فایل پاورپوینت کامل انحرافات و مسائل اجتماعی ایران

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل انحرافات و مسائل اجتماعی ایران :

مقدّمه

بررسی گستره و ریشه های انحرافات و مسائل اجتماعی از اهمیّت زیادی برخوردار است. انحرافات و مسائل اجتماعی امنیت اجتماعی را سلب و به صورت مانع مزاحمی از توسعه جلوگیری می کنند. اگر افراد گاه از عوامل روانی و گاه از عوامل زیستی آسیب می بینند، احتمالاً بسیاری از عوامل آزاردهنده نیز ناشی از انحرافات و مسائل اجتماعی اند که به مراتب تأثیر ناخوشایندتری در زندگی مردم نسبت به عوامل روانی و زیستی دارند.

این تحقیق تلاشی است برای بررسی گستره و ریشه هایی که انحرافات و مسائل از آن جا آغاز می شوند.

تعریف مسأله اجتماعی

«مسأله اجتماعی» تعبیری است از انحرافات و ناهنجاری های اجتماعی که در سطح جامعه اتفاق می افتند، با این تفاوت که انحراف یا ناهنجاری اجتماعی زمانی به مسأله اجتماعی تبدیل می گردد که با ارزش ها و منافع تعداد زیادی از مردم مغایرت داشته باشد و آن عده از مردم در مورد ضرورت تغییر آن وضعیت همصدا باشند.^(۱)

طبع اولیه جامعه بر نظم و هماهنگی است^(۲) و اکثریت قریب به اتفاق افراد آن در سایه یک وضعیت بهنجار می توانند با وسایل مرسوم، به اهداف خود برسند. زمانی که این وضعیت بهنجار^(۳) یا نظم اجتماعی شکسته شود، وضعیتی به وجود می آید که دورکیم نخستین بار از آن به «وضعیت آنومیک» تعبیر کرد.

«وضعیت آنومی» وضعیت مبهمی است بین فرد و جامعه که در آن هنجارها، که همان قاعده های رفتار و یا ارزش های پذیرفته شده توسط عامّه مردم هستند، از بین می روند. در این وضعیت، فرد دارای اهداف دیگری غیر از اهداف مشترک جامعه است و یا در صورت قبول اهداف مشترک جامعه، از وسایل مرسوم پی روی نمی کند و بدین سان، جامعه در بی نظمی و به دنبال آن، در اضطراب و ناامنی فرو می رود.^(۴)

مرتن وضعیت آنومیک را که دورکیم به اجمال بیان کرده بود، توضیح داد: «مردم به پنج طریق مختلف، به این حالت اختلال در تعادل و توازن اجتماعی عکس العمل نشان می دهند:

۱. همنوایی (پذیرش اهداف و وسایل مقبول جامعه)؛

۲. نوآوری (پذیرش اهداف مقبول و توسّل به ابزارهای غیرمقبول)؛

۳. عادت گرایی (عدم پذیرش اهداف مقبول و تن دادن به ابزارهای مقبول از روی ناچاری)؛

۴. عقب نشینی (ردّ اهداف و ابزارهای مقبول جامعه و روآوردن به انزوا و پناه بردن به دامن اعتیاد و الکل و قمار)؛

۵. طغیان (طرد اهداف و ابزارهای مقبول و طرح اهداف جدید با ابزارهای جدید).»^(۵)

اطلاق یا نسبیت در کج روی

مطلق بودن کج روی و یا نسبیت گرایی در آن، کج روی را با ابهام روبه رو می کند. مطلق گرایان مواردی محدود و مشخص از کج روی را برشمرده اند و خارج از این چارچوبه را در هر شرایطی که باشد، کج روی (و مسأله اجتماعی در صورت مغایرت با ارزش ها و منافع تعداد مهمی از مردم) نمی دانند. آنان «کج روی» را به سرپیچی از قانون تعریف کرده و به فحشا، همجنس بازی، اختلالات روانی، الکلیسم، اعتیاد به مواد مخدّر و خودکشی محدود می سازند. بنابراین، رفتاری غیر از اعمال مزبور را کج روی نمی دانند.

