فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه شامل 114 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ریشه های کاپیتولاسیون در ایران پیش از عهد قاجاریه :

مقدمه

کاپیتولاسیون یکی از مظاهر استعمار در کشورهای ضعیف و تحت سلطه است و در طول تاریخ، به ویژه در دوره معاصر، بر بسیاری از کشورهای ضعیف تحمیل شده است و کشور ایران نیز از این امر مستثنی نیست. در بررسی تاریخ ایران، باور رایج این است که پدیده کاپیتولاسیون از دوره قاجاریه و در قرارداد ترکمانچای به شکل رسمی وارد تاریخ سیاسی ایران شده است؛ حال آنکه این پدیده در پیش از دوره قاجاریه نیز در ایران وجود داشته است.

پس از تشکیل حکومت صفوی، ارتباط ایران با اروپاییان بسیار گسترده تر از قبل برقرار شد. وجود امپراتوری قدرتمند عثمانی در کنار مرزهای ایران و دشمنی بین این دو حکومت مسلمان، بر اثر مسائل مذهبی و ارضی موجب شد تا اروپاییان که از سوی امپراتوری عثمانی تحت فشار قرار داشتند، به فکر ایجاد رابط گسترده با ایران و استفاده از دولت صفوی به عنوان اهرم فشاری برای کاستن از حملات عثمانی به اروپا باشند. از سوی دیگر، به خطر افتادن راه های تجاری اروپاییان که از خاک عثمانی میگذشت و نیاز آنها به کالاهای ارزشمند ایرانی به ویژه ابریشم و همچنین ایجاد امنیت، تسهیلات لازم و تساهل مذهبی پادشاهانی مانند شاه عباس، موجب مسافرت اروپاییان به ایران در قالب بازرگان، جهانگرد و میسیون های مذهبی شد.

صفویه، افشاریه و زندیه برای بهره برداری از نیروی دریایی اروپاییان در برابر مخالفان خود و همچنین گسترش تجارت، به اروپاییان نیاز داشتند. گسترش مراودات و نیازهای دوسویه باعث شد که حکومت های ایرانی برای اروپاییان، امتیازاتی مشابه کاپیتولاسیون در نظر بگیرند.

پژوهش حاضر، کوششی است برای روشن ساختن مسأل کاپیتولاسیون در ایران پیش از دوره قاجار و پاسخگویی به این سؤالات که چرا حکام ایرانی کاپیتولاسیون را پذیرفتند؟ همچنین این پدیده چه نتایج و پیامدهایی در پی داشته است؟

کاپیتولاسیون

کاپیتولاسیون در لغت به معنای فصل بندی و طبقه بندی و از ریشه لاتین “کاپیتولار” گرفته و سپس وارد زبان فارسی شده است. این واژه در نظام حقوقی فرانسه در سده ۱۶ میلادی، مفهوم تاریخی – حقوقی داشت و معمولا کشورهای نیرومند در کشورهای ضعیف از این حق برخوردار بودند (کاسمینسکی، ۲۳:۱۳۵۳).

بر طبق کاپیتولاسیون، اتباع بیگانه از قوانین جزائی و مدنی در قلمرو کشور میزبان مستثنی هستند و رسیدگی دعاوی حقوقی و جرایم آنها در دادگاه های مخصوص و یا محاکمه مختلط و با حضور کشور خارجی انجام میگیرد (مدنی، ۹:۱۳۶۱). در تعاریف دیگر، کاپیتولاسیون را به معنای پیمان هایی دانسته اند که حقوق داوری کنسولی و حقوق برون مرزی را به کشور دیگری در قلمرو میزبان اعطاء میکند (اسدالهی، ۱۳۷۳: ۲۴). در واقع، تصمیمات یک جانبه یا عهود و اسناد دیگری که در سرزمین های غیرمسیحی به اتباع دولت های مسیحی داده شده، اتباع بیگانه در این سرزمین ها بدون رعایت اصل متقابل از حضور صلاحیت مقامات قضایی محلی خارج بودند (علی بابایی، ۱۳۶۶: ۵۹۵). از آنجا که صلاحیت داوری محلی نمیتوانست مورد قبول این دول واقع شود، آنها را به تحمیل کاپیتولاسیون و واگذاری امتیازات وادار کردند (سعیدوزیری، ۱۳۵۵: ۵ -۸).

