بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تاثیر روزه بر سلامت بر اساس یافته های مولکولی :

چکیده

سابقه و هدف: روزه داری یکی از مهم ترین فرایض اسلامی است و مسلمانان به مدت یک ماه آن را انجام می دهند که دارای اثرات و فواید متنوعی است. روزه ابعاد مختلف روحی، تربیتی، اجتماعی و جسمی فراوانی دارد که در این نوشتار امکان بررسی آنها نیست و بیشتر بعد جسمی آن مورد توجه قرار گرفته است. در احادیث اسلامی به نقش روزه در سلامتی و درمان آلام جسمی اشارات زیادی شده است. پیامبر اعظم (ص) در این باره فرمود: «صوموا تصحوا»؛ یعنی روزه را عامل سلامتی می دانستند. علم پزشکی و تغذیه نیز با تأیید این مسئله، تأثیر روزه در تأمین سلامتی انسان را از زوایای مختلف مورد بحث و بررسی و کنکاش قرار داده است.

مواد و روش ها: این مطالعه از نوع مروری بوده که با جستجو در سایت هایGoogle scholar, SID, Iranmedex, Pub Med با کلید واژه های روزه، محدودیت غذایی، رمضان، روزه و سرطان، تغییرات مولکولی و محدودیت غذایی،intermittent fasting، energy restriction و Fasting and cancer انجام گرفت که در نهایت ۲۰ مقاله مرتبط با هدف مورد نظر مورد بررسی قرار گرفت.

یافته ها: این فریضه به مدت هزاران سال انجام شده، اما اخیراً مطالعاتی در مورد نقش و تاثیر آن بر سلول های سیستم ایمنی انجام شده که باعث کاهش آسیب اکسیداتیو و التهاب، تنظیم متابولیسم انرژی و تقویت حفاظت از سلول های بدن می شود. در برخی سلول های یوکاریوتی محدویت غذایی باعث افزایش طول عمر به واسطه تغییر در متابولیسم می شود و در برخی دیگر باعث جلوگیری از دیابت، سرطان و بیماری های قلبی و عصبی می شود. در انسان روزه به کاهش فشار خون، چاقی، آسم و روماتیسم مفصلی کمک می کند.

نتیجه گیری: روزه پتانسیل بالقوه در به تعویق انداختن پیری و کمک به جلوگیری و درمان بیماری ها با به حداقل رساندن عوارض جانبی آن از طریق رژیم های غذایی مناسب را دارد.

مقدمه

روزه از جمله اعمال عبادی است که خداوند به آن امر فرموده است که در آن، انسان در طول مدت معین و ساعات خاصی از شبانه روز، از خوردن و آشامیدن و. .. و در برخی موارد حتی از صحبت کردن باید امساک و خودداری نماید. در ماه مبارک رمضان، مسلمانان دو نوبت غذای اصلی را تناول می کنند: یکی هنگام افطار پس از غروب آفتاب و دیگری هنگام سحر قبل از فجر. از دیدگاه اسلام، روزه داری باعث ارتقای سلامت جسمی فرد می گردد و خداوند در قرآن می فرماید: «اگر علم داشتید می دانستید که روزه گرفتن برای شما خیر است؛ و ان تصوموا خیر لکم ان کنتم تعلمون». همچنین از نظر علوم پزشکی و تغذیه، با توجه به اینکه الگو و رژیم غذایی در طول این ماه نسبت به سایر ماه های سال بسیار متفاوت است، به طوری که میزان دریافتی پروتئین، چربی و کربوهیدرات تغییر می کند، بنابراین این ماه می تواند به عنوان یک مدل منحصر به فرد در تاثیر تغییر الگوی غذایی در سلامتی انسان مورد مطالعه قرار گیرد. تاکنون تحقیقات زیادی در کشورهای اسلامی مختلف در رابطه با تاثیرات روزه داری بر سلامت انسان صورت گرفته است و نتایج این مطالعات تاثیرات سودمند روزه داری بر کنترل وزن، سوخت و ساز چربی های بدن و کاهش فشارخون در افراد سالم را نشان می دهد. علاوه بر این، مطالعات دیگری هم انجام گردیده که تاثیرات مثبت روزه داری در طول ماه مبارک رمضان در افراد دیابتی و افراد با برخی از انواع اختلالات گوارشی را ثابت کرده است. هدف از مطالعه حاضر، بررسی تاثیر محدودیت غذایی یا همان روزه بر روی ارگان های بدن و میزان تاثیر رژیم غذایی بر سلامت می باشد.

مواد و روش ها

این مطالعه از نوع مروری بوده که با جستجو در سایت های Google scholar, SID, Iranmedex, Pub Med با کلید واژه های روزه، محدودیت غذایی، رمضان، روزه و سرطان، تغییرات مولکولی و محدودیت غذایی، intermittent fasting، energy restriction و Fasting and cancer به منظور دستیابی به کلیه مطالعاتی که به تشریح جنبه های مختلف روزه داری و سلامت در ایران و سایر کشورها پرداخته شد، انجام گرفت که در نهایت ۳۰ مقاله مرتبط با هدف مطالعه، استخراج و مورد بررسی قرار گرفت. از بین تعداد مقالات دستیابی شده، ۷ مقاله، به خاطر اینکه مطالعات بر روی حیوانات انجام شده بود و ۳ مقاله هم به دلیل اینکه دارای نتایج مبهم بودند در ادامه بررسی، از مطالعه حذف شدند و متعاقب آن ۲۰ مقاله پژوهشی و مروری که با توجه به هدف مطالعه حاضر به جنبه های مختلف نقش روزه و محدودیت غذایی در کاهش عوارض بیماری های مختلف پرداختند، انتخاب و مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج مطالعات منتخب ابتدا مرور و در مرحله بعدی چکیده آن استخراج و مطالب آنها دسته بندی و در بخش یافته ها ذکر گردیده اند.