نقطه نظر عالمان دینی صرف نظر از بُعد اجتماعی آن، در همین دسته جای می گیرد. از نظر آنان، ارتکاب آنچه خدا حرام کرده و یا تخطّی از آنچه او واجب دانسته، انحراف است که البته در جامعه دینی انحراف اجتماعی نیز می تواند قلم داد گردد.

در مقابل، نسبی گرایان، کج روی را از نظمی اجتماعی به نظم اجتماعی دیگری متفاوت می دانند؛ چنان که معتقدند: کج روی در طول زمان تفاوت می یابد.

صرف نظر از صحّت و سقم هر یک از دو نظریه مذکور، آنچه مسلّم است اتفاق نظر در مورد تعدادی از کج روی های اجتماعی است. در گذشته و حال و در تمام جوامع، قتل، سرقت، آدم خواری، تجاوز به عنف و سوء استفاده های جنسی و جسمی از اطفال جرم و کج روی تلقی می شده اند، هرچند در مورد بعضی دیگر از رخ دادهای اجتماعی با توجه به زمینه اجتماعی آن ها از نظر محققان اختلاف نظر وجود دارد؛ قمار، شرب مشروبات الکلی محدود، بدعت و نوآوری، حدّ پوشش، روابط جنسی و حتی استعمال مواد مخدّر به صورت محدود و همجنس بازی از جامعه ای به جامعه دیگر تفاوت می یابند؛ چنان که در بستر زمان، گاهی اموری کج روی تلقی می شده اند که امروزه کج روی تلقی نمی شوند؛ مثلاً، شرب مشروبات الکلی در ابتدا، حتی در کشورهای غربی یک کج روی بود، اما با فراگیر شدن این رفتار، به تدریج به صورت یک هنجار درآمد، به گونه ای که در زمان تصویب قانون جواز شرب الکل، فردی را که به این جرم دست گیر کرده بودند، نمی دانستند با قانون سابق مجازات کنند یا با قانون جدید آزاد نمایند. «مرتن نیسبت» در کتاب «مسائل اجتماعی معاصر» این دسته مسائل اجتماعی را به عنوان مسائلی نام می برد که برای یک گروه «مسأله» و برای گروه دیگر «حل مسأله مشکل» به حساب می آیند.^(۶) او در این باره، مصرف ماری جوآنا، استعمال موادّ مخدر و سقط جنین را مثال می زند.

بدعت و نوآوری، بخصوص در مورد عناصر فرهنگی، سنن، عقاید و آداب، هنجار و ناهنجار بودن آن در یک جامعه، در بستر زمان تفاوت می یابد؛ اموری که در گذشته کج روی تلقی می شدند به واسطه این قاعده که وقتی فراگیر می گردد و حکومت از برخورد جدّی با آن ناتوان می گردد به صورت هنجار درمی آید. در همین صورت است که برای عده ای حلّ مشکل و برای عده ای دیگر مسأله ساز خواهد بود. نمونه مشهود این نابهنجاری حدّ پوشش زنان جامعه ایران است.

حدّ پوشش در جوامع شهری از چادر به سمت مانتو و از مانتوهای بلند به سمت مانتوهای کوتاه با دکمه های باز و تنگ و از مقنعه به روسری های کوتاه در حال تغییر است و پس از زمانی نسبتا کوتاه، به دلیل سرایت اجتماعی قوی که از ویژگی های ایرانیان است، به عنوان یک هنجار اجتماعی پذیرفته می شود.

منازعات ظاهرا سیاسی که بین جناح های مختلف سیاسی جریان دارد تا حدّی ریشه در تأکید بر سنّت های دینی و غیردینی از ناحیه بعضی و تلاش برای نوآوری و انتقال به یک هنجار اجتماعی جدید دارد.

