فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تحلیل پدیدارشناختی دیدگاه های هانری کربن در مباحث امامت و غیبت امام عصر رحمه الله بر مبنای اندیشه سهروردی :

مقدمه

از جمله ویژگی های تفکر هانری کربن، پرداختن به بُعد معنوی از دست رفت بشر در قرن بیستم است. وی جزو آن دسته از روشنفکرهایی است که غایب بودنِ روح واقعی انسان در جامعه قرن بیست و باقی ماندنِ تنها نامی از آن در فرهنگ توده ها را شدیداً نقد کرده اند. آن ها در واقع به دنبال راه سومی بوند که برای نجات از پرتگاهی که به نظر می آمد جامع آن روز در آن افتاده است، راه حلی ارائه دهند. هانری کربن اهل تعهد به روح واقعی بشر و بیدارگری خودآگاه جمعی جامعه انسانی بود و همین امر، عامل اصلی عزم وی به آشنا کردن جهان غرب با حکمتِ شرقی ایرانی و عارفانِ شیع این دیار و نیز تولید آثاری پرارزش و غنی در این زمینه شد. از دیدگاه کربن، اهمیت شرق در برابر غرب، قدرت بازیافتن بُعد اصیل انسانی است. غرب جایگاه فراموشی بُعد رجوع به خویشتن خویش است و به عکس، مشرق، سرزمین حلول بیداری درون و تجسم یافتن رجعت به خود انسانی است. چنین دیدگاهی برآمده از تأملّات وی بر آثارکارل بارت_ کشیش پروتستان سوئیسی قرن بیستم _ و نیز سهروردی _ نظریه پرداز اصلاح گرمسلمان قرن دوازدهم میلادی _است. کربن در واقع معتقد به نوعی نگاه هرمنوتیک به جهان است که در آن، معنا اصالت و وجوهی گوناگون می یابد. موضوع، یافتن آن حضور دائمی با اصل آفرینش است که بشر قدرت دستیابی به آن را از دست داده است و به نظر کربن، کلید آن در آموزه های شرق نهفته است. در اندیش کربن، هرمنوتیک پرده برداری از اسرار پوشید عالم و بخش روحانی بشر است. در واقع، در ذهن او ردپایی از آموزه های مسیحیت نهفته است که ضرورت وجود یک پل ارتباطی میان این عالم و عالم ماورا را نهادینه کرده اند. وی به ضرورت خودآگاهی به این تعالی و اهمیت مشاهد وجه خدا توسط فرد باو ر دارد؛ چراکه حقیقت فرد به سبب این خودآگاهی و مشاهده، معنا می یابد. از این رو در این دیدگاه، ایمان داشتن، وجود داشتن است. هانری کربن در مطالعات پیشتازانه اش بر روی آرای سهروردی و نیز شیع ایرانی، به همان بینشی از هستی شناسی انسان می رسد که سهروردی رسیده بود؛ لزوم وجود عالمِ رابط (عالم مثال) میان عوالم ملکوت و مادّه. وی نه تنها این نظریه را می پذیرد، بلکه به بسط و توسعه آن نیز همّت می گمارد. وی پس از شناخت واسطه های این ارتباط، سرانجام به نگاهی تحلیلی از چگونگی و علت غیبت امام عصر رحمه الله دست می یابد که توضیح آن بر پای همان اصول فکریِ فلسفی سهروردی ممکن است. در مقال حاضر، این اندیش کربن را برای آشنایی بیشتر پژوهشگران حوز امامت و مهدویت برجسته ساخته و تبیین کرده ایم. بدین رو کوشیده ایم با توضیح و یادآوری اصول دکترین سهروردی و شیو پدیدارشناختی او که در اصل، مبنای تفکر هانری کربن را در مباحث شیعه و مهدویت شکل می دهند، به فهم درست و دقیقی از آرای این اندیشمند و محقق برجست فرانسوی برسیم.

