فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی

با فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی شامل 120 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی رفتار رأی دهندگی ایرانیان در انتخابات مجلس شورای اسلامی :

مقدمه

کلمه انتخابات در زبان فارسی از ریشه عربی فعل «نخب» به معنای برگزیدن، جداکردن، اختیارکردن و دستچین کردن گرفته شده و معادل انگلیسی آن Election است. از نظر علم معناشناسی، این اصطلاح تغییر و تحولات معنایی وسیعی یافته، ولی در کاربرد رایج و عام، به معنای روش یا شیوه ای است برای برگزیدن تعداد معینی از افراد از میان شمار کثیری از کسانی که برای تصدی یک منصب یا مقام خود را نامزد کرده اند. انتخابات طی دو سده اخیر در سراسر جهان به صورت تنها شیوه مقبول و مطلوب انتخاب رهبران سیاسی و زمام داران درآمده است. آنچه در امر انتخابات اصل تعیین کننده و محوری به شمار میرود، واحد موسوم به انتخاب کنندگان یا رأیدهندگان[۱] است. در هر جامعه سیاسی که در آن نظام های انتخاباتی حضور دارند، این انتخاب کنندگان و رأیدهندگان هستند که با آراء و گزینش خود کسانی را که واجد صلاحیت و شایستگی لازم برای احراز یک منصب میدانند، از میان شمار عظیمی از کسانی که خود را واجد صلاحیت دانسته و نامزد احراز آن پست کرده اند، دست چین کرده و آنان را به آن منصب میگمارند. رکن اصلی فرایند انتخابات، اقتدار و مشروعیتی است که از سوی رأیدهندگان به انتخاب شوندگان اعطا میشود. «انتخاب سلسله اقدامات و عملیات منسجم و پیوسته ای است که در محدوده جغرافیایی مشخص و در زمانی محدود و معین صورت میگیرد و منجر به برگزیده شدن فرد یا افراد و یا موضوع و افراد خاصی از سوی اکثریت مردم میشود. اجرا و انجام این سلسله اقدامات و عملیات که منجر به این نتیجه گردد، اصطلاحا برگزاری انتخابات نامیده میشود» (حقیقی، ۱۳۷۷: ۳).

به طور کلی، انتخابات نوعی کنش اجتماعی است که همواره به تعریف و تعیین میزان مشارکت سیاسی در عرصه نظام اجتماعی میپردازد. رفتارشناسی انتخابات از یک سو ضمن حفظ حق انتخاب برای شهروندان به بیان خصوصیات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی رأیدهندگان و نیز رأی خواهان میپردازد و به این ترتیب، یکی از اصلیترین طرق تبلور افکار عمومی است.

انتخاب تبلور حق رأی آحاد مردم در جامعه سیاسی است. از این رو، برای بررسی نحوه نگرش هر حکومت به این حق، مییابد تجلی آن را در انتخاب مسئولان و تصمیم گیری سیاسی آن حکومت مورد بررسی و دقت نظر قرار داد. از این رو، مردم سالاری به عنوان مشروع ترین و مشهورترین نوع حکم رانی در دنیا قلمداد میشود. بارزترین ویژگی این نوع حکومت، تمکین حکومت به خواسته اکثریت مردم است که یکی از ابزارهای نیل به این مقصود، برگزاری انتخابات میباشد. به عبارت دیگر، حکومت ها برای بقای خود به مؤلفه های متعددی نیاز دارند.

روش های سخت افزارانه و نرم افزارانه به تداوم، مشروعیت و کارآمدی نظام های سیاسی کمک زیادی میکند. یکی از مفاهیمی که جنبه حیاتی و نرم افزارانه برای حکومت های جهان امروز دارد، مفهوم مشارکت سیاسی در قالب برگزاری انواع انتخابات است.

