فایل پاورپوینت کامل برنامه ریزی و سازمان یافتگی راهی به سوی دموکراسی؛ گفت وگو با مراد ثقفی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل برنامه ریزی و سازمان یافتگی راهی به سوی دموکراسی؛ گفت وگو با مراد ثقفی :

جهان اندیشه، ش ۵

چکیده: مراد ثقفی در این گفت وگو جریان جنبش اصلاحات در ایران را مورد بررسی و انتقاد قرار می دهد . او معتقد است این جنبش فاقد برنامه و سیاست کافی است .

برای ارزیابی چهار سال گذشته به چند نکته باید اشاره کنم: یکی از مهم ترین ویژگی های جنبش اصلاح طلبی در ایران، تقدم برآمدن جنبش سیاسی اصلاح طلبی بر جنبش اجتماعی آن است . الگوی معمول جنبش های اصلاح طلبانه چنین بوده است که یک جنبش اجتماعی به وجود می آید، گسترده می شود، بر روی دستگاه سیاسی مملکت فشار می آورد و خواسته اصلاحی خود را مطرح می کند . در ایران، ما نمی توانیم جنبش سیاسی را تابع جنبش اجتماعی بدانیم; بلکه جنبش سیاسی خود وضعیتی مستقل داشته است .

جنبش اصلاح طلبی ایران پس از دوم خرداد ۷۶ قدم در راه گذاشت; اما به محض روبه رو شدن با موانع، ناگهان در لاک خود فرو رفت و همه چیز فقط در یک هسته مرکزی، مورد بحث قرار گرفت . این هسته کوچک برای خود تصمیم می گرفت و تصمیماتش را هم نمی توانست بازگو کند . از سوی دیگر، این جریان به جنبش دانشجویی رجوع کرد و از آنها خواسته هایی را تحت عنوان فشار از پایین طلب کرد تا در چارچوب دیگری به چانه زنی بپردازد . این جاست که می گوییم جنبش سیاسی نتوانسته است پیوندی را به واسطه برنامه سیاسی با اقشار مختلف جامعه برقرار کند و این پیوند را به صورت سازمانی ادامه دهد . در نتیجه، امروز جریان اصلاح طلبی بیشتر شبیه یک ستاد مشترک شده است که عده ای از درجه داران اصلاحات در آن تجمع کرده اند و یک سری تصمیمات می گیرند و در نهایت می خواهند این تصمیمات را به بدنه جامعه ابلاغ کنند .

فعلا جناح چپ، رهبری اصلاحات را بر عهده دارد . به نظر شما این جناح به سرفصل های ارائه شده توسط آقای خاتمی اعتقاد واقعی دارد؟

من هم قبول دارم که جنبش اصلاحی را نمی توان به چپ اسلامی تقلیل داد; اما نمی پذیرم که چپ، بعدا به جریان اصلاحات پیوسته باشد . جناح چپ بعد از شکستش در انتخابات مجلس چهارم، به نقد گذشته خود پرداخت و ارزش های دموکراتیکی را مطرح نمود که بعدا وجه غالب گفتار جناح چپ شد . از طرفی یک جنبش فرهنگی را نیز قبل از دوم خرداد شاهدیم . در نشریات فرهنگی کشور در آن زمان، مباحثی چون همزیستی فرهنگ ها، جامعه مدنی، تساهل، دموکراسی و … وجود داشت . در عین حال وجه فرهنگی اصلاحات، برخاسته از جناح چپ نبود . در وجه توسعه سیاسی جناح چپ هم سهیم بود و اصلاحات اقتصادی هم از همان زمان ریاست جمهوری آقای هاشمی شروع شده بود . بنابراین اگر چه رهبری جنبش اصلاحات را آقای خاتمی بر عهده گرفت; ولی آبشخورهای دیگری داشت . آقای خاتمی هم سعی کرد تا در کابینه خود، تمام این جریانات را داخل کند; ولی به کسانی که هیچ نماینده مشخصی نداشتند، توجه نشد . وقتی شعار «ایران برای ایرانیان » در انتخابات مجلس مطرح شد، این تصور به وجود آمد که طرفداران اصلاحات می خواهند علاوه بر کسانی که صدا دارند، به کسانی که هیچ وقت صدایی نداشته اند نیز جای بدهند . ولی این طور نشد . آنها حتی بخشی از کسانی را که صدا داشتند – مثل کارگزاران – کنار گذاشتند; آن هم به طرز بسیار نادرست و پوپولیستی . واقعا این سؤال وجود دارد که چرا جنبش اصلاحات در این چند سال نتوانسته است به شعار «ایران برای ایرانیان » عمل کند . آنها باید بگویند که تمام شهروندان کشور، اگر جرم و جنایتی انجام نداده باشند، می توانند کاندیدا شوند و ما هم از این کاندیداتوری دفاع می کنیم . شما می بینید آقای حجاریان، نگرانی اش را از مهاجرت موج سوم از ایران اعلام می کند; ولی می گوید که موج اول، ضد انقلابیون بودند و مهاجرت کردند . اشکالی هم ندارد . این جاست که داستان خودی و غیر خودی مثل دم خروس بیرون می زند . «ایران برای ایرانیان » در کجای تحلیل آقای حجاریان قرار دارد؟

زمانی گفته می شد که مجلس دست ما نیست و حالا که مجلس فتح شده است، گفته می شود که نهادهای شورای نگهبان و مجلس تشخیص مصلحت امکان فعالیت مثبت را سلب کرده اند . فکر می کنم دولت اصلاحات باید به سراغ مسائل پایه ای برود .

بالاخره مساله شورای نگهبان، مساله ای جدی است . این شورا صلاحیت بسیاری را در انتخابات تایید نکرده است و برخی از تصمیمات مجلس را هم تصویب نکرده است; اما مساله این است که ما باید با این نهادها چه کنیم . آیا برنامه داریم یا نه؟ بحث رفراندوم کجا رفت؟ ابتدا عصر ما با آن مخالفت کرد و گفت: هر کس این بحث را مطرح کند در مقام برانداز قرار می گیرد . سپس آن را از آن خود کرد; اما نگفت برای چه و در چه جهتی انجام می شود . معلوم است که رفراندم برای تغییر قانون اساسی انجام می گیرد . اگر مانعی وجود نداشت که ما احتیاجی به اصلاحات نداشتیم .

من فکر می کنم اصلاح طلبی اکنون اصلا سیاستی ندارد . پیش بردن اصلاحات منوط به این است که شما به تمام گروه های سیاسی بفهمانید که اصلاحات به نفع آنهاست . این جاست که استراتژی دیگری مطرح می شود . حالا می توان لوایحی را که مورد حساسیت شدید جناح مقابل قرار می گیرد، به مجلس نفرستاد و می توان لوایح ادغامی را به مجلس فرستاد . برنامه دقیقا همین است .

گفته های افراد شاخص جناح چپ، حاکی از آن است که قانون اساسی ظرفیت لازم را دارد و این نهادها اگر در دست اصلاح طلبان باشد، دیگر مشکلی نیست .

می توان در چشم انداز سیاسی چنین تصوری هم داشت و معتقد بود که قانون اساسی پاسخ گوی نیاز اصلاحات است . ولی باید توضیح دهیم