فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم

با فایل فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم شامل 120 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جستاری در مسأله شرک و پیامدهای آن در قرآن کریم :

مقدمه

خداوند در قرآن کریم شرک را گناهی نابخشودنی و از اکبر کبائر معرفی کرده است: «إِنَّ اللَّهَ لَا یغْفِرُ أَنْ یشْرَک بِهِ وَیغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِک لِمَنْ یشَاءُ وَمَنْ یشْرِک بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَی إِثْمًا عَظِیمًا». [۱] (خداوند [هرگز] شرک را نمی بخشد وکم تر از آن را برای هر کسی که بخواهد می بخشد و آن کس که برای خدا شریکی قرار دهد مرتکب بزرگ ترین گناه شده است).

قرآن کریم مرجع همه اوصاف رذیله را شرک و مبدأ همه اوصاف فاضله را ایمان به خدا و توحید خالص می داند به این معنا که منشأ و سرچشمه بسیاری گناهانی که در قرآن و روایات به آنها اشاره شده است از جلمه غرور، ریا، عجب و تکبر به هواپرستی منتهی می شود و هواپرستی در حقیقت شرک ربوبی است. به راستی ظلمی از این بالاتر نمی شود که انسان جماد بی ارزش و یا انسانی را همتایی وجود نامحدودی قرار دهد که جهان هستی حکومت می کند. این کار از سه جهت ظلم محسوب می شود؛ ظلم نسبت به پروردگار از آن جهت که شریکی بر او قائل شده و ظلم بر خویشتن از آن روی که شخصیت و ارزش وجود خود را تا سرحد پرستش یک قطعه سنگ و چوب پائین آورده و ظلم به اجتماع که بر اثر شرک گرفتار تفرقه و پراکندگی و دور شدن از روح وحدت و یگانگی شده است. [۲]

از طرفی اولین لغزش انسان از زمانی آغاز شد که ابلیس آدم ابوالبشر و همسرش حوا از فریب داد و باعث شد تا ایشان از بهشت رانده شدند. ابلیس پیش از این خود به گمراهی خویش اذعان کرده و در درگاه الهی قسم یاد کرده بود تا انسان را نیز به سرنوشت خویش دچار کند. از اینرو بررسی سرگذشت ابلیس یکی از بهترین مصادیق برای پرداختن به پدیده شرک و ریشه یابی این عمل شوم می باشد؛ چرا که شیطان (ابلیس) علاوه بر اینکه خود جزء مشرکین بوده و از پذیرش امر الهی سرباز زده است، قوی ترین دشمن انسان نیز به شمار می رود و همواره برای گمراه کردن انسان ها در کمین نشسته است.

مفهوم شناسی

الف) شرک:

«شرک» در لغت اسم و از مادّ «شَرِکَ» به معنای شریک قائل شدن می باشد[۳] و بنا بر آنچه صاحب مقاییس اللغه بیان کرده، دارای دو معناست؛ یکی دلالت می کند بر مقارنت دو شیء و دیگری به معنای امتداد و مستقیم بودن یک شیئ است. «شرک» در معنای اوّل که بر مقارنت دلالت می کند به این معناست که یک چیز بین دو شیئ مشترک باشد و مخصوص یکی از آنها نباشد؛ مثل مشارکت دو نفر در یک شیئ. [۴]

راغب اصفهانی نیز با پذیرش معنای فوق در مورد معنای «شرک» می نویسد: «شرکت» و «مشارکت» به در هم آمیختن دو ملک و سهم گفته شده است. به عبارت دیگر «شرکت» عبارت است از این که چیزی برای دو نفر یا بیشتر باشد. در آی(أَمْ لَهُمْ شِرْک فِی السَّمَاوَاتِ)[۵] نیز «شرک» در معنای لغوی خود استعمال شده و به معنای نصیب و بهره می باشد.

امّا در اصطلاح قرآنی «شرک» به معنای شریک و همتا قائل شدن برای خداوند است؛ [۶] و «مشرک» اسم فاعل آن است و به معنای « برای خدا شریک قائل است» می باشد[۷] یعنی انسان برای خداوند در ربوبیّتش شریک قرار دهد. [۸] در قرآن کریم آمده است که لقمان به پسرش خطاب کرد (یا بُنَی لَا تُشْرِک بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْک لَظُلْمٌ عَظِیمٌ)[۹] یعنی ای پسرم! به خدا شرک نورز که همانا شرک، ظلم بزرگی است. در این آیه شرک در معنای اصطلاحی اش به کار رفته است. [۱۰] همچنین در مورد مشرک می فرماید: (الَّذِی جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آَخَرَ)[۱۱] همان کسی که معبود دیگری با خدا قرار داد.