در دموکراسی واقعی، رأی، بهترین وسیله شهروند است تا افکار و عقاید خود را نشان دهد و نقش آفرینی خود را در امور عمومی اعمال نماید و با گزینش دقیق فرمان روایان، احترام به آزادی هایش را تضمین نماید. افزایش مشارکت مردم در حوزه سیاست، یکی از ابعاد برابرخواهی سیاسی است. امروزه افزایش وسایل ارتباط جمعی منجر به افزایش آگاهی سیاسی شده و شهروندان خواهان فرصت برابر برای شرکت در انتخاب و اعمال نظر هستند. بنابراین، مشارکت سیاسی به منزله رفتار داوطلبانه شهروندان که از طریق آن به طور مستقیم و غیرمستقیم بر سیاست های عمومی جامعه اثر بگذارند، تلقی میشود. در این میان، رفتار انتخاباتی نازل ترین سطح مشارکت سیاسی شهروندان است. البته، در میان اشکال و انواع رفتار مشارکتی، رفتار انتخاباتی نوعی رفتار مشارکتی ارادی و خودانگیخته است که باید از ویژگی «آگاهانه بودن» نیز برخوردار باشد.

در مشارکت سیاسی، مسئله این است که چه عوامل روان شناختی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مردم را به شرکت در انتخابات برمیانگیزاند، اما در بحث رفتارشناسی رأیدهندگان، اهمیت اساسی و پرسش اصلی این است که چه عاملی باعث میشود رأیدهندگان به این تصمیم برسند که به حزب یا شخصی خاصی رأی دهند (۱۹۹۷ ,Dummelt).

یکی از مشخصات انتخابات، خصلت گزینشی آن است؛ یعنی هم نامزدی در چارچوب قانون آزاد است و هم رأی دهنده میتواند از میان نامزدهای مختلف اعلام شده، آزادانه کسانی را که بیشتر با سلیقه او تطبیق دارند، برگزیند. این گونه انتخابات را تنها با این شرایط واقعی و آزاد تلقی میکنند.

در کشورهای اقتدارگرا نوع دیگری از انتخابات رواج دارد که فاقد خصلت های مذکور است و در ممالک کمونیستی یا برخی از کشورهای جهان سوم، تنها یک حزب قانونی وجود دارد و فعالیت سایر احزاب و گرایش های سیاسی ممنوع است و چون حزب موجود در عین حال برنامه امور را نیز به دست دارد، در هنگام انتخابات فهرست نامزدها را تعیین میکند و به اطلاع رأی دهندگان میرساند که آن ها باید لزوما به همین نامزدها رأی دهند؛ یعنی انتخاب بیشتر جنبه تأییدی و خصیصه «پله بیستی»[۲] دارد تا گزینش از میان نامزدهای گوناگون. البته، در برخی کشورها مانند انگلیس، خصلت معاوضه و مبارزه و لزوم آن هنگام رقابت های انتخاباتی از چنان اهمیتی برخوردار است که بدون آن عملیات انتخاباتی امری بیفایده و بدون عمل منطقی تلقی شده است (قاضی، ۱۳۸۴: ۶۸۴-۶۸۲).

در جامعه ایران که بر اساس مردم سالاری دینی اداره میشود، شاهد برگزاری انواع انتخابات از جمله انتخابات مجلس شورای اسلامی هستیم. بر این اساس، نوشتار حاضر درصدد است از منظر نظریه ها و دیدگاه های جامعه شناختی و همچنین بر پایه برخی داده های میدانی و نتایج پیمایش های اجتماعی، به بررسی رفتار انتخاباتی و رأیدهندگی جامعه ایرانی در انتخابات مجلس شورای اسلامی بپردازد. نتایج این بررسی نشان می دهد در انتخابات مجلس شورای اسلامی، نقش احزاب و گروه های سیاسی در مقایسه با انتخابات ریاست جمهوری (خصوصا در شهرهای کوچک و روستاها) کم رنگ بوده و جنس مطالبات تا حدودی متفاوت و حالت عینی تر داشته و نقش متغیرهای اقتصادی (مطالبه و نیاز مادی)، اجتماعی (نیازهای فرامادی) و فرهنگی (قومیت و مذهب) برحسب ارتباط نزدیک و رودررو با کاندیداها پررنگ تر خواهد بود. به عبارتی، هیچ جریان سیاسی نمیتواند بدون پشتوانه لازم تجربی و کارکردی و صرفا با طرح یکسری شعارهای انتزاعی به سبد آراء خود امیدوار باشد، بلکه باید پاسخ گوی نیازها، انتظارات و مشکلات مردم در سطح مناطق بوده و با ارائه راه حل، در جهت رفع آنان به ایفای نقش بپردازند.

