فایل پاورپوینت کامل تکثر فرهنگی، پروازی در سپهر اندیشه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تکثر فرهنگی، پروازی در سپهر اندیشه :

گفت وگو با جلال ستاری

گزارش گفت وگو، ش ۲

چکیده: با ظهور مقوله پسامدرن، ایدئولوژی دیگر رنگی ندارد و بر فرهنگ تاثیرگذار نیست . از اینجاست که مقوله گفت وگو شکل می گیرد . گفت وگو برای فهم بهتر یکدیگر است و نه عدول از عقیده . دولت باید از دخالت در حوزه فرهنگ پرهیز کند و فرهنگ سازی را به اهل فرهنگ واگذارد

.

زمانی یونسکو برنامه ای تدارک دید تا دولت ها در مورد فرهنگ به توافق برسند; زیرا در بحث و گفت وگوها، فرهنگ رنگ سیاسی می گرفت و مانع گفت وگو می شد . بنا بر تعریف یونسکو، که مورد توافق کلیه کشورها قرار گرفت، فرهنگ عبارت بود از «بهبود کیفیت زندگی » . البته این تعریف در نظام های مختلف، معانی مختلف می یابد و ممکن است برای هر کس، ایمان، معرفت یا هر چیز دیگر باشد . در واقع، با وارد شدن به مصداق های آن، مجددا اختلافات شروع شد; زیرا مراد و برداشت هر کس از کیفیت متفاوت است; بدین خاطر، این تعریف عقیم ماند

.

یکی دیگر از تعریف های رایج آن زمان، که در بسیاری از فرهنگ ها مصداق پیدا می کند، این تعریف بود: «آنچه با از یاد بردن همه چیز در ذهن باقی می ماند و رسوب می کند» ; مانند آنچه از درس خواندن، در ذهن ما می ماند و شخصیت فعلی ما را می سازد . این تعریف در فرهنگ ما همان «معرفت » یا «جوهره فرهنگی » است، و شخص با معرفت کسی است که خوب حرف می زند، بیان نرمی دارد، از تندخویی و اهانت پرهیز می کند، متعرض وجدان مردم نمی شود، برای کسی دستور صادر نمی کند و دقیقا اهل گفت وگوست . بهترین معیار شناخت فرهنگ، به دیدار هم رفتن انسان هاست . شوق دیدار و گفت وگو (نه مناظره) برای همدلی، یافتن راه های همکاری اجتماعی، شناساندن خود به دیگری و شناختن اوست، و مجموعه این ها «فرهنگ » نام دارد

.

تا اواخر قرن بیستم و زمانی که هنوز حکومت شوروی فرو نپاشیده بود، ایدئولوژی (قومی – مسلکی – عقیدتی) سلطه داشت و فرهنگ را تحت تاثیر قرار داده بود . آنچه پس از ان پدید آمد، مقوله «پسامدرن » است که در آن، ایدئولوژی دیگر رنگی ندارد و بر فرهنگ تاثیرگذار نیست . از اینجاست که مقوله گفت وگو شکل می گیرد; یعنی می توان هر عقیده ای داشت; ولی نباید به دنبال سیطره و حاکمیت آن بر عقاید دیگران بود; اما می توان راجع به آن بحث کرد

.

این مقوله تا دهه هشتاد میلادی فقط در اقلیتی محدود نفوذ یافته بود; ولی حالا نقل محافل شده است; زیرا دیگر این ها را به چشم هضم یک عقیده نمی بینند; بلکه با آنها وارد گفت وگو می شوند . این بدان معنی است که ما از نگریستن به مسائل از دریچه ایدئولوژیک خارج شده ایم و دنیای امروز، دنیای گفت وگو، عقیده و ایمان است; نه عدول از یک اصل . گفت وگو برای فهم بهتر یکدیگر است و از قضا، همین نفهمیدن و عدم تفاهم باعث همه گرفتاری ها شده است

.