بنابراین مشرک کسی است که برای غیر خداوند، نقش مستقل در عالم وجود قائل باشد، البته مشرک به موجب آن که توحید و یگانگی خدا را در برخی از شئون خداوندی انکار کره است، کافر نیز نامیده شده است؛ چنان که در قرآن کریم، شرک به خداوند را کفر به پروردگار معرفی کرده است؛ (إِذْ تَأْمُرُونَنَا أَنْ نَکفُرَ بِاللَّهِ وَنَجْعَلَ لَهُ أَنْدَادًا)[۱۲] «هنگامی که ما دستور دادیم که به خداوند کافر نشویم و همتایی برای او قرار دهیم. »

ب) بت:

«بت» معادل واژ «صنم» در عربی است. در کتاب معجم الوسیط «صنم» را این چنین معنا می کند: «مجسمه ای از جنس سنگ یا چوب یا فلز است که آنها (بت پرستان) گمان می کردند پرستش و عبادت آن، آنها را به خدا نزدیک می کند. »[۱۳]

در فرهنگ قرآنی «بت» معنایی گسترده از آنچه گذشت دارد و می توان گفت از دید قرآن کریم هر چیزی که انسان را از یاد خدا غافل کند و به خود مشغول دارد «بت» است، اعم از آنکه ساخته دست انسان باشاد یا نباشد، حتی انسانی هم می تواند برای انسان دیگر به صورت بت شود و او را از یاد خدا و توجه به خدا غافل گرداند، و حتی نفس انسان را هم می توان بت باشد کمااینکه در قرآن کریم آمده است: « أَرَأَیتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنتَ تَکونُ عَلَیهِ وَکیلًا»[۱۴] (دیدی حال آن کس را که (از غرور) هوای نفسش را خدای خود ساخته؟ آیا تو حافظ و نگهبان او (از هلاکت) توانی شد؟)

تاریخچ شرک و بت پرستی

تاریخ بت پرستی در ادوار زندگی بشر را می توان در پرستش و کرنش در برابر مظاهر طبیعی جستجو کرد. یکی از باورهای رایج در میان انسان های نخستین تقدیس و ستایش برخی از حیوانات و گیاهان بوده است که «توتم» نام دارد و به این نوع پرستش، توتم پرستی اطلاق می شود. علاوه بر تقدیس حیوانات و گیاهان، در این دوره حتّی پاره ای اشیای بی جان هم قداست داشته اند که به آنها «فتیش» گفته می شد.

پس از پایان اعصار نخستین، تاریخ آدمیان به تدریج شاهد ظهور تمدن های بزرگی در گوشه و کنار زمین گردید و بت پرستی از شکل نخستین آن یعنی پرستش مظاهر طبیعی به سوی پرستش امور فراطبیعی یا ارواح و خدایان نامرئی تکامل یافت. در این راستا می توان به دو نمونه از این دست اشاره کرد:

الف) در روم، مردم به ارواح متعددی اعتقاد داشتند؛ ارواحی که فاقد صورت مشخص و شخصیت مستقل بودند. [۱۵] رومیان قدیم حدود سه هزار خدا به نام ارباب انواع داشتند زیرا هر کاری نزد آنان، خدای مخصوص داشت. [۱۶] مثل خدای باران و غیره.

ب) در ایران پیش از زردتشت، آیین مغان غالب بود که دو گانه پرستی و اعتقاد به خدای خیر و خدای شر را تبلیغ می کرد. اما زردتشت با ظهور خود، آیین پیشین را اصلاح کرد و شرک ایرانیان را به سوی یکتاپرستی سوق داد. [۱۷] و از اصلاحات او، این بود که پرستش دیوان را ممنوع کرد و تنها به پرستش اهورا مزدا دعوت می کرد و دیوان را پلید و ملعون و غیر قابل پرستش می دانست. اما عقاید آریائی ها پس از زردتشت رو به پستی و انحطاط گذاشت و به اعتقاد بسیاری از محققان جنبعالی تعلیمات زردتشت تبدیل به افکاری سخیفی شد که در دوران ساسانیان به کیش زردتشت بستند. [۱۸]

اقسام شرک

شرک را از جهات مختلف می توان تقسیم کرد وبرای او اقسامی را برشمرد که درادامه برخی از این جهات عبارتند از:

الف: اقسام شرک از جهت ظهور و خفا:

شرک ورزی به خداوند گاه کاملاً نمایان است و برای همگان قابل درک می باشد و گاهی هم مخفی و با ظرافت بوده و امکان شناسایی آن وجود ندارد، از این لحاظ شرک به دو قسم جلی و خفی تقسیم می شود.