مفهوم کج روی همچنان است که بیان شد، اما باید به این نکته در خور اهمیت توجه شود که اگرچه کج روی اجتماعی با توجه به واکنشی که مردم در قبال فرد کج رو از خود نشان می دهند بروز و ظهور می یابد، اما برخورد حکومت ها و قوانینی را که وضع می کنند و با تکیه بر آن فرد خاطی را مجازات می کنند، نیز نباید از نظر دور داشت. همچنین نقش محققان و نشریات را در انعکاس و برجسته کردن ناهنجاری ها و اهمیت بخشیدن به بعضی و کاهش دادن اهمیت بعضی دیگر را باید مورد توجه قرار داد. قتل های سیاسی به عنوان یک واقعه نابهنجار در کشور ما در قبال قتل های خیابانی یا زنجیره ای که گاه تعداد آن ها به ۹ نفر می رسد، بسیار اندک و ناچیزند، اما سیاست و قدرت و نقش نشریات این قتل ها را به مهم ترین و بزرگ ترین مسأله اجتماعی ما تبدیل کرده است، در حالی که فقر، سرقت، بیکاری، فساد اداری، روابط جنسی نامشروع و… بکلی به فراموشی سپرده شده اند. سرقت های شبانه از خانه ها و مغازه ها به وفور اتفاق می افتد، اما چون ارتباطی با سیاست ندارند، با غفلت و تغافل از کنار آن عبور می کنند و گویا اصلاً مسأله اجتماعی به حساب نمی آیند.

مسائل اجتماعی ایران

دکتر فرامرز رفیع پور مهم ترین مسائل اجتماعی ایران را به گونه ذیل توصیف می کند: «مسائل اجتماعی ما زیادند: فقر، تورّم، رشوه خواری و اختلاس، انحرافات و آشفتگی اجتماعی و سازمانی، کاهش وحدت و انسجام اجتماعی، کاهش پای بندی مذهبی و خالی شدن مساجد، تفاخر و تجمّل گرایی، دل سردی، بی اعتمادی، آلودگی هوا، تخریب محیط زیست، اسراف کاری و ول خرجی، کمبود دارو، اعتیاد، پارتی بازی، کاهش تولید… این مسائل که تعدادشان بسیار زیاد و بیش از این ها است، همچون یک کلاف سردرگم مسؤولین را نیز عاجز کرده است و همچون یک اختاپوس به پای آن ها و مردم پیچیده اند.»^(۷)

اگر از این دیدگاه به روزنامه های منعکس کننده مسائل اجتماعی مردم نگاه کنیم، مسائلی که روزانه مردم با آن ها سر و کار دارند و به نوعی با این مشکلات دست و پنجه نرم می کنند، می توانیم نوع مسائل و معضلات دامن گیر اجتماع و میزان فراگیر بودن آن ها و همچنین میزان حسّاسیت هایی را که در مورد این مسائل وجود دارند، به دست آوریم. درست است که روزنامه ها با توجه به نوع سیاست گذاری ها و اهداف سیاسی اجتماعی که تعقیب می کنند، هر کدام بخشی و میزان معیّنی از مسائل اجتماعی را مطرح می کنند، اما انتخاب روزنامه های متعدد با خط مشی های متفاوتی که دارند و جمع بندی آن ها می تواند در مسأله شناسی که هدف این قسمت از بحث می باشد، به ما کمک کند. در این مورد از روزنامه های همشهری، ایران، خانواده، جامعه و کیهان از تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۷۷ تا تاریخ ۲۸ آبان ۱۳۷۷ فیش برداری شده و در فهرستی که از مسائل اجتماعی ارائه شده است تعداد فیش های مربوط به هر موضوع، که نشان دهنده گسترش و اهمیت مسأله اجتماعی است، بیان شده است. همچنین برای مثال، چند مورد از اخبار مربوط به کج روی و مسائل اجتماعی آورده شده است. پس از ارائه فهرست و ذکر چندین مثال، تعدادی از این موضوعات اجتماعی با بهره برداری از همان اخبار و مقالات مندرج در روزنامه ها در سطح خُرد، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته اند.

تحلیل کلان و همه جانبه از مسائل اجتماعی مطرح شده، آخرین قسمت بحث است. در این بحث، سیر پیدایش و عمق و گسترش مسائل اجتماعی ایران در دو دهه اخیر مورد بحث قرار گرفته است.

