فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی شامل 97 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در ایران قاجاری و امپراتوری عثمانی :

چکیده

دستیابی و تحقق امت واحده در جهان اسلام، نیازمند شناخت زمینه های تاریخی و استفاده از تجربه های تلخ و شیرین این مسأله در اعصار گذشته است؛ از این رو، نگارنده به بررسی وضعیت دو کشور بزرگ یعنی ایران و عثمانی که در تعمیق ناهمسازگری های جهان اسلام نقش قابل توجهی داشتند، می پردازد و زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی را بررسی می کند.

در این نوشته ابتدا وضعیت ایران در عصر قاجار و عوامل انحطاط تبیین، و زمینه های بروز اصلاح طلبی بیان شده، و پس از آن فرایند مزبور در امپراتوری عثمانی مورد بحث قرار گرفته است.

کلید واژه ها: وحدت اسلامی، امت واحده، عصر قاجار، عثمانی، انحطاط.

بی تردید برای تبیین فرایند تاریخی وحدت اسلامی در عصر قاجار، از بررسی وضعیت ایران و عثمانی در جایگاه دو کشوری که مؤثرترین نقش را در امر توسعه و تعمیق ناهمسازگری های جهان اسلام ایفا کرده اند، ناگزیریم. در این دوران، سرنوشت جهان اسلام در پایتخت این دو کشور رقم می خورد. آنچه در این پژوهش اهمیت دارد، بررسی پس زمینه ها و زمینه های طرح مسأله وحدت اسلامی در این عصر و پیامدهای آن دست از رویدادها و دگرگونی هایی است که در این مسیر تأثیر داشته است.

۱. وضعیت ایران عصر قاجار

۱۱. انحطاط کلی

اوج شکوه ایران در عصر صفوی و از سوی دیگر، آغاز انحطاط آن، در دوران فرمانروایی شاه عباس اول جست وجو می شود (عبدالحسین زرین کوب، ص۵۳و۵۴). این انحطاط با سقوط اصفهان در دامن شورشیان قندهار آشکار شده، به طور فراگیر ادامه می یابد. فاصله میان فرو افتادن اصفهان و برآمدن تهران، در روایات اروپایی، عصر انقلابات ایران و به تعبیر زرین کوب «عصر وحشت» خوانده می شود (همان، ص ۹۵)، و سرانجام قاجارها، وارث ایرانی ویران می شوند. گزارش ها و سفرنامه های بیگانگان درباره ایران، از تفاوتِ فاحش ایرانِ پیش و پس از عصر وحشت حاکی است. ظاهرا دولتِ قاجار، چنانچه هم می خواسته نمی توانست روند این انحطاط و زوال را تغییر دهد؛ زیرا قاجارها افزون بر مشکلات مألوف سلسله های گذشته ایران، بی هیچ تمرینی، از تجربه دنیای جدیدی ناگزیر شدند که معادلات آن برای آن ها ناشناخته بود؛ از این رو اوج دوران انحطاط ایران را می توان در عصر قاجار مشاهده کرد؛ روزگاری که ایران به حکم ویژگی های اقتصادی، سیاسی و جغرافیایی، عملاً بازیچه نقشه ها، تکنیک ها و معاملاتِ گسترش خواهانه عوامل جهانی استکبار شد.

در تقسیم بندی های قراردادی ادوار تاریخی، به طور معمول، عصر جدید ایران در دوران قاجاریه آغاز می شود (ایراماروین لاپیدوس، ص ۳۷). قاجاریه، برخلاف ادعای انتساب به زاد و رود طایفه چنگیزخان، از ترکان غربی و از خویشاوندان طوایف بیات بوده اند (سعید نفیسی، ج ۱، ص ۱۶ و ۲۵۲۸). نقش آفرینی های ایشان با نهضت صفویه در تاریخ ایران، آغاز می شود. سرانجام پس از کشاکش های طولانی با افشاریه و زندیه، آقامحمدخان قاجار، به خواسته های نهفته ایلات قدرتمند در تاریخ ایران جامه عمل می پوشاند و سلطنت قاجاریه را در سال ۱۱۹۳ قمری / ۱۷۷۹ میلادی بنیان می نهد.