یافته ها

– تاثیر روزه بر عملکرد مغز: در پستانداران محدودیت غذا منجر به کاهش اندازه اکثر ارگان های بدن به جز مغز و بیضه ها می شود. از جنبه تکاملی، این روند دلالت بر این دارد که محافظت از عملکرد شناختی بالای مغز، تحت شرایط کمبود غذا از اهمیت به سزایی برخوردار است. در حقیقت، یک ویژگی رفتاری محافظت شده در تمام پستانداران در عملکردی بالای مغز در هنگام گرسنگی و عدم تحرک و فعالیت در هنگام سیری وجود دارد. در جوندگان عملکرد مغز در یادگیری و حافظه، در هنگام اعمال محدودیت غذایی افزایش می یابد که به وسیله تست های حسی و رفتاری نشان داده شده است.[۱]

پاسخ های رفتاری به روزه با افزایش شکل گیری سیناپس و همچنین افزایش تولید نورون های جدید از سلول های بنیادی نورونی همراه است. ویژگی جالب توجه مغز به هنگام محدودیت غذایی، افزایش بیان فاکتور نروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) می باشد. نقش برجسته BDNF تنظیم مصرف انرژی است[۲] و همچنین در نوروژنزیس و مقاومت نورون ها به آسیب و بیماری، تنظیم متابولیسم گلوکز و کنترل سیستم های قلبی-عروقی و گوارش نقش دارد.[۳] گرسنگی پاسخی است انطباقی به فقدان غذا که باعث تغییرات حسی، شناختی و تغییرات نوروآندوکرینی می شود و در نهایت منجر به بروز رفتارهای جستجوی غذا می شود. در مطالعات، پیشنهاد شده است که شبکه های نورونی مرتبط با گرسنگی، نوروپپتیدها و هورمون ها نقش های اساسی در اثرات سودمندی محدودیت غذایی بر روی پیری و استعداد ابتلا به بیماری ها دارند. مطالعات نشان می دهد که سطح آدیپونکتین در پاسخ به روزه داری افزایش می یابد. آدیپونکتین ترشح شده اثرات سودمند بر روی سیستم قلبی عروقی دارد.[۴]

پاسخ به گرسنگی ممکن است باعث بهبود سیستم ایمنی شود. در موش های آزمایشگاهی محدودیت غذایی باعث افزایش تعداد و تنوع عملکرد در سلول های T محیطی می شود.[۵] روزه علاوه بر تاثیر بر هیپوتالاموس و سلول های اندوکرین محیطی باعث افزایش فعالیت شبکه عصبی در مناطقی از مغز که در عملکرد شناخت نقش دارند می شود و بدین ترتیب منجر به تولید BDNF، افزایش synaptic plasticity و افزایش تحمل شرایط استرسی می شود.[۶] بنابراین گرسنگی ممکن است فاکتور مهمی در پاسخ های مرکزی و محیطی در برابر چالش فقدان غذا برای دوره زمانی گسترده باشد.

– تاثیر روزه بر فاکتورهای درگیر در فرآیند پیری: اطلاعات کلینیکی و اپیدمیولوژیکی نشان می دهد که روزه توانایی به تعویق انداختن فرآیند پیری و بیماری های مرتبط را دارد. فاکتورهای متعددی در فرآیند پیری نقش دارند که تولید آنها با سبک زندگی پرخوری تشدید می شود و با محدود کردن کالری کم می شوند که شامل: ۱- آسیب اکسیداتیو به پروتئین ها، DNA و لیپیدها ۲- التهاب ۳- تجمع پروتئین های غیر عملکردی و ارگانل ها ۴- گلوکز، انسولین و IGF-1 بالا می باشند. IGF-1 با افزایش سن کاهش می یابد و کاهش شدید آن می تواند با برخی از آسیب ها همراه باشد.[۷] مارکرهای سرمی آسیب اکسیداتیو و التهاب و همچنین علائم بالینی در طی ۴-۲ هفته در بیماران مبتلا به آسم که تحت رژیم غذایی (روزه) قرار گرفته اند کاهش می یابد.[۸] همچنین روزه در طی دو هفته باعث کاهش استرس های اکسیداتیو و التهاب در زنان با اضافه وزن و در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان شده و در مردان سالخورده باعث کاهش وزن و چربی بدن و بهبود روحیه آنان می شود.[۹]

تاثیرات دیگر روزه در سلول های انسانی ممانعت از مسیر mTOR، تحریک اتوفاژی و کتوژنزیس می باشد.[۱۰] در میان تاثیرات شگفت روزه بر روی پیری و بیماری ها تغییرات IGF-1، IGFBP1، گلوکز و انسولین قابل ملاحظه اند. روزه به مدت سه روز و یا بیشتر باعث کاهش ۳۰% و یا بیشتر انسولین و