اروپا تقریبا در آخر عمر «یونسکو» را کشف کرد; چون اروپا تا آن وقت از یونسکو فقط ستیز آن با کمونیسم را می فهمید . این درحالی بود که اصلا چنین چیزی مطرح نبود; بلکه مقصود ستیز با هر نوع توده گرایی، اعم از کمونیسم و غیر آن بود . در واقع، او نیز پشت این ظواهر چیزی می دید . اکنون این افراد مطرح اند; زیرا آن پرده از جلوی چشم برداشته شده است و دیگر از طریق ایدئولوژی وارد گفت وگو نمی شویم، و به همین دلیل، صحبت کسی که می خواهد فقط خودش دنیا را اداره کند، منطقی نیست; نه از این جهت که یک قدرت نمی تواند قدرت فائقه باشد، بلکه به این دلیل که دیگر حرف یک نفر یا یک دولت، حرف نیست

.

تا قبل از مقوله گفت وگو، فرهنگ ابزاری در دست سیاست مداران بود، ولی اکنون گفت وگو بین نویسنده و نویسنده، و نقاش و نقاش و … صورت می گیرد، و در اروپا «پارلمان نویسندگان » تاسیس شده که نهادی صوری است و نویسندگان سالی یک بار در آنجا درباره مسائل جهان (جنگ، دین، حکومت، اقتدار و . .). حکم می کنند . به طور کلی، گفت وگو از صورت قوام یافته دولتی خارج شده است; از صحبت دو همتا چیزهای غیرقابل پیش بینی حاصل خواهد شد; زیرا افکار آنها مانند سیاست مداران برای ما شناخته شده نیست . یک سیاست مدار مجبور به دفاع از نظام خود است و طرف مقابلش نیز همین طور (که البته منطقی نیز هست) و البته در مواردی با هم سازش می کنند; ولی دو همتا در صحبت های خود، آن گونه به سپهر یکدیگر پرواز می کنند که به ذهن ما نمی رسد . بنابراین ابزارهای گفت وگو، همان شعبه های دانش بشری در بیولوژی، روان شناسی، هنر، ادبیات، شعر و دین و

.. .

است که شاید دین مهم ترین آنها باشد; ولی همه آن نیست

.

باید سازمانی وجود داشته باشد و زمینه های گفت وگو را فراهم کند; یعنی از همه جای دنیا بیایند و با هم صحبت کنند . یعنی من و طرف مقابل، فارغ از اینکه در چه جایی زندگی می کنیم، بتوانیم با هم گفت وگو کنیم . طبیعی است که یک «سنگالی » شیوه تفکری دارد که متاثر از محیط خود است . نه ما و نه آنها نمی خواهیم از اعتقادات خود عدول کنیم; چون این کار دیگر گفت وگو نیست . ما می خواهیم همدیگر را بهتر بشناسیم و چه بسا که این شناخت بهتر، ریشه بسیاری از خصومت ها و نفهمی ها را بسوزاند

.

اگر آزادی اجتماعی وجود نداشته باشد، گفت وگو نیز ناممکن است . لازمه گفت وگو، آزادی زبان و بیان است، و دموکراسی، لازمه گفت وگو در هر جایی است; یعنی ما باید تحمل شنیدن حرف یکدیگر را داشته باشیم . گفت وگو به معنای پرسش کردن است و جایی که فقط پاسخ است و پرسش نیست، نمی توان گفت وگو کرد

.

خط قرمز را باید وجدان شخص گفت وگوکننده تعیین کند; برای مثال اینکه آیا در گفت وگوی امروز «پورنوگرافی » هم جایی دارد یا در اولویت نیست . چنانچه هر کس امروزه وارد این بحث ها شود، به همین مقولات معتقد است نه اینکه برایش تعیین کنند

.

آزادی سیاسی فرع آزادی اجتماعی است . به هرحال، هر دولت سیاست خود را دارد، ولی آزادی اجتماعی و آزادی اندیشه باید بتواند سیاست را نقد کند . البته این نقد به معنای جانشین شدن نیست . این مسئله در ایران نقض غرض شده و چندان آشکار نیست