۱ شرک جلی

شرک جلی شریک قائل شدن برای خداوند در خالقیت و فاعلیت می باشد. خداوند سبحان در قرآن می فرماید: (الَّذِی جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آَخَرَ)[۱۹] همان کسی که معبود دیگری با خدا قرار داده.

شرک جلی آن است که شخص مانند «ثنویه» به دو واجب الوجود یکی یزدان و دیگری اهریمن، قائل باشد و تمام موجودات را مرتبط به این آن دو بشناسد، یزدان را سرچشمخیرات و اهریمن را منشأ بدیها بداند. ثنویه با مشاهدخیرات و شرور در عالم به دو واجب الوجود قائل شدند. [۲۰]

به شرک جلی احکام کفر جاری می شود؛ همانگونه که قرآن کریم در مورد گروهی از مسیحیان که قائل به تثلیث در خالقیت اند و به سه آفریدگار برای جهان اعتقاد دارند بیان می کند که آنها کافر شدند: (لَقَدْ کفَرَ الَّذِینَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلَاثَهٍ)[۲۱] (آنها که گفتند خداوند یکی از سه خداست. یقین کافر شدند. )

مسیحیان با اعتقاد به این که مسیح پسر خداست، برای خدا جسمانیت قائل شدند در حالیکه قرآن کریم صریحاً اعلام می کند: «بگو خداوند یکتاست * خداوندی است که همنیازمندان قصد او می کنند* هرگز نزاده و زاده نشود»

این اندیشه سخیف را نیز می توان در بین برخی اهل یهود نیز مشاهده کرد، آنها که «عزیر» را پسر خدا لقب دادند: «وَ قَالَت الیَهُودُ عزیرُ ابن اللهِ»[۲۲]بنابراین شرک جلی یعنی شرک آشکار، به این معنا که این انسان در کنار خدای واحد، اعتقاد به خدای دیگری نیز داشته باشد.

۲ شرک خفی:

خداوند در قرآن می فرماید: (وَمَا یؤْمِنُ أَکثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِکونَ)[۲۳] «و بیشتر آنها که مدعی ایمان به خدا هستند مشرکند. » این نوع شرک را که می توان رگه هایی از آن را در بین مؤمنین نیز یافت، شرک خفی نام گرفته است. امام صادق (ع) در مورد شرک خفی می فرماید: «انَّ الشرکَ أخفی من دَبیبِ النَّمل»[۲۴] (همانا شرک ناپدیدتر از حرکت مورچه است. ) الطرّیحی با اشاره به این حدیث می نویسد: «ظاهراً ایشان به شرک خفی اشاره دارد. . منظور از این نوع شرک، ریا در عمل است؛ گویا در عملش شرک ورزیده است؛ ؛ چراکه ریا انجام یک عمل برای غیر خدا می باشد. یعنی در عمل برای خدا شریکی قرار داده است. » [۲۵]

در حدیثی از وجود مقدّس پیامبر اکرم(ص) نیز ورود این شرک به دل از حرکت مورچه بر روی سنگ سیاه مخفی تر معرّفی شده است. حضرت فرمودند: «ای مردم از شرک دوری کنید، که آن نامحسوس تر از حرکت مورچه است. سپس فرمود: شاید کسی از شما بپرسد: چگونه دوری کنیم؟ بگوید: بار خدایا! از شرک آگاهانه به تو پناه می بریم و از تو آمرزش می طلبیم. »[۲۶]پس این شرک چون ناپیداست معمولاً انسان ها به آن دچار می شوند مگر کسانی که نور ایمانشان آن قدر قوی باشد که بتواند از شرک خفی در امان مانند.