موضوعات اخبار و مقالات و ارقام آن ها

برای آگاهی از موضوعات و اخبار مربوط به مسایل و معضلات اجتماعی، پنج روزنامه ایران، جامعه، همشهری، خانواه و کیهان، که هر یک دارای رویکردهای مختلف سیاسی و اجتماعی هستند، گزینش گردید. مسائل و معضلات مطرح شده در این روزنامه ها و تعداد اخبار و مقالات مربوط به هر یک عبارتند از:

مشکلات ازدواج (۱۳ مورد)؛

عوامل طلاق، شامل: اعتیاد شوهر، توقعات غیرمعقول، فقر خانواده، عدم پرداخت نفقه، همسر آزاری، فریب همسر، اختلافات مالی (۸۷ مورد)؛

اختلاف در روابط اعضای خانواده (۶۴ مورد)؛

مسائل و مشکلات مربوط به زندگی جوانان (۴۹ مورد)؛

کج روی ها و بزهکاری های اجتماعی شامل: قتل، خودکشی، سرقت، مزاحمت تلفنی، قاچاق، اعتیاد، بزهکاری، کلاه برداری و فریب، آدم ربایی و رها کردن نوزاد (۱۳۳ مورد).

نمونه های انتخاب شده از روزنامه ها

الف. فقر

* زن چشمان غبار گرفته اش را به هم می مالد، آهی می کشد و می گوید: ۳۵ سال داشتم، شوهرم معتاد شد. حالا من مانده بودم و پنج بچه قد و نیم قد. ناچار دنبال کار رفتم و در یک بیمارستان به عنوان نظافت چی مشغول کار شدم. اما حقوق آن کفاف نمی داد، تا این که یک روز پیرزنی با سخنان وسوسه آمیزش به من گفت: خانواده ای را می شناسم که بچه ندارند و برای بچه هایت پول خوبی می دهند و می خواهند آن ها را با خودشان به خارج ببرند. تو می توانی با پول آن به زندگی ات ادامه بدهی. نمی دانستم چه کار کنم. سرم داغ شده بود. جواب رد دادم. چند ماهی گذشت، دیدم واقعا نمی توانم. دوباره پیرزن به سراغم آمد. بالاخره، فردای آن روز لعنتی، من هستی ام (دونفر از بچه ها) را در قبال ۷۰۰ هزار تومان به آن پیرزن فروختم.^(۸)

* خبرنگار از دخترک آدامس فروش می پرسد: چرا کار می کنی؟

وضع مالی خانواده ام خوب نیست، پدرم کارگر است و ما ۷ خواهر و برادریم.

خبرنگار: لیلا چند سالته؟

17 سال

خبرنگار: فقط تو کار می کنی؟

نه مادر و برادر کوچک ترم هم آن طرف خیابان آدامس می فروشند.

خبرنگار: درس هم می خوانی؟

(لبخند بر چهره اش نقش می بندد) و می گوید: کلاس اول راهنمایی هستم با معدّل ۳۶/۱۹…. اگر بتوانم خوب آدامس بفروشم، می توانم درسم را ادامه دهم.

خبرنگار: پول آدامس را چه کار می کنی؟

می دهم بابام؛ آخر خواهر بزرگم ۱۸ سالش است و نامزد دارد.^(۹)

* مهم ترین نماد بروز مشکلات در زندگی معلّمان پایین آمدن بازدهی و افت تحصیلی دانش آموزان است. ۶۸% از معلمان، زیر خط فقر قرار دارند. توّرم و مشکلات اقتصادی این آمار را چندین درصد افزایش داده است.^(۱۰)

ب. سرقت

* دو جنایت کار حرفه ای به جرم سرقت از اتومبیل و پول نقد چهار راننده خودرو و قتل یک سرهنگ، به اعدام محکوم شدند.^(۱۱)

* مردم ایران شهر و زاهدان طی نامه ای از دادستان کل درخواست کردند با عوامل ایجاد رعب و وحشت و آن هایی که با راه بندان، اموال مسافران را با زور سرقت می کنند، برخورد نمایند.^(۱۲)

* محاکمه باند ۷۰ نفری سارقان اتومبیل و جاعلان اسناد و پلاک، معروف به «باند تهران ۴۲» روز دوشنبه آغاز شد. تاکنون ۲۹ اتومبیل از آنان کشف و ضبط شده است.