الف. درآمدی بر الگوهای رفتار انتخاباتی

برای درک بهتر رفتار انتخاباتی ابتدا باید نظریات موجود در این باره را مرور نمائیم. بنابراین، در ادامه به سه الگوی جامعه شناسی سیاسی، اقتصاد سیاسی و روان شناسی سیاسی میپردازیم.

۱. الگوی جامعه شناسی سیاسی

تالکوت پارسونز، بنیان گذار اصلی دیدگاه کارکردگرایی است، در این ارتباط، یکی از نظریات معروف تالکوت پارسونز نظریه «تئوری ارادی رفتار» است. عنصر مورد نظر این تئوری کنش اجتماعی است. فرد در این نظریه به مثابه کنشگر اجتماعی و ۱. به عنوان عضوی از «نظام اجتماعی» و ۲. در کنش و فعالیت است (توسلی، ۱۳۸۳: ۲۴۰). از دیدگاه پارسونز کنش ها به وسیله ارزش ها و هنجارهای اجتماعی تشکیل میگردد، در نظریه رفتار وی، اصطلاحات مختلفی مانند کنش، موقعیت، محیط، هنجارهای اجتماعی، تمایز اختیار فرد و جریان اجتماعیشدن وجود دارد (توسلی، ۱۳۸۳: ۲۴۱). همچنین، کنش دربرگیرنده رفتارهای فردی و جمعی بوده و به صورت خودآگاه و ناخودآگاه وجود دارد و علاوه بر رفتارهای بیرونی افراد، در نگرش ها، احساسات روحی و روانی آن ها نیز منعکس میشود. تحلیل کنش پارسونز در چهار زمینه صورت میگیرد:

۱. زمینه زیستی که به ارگانیسم نیازها و خواسته های انسان توجه دارد.

۲. زمینه روانی که عنصر مورد نظر در آن، شخصیت فرد است.

۳. زمینه اجتماعی که به کنش بین بازیگران معطوف میشود.

۴. زمینه فرهنگی که به بررسی هنجارها، مدل ها و ارزش ها میپردازد (روشه، ۱۳۷۵: ۱۶۲).

البته، به طور خلاصه باید خاطرنشان کرد که کنش های اجتماعی پارسونز در چهار خرده نظام عمل میکند. این چهار خرده نظام عبارت اند از:

۱. نهاد دینی: مسئولیت ثبات اخلاقی را بر عهده دارد. کارکرد آن مراقبت از ارزش های فرهنگ عمومی است.

۲. نهاد حقوقی که وظیفه تنظیم هنجارها و قوانین اجتماعی را بر عهده دارد.

۳. نهاد اقتصادی که شرایط انطباق با محیط طبیعی را فراهم مینماید و حیات اقتصادی جامعه را در بر میگیرد.

۴. نهاد سیاسی که از هدف های عمومی جامعه مراقبت میکند (توسلی، ۱۳۸۳: ۲۴۱).