تبیین جایگاه امام در کنار کلام وحی

هانری کربن در تحقیقات خود، نخست به تبیین جایگاه امام در نزد شیعه ایرانی می پردازد. وی نقش امام را آموزش معنای تأویلی کلام وحی و هدایت پیروان به سوی روح این کلام و باطن آن معرفی می کند. کربن بیان می دارد که کلام وحی ای که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آشکار کرده، در شکل خالص آن است و این بر گردن امام است که از این ظاهر دست نخورده، روح آن را استخراج کند. بنابراین، دو مفهوم «ظاهر» و «باطن» را مطرح می کند که به تشابه، «ظاهر» را همان «کلمه» در نزد مسیحیت به شمار می آورد و «باطن» را «معنای روحانی» یا «وجود مسیحایی». وی تأکید می کند که پیام وحی، بخشی پنهان دارد که آشکارسازی آن در مأموریت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نبوده است: چنان چه امام شما را هدایت نکند و چنان چه شما توان و استعداد فهم این تعالیم را نداشته باشید، تمام آن کلامی که از بیرون به سوی شما ارسال می شود بی تأثیر و بی نتیجه گوش شما را صرفاً پر می کنند.(کربن، : ج۱، ) در واقع، از دیدگاه هانری کربن، تفاوت در مأموریت امام و پیامبر به تفاوت در دو جنب کلام برمی گردد: بُعد درونی(Hermetic) و بُعد بیرونی(Exoteric). این دو هیچ کدام بدون دیگری نمی توانند وجود مستقل داشته باشند. به عبارتی «پیامبر و امام، دو شعله از یک نور هستند؛ مأموریت امام، انتقال جنب درونی مأموریت پیامبر است. پیامبر «کلمه» را انتقال می دهد و امام «روح» آن را. پس این دو هرگز نمی توانند از هم جدا شوند(همو). قانون واقعی شرع، یک بُعد معنایی پوشیده و یک واقعیت عرفانی دارد که البته باید به نوشتار وحی و نبوت پایدار باقی بماند و نمی توان ظرف را از مظروف جدا کرد. هانری کربن ابراز می دارد که این نوع برداشت دقیقاً با دیدگاه یهود درباره ازدواج میان «سنّت نوشتاری» و «سنّت شفاهی» همخوانی دارد و نیز با این آموز مسیحیت که می گوید: «روح جدای از کلمه نیست، بلکه در آن جای دارد و مخفی است» سازگار است. «کلمه» لازم و ضروری است؛ چرا که با آن «روح» هدایت می کند(همو).«کلمه»، ابزار روح و در خدمت آن است. به طور استعاری می توان گفت که شفافیت روح جز با حضور کلمه حاصل نمی شود. طرد ظاهرِ کلمه به سرگردانی خیالات عرفانی می انجامد و طرد روح کلمه، مؤمن را به زندان نفاق و برداشت های دروغین تاریخی، آداب و سنن خشک ظاهری می کشاند. این چنین است که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم جانشینی به عنوان امام دارد، همان طور که برای مسیح علیه السلام دوازده حواری بودند که رسالتش را پس از وی ابلاغ کردند. به باور کربن، در دیدگاه امام شناسی شیعه برای ادامه رسالت هر پیامبر، امامی در نظر گرفته می شود؛ شیث امام پس از آدم است؛ اسحاق و اسماعیل امامان پس از ابراهیم اند و هارون و یوشع، پس از موسی، و سلیمان امام پس از داوود علیهم السلام است. پس از عیسی علیه السلام سیمون پیِر و نسل متوالی از رهبرانی که رسالتی امام گونه