فایل پاورپوینت کامل دنیاگرایی گام نخست انحراف از حقیقت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دنیاگرایی گام نخست انحراف از حقیقت :

برنامه تربیتی امیرمؤمنان

برای این که از امیرالمؤمنین درس بگیریم، یک بُعد از ابعاد فعالیت همه جانبه امیرالمؤمنین را عرض می کنم و آن بُعد تربیت اخلاقی است. آن روزی که امیرالمؤمنین علیه الصّلاه و السّلام در جامعه اسلامی آن روز بر سر کار آمد، وضع امت مسلمان با آن روزی که پیغمبر اکرم از دنیا رفت، تفاوت زیادی کرده بود. این بیست و پنج سال فاصله بین رحلت پیغمبر اکرم و آمدن امیرالمؤمنین بر سر کار، حوادث زیادی اتفاق افتاده بود که این حوادث بر روی ذهن و فکر و اخلاق و عمل جامعه اسلامی اثر گذاشته بود و بعد، این نظام و این جامعه را امیرالمؤمنین تحویل گرفت.

نزدیک پنج سال امیرالمؤمنین در آن کشور بزرگ اسلامی حکومت کرد. این پنج سال، هر روزش حاوی یک درس است. یکی از کارهای مستمر امیرالمؤمنین پرداختن به تربیت اخلاقی آن مردم است. همه انحراف هائی که در جامعه پیش میآید، برگشتش و ریشه اش در اخلاقیات ماست. اخلاق انسان، خصوصیات و خصال اخلاقی انسان ها، عمل آن ها را جهت می دهد و ترسیم می کند. اگر ما در یک جامعه ای یا در سطح دنیا کج رفتاری هائی را مشاهده می کنیم، باید ریشه آن ها را در خُلقیات ناپسند ملاحظه کنیم. این حقیقت، امیرالمؤمنین را به بیان یک حقیقت مهم تری وادار می کند و آن حقیقتِ بالاتر این است که اغلب این خصال باطل و مضر در انسان ها، برمی گردد به دنیا طلبی. لذا امیرالمؤمنین می فرماید: «الدّنیا رأس کلّ خطیئه»؛ دنیاطلبی ریشه و مرکز اصلی همه خطاهای ماست که در زندگی جمعی ما، در زندگی فردی ما، این خطاها اثر می گذارد. خوب، معنای دنیا طلبی چیست؟ دنیا چیست؟

دنیا شناسی

دنیا عبارت است از همین طبیعت عظیمی که خدای متعال خلق کرده است و در اختیار انسان ها قرار داده است؛ دنیا یعنی این. همه این مواهبی که خدای متعال در عرصه گیتی آفریده است، مجموعه چیزهائی هستند که دنیا را تشکیل می دهند. اولش عمر خود ماست. درآمدهای دنیوی و حاصل تلاش های دنیوی، این ها همه دنیاست؛ فرزند، دنیاست؛ مال، دنیاست؛ علم، دنیاست؛ منابع طبیعی، دنیاست؛ این آب ها، این ذخائر معدنی، همه این چیزهائی که در عالم طبیعت انسان ملاحظه می کند، این ها همین دنیا هستند؛ یعنی چیزهائی که اجزاء زندگی این جهانی ما را تشکیل می دهد. خوب، کجای این بد است. یک دسته از آثار شرعی و اسلامی و معارفی به ما می گوید که دنیا را آباد کنید: «خلق لکم ما فی الأرض جمیعاً»؛ بروید دنیا را تحقق ببخشید، آباد کنید، بهره برداری از نعم طبیعی را برای خودتان، برای مردم آماده کنید. یک دسته از روایات این هاست: «الدّنیا مزرعه الآخره»، «متجر عباداللَّه»؛ از این قبیل تعبیرات وجود دارد که این ها همه نگاه مثبت به دنیا را نشان می دهد.