سابق کاپیتولاسیون

در قرون وسطی “کاپیتولر” به کسی گفته میشد که به شورای کاهنان و راهبان و کشیشان وابسته بود. هر کشیش عضو آن شورا، هم مقامی قانونی داشت و هم بر قلمرو شخصی حکم میراند و قوانین حاکم بر آن قلمرو را وضع کرده، درآمدهای حاصل از آن را خود دریافت میکرد. ژرمن ها نیز هنگام غلبه بر امپراتوری روم، قوانین بومی خود را بر آنها تحمیل کردند. همچنین شارل برای اداره امپراتوریاش، سالانه دو مجمع عمومی و رسمی تشکیل میداد که یکی در بهار برای ساماندهی امور لشکری و دیگری در پاییز برای ساماندهی امور کشوری و فرمانی که در آنها صادر میکرد، به کاپیتولر شهرت داشت (کاسمینسکی، ۲۳:۱۳۵۳). تجار ونیزی نیز که در جریان جنگ های صلیبی با وساطت دو پایگاه دریایی قبرس و مصر و اقامت در این دو، بین اروپا و سرزمین های اسلامی به تجارت مشغول بودند، از طریق انعقاد قرارداد با حکام محلی، آنها را به پذیرش ماده ای مجبور کردند که بر اساس آن، در صورتی که عوامل آنان مرتکب جرم یا جنایتی میشدند، باید به کنسول ونیز مراجعه میکردند و بر اساس قوانین خود، محاکمه و مجازات میشدند (رانسمان، ۷:۱۳۶۰). آنها همچنین دارالتجاره هایی ساختند و برای امنیت خودشان محله های خصوصی بنا کردند و تحت آداب و رسوم خود در آن محله ها به سر میبردند (چلونگر، ۱۰:۱۳۸۲). همچنین در قسطنطنیه به مأموران اعزامی ونیزی اجازه داده بودند به کلی مسائل حقوقی و جزائی اتباع خود رسیدگی کنند (چلونگر، ۱۱:۱۳۸۲).

کاپیتولاسیون در ایران قبل از صفوی

سابق کاپیتولاسیون در ایران به دوره مغول بازمیگردد و در این دوره، از طرف کلیسای کاتولیک، هیئت هایی به ایران آمدند. فتوحات مغول در آسیا و اروپا و دلایل مذهبی، موجب اعزام میسیون های مسیحی به دربار مغولان شده بود. هدف آنها ضربه زدن به دولت های اسلامی مانند مملوکان، جلوگیری از نفوذ بیشتر مغولان در اروپا و جبران شکست های جنگ های صلیبی بود. منگوقاآن، امپراتور مغول در برابر حمایت هیتوم پادشاه مسیحی ارمنستان از لشکرکشی هلاکو، به مسیحیان آسیای صغیر وعده احترام و اعطای مکان های مقدس داد (ویلتس، ۱۴۱:۱۳۵۳). هلاکو نیز در برابر هیئت های اعزامی پاپ قول داد تا از آنها حمایت کند و از کشیشان و مبلغان مسیحی در قلمرو مغول خراجی دریافت نشود (ویلتس، ۱۴۵:۱۳۵۳). مسیحیان، خان مغول را منجی خود میپنداشتند و میکوشیدند از قدرت او برای مسیحیانی که در شام و مصر با مسلمانان میجنگیدند، استفاده کنند و اسلام را از آسیا و آفریقا براندازند. احتمالا یورش هلاکو به شام نیز به نوعی با تحریکات مسیحیان صورت گرفته است (اقبال، ۱۹۸:۱۳۶۵). اگر مغول ها، آخرین پناهگاه اسلام یعنی شام و شمال آفریقا را تصرف میکردند، با توجه به پافشاری صلیبیون عیسوی برای نابودی مسلمانان، مشکل بود که اسلام میان دو دشمن کینه توز دوام بیاورد (ویلتس، ۱۴۵:۱۳۵۳).