ج. کلاه برداری

* مردی با پیش فروش ۵ دستگاه آپارتمان و دریافت ۳۸ میلیون تومان از پنج نفر متواری شد.^(۱۳)

* رئیس قوّه قضائیه:چگونه است شخصی که صد هزارتومان اعتبار نداردباصدورچک،میلیون هاتومان چک بی محل صادرمی کند؟^(۱۴)

* یک کارگاه تولید و عرضه روغن تقلّبی موتور سیکلت توسط نیروی انتظامی کشف شد.^(۱۵)

د. گروگان گیری

* مردی ۳۰ ساله یکی از دوستانش را که در آپارتمانی تنها زندگی می کند، به گروگان گرفت و از خانواده او درخواست ۱۰ میلیون تومان پول نقد کرد.^(۱۶)

ه. قتل

* رضا جوان ۲۶ ساله، که مدت ها در خانه پیرزن رفت و آمد داشته است، پیرزن را به قتل رساند.^(۱۷)

* پیرزنی که به بلال پناه داده بود، با همدستی دوستش، به کام مرگ کشیده شد. هدف این قتل طلاهای پیرزن بوده است.^(۱۸)

و. فساد و فحشا

* به دنبال اجرای طرح برخورد با متخلّفان، در منطقه انتظامی جنوب شرق تهران، مقداری مواد مخدر، اجناس مسروقه و کالاهای غیرمجاز کشف و ضبط شد و تعداد زیادی از اراذل و اوباش، قاچاقچی، معتاد و فروشندگان اجناس غیرمجاز دستگیر شدند. ۱۹۷ حلقه نوار کاست، ۱۷ حلقه نوار ویدئویی فیلم های مبتذل، مقادیری مشروبات الکلی و ۴۴ قطعه عکس مبتذل ضبط و در این رابطه ۲۰۱ نفر از اراذل و اوباش، ۶۱ قاچاقچی، ۸۱ نفر معتاد و ۳۱ نفر فروشنده اجناس غیرمجاز دستگیر شدند.^(۱۹)

* هر رهگذر عابری که چند دقیقه وقتش را در بعضی خیابان ها یا میدان های بزرگ و شلوغ تهران سپری کند، در حین قدم زدن زمزمه هایی را زیر گوش احساس می کند، نوارجدید، CD، فیلم، مجله، پوستر، عکس، تایتانیک، مدونا، جان اسمیت و… این زمزمه های کنار خیابان حاکی از موجود بودن این کالاهای به اصطلاح فرهنگی است.

ساعت ۴ بعدازظهر خیابان ولی عصر زمزمه ای مرا به خود می آورد: نوار جدید با بهترین کیفیت و کم ترین قیمت. جوانی است ۲۳ ساله. او مرا به داخل زیرزمین دعوت می کند. می پرسم: مارکش چیه؟ جواب می دهد: تا چی بخواهی: مکسل، سونی، ترانه، ایرانی، خارجی.

می پرسد: مأمور که نیستی؟

به فرض که باشم، خوب که چه؟

می گوید: می دونم که مأمور نیستی، الان این قدر طبیعی شده که دیگر کسی زحمت به خودش نمی دهد بیاد دنبال ماها. از این گذشته، مملکت اونقدر گرفتاری داره که چارتا نوار جدید زیروروش نکنه… این جا نوار را از بندر می آرن، ما می فروشیم. البته نوارهای لس آنجلس خودمان هم خریدار زیاد داره.^(۲۰)

* سه جوان ۱۵،۲۰ و ۲۵ ساله بعدازظهر «سپیده مردانی» کودک ۴ ساله ای را از مقابل منزل ربودند و در باغ، پس از تجاوز به او، وی را به قتل رساندند.^(۲۱)

* دو دختر ۱۷ ساله به آرایشگاه مردانه مراجعه کرده و با برقراری ارتباط نامشروع، درخواست می کنند موهای آن ها را همانند موهای پسران آرایش دهند، آن ها ضمن پوشیدن لباس پسرانه مدت ها در شکل و قیافه پسران به میان مردم (مجالس مردانه) رفت و آمد داشتند و به کلاه برداری و سرقت می پرداختند که سرانجام دست گیر شدند.^(۲۲)

* هر ماه به طور متوسط، ۱۵ تا ۲۰ کودک و نوزاد رها شده وارد این مرکز (شیرخوارگاه آمنه) می شوند، اما در ماه های اسفند، فروردین هر سال تعداد آن ها به ۵۰ نفر افزایش می یابد.^(۲۳)

ز. تجمّل گرایی و رفاه طلبی

* زن علاقه مند به دکوراسیون به شیوه اروپایی و مرد علاقه مند به دکوراسیون به شیوه ایرانی است.^(۲۴)