به نظر پارسونز، جامعه نظامی است که از عناصر و بخش های به هم پیوسته و در عین حال یک سلسله نتایج قابل پیش بینی و جهت دار که توسط مواردی مانند «مشارکت» صورت میگیرد، شکل گرفته است. از این رو، هر کدام از نهادها نسبت به یکدیگر کارکردی مرتبط و به هم پیوسته داشته و برای حفظ همدیگر وظایفی را بر عهده دارند. این وظایف در سازمان اجتماعی دارای کارکردهایی به شرح ذیل است:

۱. حفظ و نگهداری الگوهای فرهنگی بنیانی (آموزش و پرورش و جامعه پذیری)

۲. وحدت و انسجام بخشیدن به هویت دسته جمعی

۳. وصول به اهداف جامعه (از راه سیاست)

۴. سازگاری یا انطباق با محیط (از طریق اقتصاد انجام میپذیرد) (توسلی، ۱۳۸۳: ۴۵). نظام اجتماعی از دیدگاه پارسونز نظامی از عمل است که دربردارنده چهار خرده نظام میباشد: ۱. سازگاری؛ ۲. هدف یابی؛ ۳. تجانس؛ ۴. حفظ الگو. پارسونز در تحلیل خود به جای نظام اجتماعی، جامعه کل را به عنوان واحد تحلیل برمی گزیند و آن را به چهار خرده نظام تقسیم میکند. منظور پارسونز از نظام اجتماعی، شبکه کنش متقابل میان افراد است که از طریق افراد یا عامل ارتباط مییابند. بنابراین، مفهوم نظام اجتماعی نوعی ابزار تحلیلی است و میتواند برای تحلیل گروه ها، اجتماعات، نهادها، مؤسسات، جنبش ها در هر شکل و هر مقیاسی به کار گرفته شود. ایشان عوامل انسجام دهنده در جامعه را در مفاهیمی نظیر ارزش ها، هنجارها، نقش ها و تجمعات تبیین کرده است:

۱. ارزش ها که تعیین کننده اهداف و راهنمای رفتار و موجد حس جمعی جامعه هستند.

۲. هنجارها که مبین قواعد رفتاری و وسایل نیل به ارزش ها هستند.

۳. نقش ها که تشکیل دهنده ساختارهای مختلف جامعه هستند؛ مانند نقش های اقتصادی و سیاسی.

۴. تجمعات که مجموعه نهادینه شده ارزش ها، هنجارها و نقش ها را تشکیل میدهند (بشیریه، ۱۳۷۴: ۱۵۱). بدین ترتیب، پارسونز نظام اجتماعی را شبکه کنش متقابل میان افراد میداند.

بنابراین، مفهوم نظام اجتماعی نوعی ابزار تحلیلی است و برای تحلیل گروه ها، اجتماعات، نهادها، مؤسسات و جنبش ها در هر شکل و هر مقیاسی به کار گرفته شود. از این رو، در چارچوب فکری وی، رفتار انتخاباتی افراد، نوعی رفتار سیاسی، متأثر از ساختار اجتماعی (خانواده و طبقه اجتماعی) و ساختار سیاسی (فرهنگ سیاسی) جامعه است و هدف از مشارکت سیاسی در قالب رفتار انتخاباتی، حفظ و بقای نظام یا حاکمیت سیاسی است.

نظریه دیگر در چارچوب این الگو، نظریه مبادله است که بنیان گذاران آن «هومنز، بلا و امرسون» میباشند. بنا بر این نظریه، سودی که فرد انتظار دارد از روابط و در مبادله به دست آورد، انگیزه او برای مبادله است و در واقع، انسان از یک سو میخواهد منفعتی را به دست آورد و از سوی دیگر میخواهد به دست آوردن این منفعت با کمترین هزینه صورت گیرد.