داشتند تا بحیرا _ روحانی مسیحی که حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم در سفری با وی برخورد نمود _ ادامه می یابد. بحیرا همان روحانی مسیحی است که رسالت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را به وی خبر داد و سپس آن را تأیید کرد(همو). هانری کربن همچنین به احادیثی استناد می کند که در آن ها پیامبر اشاره کرده است آخرین امام با هدف رساندن خلق به معنای باطنی وحی ظهور می کند. کربن درباره معنای باطنی و لغوی، این پرسش را برجسته می کند که آیا مؤمن باید در ظاهر تحت اللفظی کلام وحی متوقف شود یا به کمک معنای درونی (روحی)، معنای واقعی(حقیقت) آن را دریابد؟ سپس پاسخ را با استناد به حدیثی از امام جعفر صادق علیه السلام به خوبی روشن می کند؛ در آن جا که امام می فرماید: کتاب خدا چهار چیز را دربر می گیرد: عبارت(سخن گفته شده)، اشارت (مرجع نظر)، لطایف (معنای پنهان درباره عالم ماورای حس) و حقیقت(اصل روحانی متعالی).(مجلسی، بی تا: ج۹۲، ۱۰۳)البته باید تأکید کرد که در مطالع تاریخ اسلام، اعتقاد به مفهوم باطن وعلم آن، هم در میان شیعیان و هم در میان صوفیه به چشم می خورد(کربن، ۱۳۹۱: ۵۹). درباره باطن قرآن، روایاتی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه علیهم السلام وجود دارد که بر مبنای آن ها قرآن و به طور کلی هر چیزی دارای معنای ظاهری و باطنی است(مجلسی، بی تا: ج۸۹، ۹۷). در این راستا مفسرانی از میان اهل تصوف با رویکرد تأویلی به حوزه تفسیر قرآن گام نهادند؛ اما شیعه برای تأویل، قیودی قائل می شود: یک قید ضابطه مند بودن، یعنی گنجایش مورد تأویل در قالب یکی از دلالت های عرفی کلام(دلالت اقتضا، دلالت تنبیه و دلالت مفهومی) و قید دیگر، نقل معتبر معصوم است. روشن است مخالفت نکردن با دلیل قطعی و ضروری دین و قابل جمعِ عرفی بودن، در این تعریف مورد تأکید است(قاسم پور، ۱۳۸۸: ۳).باید یادآور شد که برای حل مشکل تأویل های بی مرز و بی قانون(در شیوه تأویل محض) و نیز با تکیه به این واقعیت که ظاهر و باطن در کنار هم معنا می یابند و نباید از ظاهر کلام فارغ شد، شیعه قائل به تأویل در کنار تنزیل است. از این رو با توجه به این که صادرکنند کلام وحی، خداوند است و این کلام، ریشه در عالم عقل الهی دارد که با قواعد عالم عقل مادی بشر متفاوت است و حامل لایه های معنایی خاصی است. بنابراین در نگاه شیعه، لزوم وجود اتصالی میان عقل بشری و عقل الهی شدیداً احساس می شود. به همین دلیل است که بعد از شخص پیامبر، وجود امامان_ که رابط های این دو عالم فکری(عقل الهی و عقل بشری) هستند _ ضروری و قاعد اجرایی کلام وحی می گردد. از این رو مسئل اصلی که قصد داریم به آن بپردازیم ماهیت وجودی امامان درباره کلام وحی است و این که چرا مسئل غیبت به شکل مسئله ای بنیادین مطرح شده است؟! می کوشیم با نگاهی تحلیلی و پدیدارشناختی بر پای رویکردی که اساساً به تأویل و باطن گرایش دارد(رویکرد سهروردی)، به پاسخی قانع کننده و دقیق برسیم.