ایمان تنها این نیست که انسان اعتقاد به وجود خدا داشته باشد، بلکه یک موحد خالص کسی است که غیر از خدا، معبودی به هیچ صورت در دل و جان او نباشد، گفتارش برای خدا، اعمالش برای خدا، و هر کارش برای او انجام پذیرد و فرمان های الهی را خواه مطابق تمایلاتش باشد یا نه، از جان و دل بپذیرد و هنگام رسیدن به دو راه خدا و هوای نفس، همواره خدا را مقدم شمرد. این است ایمان خالص از هر گونه شرک، اعم از شرک در عقیده، در سخن و در عمل.

ذکر این نکته نیز ضروری است که شرک خفی منجر به کفر اصلاحی نمی شود، اگر چه ممکن است صاحب شرک خفی اهل دوزخ باشد؛ اما احکام شرک بر او جاری نمی شود.

ب: اقسام شرک از جهت متعلق آن

۱ شرک در آفرینش

برخی از ملل، خدا را ذات بی مثل و مانند می دانستند و او را به عنوان یگانه اصل جهان می شناختند. اما برخی مخلوقات را با او در خالقیت شریک می شمردند مثلا می گفتند خداوند مسئول خلقت شرور نیست، شرور آفریدبرخی مخلوقات دیگر است. به طور مثال گروهی از زردتشتیان نیز که قائل به ثنویت در ذات و گوهر هم زاد (اهورا و اهریمن) شدند، اولی را خالق خیر و هستی و دومی را آفرینندشر و نیستی می دانند. این گونه شرک که در خالقیت و فاعلیت است، از نظر اسلام غیر قابل گذشت است[۲۷] و براساس برهان قاطع، بدون شک نظام واحدی در جهان جاری است، برنامه هایش با هم منطبق و اجزایش متناسب است.

خداوند متعال در سوره انبیاء، آیه ۲۲ می فرماید: (لَوْ کانَ فِیهِمَا آَلِهَهٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا) اگر در آسمان و زمین جز الله خدایان دیگری بود فاسد می شد (و نظام جهان به هم می خورد) بنابراین هماهنگی قوانین و نظامات آفرینش از این حکایت می کند که از مبداء واحدی سرچشمه گرفته است؛ چرا که اگر مبداء متعدد بود هماهنگی وجود نداشت. پس مجموعه جهان هستی آفریدیک خداست و بهترین نشانآن هماهنگی این نظام است. [۲۸]

بنابراین هر گروهی که اعتقاد به استقلال در تأثیر موجودی غیر خداوند در هستی داشته باشد یعنی به غیر از خدا، معبود یا معبودهای دیگری را آفریدگار قلمداد کنند و آنها را هم پرستش کنند، دچار شرک در خالقیت شده است.

۲ شرک در ربوبیت تشریعی

اولین موجودی که دچار شرک در ربوبیت تشریعی الهی شد، «ابلیس» بود. ابلیس همان شیطان است با این تفاوت که شیطان اسم عام (اسم جنس) و ابلیس اسم خاص (علم) می باشد. ابلیس از جمل جنیان است و هزاران سال پیش از خلقت آدم در صف ملائکه به عبادت خدا مشغول بود، تا آنجا که ملائکه او را از جنس خودشان می پنداشتند. اما در نهایت دچار شرک در ربوبیت تشریعی الهی، که یکی از اقسام ربوبیت الهی می باشد، شد و علم طغیان و سرپیچی از فرمان خداوند را برافراشت و همین ابتلاء به شرک باعث استکبار ورزی وی شد.

مولای متقیان امام علی علیه السلام در مورد مدت عبادت شیطان و علت انحطاط و رانده شدنش از درگاه خداوند می فرماید: «پس پند گیر از آن چه خداوند با ابلیس کرد و تنها به خاطر یک لحظه خود بزرگ بینی و تکبر، کردارهای فراوان و تلاش های پیگیر او را بیهوده ساخت؛ در حالی که او شش هزار سال خدای را پرستیده بود، آن هم دانسته نیست که از سال های دنیاست یا از سال های آخرت». [۲۹]

ابلیس هم ایمان به خدا داشت، هم ایمان به معاد و هم ایمان به قیامت. الله را نیز به عنوان آفریدگار خود قبول داشت چون خود ابلیس به خدا گفت: (خَلَقْتَنِی مِنْ نَارٍ)[۳۰] یعنی تو مرا از آتش آفریدی. ایمان به نبوت هم داشت. چون می گوید: (فَبِعِزَّتِک لَأُغْوِینَّهُمْ أَجْمَعِینَ) یعنی به عزتت قسم همه را گمراه می کنم. [۳۱] (إِلَّا عِبَادَک مِنْهُمُ الْمُخْلَصِینَ) مگر بندگان با اخلاص تو را[۳۲]. و در قرآن درباره انبیاء بیان می دارد: (إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِینَ)[۳۳] لذا ابلیس قبول داشت بندگان برگزیده ای هستند که نمی تواند در آنها نفوذ کند. پس نبوت و وجود افراد مخلص، پیامبران را هم قبول داشت.