الگوهای ترغیب و سابقه پاداش ها و خسارت ها در تعاملات و تبادلات رفتاری است که مردم را وامیدارد آنچه باید بکنند، انجام دهند. در نتیجه، روابط اجتماعی در این دیدگاه که به «تئوری فایده گر» نیز معروف است، به صورت مبادلاتی دیده میشود که بین عاملان برای گرفتن منافع از یکدیگر هزینه هایی را محتمل شده اند و نسبت هزینه و سود را محاسبه میکنند.

از این رو، در سال های اخیر خصوصا در انتخابات مجلس و شوراها، شاهد این رویکرد هستیم و برخی از رفتارهای انتخاباتی با توجه به این رویکردها و محاسبات صورت میگیرد.

۲. الگوی اقتصاد سیاسی

در چارچوب الگوی اقتصاد سیاسی، میتوان به نظریه انتخاب عاقلانه اشاره کرد که بنیان گذار آن آنتونی داونز[۳] است. مطابق دیدگاه وی، مردم کسانی که بیشترین منافع را برای آنان ایجاد کنند، انتخاب میکنند. رأیدهندگان و شهروندان به هنگام انتخابات و برای توزیع مناسب قدرت، به جستجوی چهار نوع منبع قدرت میپردازند که عبارت اند از منافع اقتصادی- اجتماعی (قدرت خرید، اشتغال، مسکن و…)، منافع فرهنگی (دسترس آزاد به جریان اطلاعات، آزادی در تولید و مصرف محصولات فرهنگی) و منافع سیاسی (جستجوی منافع خود با استفاده از احزاب، گروه ها، تجلی خواست خود به شیوه ای دمکراتیک در ساختار قدرت). در نتیجه، برداشت های مردم از منافع خود و کاندیداها که مدعی متحقق ساختن آن منافع هستند بر ارزیابی شهروندان از عملکرد گذشته کاندیداها و عملکردهای شخصی، حزبی، قومی و قبیله ای آن ها متکی است.

بعدها دیدگاه انتخاب عاقلانه توسط «دیوید اسنو»[۴] اصلاح شد و وی معتقد شد رأیدادن برای تحقق منافع شخصی و بیان خود است. بیان خود به معنای میزان تمایل فرد برای ابراز وجود در عرصه اجتماعی است. طبق این دیدگاه، اگر رأیدادن منجر به هیچ گونه احساس قدرتمندی در تأثیرگذاری بر سرنوشت فردی و اجتماعی، یا احساس اهمیت داشتن نظر شخصی برای نظام سیاسی نشود، بیان خود یا احساس قدرت، محقق نمیشود. به این ترتیب، هر گونه احساس بیقدرتی در عرصه اجتماعی و سیاسی، به عدم تمایل برای مشارکت سیاسی منجر میشود. در نتیجه، هر قدر افراد در زمینه زندگی شخصی خود به توان شناختی، اقتصادی و فرهنگی بیشتری دست یابند و هم زمان احساس تأثیرگذاری آن ها در عرصه اجتماعی و سیاسی کاهش یابد، میزان بیگانه شدن از مشارکت افزایش مییابد. «کورپی» در رهیافت خود به نام «تعادل قدرت» و در یک دیاگرام علی، احتمال بسیج مردمی را تابع حاصل ضرب ۱. احتمال (ذهنی ادراکشده مردم) در رسیدن به هدف و ۲. انتظار فایده از حرکت جمعی و بسیج، دانسته است:

وی معتقد است هرچه نابرابری قدرت بین دو گروه بیشتر باشد، احتمال پیدایش تضاد و درگیری آشکار بین دو گروه کمتر به وجود میآید. در صورتی که تفاوت بین دو گروه کمتر شود، به علت اینکه تفاوت واقعی قدرت بین دو گروه کمتر شده، انتظار موقعیت گروه ضعیف در مقابل گروه قوی افزایش مییابد و هزینه مورد انتظار برای دستیابی به هدف کمتر و فایده مورد انتظار بیشتر ارزیابی میشود و در نتیجه، احتمال بسیج بیشتر و احتمال درگیری آشکار تشدید میشود (رفیع پور، ۱۳۷۶: ۵۵-۵۶).