۱.ماهیت وجود آخرین امام از منظر هانری کربن

اهمیت ارتباط تنگاتنگ میان زمین و آسمان تا آخرالزمان برای شیعه، اصلی حیاتی به شمار می رود و این جاست که ماهیت وجود آخرین امام معنا می یابد. هانری کربن در امام غایب (کربن، ۲۰۰۳) توضیح می دهد که آخرین امام، موجودیتی اسرارآمیز دارد و لقب هایی چون «قائم»(کسی که برانگیخته می شود) و «مَهدی»(کسی که راه یافته است)، «منتظَر»(کسی که به انتظارش هستند) و «حجّت»(دلیل حق یا ضامن خدا) «راهنمای در پرد زمان» و «امام غایب» خوانده می شود. پس از گذشت بیش از ده قرن از غیبت امام زمان رحمه الله، چهر ایشان همچنان تمام خودآگاه مذهبی شیعه را پر کرده؛ به طوری که همگان در انتظار لحظ نهایی رستاخیز وی و خیزشِ از نوی تمامی اشیاء اند. این لحظه، لحظ علنی شدن «حضور در حال» امام خواهد بود که به همین دلیل «قائم» نامیده شده است. البته معنای عمقی «غایب از نظر» این است که انسان ها خود در پوششی فرو رفته اند که توانایی درک دیدن امام را ندارند. از طرفی ظهور امام _ آن طور که هانری کربن برداشت می کند _ یعنی هم زمانی حضور امام و پیروانشان در زمان حال(همو: ۱۹۳). بنابراین آن چه اتفاق می افتد، از بین رفتن موانع شناخت در نزد پیروان ایشان است، به گونه ای که عوالم نامحسوس و محسوس در تعاملی قابل فهم برای انسان درمی آیند(نک: کربن، ۱۳۹۱: فصل ۲و۴).کربن معتقد است تا مردم به بلوغ روحی نرسند_یعنی تا زمانی که معنای باطنی توحید درک نشود _ ظهور امام عصر محقق نخواهد شد(همو: ۱۰۶). از این رو وی ظهور امام را مستلزم استحاله قلب انسان ها و ظهور اخلاق جوانمردی می داند(همو: ۱۰۵).

الف)مسئله زمان

اصولاً مفهوم «در پرد زمان بودن»، افزون بر تداخل با مفهوم زمان، یک مفهوم «وجودی»(اگزیستانسیال _ Existential) است که باید ابعاد معنایی آن شناخته شود. از نظرکربن، مهدویت و غیبت، مهم ترین پایه های فکر شیعه اند که باید مؤلفه ها و عناصر درونی و نیز پیوستگی میان این اجزا به خوبی تبیین شوند. درک «زمان وجودی»(Existential time) امام غایب، مستلزم درک از زمان اگزیستانسیل ایمان و زمان کلام خدا و وجوه متفاوت تأویل است که با مراتب مختلف وجود مطابقت دارد و نگاهی پدیدارشناخت را می طلبد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. مسئل اصلی از نظر کربن، مسئل تأویل و زمان مندی در کلام الهی است که این هر دو در قالب مسئل غیبت نمود کرده اند. چنین برداشت می شود که زمان غیبت در نزد بزرگان شیعه، به گذشته، حال و آینده ای اشاره دارد که ریشه در «توالی» دارند. آن چه در گذشته، آینده تصور می شده، اکنون به حال تبدیل شده است. البته این یک مدل خطی از زمان است که در آن تمایز حال از دیگر نقاط به وضوح دیده نمی شود. در این مدل، گذشته و آینده به عنوان مفاهیم مستقلّ فلسفی، مبنای تعریف زمان حال قرار می گیرند و ما را به تفکر پیوستگی زمان سوق می دهند؛ یعنی به سمت پذیرش کلّیتی به نام زمان که در درون قابل تفکیک به گذشته و حال و آینده است. با این برداشت از زمان(به شکل یک کلیت واحد)، حضور داشتن در کلّیت زمان و در تمامی اجزای آن قابل تصور است؛ یعنی می توان پذیرفت که سطحی از حیات با چنین سطحی از زمان تعریف شود که در آن حال، آینده و گذشته جمع اند. این حالت، با مفهوم زمان غیبت در نزد شیعه، قابل انطباق است.