در سال ۷۰۰ق. / ۱۳۰۰م. غازان خان به جیمز دوم، پادشاه آراگون اسپانیا قول داد که زائران آراگون بدون پرداخت خراج یا مالیات به زیارت بیت المقدس بروند و اراضی مقدس را به مسیحیان واگذارد و آنها از غازان خان در برابر مملوکان حمایت کنند (نوائی، ۵۶:۱۳۶۶). در ۷۰۵ق. / ۱۳۰۵م. الجایتو نیز امتیازات فراوانی به تجار ونیزی بخشید و اجازه داد که برای حل و فصل دعاوی خود و مردم ایران، کنسول هایی به چند شهر ایلخانی بفرستند (اقبال، ۳۴۸:۱۳۶۵). هیئت های ونیزی با تأسیس کنسولخانه در شهرهایی مانند تبریز، علاوه بر گسترش روابط بازرگانی با ایران، از مصونیت سیاسی برخوردار شدند (بیانی، ۱۰۵۰:۱۳۷۵).

کاپیتولاسیون در عهد صفوی

در آغاز دوره صفوی، مسائل سیاسی و اقتصادی موجب گسترش روابط ایران با اروپا گردید. این ارتباط از دوره شاه اسماعیل و با تصرف هرمز به دست پرتغالیها آغاز شد و در دوره شاه عباس به اوج خود رسید. در این میان، ارتباط ایران با کمپانیهای تجاری سه کشور انگلستان، هلند و فرانسه بیشتر از دیگر اروپاییان بود.

انگلستان و مسأل کاپیتولاسیون

آغاز روابط ایران و انگلیس در عصر صفویه، به دوره شاه تهماسب و ورود نماینده شرکت تجاری مسکووی به نام آنتونی جنکینسون به ایران بازمیگردد. هدف جنکینسون این بود که با خرید ابریشم از ایالات شمالی ایران، با بازرگانان پرتغالی که تجارت ابریشم را به خود اختصاص داده بودند، رقابت کند (نوایی، ۱۱۵:۱۳۷۷)؛ هر چند که جنکینسون در جلب نظر شاه تهماسب ناکام ماند. شاید پادشاه ایران به سبب وفاداری به پیمان صلح با عثمانی و همچنین تعصب مذهبی به این سفیر توجهی نکرد، زیرا در این زمان اوج قدرت عثمانی و دوره سلطنت شاه سلیمان قانونی بود و حفظ این صلح برای تداوم حیات حکومت صفوی بسیار ضرورت داشت. بیاعتنائی به این سفیر، موجب داستان سرایی اروپاییان از پرسش شاه در باب مذهب این سفیر و انتقادات آنها از شاه تهماسب شده است، ولی بعید به نظر میرسد که شاه از دین و مذهب سفیر و مأموریتش قبل از ملاقات با او اطلاع نداشته است.

در دوره شاه عباس، با ورود برادران شرلی در سال ۱۰۰۹ق. / ۱۶۰۰م. روابط ایران و انگلیس گسترش بیشتری یافت و طبق فرمانی، شاه عباس امتیازات گسترده ای به اتباع انگلیسی داد که سنگ بنای کاپیتولاسیون در دوره صفویه شد (ویلسون، ۱۴۷:۱۳۶۶) و بنابر این فرمان، هیچکس نباید به تجار مسیحی آزاری میرساند. همچنین هر فرد در هر مقامی، حق بازرسی و مطالبه عوارض و باج و خراج تحت هیچ عنوانی از انگلیسیها نداشت و افراد روحانی نیز حق نداشتند در امور مذهبی آنها دخالت کنند. در این فرمان، تأکید شده بود که هیچ یک از قضات حق صدور حکمی ضد آنها را ندارند (وحید مازندرانی، ۶۲:۱۳۵۰). در قسمت دیگری از این فرمان آمده است که هیچ یک از حکام و قضات حق ندارند در مقابل رسیدگی به تظلمات تجار عیسوی حق الزحمه ای از ایشان دریافت کنند یا از تجار مسیحی بپرسند برای چه مقصودی در ایران اقامت گزیده اند (ویلسون، ۱۴۹:۱۳۶۶).