* معاون وزیر تعاون: در کشور ما، اعم از شهری و روستایی و حتی در بین نیروهای تحصیل کرده، روحیه کم کاری و رفاه طلبی حاکم است.^(۲۵)

* امام جمعه موقت قم: صداوسیما به جای سادگی، تجمّل گرایی در ازدواج را ترویج می کند.^(۲۶)

تحلیل خرد از فایل پاورپوینت کامل انحرافات و مسائل اجتماعی ایران

۱. قتل

این پدیده به شکل های گوناگون و با انگیزه های متفاوت انجام می شود.

۲. اعتیاد و قاچاق مواد مخدّر

از ناهنجاری های شایع در میان مردم و از جمله در میان جوانان و نوجوانان طی سال های اخیر، گرایش به مواد مخدّر است.

ریشه های اعتیاد و قاچاق مواد مخدّر چیست و در کجاست؟ چگونه می توان با آن مبارزه کرد؟ اعتیاد یک جرم است یا یک بیماری؟

متأسفانه علی رغم مبارزه با قاچاق مواد مخدّر و توزیع آن، این پدیده شوم همچنان در حال گسترش است؛^(۲۷) آن چنان که میدان آزادی تهران، پایگاه اصیل انقلاب، را نیز در کام خود فرو برده است.

حشیش فروش ها و و هروئین فروش ها چنان گستاخی و تباهی را عرضه می کنند که پنداری مأمور و قانون چیزهایی مربوط به سیاره دیگرند.

وجود دو منطقه هلال طلایی افغانستان و پاکستان و مثلث طلایی لائوس، میانمار و تایلند در خارج از کشور و شرایط اقتصادی، بی کاری، ضعف روابط انسانی، در دست رس بودن مواد مخدّر، نابرابری های اقتصادی، رشد بی رویه جمعیت، رفاه اقتصادی و ستیزه جویی والدین، عوامل عمده روند رو به رشد قاچاق و اعتیاد به مواد مخدّر هستند.

اعتیاد همسر که با فساد اخلاق و لاابالی گری، سرقت، زندان، کتک کاری و دروغ گویی همراه است، از عوامل عمده طلاق محسوب می شود.

اعتیاد خود ریشه بسیاری از کج روی هاست؛ و با خود بسیاری از کج روی های دیگری همچون قتل، سرقت، تجاوز، طلاق، انحرافات جنسی و اخلاقی و ده ها ناهنجاری دیگر را به همراه می آورد.

۳. سرقت

سرقت، که گاه با قتل همراه است، به دو شکل فردی و گروهی انجام می گیرد. سارقان حرفه ای با شگردهای عجیبی اقدام به سرقت از خانه ها و مغازه ها می کنند.

سرقت خودروهای رانندگان مسافرکش که چه بسا به قتل صاحبان این خودروها می انجامد و کیف قاپی از معمول ترین روش های سرقت است.

۴. کلاه برداری و فریب

کلاه برداری و فریب به شکل های گوناگون انجام می شود:

الف. اجاره دادن خانه توقیف شده یک زندانی؛

ب. ایجاد سه شرکت خیالی در سه منطقه تهران و فروش فیش حج تمتع؛

ج. شرکت خیالی با عناوین تاجر کاغذ، تن ماهی و مانند آن؛

د. اخذ ویزا از کشورهای خارجی و اعزام متقاضی به خارج از کشور در پوشش شرکت بازرگانی؛

ه. کلاه برداری و فریب در امر ازدواج.

بیش تر با انگیزه اقتصادیکلاه برداری

۵. کودکان بی سرپرست

کودکانی که تنها زیستن در پرورشگاه را باور کرده اند، پدران و مادرانشان آنان را به دلایل گوناگون، در خیابان، زایشگاه، و یا گوشه دستشویی رها کرده اند. هر ماه به طور متوسط ۱۵ تا ۲۰ نوزاد و کودک، که در ماه فروردین و اسفند به حدود ۵۰ نفر می رسند، روانه پرورشگاه می شوند.

کمبودمحبت واقعی،رنج دوری ازپدر و مادر و ناتوانی امدادگران از جامعه پذیر کردن آن ها از مشکلات اساسی آنان به ش