فایل پاورپوینت کامل برخورداری از لذایذ عالی در رویارویی با خدا

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل برخورداری از لذایذ عالی در رویارویی با خدا :

با رویارویی با حق- جلّ و علا- لذایذ عالی به فراوانی به سالک روی می آورد. می توان گفت: این لذایذ که به درون عارف سرازیر می شود، از دو عامل مهم نشأت می گیرد:

عامل یکم- آزادی «منِ عالی» عارف از علایق، قیود و آلودگی های عالم ماده و مادیات که موجب به وجود آمدن لذایذ بسیار عالی در درون او می شود. علت تلازم میان آزادی «منِ عالی» از علایق و قیود و آلودگی های ماده و مادیات از یک طرف، و احساس لذت بسیار عالی از طرف دیگر، رهایی روح آدمی از هر چیزی است که با گسترش و احاطه و ابتهاجِ ذاتی آن ناسازگار می باشد. روح آدمی، ذاتاً ابَدگرا و دارای گرایش به قرار گرفتن در جاذبه علتِ وجودِ خویش است که خداست و هر اندازه این روح از علایق و قیودِ آلودگی هایی که مانع گسترش و ابتهاج و ابَدگرایی و قرار گرفتن در جاذبه کمال مطلق می شوند، آزادتر شود، بدیهی است که ذاتِ خود را از آن ها نجات داده و به آن حرّیت حقیقی که مطلوب آن است، بیش تر نایل می گردد.

عامل دوم- دریافتِ فروغِ ابتهاج انگیزِ ذاتِ اقدس ربوبی است که هیچ لذتی نمی تواند با آن قابل قیاس باشد:

ای بلبلِ جان مست ز یادِ تو مرا

وی مایه غم پست ز یادِ تو مرا

لذّات جهان را همه یک سو فکنَد

حالی که دهد دست ز یادِ تو مرا

منسوب به ابوسعید

ابن سینا در کتاب الاشارات و التنبیهات به هر دو عامل اشاره کرده، چنین می گوید: الْعارِفُونَ المُتَنَزِّهُونَ اذا وُضِعَ عَنْهُمْ دَنَسُ (دَرَنُ) مُقارَنَهِ الْبَدَنِ وَانْفَکو عَنِ الشَّواغِلِ خَلَصُوا الی عالَمِ الْقُدْسِ وَالسَّعادَهِ وَانْتَعَشُوا بِالْکمالِ اْلَاعْلی وَ حَصَلَتْ لَهُمُ اللَّذَّهُ الْعُلْیا.^[۱]

انسان های عارف که به مقام تهذّب و تنزّه نایل شده اند، هنگامی که کثافت های ارتباط با بدن مادی از آنان برکنار شد و از علایق و اشتغالات مزاحمِ صعود، به سوی جاذبیت ربوبی رها گشتند، با کمال آزادی و خلوص، به وصول به عالم قدس و سعادت نایل گشته و دریافتِ کمالِ اعلا، آنان را به نعشه درمی آورد و لذت اعلا آنان را فرا می گیرد.

او در مورد دیگر، عامل دوم را نیز متذکر شده و می گوید: فَاذا عَبَرَ الرِّیاضَهَ الَی النَّیلِ صارَ سِرُّهُ مِرْآهً مَجْلُوَّهً مُحاذِیاً بِها شَطْرَ الْحَقِ وَدَرَّتْ عَلَیهِ الْلَّذَّاتُ الْعُلی، وَ فَرِحَ بِنَفْسِهِ لِما بِها مِنْ أَثَرِ الْحَقِّ، وَ کانَ لَهُ نَظَرٌ الی الْحقِّ وَ نَظَرٌ الی نَفْسِهِ وَ کانَ بَعْدُ مُتَرَدِّداً.^[۲]

هنگامی که از ریاضت به سوی نایل شدن به حق حرکت کرد و عبور نمود، درون او همانند آیینه ای جلا یافته و صیقلی شده، رویاروی پیشگاه حق گشته و لذات عالیه به درون او سرازیر می گردد و به نفس خود که اثری از حق در او شهود می کند، خوشحال می شود. او در این حالت، گاهی حق را مشاهده می کند و گاهی به نفس خود می نگرد. او در این حال، در حال تردّد از حق به نفس و از نفس به حق می باشد.

ولی چون که در این مرحله، سالک هنوز نفس خود را مورد توجه قرار می دهد و از آن لذت می برد، اگرچه این توجهِ لذت آور به خاطر مشاهده اثر حقّ- جلّ و علا- در آن است، از دیدگاه ابن سینا، برای بیان عامل دوم از دریافتِ فروغِ ابتهاج انگیز که فراتر از لذت هاست، عبارت بعدی مناسب تر است؛ آن جا که می گوید:

ثُمَّ انَّهُ لَیغیبُ عَنْ نَفْسِهِ فَیلْحَظُ جنابَ الْقُدْسِ فَقَطْ، وَ انْ لَحِظَ نَفْسَهُ فَمِنْ حَیثُ هِی لاحِظَهٌ لا مِنْ حَیثُ هِی بِزِینَتِها وَ هُناک بِحَقُّ الْوُصُول.^[۳]

سپس شخص سالک، از خود غایب می شود و فقط پیشگاه قدس الهی را می بیند و اگر هم نفسِ خود را مورد توجه قرار بدهد، به خاطر آن است که آن نفس دارای شهود است، نه این که یک چیز زیبا و مزین است. در این موقع است که سالک شایسته وصول است.

ابن سینا در همین نمط، هموار نمودنِ راه برای وصول به جاذبیت فروغ الهی و سه مانعِ اصلی آن راه را، با مختصرترین و بهترین وجه بیان می نماید: أَلِالْتِفاتُ أِلی ما تُنُزِّهَ عَنْهُ شُغْلٌ، وَاْلِاعْتِدادُ بِما هُوَ طَوْعٌ مِنَ النَّفْسِ عَجْزٌ وَالتَّبَجُّحُ بِزی