هدف انگلستان مقابله با پرتغال بود، زیرا پیش از تأسیس تجارتخان انگلیس در هند، جیمز اول پادشاه انگلستان برای کمک، نامه ای به نورالدین محمد جهانگیر پادشاه گورکانی هند ارسال کرد. سپس در ۱۰۱۷ق. / ۱۶۰۸م. نخستین کشتی شرکت هند شرقی به فرماندهی ویلیام هاوکین به سواحل غربی هندوستان گسیل شد. چهار سال بعد، سه کشتی دیگر به فرماندهی سر تامس بست به سواحل هند رسید و قراردادی با حاکم آنجا امضاء نمود و تجارتخانه دایر کرد (نوایی، ۱۴۳:۱۳۷۷).

در ۱۰۲۳ق. / ۱۶۱۴م. ریچارد استیل به همراه جان کروثر از سوی کمپانی هند شرقی به ایران آمدند تا از شاه عباس فرمانی در خصوص آزادی رفت و آمد کشتیهای تجاری کمپانی در خلیج فارس و بنادر ایران دریافت کنند (فلسفی، ۲۰۳:۱۳۴۲). در ۱۰۲۵ق. / ۱۶۱۶م. شاه عباس فرمانی در خصوص تجارت انگلیسیها، برخورد مهربانانه با آنها و دفاع از جان و مال ایشان صادر کرد (ولایتی، ۱۳۹:۱۳۷۴). پس از مدتی، هیئتی از بازرگانان انگلیسی به ریاست ادوارد کاناک به بندر جاسک آمدند و سپس به حضور شاه عباس رسیدند. در ۱۰۲۶ق. / ۱۶۱۷م. این هیئت توانست فرمانی از شاه عباس در خصوص آزادی تجارت به دست آورد. بر طبق این فرمان: «هر کس در هر شهر و ولایت که کنسول انگلیس باشد، نباید به آنها تعدی نماید و چنانچه حاکم محل در خصوص مسائل و مشکلات انگلیسیها عملی انجام ندهد، شاه او را تنبیه مینماید. آنها میتوانند هر قسم اسلحه که بخواهند نگه دارند. اگر کسی از هر طبقه در میان ایشان دزدی یا حرامیگری کرده، در محل انجام جرم کشته شود، حکام متعرض آنها نشوند. اگر دزد یا مجرم مسلمان باشد، حکام در محل با حضور کنسول انگلیس او را مجازات کنند و چنانچه فرنگی باشد، کنسول او را قصاص کند. انگلیسیها در دین و کیش خود آزاد هستند و آنها میتوانند هر کالایی که بخواهند، وارد ایران کرده، هر چه بخواهند خریداری کرده، حکام بدون ایجاد مزاحمت برای آنها باید هر چه اسب و استر جهت حمل اجناس خود بخواهند، به آنها کرایه دهند (نوایی، ۶۵:۱۳۶۰). در ماده نوزدهم این فرمان آمده است: «اگر میان مسلمان و افراد انگلیسی در معاملات جزئی، اختلاف روی دهد، لازم است که آنها را نزد کنسول انگلیس بفرستند. همچنین اگر در معاملات اختلاف بیش از بیست تومان باشد، کنسول آنها را نزد ایلچی بفرستد تا او با حضور کنسول و قضات اسلام عمل نماید» (همان: ۷۰-۶۹)، یا «در صورت فوت هر انگلیسی، اموال او توسط کنسول انگلیس ضبط و به وراث میرسد و در صورت فوت فرزندان آنها به کنسول انگلیس سپرده میشود» (همان: ۱۴۹:۱۳۷۷).