اما هنگامی که خداوند متعال دستور داد: (. . . اسْجُدُوا لِآَدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِیسَ أَبَی وَاسْتَکبَرَ وَکانَ مِنَ الْکافِرِینَ)، «. . . سجده کنید برای آدم، پس همه ملائکه سجده کردند جز ابلیس که سرباز زد و استکبار ورزید و (به خاطر تکبرش) از کافرین شد». [۳۴] از فرمان خداوند متعال سرپیچی کرد و همین شرک در ربوبیت تشریعی الهی باعث شد که جزء کافران بشمار بیاید. در تاریخ بشر و تاریخ ادیان و مذاهب، شرک از نوع دوّم یعنی شرک در ربوّبیت تشریعی الهی نمود بیشتری دارد و بیشتر انسان ها از شرک نوع اول منزه اند[۳۵] با این حال بارزترین شرک در اقوام پیشین شرک در عبادت است که در ادامه به آن می پردازیم.

۳ شرک در عبادت:

رایج ترین شرک در اقوام، ملل، ادیان و مذاهب در تاریخ بشر «شرک عبادی» است. برخی از ملل، در مقام پرستش، چوب یا سنگ یا فلز یا حیوان یا ستاره یا خورشید یا درخت یا دریا را می پرستیده اند. آیات فراوانی در مورد این شرک در قرآن وجود دارد، اما در اینجا تنها به چند مورد بسنده می کنیم:

۱.(وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کلِّ أُمَّهٍ رَسُولًا أَنِ اُعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ)[۳۶] ما در هر امتی رسولی برانگیختیم که خدای یکتا را بپرستید و از طاغوت اجتناب کنید.

۲. (لَا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَهُنَّ)[۳۷] برای خورشید و ماه سجده نکنید برای خدایی که آفرینندآنهاست، سجده کنید.

۳-«وَقَالَ اللَّهُ لَا تَتَّخِذُوا إِلَهَینِ اثْنَینِ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَإِیای فَارْهَبُونِ» (و خدای یکتای عالم فرموده که به راه شرک و دو خدایی نروید، که خدا یکی است پس تنها از من بترسید و بس)به نظر می رسد که در آی فوق باید الوهیت را به معنای «خالقیت و استقلال در تدبیر» دانست. همچنانکه قرآن کریم هر گونه هواپرستی، جاه پرستی، مقام پرستی، پول پرستی، شخص پرستی را شرک می شمارد: «أَرَأَیتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنتَ تَکونُ عَلَیهِ وَکیلا»[۳۸] (آیا دیدی حال آن کس را که (از غرور) هوای نفسش را خدای خود ساخته؟ آیا تو حافظ و نگهبان او (از هلاکت) توانی شد). پس بر این اساس اگر کسی در برابر یکی از شخصیت های برتر و مقرب، از دیدگاه خودش با این اعتقاد خضوع و خشوع کند عبادت غیر خدا محسوب می شود و آلوده به شرک عبادی شده است.

شبهه وهابیت و اشکال بر شیعه

وهابیون به شیعه ایراد می گیرند و می گویند شما که پیامبر(ص) و ائمه اطهار(علیهم السلام) را واسطه قرار می دهید، مشرکید و توسل به انسان ها و شفاعت طلبیدن از آنها صحیح نیست و برای اثبات ادعای خودشان به این آیه استناد می کنند: (إِنْ تَدْعُوهُمْ لَا یسْمَعُوا دُعَاءَکمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَکمْ وَیوْمَ الْقِیامَهِ یکفُرُونَ بِشِرْککمْ) اگر آنها را بخوانید صدای شما را نمی شنوند و اگر بشنوند به شما پاسخ نمی گویند و در روز قیامت شرک (پرستش) شما را منکر می شوند. [۳۹]

