بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اهداف جهاد اقتصادی :

خبرگزاری فارس: برای حرکت جهشی و مجاهدانه در عرصه اقتصادی کشور نخست باید به فایل پاورپوینت کامل اهداف جهاد اقتصادی توجه کنیم تا با عزمی راسخ، مجاهدتی کم نظیر نشان دهیم. مهم ترین فایل پاورپوینت کامل اهداف جهاد اقتصادی که برای نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران متصور است، عبارتند از:۱. استقلال اقتصادی ۲. عدالت اقتصادی ۳.اقتدار اقتصادی و…
برای حرکت جهشی و مجاهدانه در عرصه اقتصادی کشور نخست باید به فایل پاورپوینت کامل اهداف جهاد اقتصادی توجه کنیم تا با عزمی راسخ، مجاهدتی کم نظیر نشان دهیم. مهم ترین فایل پاورپوینت کامل اهداف جهاد اقتصادی که برای نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران متصور است، عبارتند از:
۱. استقلال اقتصادی
استقلال اقتصادی آن است که یک جامعه، در تأمین منافع اقتصادی خود به جوامع دیگر متکی نباشد و زمام امور اقتصادی خود را نیز در دست دیگران قرار ندهد و سرمایه، کارشناسان و امکانات دیگر جوامع، اقتصاد آن را به حرکت در نیاورد.
معنای دیگری که برای استقلال اقتصادی مطرح کرده اند، توانایی تصمیم گیری بر اساس مصالح و مفاسد واقعی جامعه است. کشوری که در هر مقطع زمانی بتواند بر اساس مصالح اقتصادی خود، تصمیم های مناسبی بگیرد و آنها را اجرا کند، استقلال اقتصادی دارد. در مقابلْ کشوری که توان تصمیم گیری بر اساس مصالح واقعی جامعه خود را ندارد، دارای اقتصادی وابسته خواهد بود؛ هرچند ازنظر فن تولید در سطح بالایی قرار داشته باشد.۱
گفتنی است معنای استقلال اقتصادی، غیر از خودکفایی است. خودکفایی به این معناست که یک جامعه، همه نیازمندی های خود را تأمین کند و نیازی به وارد کردن کالا از خارج نداشته باشد، اما استقلال، اعم از این است. یک جامعه مستقل اقتصادی، ممکن است به وارد کردن برخی کالاها احتیاج داشته باشد؛ اما در تأمین این نیاز، بر دیگر جوامع تکیه ندارد و ناگزیر به باج دادن و سر فرود آوردن در برابر آنها نیست، بلکه در روابطی سالم، برخی از محصولات خود را می دهد و تولیدات دیگران را می ستاند. خودکفایی، بیش از این است. یک جامعه خودکفا می تواند همه نیازمندی های خود را هرچند با هزینه بیشتر تأمین کند؛ گرچه گاهی ترجیح می دهد برای بهتر استفاده کردن از امکانات خود و صرفه جویی، برخی کالاها را از خارج وارد کند.
“همچنین معنای استقلال، غیر از قطع روابط اقتصادی با خارج است. ممکن است با سایر جوامع داد و ستد بازرگانی داشته باشد، بدون اینکه استقلال خود را از دست بدهد “.۲
در دنیای پیشرفته و مدرن امروز که غول های اقتصادی می کوشند با تکیه بر قدرت اقتصادی خود، کشورهای دیگر را در زمینه های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی، وابسته سازند تا هرگاه که خواستند به آنها یورش برند و موقعیت خود را در مقام یک ابرقدرت حفظ کنند امنیت اقتصادی اهمیت بسیاری دارد. در این موقعیت، برای دست یابی به امنیت اقتصادی باید ریشه های وابستگی را قطع کرد و به استقلال اقتصادی دست یافت.۳
استقلال اقتصادی وقتی به دست می آید که یک کشور بتواند منافع اقتصادی خود را آن گونه که خود تشخیص می دهد، تعقیب کند. بی گمان، لازمه استقلال اقتصادی به این معنا دست یابی به توان اقتصادی فزون تر از رقیبان است. ازاین رو، خداوند متعال به پیامبرش چنین فرمان می دهد:
هرچه در توان دارید از نیرو و اسب های آماده بسیج کنید، تا با این [تدارکات]، دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] دیگری را جز ایشان که شما نمی شناسیدشان و خدا آنان را می شناسد بترسانید. (انفال: ۶۰)
مقصود خداوند در این آیه آن است که اگر نیرو و تجهیزات خود را به قدری تقویت کنید که در مقابل حملات دشمن، قدرت مقاومت داشته باشید، کافی نیست، بلکه باید به حدی برسید که دشمن از شما بترسد و فکر تهاجم را نیز به ذهن خود راه ندهد. در بعد اقتصادی نیز چنین است؛ کشور اسلامی باید به مرتبه ای از قدرت اقتصادی دست یابد که دشمنان اسلام، فکر مبارزه و رقابت اقتصادی با او را از ذهن بیرون کنند.