در این زمان، دولت انگلستان در اجرای قراردادهای خود با ایران با مشکلات فراوانی روبرو بود، زیرا شمار قابل توجهی از اعضای پارلمان انگلیس بازرگانان بودند و جیمز اول پادشاه آن کشور نتوانسته بود در صحن بین المللی، جنگی علیه هلند طرح ریزی کند تا موقیعت کمپانی هند شرقی هلند به عنوان مهم ترین رقیب تجاری تضعیف شود. از سوی دیگر، کمپانی هند شرقی و بازرگانان آنان، با تحکیم نسبی موقعیت خود در شرق، حاضر نبودند که نقش میانجیگری دولت انگلیس را در رابطه با ایران بپذیرند و خواست آنها این بود که بازرگانان، بدون واسطه با ایران به رابط اقتصادی ادامه دهند؛ به همین سبب، از جیمز اول حمایت نمیکردند (ولایتی، ۱۳۹: ۱۳۷۴).

شاه عباس نیز در نظر داشت که مسیر تجارت و به ویژه تجارت ابریشم را از خاک عثمانی منحرف کند و آن را به مسیر تجارت دریایی بکشاند تا با محروم کردن ترکها از درآمد این کالا، بتواند درآمد بیشتری به دست آورد؛ همچنین از نیروی دریایی انگلیس در سرکوب پرتغالیها در خلیج فارس بهره گیرد.

جالب آنکه عثمانیها، از مدت ها قبل از حکومت صفویه با اعطای امتیازاتی مشابه کاپیتولاسیون، سعی کردند از این امتیاز به نفع خود بهره برداری کنند. با بررسی برخی از این امتیازات در دولت عثمانی بهتر میتوان به اهداف صفویان در واگذاری این امتیازات پی برد.

سلطان محمد فاتح پس از فتح قسطنطنیه فرمان داد تا کشیشان ارتدوکس از مالیات و عوارض معاف شوند و در امور دینی خود آزاد باشند و سلطان بایزید در ۹۱۴ق. / ۱۵۰۸م. امتیازات فراوانی به تجار فرانسوی داد (چلونگر، ۱۴:۱۳۸۲). دولت ونیز در ۹۲۸ق. / ۱۵۲۱م. طبق پیمانی که با عثمانی بسته بود، امتیازاتی مانند آزادی تجارت، امتیازات حقوقی مربوط به دعاوی و میراث و همچنین امتیازات خاصی برای ایلچیهایش به دست آورد (اوزون چارشی لی، ۵۰۱:۱۳۶۹). در ۹۴۲ق. / ۱۵۳۵م. دولت عثمانی با فرانسه نیز معاهده ای امضاء کرد که بر اساس آن، ترکها حوزه قضایی دادگاه ها و کنسولی فرانسه را در محدوده امپراتوری خود به رسمیت شناختند و به فرانسویها آزادی کامل مذهبی و حفاظت از اماکن مقدس اعطاء کردند (راس، ۳۲۹:۱۳۷۳). همچنین از سوی فرانسویها، کنسولی در سواحل شام مستقر شد، تا امور مربوط به تجار فرانسوی را مطابق قوانین فرانسه و زیر نظر نماینده این کشور در استانبول انجام دهد. حقوق گمرکی بسیار کمتری به طور کامل بر عهده کنسول فرانسه بود (چلونگر، ۱۷:۱۳۸۲).

این امتیازات در شرایطی به کشورهای اروپایی مانند فرانسه اعطاء شد که امپراتوری عثمانی در اوج قدرت خود بود. به نظر میرسد که امپراتوری عثمانی سعی در تداوم روابط خارجی خود در غرب و ایجاد روابط تجاری در مناطق حاشیه اقیانوس هند، غرب آسیا و آفریقا داشت، زیرا اکثر سرزمین های عربی در سواحل مدیترانه و دریای سرخ در اختیار عثمانیها بود و اروپاییان از این طریق به تجارت میپرداختند و تجارت آنها برای عثمانی سودآور بود.