از سوی دیگر، در تمام برداشت ها از زمان، فهم و دریافت کشش زمانی (دیرند) به یک خودآگاه بشری نیاز دارد. این خودآگاه در سطحی از ادراک، زمانی از حیات را تجربه می کند(زمان برگسونی) که در آن حسّ بودنِ ممتد، جاری است(برای مطالعه بیشتربه زبان فرانسه، نک: Parré, ۱۹۹۴). از دیدگاه «دیرند»(مدّ زمانی) حالات وجود، بدون هیچ نسبتی با عدد، در یکدیگر نفوذ می کنند و ذوب می شوند، به طوری که گذشته و حال یک کلّ را تشکیل می دهند؛ درست مانند وقتی که نُت های یک آهنگ که گویی در یکدیگر ذوب شده اند را به یاد می آوریم. باید یادآور شد که دیرند، مقداری کیفی و غیرقابل بیان است. به محض این که دربار آن بیندیشیم، ضرورتاً آن را فضایی می کنیم؛ چراکه زمان را در فضا تصور می کنیم و می فهمیم. برای این که حالات خودآگاهی مان را هم زمان درک کنیم در فضا می اندیشیم و آن حالات را کنار هم می چینیم. به دنبال این چینش فضایی، مدّی از زمان را نیز به تشابه می سازیم و برایش امتدادی تصور می کنیم. این توالی برای ما شکل یک خط پیوسته دارد که اجزای آن بر هم مماس اند، بی آن که در هم نفوذ کنند؛ درحالی که دیرند _ همان طور که برگسون نیز در کتاب زمان و اراده آزاد به آن اشاره کرده است _ کیفیتی درون گستر است و به اعتبار خودآگاهی ما درک خواهد شد(برگسون، ۱۳۵۴: ۱۱۱ – ۱۱۳). البته این بدان معنا نیست که دیرند، مبحثی صرفاً ذهنی است، بلکه ماهیتی وابسته به حیات انسانی دارد و نمودی از «من» در جهان بیرون است. به هر روی، احساسِ بودنِ ممتد، یک خط سیر به سمت آینده را در خود پنهان دارد و چرخه ای از زمان بُرداری پیش رونده و کشسان را نشان می دهد. حرکت چرخه ای زمانِ پیش رونده، مشابه مفهوم نظری دینیِ حرکت به سوی وحدت الهی، با زمان آینده هدف گذاری گردیده است. در واقع، مفهومی از زمانِ خطی ممتد(به سوی آینده) با مفهومی از زمانِ چرخه ای منعکس شده در فضا(با دَوَران به سوی گذشته) ادغام می شود و حاصل آن، احساسی از زمان ادغام شده در فضاست. به عبارت دیگر، نمودی از «پیوست فضا_زمان» است.در برداشت شیعه از زمان غیبت، نوعی ارتباط فضا _ زمان _ نهفته است؛ یعنی نهایتاً در مختصاتی از فضا _ زمان، در آینده ای معلوم از زمانِ چرخه ای پیش رونده، حضوری از امام عصر رحمه الله که موجودیتی سابق نسبت به مختصاتِ فضا_ زمانِ ظهور دارد، رخ می دهد.گفتنی است در اندیشه دینی مسیحیت _ که هانری کربن نیز با آن آشناست _ زمان در الگوی خاصی از گذشته و حال و آینده تصورمی شود و سرانجام به «وحدت خداوند» می انجامد. بر اساس این تفکر، ساختار کیهانی حرکتی به سوی پیچیدگی و نهایتاً وحدت دارد. در واقع مسیحیت مانند مهدویت پایان نیکی را برای زمان در نظر می گیرد. بنابراین می توان چنین تصور کرد که هانری کربن برداشتی از زمان غیبت را در ذهن داشته که به این برداشت، مسیحیت برای زمان پایان جهان نزدیک بوده است: فضا _ زمان در چرخه ای پیش رونده وابسته به خودآگاه بشر.