نیروی اقتصادی برای رویارویی با دشمن، اهمیت ویژه ای دارد؛ به ویژه در جنگ های امروز که قدرت اقتصادیِ یکی از دو طرف جنگ، در سرنوشت آن نقش بسزایی دارد. دستور فراهم کردن نیرو برای مقابله با دشمن، تا آنجا که وی را به هراس افکند، موجب می شود مسلمانان در هر زمینه از جمله اقتصاد، مستقل باشند؛ زیرا وابستگی اقتصادی به بیگانگان مانع از تقویت قدرت اقتصادی می شود که آنان را به وحشت افکند. دشمنان اسلام، با حفظ برتری اقتصادی خود، اجازه نخواهند داد که مسلمانان وابسته، از آنان قوی تر شوند. بنابراین، باید استقلال اقتصادی را به دست آورد تا توان لازم برای مقابله با توطئه های دشمنان فراهم آید.۴
۲. عدالت اقتصادی ۵
عالی ترین هدف ملموسی که جهاد اقتصادی در غایت امر به آن می اندیشد، رفع فقر و محرومیت از جامعه است که با عدالت اقتصادی۶ می توان به آن نزدیک شد. با توجه به اهمیت مبحث عدالت اقتصادی، که گام اول رسیدن به عدالت اجتماعی است، در اینجا بحث به صورت مبنایی آورده می شود. نخست درباره “عدالت اجتماعی ” و معیارهای آن توضیح داده می شود.
وقتی این معنا از عدالت که “با هر فرد از افراد جامعه چنان که حق اوست، رفتار شود و هرکس در جای مناسب خود قرار گیرد “، درباره همه شخصیت های حقوقی و حقیقی (اعم از مردم و دولت) یک جامعه در نظر گرفته شود، مفهوم عدالت اجتماعی پدید می آید. بر این اساس، می توان گفت عدالت اجتماعی آن است که در جامعه، حقوق همه رعایت شود. در مقابل آن نیز ستم قرار دارد که به معنای پای مال کردن حقوق دیگران است.۷ در واقع، عدالت اجتماعی متضمن دو عنصر اساسی “منع ظلم و دشمنی ” و “امر به نیکی و احسان ” در میان افراد جامعه است.
معیارهایی که در نظام اقتصادی اسلام، ضامن استمرار جامعه مبتنی بر عدالت است، به این شرح هستند:
۱. با وجود طبقاتی از جامعه یا مجموعه هایی از افراد که توان رسیدن به حد بی نیازی را ندارند، ثروتمند شدن بعضی از افراد را اجازه نمی دهد؛
۲. تفاوت فاحش بین سطوح مختلف معیشت را نفی می کند؛ یعنی نباید فقر زمین گیرکننده، در کنار ثروتمند شدن فزاینده وجود داشته باشد. اسلام راضی نیست بعضی در کوخ هایی که حتی برای حفظ از گرما یا سرما، مناسب نیستند زندگی کنند؛ درحالی که در کنار آنها کاخ های چندطبقه، وسیع و دل گشا وجود داشته باشد.
