دیگر، اگر کسی جاذبه نداشته باشد، نمی تواند کار فرهنگی مفیدی ارائه کند و نمی تواند اثرگذار باشد.

جاذبه و الفت چگونه حاصل می شود؟ وقتی انسان بتواند بر دل مردم حکومت کند، بین او و مردم جاذبه و الفت پدید می آید و سخنش بر دل و جان آنان تأثیر دارد. مثلاً اگر یک سخنران با مطالعه صحبت کند، امّا حکومت بر دل ها نداشته باشد، سخنش تأثیر این که دیگران را بسازد را ندارد یا کم دارد؛ امّا کسی که حکومت بر دل ها دارد، با یک صحبت کوتاه، در دل مستمعین نفوذ می کند، از سخنان او متأثر می شوند و خوب می تواند کار کند.

انبیاء«سلام الله علیهم» هم برای نفوذ کلام خود باید حکومت بر دل ها داشته باشند، از این رو پروردگار عالم مقدّمات آن را فراهم کرده است: «الَّذینَ یبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یخْشَوْنَهُ وَ لا یخْشَوْنَ أَحَداً إِلاَّ اللَّهَ» [۳] نکت اساسی در این مبحث آن است که حکومت بر دل ها، وابسته به مراعات تقوای الهی است. و اگر کسی متّقی باشد، به طور ناخودآگاه این جاذبه پیدا می شود. قرآن کریم می فرماید:«إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَیجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا» [۴] بر این اساس، کسی که از ایمان و تقوا برخوردار است، جاذبه دارد و محبّتش در دل ها ریخته می شود و حتماً خدا او را محبوب دل ها می کند.

تقوا یعنی اهمیّت به واجبات مخصوصاً نماز، اهمیّت به مستحبّات مخصوصاً انس با قرآن و دعا و توسّل و خدمت به خلق خدا و مهم تر، اجتناب از گناه، چه صغیره و چه کبیره، خصوصاً اجتناب از حق النّاس. یکی از آثار تقوا این است که انسان حکومت بر دل ها پیدا می کند و تا حکومت بر دل ها نباشد، حرف انسان تأثیر ندارد. این به تجربه هم اثبات شده است. افراد متّقی یک جاذب خاصّی در میان مردم دارند و در بین مردم جا باز کرده اند. اقبال و توجه مردم، دست ما نیست، دست خداست. اگر واقعاً متّقی باشیم، اقبال مردم به طور ناخودآگاه برای ما پیدا می شود. ماییم که باید با تقوا باشیم، ماییم که باید توکّل داشته باشیم، ماییم که باید غیر خدا را با خدا شریک نکنیم، ماییم که باید توحید افعالی داشته باشیم، ماییم که باید توحید عبادی را رعایت کنیم. ما اگر «إِیاک نَعْبُدُ وَ إِیاک نَسْتَعین» [۵] را راست بگوییم و به آن عمل کنیم، قطعاً توحید عبادی و توحید افعالی، ما را از همه چیز بی نیاز می کند. در این صورت، به طور ناخودآگاه جاذبه و اقبال مردم و حکومت بر دل ها برای ما پیدا می شود.

البته باید تقوا حقیقی باشد و نمی شود مردم را با تظاهر جذب کرد. اساساً همان طور که تقوا جاذبه دارد، تظاهر دافعه دارد، به تجربه نیز اثبات شده است. به قول امام حسین«سلام الله علیه»: «مَنْ حَاوَلَ أَمْراً بِمَعْصِیهِ اللَّهِ کانَ أَفْوَتَ لِمَا یرْجُو وَ أَسْرَعَ لِمَجِی ءِ مَا یحْذَرُ» [۶]؛ اگر کسی از راه گناه بخواهد به مقصود برسد، دوان دوان به ضدّ مطلوب رفته و از آن چه می ترسیده حتماً به سرش خواهد آمد. کسی که با دروغ و با تقلّب بخواهد به جایی برسد، حتماً نمی شود. ممکن است یک رزق و برقی پیدا کند، اما زرق و برق است و نتیج مطلوب را نمی بیند. ممکن است یک سرابی باشد، اما آب نما است و هیچ است و آنچه حقیقت است، آنچه ماء معین است، تقواست. لذا اگر مؤمنین بخواهند همه جا آلف و مالوف باشند، باید متّقی شوند. آی شریفه می فرماید:«وَ مَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ یرْزُقْهُ مِنْ حَیثُ لا یحْتَسِبُ» [۷]