هدف دیگر عثمانی، شکست امپراتوری اتریش به عنوان مهم ترین مانع در برابر گسترش نفوذ عثمانی در اروپا بود و به همین سبب کوشید که از طریق اتحاد با فرانسه و دادن امتیازاتی، مانع اتحاد این دو قدرت گردد، زیرا پاپ در ۹۴۳ق. / ۱۵۳۶م. سعی کرده بود با برقراری صلح میان دو قدرت، آنها را به جنگ علیه عثمانی برانگیزد؛ هر چند که این اتحاد دوام چندانی نداشت (اوزون چارشی لی، ۴۰۰:۱۳۶۹). پس سلطان عثمانی با این اتحاد و دخالت در اروپا، برای اروپای قرن شانزدهم نقش متعادل کننده داشت و علاوه بر رشد قدرت بین المللی خود، مانع اتحاد اروپاییان میشد (راس، ۱۸۳:۱۳۷۳). به یاری اتحاد با فرانسه بود که عثمانی موفق شد در اروپا پیشروی کند؛ چنانکه در ۹۴۷ق. / ۱۵۴۰م. خیرالدین بارباروس، فرمانده نیروی دریایی عثمانی، شکست های سنگینی بر نیروی دریایی اروپاییان وارد کرد و بر بیشتر جزایر دریای اژه مسلط شد (یاقی، ۱۳۸۶: ۶۳).

همچنین عثمانی نگران اتحاد بیشتر اروپاییان با ایران و خطرات ناشی از آن در آینده بود. بنابراین، روشن است که صفویان نیز به دلایل سیاسی، نظامی و اقتصادی مشابه عثمانی، امتیازاتی به اروپاییان دادند.

هلند و مسأله کاپیتولاسیون

از اواسط قرن شانزدهم میلادی، هلندیان به تجارت با کشورهای مشرق زمین پرداختند. آغاز کار هلندیان در ایران و گسترش امور تجاری آنان، با ورود بازرگانی به نام هوبرت وسنیچ[۱] در سال ۱۰۳۲ق. / ۱۶۲۳م. همراه بود. او ابتدا به هرمز و بندرعباس رفت و سپس به حضور شاه عباس رسید. در این زمان، انگلیسیها با کمک ایران بر پرتغال غلبه کرده بودند و قصد داشتند امتیازات بسیاری به دست آورند. شاه عباس نیز از هلندیها استقبال کرد، با این هدف که از رقابت بین کشورهای اروپایی بیشتر بهره گیرد (فلسفی، ۲۵۶:۱۳۴۲). پس از مدتی، در قراردادی بین دربار ایران و هلند، به تجار هلندی اجازه کسب و کار و تجارت آزادانه در سراسر قلمرو ایران داده شد و آنها برای تجارت هر کالایی آزاد بودند، معاف از حقوق و عوارض گمرکی و فقط وجه مختصری به عنوان راهداری میپرداختند و مأموران ایرانی نیز حق ضبط مال التجاره آنها را نداشتند (ولایتی، ۱۴۶:۱۳۷۴). هلندیها در تمام مناطق ایران از مقیاس و اوزان رایج در کشور خود استفاده میکردند و هم حکام ایرانی نیز موظف بودند که برای آنها وسایل سکونت و غذا فراهم کنند و هیچ کس بدون کسب موافقت رئیس هلندیان حق نداشت به منازل آنان وارد شود. بنا بر ماده ۱۳ این قرارداد، اگر یکی از اتباع هلند به دین اسلام در میآمد، رئیس هلندیها اجازه داشت کلی اموال او را مصادره کند و به هر کجا میخواهد بفرستد. همچنین، اگر کسی تجار هلندی را به قتل میرساند، مقامات قضایی ایرانی حق نداشتند قاتل را محاکمه کنند، بلکه محاکم او به سرپرست هلندیها واگذار میشد (رمضانی، ۴۳:۱۳۸۷). در این قرارداد تأکید شده بود که اگر یک هلندی با زنی رابطه برقرار میکرد، مراجع قضایی ایران حق تعقیب او را نداشتند و در صورت تقصیر هلندی، مقامات هلندی باید او را محاکمه میکردن