ب)مسئله ماهیت وجودی

ماهیت وجودی امام زمان رحمه الله با ماهیت وجودی شریعت گره خورده است. وجود شریعتِ دست نخورده در طول زمان واقعیتی است که مؤلفه های وجودی وابسته به خود را می طلبد و با آن ها معنا می یابد. از جلمه مؤلفه های مهم، تأویل در کنار تنزیل است که به کمک آن، محکم و متشابه قرآن بهتر شناخته می شود(طباطبایی، ۱۳۵۳: ۲۴).کربن شیفته تأویلی است که در برداشت شیعی از ارتباط عوالم مادی و غیرمادی می توان یافت. علت این گرایش را باید در چرخش وی از هایدگر به سهروردی جست. به گفت داریوش شایگان، این گذار، نشان نومیدی و نوعی ناهمخوانی است. کربن، خود این گذار را این گونه توضیح داده است: آن چه من در نزد هایدگر می جستم، آن چه در پرتو آثار هایدگر دریافتم، همان چیزی بود که در متافیزیک ایرانی_ اسلامی می جستم و می یافتم.(شایگان، بی تا)به گفت شایگان، آن چه کربن در نزد متفکران ایرانی می جست، اقلیم وجودی دیگر، یا مقامی از حضور بود که در برنام تحلیلی اندیش هایدگری نبود. این نوع برداشت در نگاه سهروردی، مبدع تفکر باطنی فلسفی در ایران دیده می شود. به باور کربن، این که فقیهان حَلَب سهروردی را محاکمه کرده بودند، در واقع به سبب اعتقاد وی به ادامه یافتن نبوت باطنی به وسیل امامت بوده است. در اصل، باور به رسالت باطنیه در نزد سهروردی ناظر به تأویل و تفسیر شریعت است. این کشش به باطن شریعت به علت وجود لایه های معنایی متفاوت در کلام وحی است. امام، واسط تعبیر و ترجم کلام وحی می گردد. بنابراین وجود امام، ماهیتی ذاتاً تأویلی دارد که خاص این سیستم فکری است که قائل به ظاهر و باطن معنایی برای تمامی پدیده های این جهانی است. از این رو هانری کربن پس از آشنایی با اندیشه نبوت باطنی سهروردی، ادام آن را در اندیش تأویل باطنی شیعه یافت و این چنین بود که با تفکر سهروردی به تحلیل دیدگاه های شیعه پرداخت.

۲.تحلیل رأی هانری کربن در مسئله امامت

الف)تحلیل عمومی

آنچه هانری کربن از مفهوم امامت در نزد شیعه ارائه می دهد، حاصل مطالعات و پژوهش های وی بر روی آثار متفکرانی چون علامه طباطبایی، سید جلال الدین آشتیانی، مهدی الهی قمشه ای، سید کاظم عصار، و سید حسین نصر است. بر اساس دیدگاه های کربن، ویژگی منحصر به فرد تفکر شیعی برخورداری از ارتباطی زنده با جریان وحی است. به باور وی، این پیوند دائمی با جهان وحی باید برجسته شود؛ چرا که رسالت نهفته در تمامی ادیان ابراهیمی بوده که تنها درنزد شیعه اهمیت آن درک شده است. اصل امامت، چهره معنایی کلام وحی را نشانه گرفته است و به سمت اجرایی کردن آن پیش می رود. اصل قرار دادن این هدفِ مهم می تواند توضیحی بر دوران طولانی صبر امامان در برابر حوادث تلخ دنیای اسلام باشد. باید یادآور شد که کلام وحی در فرایند «تنزیل» به این عالم هبوط کرده است و در رسالت پیامبران بوده که مجموعه این کلام را دست نخورده در اختیار بشر قرار دهند. حفظ صورت کلام وحی، خود مسئله ای بزرگ به شمار می آید که بحث های بسیاری بر روی آن، از نظر دگرگون شدگی یا سانسور از روی سلیقه، صورت گرفته است. آن چه در هم ادیان ابراهیمی مورد بحث قرار دارد، برداشت های عینی و ضمنی از کلام وحی است؛ امری که شیعه تلاش کرده با حفظ ارتباط با ریش وحی، آن را به گونه ای حل کند. کربن در کتاب اسلام ایرانی به تفصیل بیان می دارد که شیعه با قائل شدن به دو بُعد ظاهر و باطن به طور هم زمان در کلام وحی، اساساً از همان ابتدا با نگاهی عمقی تر به پدید وحی نگریسته است. از نظر شیعه، کلام الهی با این دو بُعد، ذاتاً به گونه ای شکل گرفته که «رمزگشاییِ در زمان» را می طلبد. همچنین _ آن طور که امام علی علیه السلام فرموده است _ساختار وحی، افزون بر «ظاهر» و «باطن»، دارای «حد»(حدود قانونی) و «مُطَلَّع» است. بنابراین برای شیعه، اجرایی شدن این کلام، مستلزم شناخت درست و کامل از تمام اجزای آن بوده و جز با واسط امامان امکان پذیر نیست. برای درک بهترِ این نگاه هانری کربن به شیعه، باید هم نگاه پدیدارشناسان سهروردی را بررسی کرد _ که پای اندیشه و استدلال هانری کربن در مباحث امامت است _ و هم برای تحلیل و نقد آن باید اصول شناختی شیعه را از نو نگریست. از این رو بخش های تحلیلی زیر، مطالعه فردی است که برای فهم اندیش کربن بر روی اندیش سهروردی و نیز اصول شناختی شیعه انجام داده ایم:

ب)تحلیل پدیدارشناختی با استناد به تفکر سهروردی و نیز اصول شناختی شیعه

در معنای عمومی ، پدیدارشناسی، تحلیل توصیفیِ آگاهی است. فیلسوف امریکایی، چارلز سندرس پرس، پدیدارشناسی را مطالع توصیفی هم آن چیزهایی که واقعی مشاهده می شوند می دانست. در نگاهی جدیدتر همچون نگاه هوسرل، پدیدارشناسی نوعی شهودگرایی است. هوسرل، در کتاب ایده هایی برای پدیدارشناسی ناب و فلسف پدیدارشناسی از شهودِ ذات سخن گفته و پدیدارشناسی را در کلّ، تحلیل وصفیِ ذات ها یا ساخت های ایده ای تعریف کرده است. در نظر هایدگر، پدیدارشناسی به طور موضوعی عبارت از علم وجودِ موجود است و بیشتر بر ضرورت هستی شناسی بنیادین تأکید دارد. هدف در شیو پدیدارشناخت، بازکاوی علت ها و عوامل ظهور یک پدیده از راه شناخت درونی و عناصر ذهنی است. در رویکرد پدیدارشناختی، نه با وجود اشیا، بلکه با ماهیات آن ها سروکار داریم؛ یعنی پدیدارشناسی هم به ذات اشیا و هم به شهود به آن ها می پردازد. در این مقام باید آن حقیقتی را بیابیم که از طرفی به ظهور رسیده و از سویی دیگر، در عین ظهور خود، مخفی است. بنابراین پدیدارشناسی، مطالعه آن حقیقت باطنی از رهگذر این پدیدارهاست. آن چه سهروردی تحت عنوان اشراق مطرح می کند، رسیدن به این ظهور حقیقت و نیز کشف آن زمانی است که وجود در آن جاری است؛ یعنی رسیدن به مرتبه شهود به ذات اشیا در تجربه ای بی واسطه و حضوری، در آن عالمی که زمان حال در درونش به ظهور رسیده است. هانری کربن از این عالم با چنین زمانی تحت عنوان «ارض ملکوت» یاد می کند. با چنین دیدگاهی(دیدگاه سهروردیایی) _ که در آن شهود به ذات پدیده ها ضرورتِ فهمیدن آن هاست _ و نیز با توجه به دکترین سهروردی _ که عوالم عقلِ کلّ و ارواح عالیه(ملکوت)، مثال و ماده در تعامل عِلّی و وجودی با هم اند _ ارتباط با اصل وحی، قوس بالاروند وحی را دنبال می کند. کلم وحی از عالم الهی(عالم عقل کل)، پس از گذار از عالم مثال (عالم حد واسط ماده و روح)، به عالم ماده نزول کرده است و هر نزولی در این دستگاه، لزوماً طبق نظری سهروردی، به بخش کامل کنند صعودی باید متصل باشد که به سمت نقطه آغازین خود برگشت کند؛ زیرا نقط آغازین، همان مرکز عقل کلّ عالم است. بنابراین نزول کلام وحی باید چرخ بالا رونده ای را دنبال کند که همانا تأویل کلام وحی یا همان فرایند «مُطَلّع» است که امام علی علیه السلام بدان اشاره می فرماید. برای توضیح بیشتر، یادآور می شوی