در صورت اختلاف این معیارها یا وجود وضعیت استثنایی، ولیّ امر می تواند برای برقراری نظمی که برای استمرار عدالت اجتماعی لازم باشد، دخالت کند. همان طور که در زمان حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله اتفاق افتاد، موردی که خداوند فیء بنی نضیر را به تأمین نیازهای دولت، فقیران و نیازمندان اختصاص داد و آنها را میان لشکریان تقسیم نکرد.۸
عدالت اقتصادی که درباره حق سهم بری از ثروت ها و درآمدهای جامعه است وقتی پدید می آید که هرکس به حق خود در این زمینه دست یابد. پیش از توضیح بیشتر در این باره، بیان دو مقدمه ضروری است:
مقدمه اول :
مفهوم عدالت به مثابه وصف نظام با مفهوم عدالت به منزله هدف نظام متفاوت است. عدالت با عنوان یک هدف، حالتی را وصف می کند که در آن، همه افراد و گروه ها و شخصیت های حقیقی و حقوقی به حقوق خود دست یافته اند. عدالت به مثابه وصف نظام، شکل خاصی از نظام را وصف می کند که کارکرد آن به سوی هدف عدالت است. بر این اساس، وقتی می خواهیم به تبیین مفهوم عدالت اقتصادی با عنوان یک هدف بپردازیم، کافی است حقوق مشروع مردم را در سهم بری آنان از ثروت ها و درآمدهای جامعه بیان کنیم.
مقدمه دوم :
همان گونه که در مقدمه اول مطرح شد، عدالت اقتصادی به منزله یک هدف، حالتی را وصف می کند که در آن، همه مردم به حق خود از ثروت ها و درآمدهای جامعه دست یافته اند. اکنون بحث بر سر این است که چگونه گروه های مختلف مردم به این ثروت ها حق پیدا می کنند و اساساً مرجع تعیین حقِ سهم بری از این ثروت ها کیست؟ آیا خداند متعالی باید تعیین کند چه کسی، در چه صورت و چه مقدار حق می یابد، یا مسئله عقلی است یا باید بر اساس محاسبات عرفی بدان پرداخت؟
هریک از این سه صورت را برگزینیم، روش ما در تبیین این حقوق و در نهایت، در تعریف عدالت اقتصادی، تفاوت خواهد کرد.
بر اساس مبانی فلسفی نظام اقتصادی اسلام، تعیین این حقوق با خداوند متعال است. استدلال این مطلب دو مقدمه دارد:
۱. خدا، مالک همه چیز، حتی وجود و افعال انسان است: “وَلِلّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ… “.۹
۲. خداوند اموال را نزد انسان امانت نهاده است:
به فرموده امام صادق علیه السلام : “وَلکِنَّ الْمالُ مالُ اللهِ یَضَعُهُ عِنْدَ الْرَجُلِ وَ دائِعِ؛ ولی مال، مال خداست که نزد انسان به ودیعت گذاشته است “.۱۰
نتیجه این مقدمات آن است که حق سهم بری از ثروت ها و درآمدهای جامعه که متعلق به خداوند متعال است برای امانت داران این اموال به وسیله خداوند تعیین می شود. البته مفهوم این کلام آن نیست که خداوند برخلاف عقل، حقوق را توزیع می کند که عقل سلیم آن را می پذیرد. امام کاظم علیه السلام به نتیجه این مقدمات تصریح کرده است و می فرماید:
همانا خداوند هیچ یک از اصناف اموال را وانگذاشته، مگر اینکه آن را تقسیم کرده و حق هر صاحب حقی را داده است. [حق] خاصه، عامه، فقرا، مساکین و هر گروهی از مردم را داده است. اگر در میان مردم عدالت به اجرا درآید، بی نیاز خواهند گشت. همانا عدل، شیرین تر از عسل است، و تنها، کسی که عدل را نیکو شمارد، عدالت می ورزد.۱۱
مفهوم عدالت اقتصادی :
بر اساس دو مقدمه ارائه شده در بحث قبلی، مفهوم عدالت به منزله یک هدف، از دیدگاه اسلام به وسیله کشف ملاک هایی که خداوند متعال برای تقسیم ثروت ها و اموال جامعه و حق سهم بری، تعیین کرده است، روشن می شود. برای کشف این ملاک ها باید به آیات و روایات مراجعه کرد. آیات و روایات، سه اصل مهم را آشکار می سازند؛ اصولی که مفهوم عدالت اقتصادی را از دیدگاه اسلام به خوبی توضیح می دهند و عبارتند از:
اصل اول خداوند متعال این جهان را با همه نعمت ها و ثروت هایش برای همه انسان ها آفریده است (همه چیز برای همه)؛
اصل دوم در مرحله اول، کار مفید اقتصادی موجب به وجود آمدن حق به ثروت های جامعه است؛
اصل سوم در مرحله دوم، برای کسانی که نمی توانند کار کنند، نیاز در سطح کفاف، منشأ حق سهم بری است.