۳. الگوی روان شناسی سیاسی

در جارچوب الگوی روان شناسی سیاسی، میتوان به مکتب مطالعاتی شیکاگو اشاره کرد که بنیان گذاران آن «مریام، جیمز و بنتلی» هستند. این مکتب به شدت بر اندازه گیری نگرش های سیاسی تأکید دارد و برای درک نگرش ها نیز به ادراکات، تجربه گذشته و انگیزه های کلی کنشگر سیاسی توجه میکند. بر طبق این دیدگاه، مجموعه نیروهای اجتماعی و سیاسی در درون فضای سیاسی، تعیین کننده کنش رأیدهی هستند. مجموعه عناصر فضای سیاسی نیز عبارت اند از رأیدهنده، کاندیداها و ویژگیهای خاص آن ها، وابستگی حزبی، قومی و قبیله ای و نظرات کاندیداها در باب مسائل مختلف، نیازمندیهای روانی فرد و تجربه گذشته در میدان سیاسی. بر اساس مکتب شیکاگو، ویژگیهای رأیدهنده، گروهی که بدان تعلق دارد و ویژگیهایی که فرد به افراد و گروه های سیاسی حاضر در میدان سیاست منسوب میکند و همچنین، انباشته ای از تجربه گذشته و فرد در میدان سیاسی، تعیین کننده رفتاری رأیدهندگی است. در نتیجه، تجربه شرکت در انتخابات قبلی و احساسی که از نتیجه این مشارکت ها حاصل شده و به علاوه، ارزیابی نگرشیای که درباره نظام سیاسی و عملکرد نخبگان آن دارند، رفتار رأیدهندگی را تعیین میبخشد.

نظریه دیگر در چارچوب این الگو متعلق به رونالد اینگلهارت است. اینگلهارت در این ارتباط در پی بسط اندیشه «آبراهام مازلو»ست. به عقیده وی، رفتار رأیدهندگی افراد بر مبنای اینکه در کجای سلسله مراتب نیازها قرار داشته باشند، تعیین میشود. به این ترتیب، اقشار مرفه تر باید به گروه های سیاسی دارای اهداف فرهنگی و گروه های کم درآمد باید به گروه هایی با اهداف اقتصادی رأی دهند. در نتیجه، با افزایش توان اقتصادی و اجتماعی افراد، میل آن ها به مشارکت در زندگی سیاسی و اجتماعی افزایش مییابد. به این ترتیب، در صورتی که مشارکت مؤثر امکان پذیر نشود، رأیدادن رفتاری بدون حاصل تلقی شود، میزان سرخوردگی گروه های بالادستی جامعه از رأیدادن بیشتر نیز خواهد بود (دارابی، ۱۳۸۷).

البته، رفتارهای ناهنجار رأیدهندگان نیز با استفاده از نظریات روان شناسی اجتماعی تبیین شده اند. به اعتقاد بسیاری از متفکران این رشته، یکی از عمده ترین عواملی که سبب رفتارهای اجتماعی نابهنجار میشود، ناکامی است. به نظر این متفکران، چنانچه ناکامیها در جامعه عمومیت و اشاعه یابد، نارضایتیهای عمومی نیز پدیدار شده و شرایط جامعه برای بروز رفتارهای خشونت آمیز مساعد میشود. در این رهیافت، اندیشه نظری دو تن از صاحب نظران معروف به نام های تد رابرت گر و جیمز دیویس، قابل توجه است.