خداوند متعال رزق متقی را از راه بی گمان می رساند. معلوم است که رزق، فقط مربوط به خرج و مخارج زندگی نیست، بلکه خدا از راه بی گمان کارهای متقی را اصلاح کرده، گره های کوری که در زندگی ایجاد می شود را باز می کند و از راهی که گمان ندارد، او را به هر مقام معنوی که بخواهد، می رساند. اگر انسان پا روی هوا و هوس بگذارد و به جای تمایلات خود، رضایت خداوند را در نظر بگیرد، به مقام های والایی خواهد رسید.

مؤمن باید در رفت و آمدها و در همنشینی با مردم، جاذبه داشته باشد و جاذب او که از تقوا نشأت می گیرد، بین او و مردم الفت ایجاد کند. از این گذشته، انسان، در اثر رعایت تقوا، ابهّت و شخصیّت اجتماعی پیدا می کند که آن هم به وی جاذبه می بخشد و سبب ایجاد الفت بین او و مردم خواهد شد. امام حسن مجتبی«سلام الله علیه» در آخرین لحظات حیات، که حسّاس ترین مواقع است، یک نصیحت دارند که طبق قاعد بلاغت و قاعد فصاحت، اقتضا می کند که حسّاس ترین کلمات و نصایح باشد. ایشان به جناده فرمودند:«وَ إِذَا أَرَدْتَ عِزّاً بِلَا عَشِیرَهٍ وَ هَیبَهً بِلَا سُلْطَانٍ فَاخْرُجْ مِنْ ذُلِّ مَعْصِیهِ اللَّهِ إِلَی عِزِّ طَاعَهِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل» [۸]

اگر می خواهید حکومت بر دل ها پیدا کنید، اگر می خواهید از شخصیّت اجتماعی برخوردار گردید و عزیز باشید، بدون این که اطرافیان و خدمه ای داشته باشید، اگر می خواهید ابهت شما در دل ها باشد، بدون این که سلطنتی داشته باشید، باید تقوا را رعایت کنید. تقوا جای سلطنت و امکانات را می گیرد، پس لباس ذلّت و لباس معصیت را از تن بکنید و لباس اطاعت را بپوشید تا در میان مردم عزیز شوید و ابهّت اجتماعی پیدا کنید.

قتاده که فقیه بنی امیّه و آدم ملایی بود، چهل مسأل مشکل فقهی آماده کرده بود تا در میان جمع از امام باقر«سلام الله علیه» بپرسد و قرار گذاشته بودند که پاسخ های امام را نپذیرد تا به اصطلاح آن حضرت را در میان جمع تحقیر شوند. ابو حمز ثمالی نقل می کند که قتاده در جلسه نزدیک امام«سلام الله علیه» نشست. آن حضرت ابتدا مشخصات او را پرسیدند. وقتی خودش را معرفی کرد، فرمودند: فقیه اهل بصره تو هسی؟ گفت: آری. سپس او را به سبب گمراهی و اینکه مزدور دستگاه ظلم است، نکوهش و از عملکرد وی انتقاد کردند. پس از تمام شدن سخنان امام، قتاده مدتی طولانی سکوت کرد و گفت: به خدا قسم من در برابر فقهای بزرگی نشسته ام، امّا هیچ گاه تا این اندازه اضطراب نداشته ام. حضرت فرمودند؛ می دانی کجا نشسته ای؟ «فی بُیوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ یذْکرَ فیهَا اسْمُهُ یسَبِّحُ لَهُ فیها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ رِجالٌ لا تُلْهیهِمْ تِجارَهٌ وَ لا بَیعٌ عَنْ ذِکرِ اللَّه »[۹]قتاده تصدیق کرد و گفت: یابن رسول الله و الله این بیوت در قرآن خشت و گل ها نیست، همین بدن های مطهر