الف) همه ثروت ها برای همه مردم آفریده شده است .
آیات و روایات بسیاری بر این مطلب دلالت می کند که خداوند، آسمان و زمین و نعمت های این جهان را برای همه مردم آفریده است تا در جهت زندگی همراه با رفاه از آن بهره گیرند. بخشی از این آیات عبارتند از:
“آیا ندانسته اید که خدا آنچه را در آسمان ها و زمین است مسخرّ شما ساخته و نعمت های ظاهر و باطن خود را بر شما تمام کرده است؟ “۱۲
“وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ؛ و زمین را برای مردم نهاد “.۱۳
این آیات و آیات بسیار دیگر،۱۴ به روشنی بر این مطلب دلالت می کند که خداوند، نعمت های آسمان و زمین خود را برای همه مردم آفریده است تا از آن بهره گیرند و زندگی خود را استوار سازند.
امام صادق علیه السلام در حدیث مفصلی که به توحید مفضّل معروف است، به شاگردش چنین می فرماید:
ای مفضل، … اگر در عالم با فکر خود تأمل کنی و با عقل خود تشخیص دهی، آن را مانند خانه هایی می یابی که بنا شده است و هرچه بندگان خدا بدان نیاز دارند، در آن فراهم آمده است.۱۵
وقتی مراد از آفرینش نعمت ها، آسایش مردم است، اگر چنان توزیع شود که بسیاری از بیشتر مواهب محروم بمانند، نقض غرض شمرده می شود.
ب) کار مفید اقتصادی؛ نخستین منشأ پیدایش حق در ثروت ها .
بی تردید، کاری که از نظر اقتصادی مفیدنیست، ارزش ندارد و نمی تواند منشأ حق تلقی شود. از آیات و روایات بسیاری چنان استنباط می شود که کار، منشأ پیدایش حق سهم بری است.
“لِّلرِّجَالِ نَصِیبٌ مِّمَّا اکْتَسَبُواْ وَلِلنِّسَاء نَصِیبٌ مِّمَّا اکْتَسَبْنَ؛ برای مردان از آنچه [به اختیار] کسب کرده اند بهره ای است و برای زنان [نیز] از آنچه [به اختیار] کسب کرده اند بهره ای است “. (نساء: ۳۲)
“وَأَن لَّیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَی؛ و اینکه برای انسان جز حاصل تلاش او نیست “. (نجم: ۳۹)
این آیه در مورد حاصل عمل انسان در آخرت است، ولی قرشی در قاموس القرآن بر این عقیده است که می توان این آیه را اعم دانست. در این صورت، از آن برمی آید که هرکس در برابر کوشش، حق استفاده و ارتزاق دارد؛ زیرا انسان فقط مالک سعی خویش است.۱۶
“یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَنفِقُواْ مِن طَیِّبَاتِ مَا کَسَبْتُمْ…؛ ای کسانی که ایمان آورده اید، از چیزهای پاکیزه ای که به دست آورده اید… انفاق کنید “. (بقره: ۲۶۷)
در این آیه، مسلّم