تد رابرت گر با اتکا بر مفهوم خشونت معتقد است در صورتی که بین موقعیت ارزشی و توانایی ارزشی افراد جامعه تضاد ایجاد شود و این دو در حد متعادل پیش نروند، رفتارها و کنش های دسته جمعی شکل میگیرد و سرانجام به خشونت میانجامد. وی عامل ایجاد خشونت را پیدایش محرومیت نسبی در افراد جامعه میداند که بر اثر اختلاف بین موقعیت ارزشی و توانایی های ارزشی در جامعه شکل گرفته است (گر، ۱۳۷۹: ۵۳-۵۴). ارزش های مربوط به قدرت، نظیر تمایل به مشارکت سیاسی، عضویت در گروه نخبگان سیاسی و تمایلاتی همچون حق تعیین سرنوشت و ارزش های بین الاذهانی مانند رضایت های روانی که در تعامل غیراقتدارآمیز با دیگر افراد و گروه ها درصدد کسب آن ها هستند، به طور خاص در خشونت سیاسی وجود دارند. این ارزش ها شامل موارد دیگری از جمله میل به منزلت، نیاز به مشارکت در گروه های باثبات، حمایت های چون خانواده انجمن ها انتظارات ارزشی یک جمع، میانگین موقعیت های ارزشی که اعضای خود را به گونه ای توجیه پذیر و مستحق آن میدانند، هستند (گر، ۱۳۷۹: ۳۴).

بدین ترتیب، با توجه به مباحث نظری میتوان گفت مردم بر اساس مقتضیات و موقعیت ها و منافعی که برای خود تشخیص میدهند، عمل میکنند و نقش سازمان اجتماعی تنها شکل دادن به موقعیت، یعنی تأمین و تدارک مجموعه های ثابتی از نمادهاست که مردم در تعبیر و تفسیر موقعیت ها مورد استفاده قرار میدهند. بنابراین، افراد در موقعیت های ارتباطی ادراکات گزینش شده ای از یکدیگر دارند و منزلت افرادی که در تعامل با یکدیگر قرار میگیرند، هم با کیفیت و ماهیت این ادراکات گزینش شده و هم با الگوی انتظاراتشان رابطه مستقیم دارد و در هر لحظه از این فرایند تعامل، بسته به رخدادهایی که در آن لحظه از تعامل در جریان است، برداشت از منزلت و نقش خود و دیگری ممکن است تغییر کند. در نتیجه، توجه مردم نسبت به یک پدیده (همچون انتخابات) هنگامی برانگیخته میشود که برآوردی روشن و مشخص از پیامدهای آن وجود داشته باشد.

ب. گونه شناسی عوامل برانگیزاننده رفتار انتخاباتی مردم ایران

بر مبنای چارچوب نظری مقاله و همچنین، نتایج و یافته های پیمایش های مختلف، اکنون میتوان عوامل محرک و شکل دهنده رفتار رأیدهندگی جامعه ایرانی را در ده مورد مشخص و البته بدون ترتیب اهمیت، به شرح ذیل خلاصه کرد:

۱. رسانه ها در انتخابات ایران نقش پررنگی ایفا میکنند. رسانه ها باعث افزایش مشارکت و حضور در انتخابات میشوند. البته، ارتباطات میان فردی و رسانه های نوین، طبقات متوسط را بیشتر تحت تأثیر قرار میدهند و تلویزیون هم بر رفتار انتخاباتی اقشار پایین جامعه نقش بیشتری ایفا مینماید.

۲. عامل دیگر اثرگذار بر رفتار انتخاباتی مردم ایران، نخبگان هستند؛ نخبگانی که از مقبولیت، مشروعیت و مرجعیت لازم برخوردار باشند. البته، این نخبگان میتوانند شخصیت های برجسته سیاسی، شخصیت های هنری و ورزشی (خصوصا در شهرهای کوچک تر) و شخصیت های مذهبی باشند. نکته قابل توجه آن است که در زمان حاضر نوعی عبور از گروه های مرجع در دهک های بالای جامعه دیده میشود.

۳. انتخابات در شهرهای کوچک، تابعی از میزان هزینه کرد و وعده بهترشدن زندگی روزمره شهروندان است و نوع