یک دسته از بیانات اسلامی و معارفی ما هم، دنیا را رأس خطایا و ریشه گناهان به حساب می آورد. ماحصل مطلبی که از این دو مجموعه معارفی به دست میآید، حرف روشنی است -البته بحث های تحلیلی و عمیق برای این کارها باید بشود و لازم است و شده؛ بحث های خوبی هم انجام گرفته است- اما خلاصه مطلب این است که خدای متعال این سفره طبیعت را برای افراد انسان گسترده است و همه آحاد انسان را سفارش کرده است، دستور داده است که این مائده طبیعی الهی را هرچه می توانند بالفعل تر، آماده تر، رنگین تر در اختیار افراد بشر قرار بدهند و خودشان هم بهره ببرند؛ لکن یک حدود و ضوابط و قواعدی بر این حاکم است؛ یک منطقه ممنوعه ای وجود دارد. دنیای ممدوح این است که انسان این سفره طبیعی الهی، این موهبت الهی را آنچنانی که ضوابط و قواعد الهی دستور داده است، بر طبق او رفتار کند، از حدود و ضوابط تخطی نکند، در مناطق ممنوعه قدم نگذارد. دنیای مذموم آن است که انسان این متاعی را که خدای متعال برای افراد بشر قرار داده است، برای خود بخواهد، سهم خود را افزون تر از دیگران بخواهد، به سهم دیگران دست اندازی کند، دلبستگی پیدا کند که این دلبستگی به مقتضای «حبّ الشّیء یعمی و یصمّ»، انسان را کر و کور می کند؛ تا آن جا که در راه به دست آوردن چیزی که عاشق و دلبسته آن هست، هیچ خط قرمزی و هیچ حد و حدودی را رعایت نمی کند؛ این می شود دنیای مذموم. دلبستن به دنیا، سهم خواهی بیش از اندازه خود، بیش از حق خود، دست اندازی به سهم دیگران، تجاوز به حقوق دیگران؛ این می شود آن دنیای مذموم. مال، دنیاست؛ مقام، دنیاست؛ قدرت، دنیاست؛ محبوبیت، دنیاست؛ نعم دنیا، لذات طبیعی، این ها همه دنیاست. اسلام و ادیان الهی به طور کلی بهره برداری از این دنیا را برای انسان مباح قرار دادند اما دست اندازی به حق دیگران، به هم زدن قواعد و قوانین این عالم طبیعت، ظلم کردن به دیگران، خود را غرق در این متاع دنیا کردن و از هدف اصلی و نهائی غافل ماندن را ممنوع دانسته اند، مذموم دانسته اند. این دنیا وسیله تعالی و تکامل است، هدف نباید قرار بگیرد؛ به این که توجه نشد، این دنیا می شود مذموم.

راز انحراف

این بلیه در دنیای اسلام و در دورانی که امیرالمؤمنین بر سرکار آمد، وجود داشت که موجب شده بود حق صریح، یعنی کسی مثل علی بن ابیطالب علیه السّلام مورد خدشه و مناقشه قرار بگیرد؛ کسانی مقام او، معنویت او، سابقه او، صلاحیت های بی نظیر او را برای مدیریت جامعه اسلامی ندیده بگیرند و با او معارضه و مبارزه کنند. این بر اثر دنیاطلبی بود. راز انحرافی که آن روز امیرالمؤمنین در مقابل خود ملاحظه می کرد -و نهج البلاغه پر است از بیان این انحراف ها- عبارت بود از دنیاطلبی. شما امروز به دنیا نگاه کنید، همین را مشاهده می کنید. وقتی عناصر دنیاطلب، فرصت طلب، متجاوز، زمام کارها را در سطح عالم در دست گرفتند، همانی می شود که ملاحظه می کنید. اولاً به حقوق انسان ها ظلم می شود؛ ثانیاً حق و سهم آحاد بشر از این سفره عظیم طبیعت الهی و موهبت الهی ندیده گرفته می شود؛ ثالثاً همین دنیاطلبان برای این که به مقاصد خودشان برسند، در جامعه فتنه ایجاد می کنند؛ جنگ ها، تبلیغات دروغین، سیاست بازیهای ناجوان مردانه؛ این ها ناشی از همین دنیاطلبیهاست. در محیط فتنه -محیط فتنه به معنای محیط غبارآلود است- و وقتی فتنه در جامعه ای به وجود آمد، فضای ذهنی مردم مثل محیطِ غبارآلود و مه آلود است که گاهی انسان نمی تواند دو متری خودش را هم ببیند. یک چنین وضعی به وجود میآید. در یک چنین وضعیتی است که خیلیها اشتباه می کنند، بصیرتشان را از دست می دهند. تعصب های بیخود، عصبیت های جاهلی در چنین فضائی رشد پیدا می کند. آن وقت میبینید محور دنیاطلبانند اما یک عده کسانی که اهل دنیا هم نیستند، به خاطر فتنه در جهت هدف های آن ها حرکت می کنند؛ وضع دنیا این جور می شود. بنابراین «الدّنیا رأس کلّ خطیئه». حب دنیا، دل بستن به دنیا در رأس همه خطایا و همه گناهان است. امیرالمؤمنین به این نکته توجه می دهد. این برنامه تربیت اخلاقی امیرالمؤمنین است.

برنامه تربیت

شما اگر سرتاپای نهج البلاغه را نگاه کنید، میبینید آنچه که امیرالمؤمنین درباره بیرغبتی به دنیا، دل نبستن به دنیا، زهد در دنیا بیان فرموده است، از همه آنچه که در نهج البلاغه بیان کرده است، بیشتر است؛ این به خاطر همین است. والّا امیرالمؤمنین کسی نبود که از دنیا گوشه گیری کند،