در پاسخ به این شبه باید گفت: اولاً: منظور در این آیه بت ها هستند و سخن از چوب و هر قدرتی که در برابر قدرت خداست می باشد. نه سخن از ارواح پیامبران و امامان. ثانیاً: چه کسی است که نداند انبیاء و اولیاء، هم چون شهدای راه خدا که قرآن با صراحت از حیات آنها سخن می گوید، دارای حیات برزخ هستند. خداوند متعال در قرآن سوره آل عمران، آیه ۱۶۹می فرماید: (وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یرْزَقُونَ) یعنی: (ای پیامبر) هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگانند! بلکه آنان زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده می شوند. پس نه تنها ارواح پاک پیامبران و امامان، خواسته های ما را هم می شنوند و هم پاسخ می دهند، بلکه معتقد هستیم در حیات برزخی فعالیت روح گسترده تر و وسیع تر است چرا که از مادیات تعلقات دنیوی رهایی یافته است. علاوه براین، بدون شک توسل به این ارواح پاک نه به این معنی است که برای آنها در مقابل خداوند استقلالی فرض شود، بلکه هدف آن است که از آبرو و جان آنها در پیشگاه خدا مدد طلبیده و از احترام و عظمتی که در درگاه خدا دارند کمک بخواهیم که این عین توحید و عبودیت پروردگار است.

ثالثاً: خداوند متعال خود در قرآن کریم انسان ها را به بارگاه با شکوه و عظمت اولیای الهی هنگام ارتکاب معصیت و گرفتاری ارجاع داده است. خداوند در قرآن می فرماید:

(وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوک فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِیمًا)[۴۰] «ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر به این جهت که مردم به امر خدا از او اطاعت کنند (و هدایت شوند) و اگر هنگامی که گروه منافق بر خود به گناه ستم کردند از کردار خود به خدا توبه نموده و به تو رجوع می کردند که بر آنها استغفار کنی و از خدا آمرزش بخواهی، البته در این حال خدا را پذیرندتوبه و مهربان می یافتند. » و نیز می فرماید: (یا أَیهَا الَّذِینَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَیهِ الْوَسِیلَهَ)[۴۱] ای کسانی که ایمان آورده اید از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید و وسیله ای برای تقریب به او بجوئید.

علاّمه طباطبائی در خصوص این آیه می نویسد:

مسئله توسل و دست به دامن شدن به بعضی از مقرّبین درگاه خدا به طوری که از آیه فوق بر می آید، عمل صحیحی است این در حالی است که مشرکین بت پرست خلاف این عمل را انجام می دادند به این نحو که متوسل به درگاه خدا می شوند، ولی تقرب و عبادت را نسبت به ملائکه و جنّ انجام می دهند، و عبادت خدای را ترک می کنند نه او را عبادت می کنند و نه به او امیدوارند و نه از او بیمناک، بلکه همه امید و ترسشان نسبت به وسیله است و لذا تنها وسیله را عبادت می کنند و امیدوار رحمت وسیله و بیمناک از عذاب آن هستند. آنگاه برای تقرب به آن وسیله، که به زعم ایشان یا ملائکه است و یا جن و یا انس متوسل به بت ها و مجسمه ها شده، خود آن خدایان را رها می کردند و بت ها را می پرستیدند و با دادن قربانی ها به آنها تقرب می جستند. [۴۲]

رابعاً: در کتاب وفاء الوفا تألیف دانشمند معروف اهل سنّت، سمهودی، چنین می خوانیم که مدد گرفتن و شفاعت خواستن در پیشگاه خداوند از پیامبر(ص) و از مقام و شخصیت او هم پیش از خلقت او مجاز است و هم بعد از تولد و هم بعد از رحلتش، هم در عالم برزخ و هم در روز رستاخیز، وی سپس روایتی در ارتباط با حضرت آدم را از پیامبر اسلام(ص) به نقل از عمر بن خطاب آورده است که: حضرت آدم(علی نبیّناوآله وعلیه السلام) به جهت اطلاع از آفرینش پیامبر اسلام در آینده، به پیشگاه خداوند متعال عرض کرد: «یا ربَ اسئلکَ بحق محمد لما غفرتَ لی» یعنی پرودگارا از تو می خواهم تا به حق محمد(ص) از گناه من درگذری. همچنین جمعی از راویان حدیث از جمله ترمذی و نسائی، از دانشمندان معروف اهل تسنن در مورد نابینائی که خدمت رسول اکرم(ص) رسید می گویند: مرد نابینائی تقاضای دعا از پیامبر برای شفای بیماریش کرد، پیامبر چنین دستور دارد که بگو: «اللهمَّ ان