قاجاریّه با وجود تظاهر به شعائر مذهبی شیعی نتوانست از پشتوانه مشروعیّت مذهبیِ مایه داری بهره مند شود. آنچه نه تنها مشروعیت، بلکه اعتبار دولت قاجار در دورن و بیرون از مرزهای ایران را مخدوش کرد، درماندگی این دولت در برقراری رفاه، امنیت و عدالتِ نسبی در داخل کشور، مقابله با تجاوزها و زیاده طلبی های قدرت های اروپایی و بهره برداری مناسب از دستاوردهای فرهنگ و تمدن غرب بود. تنزّل چشمگیر وضعیت اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی ایران در عصر قاجار حتی طبق معیارهای متعارف تاریخ ایران، گویای نابسامانی هایی بود جدا از آنچه به ساختار حاکمیت های ایرانی بر می گردد. دولت قاجار با وجود درماندگی در سامان داخلی و دفاع از صیانت و استقلال کشور، دولتی غیر مستعجل به شمار می رفت. برجسته ترین وجه تمایز ایران عصر قاجار با ادوار پیش از آن، یعنی حضور و نفوذ غرب در شرق، جهان اسلام و ایران و پیامدهای این هیمنه غربی و به عبارت دیگر مُعادلات جدید جهانی بود.

رشد گسترده تجارت جهانی، عوامل سنتی داخلی، ضعف اساسی اداره اقتصادی، نظام پدرشاهی و فردی و دسیسه ها و ترفندهای قدرت های استعماری غرب، ایران سده سیزدهم قمری / نوزدهم میلادی را به سوی ورشکستگی اقتصادی و سرانجام به وابستگی خارجی سوق داد. در سرتاسر این دوره، ایران نه تنها با مرکزیّت امپراتوری عثمانی، بلکه حتی با مصر که ولایت تابع قسطنطنیه بود نیز به شدت تفاوت داشت. ایران در مقایسه با آن ها جمعیت کمتری داشت و حاکمیت قاجار نمی توانست اراده خود را بر اتباع متمرّد، به ویژه عشایر، تحمیل کند (پیرآمده ژویر، ص ۲۸۹). نیروهای نظامی بسیار ضعیف، تشکیلات اداری ناکارامد و نظام مالی بسیار فرسوده و کهنه از ویژگی های بارز این دوره است.

در دوران فرمانروایی ناصرالدین شاه که نیم سده بر ایران فرمان راند، آرامش نسبی در مملکت برقرار بود و تجارت، رونق بیشتری یافت. بی تردید عقب ماندگی ایران قاجاری از امپراتوری عثمانی)، از چشم زمامداران اروپایی پنهان نبود. این انحطاط ژرف و همه جانبه در ایران عصر قاجار، ایران را نه فقط در قیاس با امپراتوری عثمانی و حتی ولایت های تابعه آن مانند مصر و عراق، در موقعیت پایین تری قرار می داد، بلکه حتی در پاره ای از جهات، از همسایه جدید شرقی خود (افغانستان) که از سال ۱۱۶۰ قمری / ۱۷۴۷ میلادی، در پی قتل نادرشاه افشار و تجزیه ایران، میان جویندگان فرمانروایی، روند جدایی آن از ایران مرکزی آغاز شد و در بستر معادلات استعماری قدرت های غربی در سال ۱۲۷۳ قمری / ۱۸۵۷ میلادی، استقلالِ آن از ایران رسمیت بین المللی یافت نیز فرومانده بود.

معضل اساسی جانشینان آقا محمدخان قاجار این بود که در سده سیزدهم قمری / نوزدهم میلادی که دنیا ترتیب و ترکیب گذشته خود را از دست داده بود، می خواستند به همان اسلوب سلاطین مقتدر گذشته حکم برانند. از سوی دیگر، محکومان ایشان یعنی مردم ایران از فرادست و فرودست، با محکومیت سلف ایشان، تفاوت یافته بودند. می توان گفت: این وضعیت، انحطاط معنوی را که یکی از پیشرفته ترین انواع انحطاط در جامعه ایرانی این دوران بوده است تشدید کرد. آنچه مسلّم است، انتقاد از انحطاط معنوی در ایران عصر قاجار، به بیگانگان منحصر نبوده و ایرانیان، خود به ویژه از عهد ناصری به این سو، انتقادهای تُندی از این نوع انحطاط در جامعه ایرانی به ویژه، هیأت حاکمه داشته اند. اگر چه استعمار غرب را نمی توان مسبّب اصلی در انحطاط کلی ایران و دیگر اجزای جهان اسلام شمرد، بدیهی است که قدرت های غربی به دلیل ماهیت استعماری در بهره جویی از مزایای انحطاط جهان اسلام، و زوال قدرت سیاسی در آن، به خود تردید، راه نداده و در تقویت و استمرار انحطاط و زوال فروگذار نبوده اند. کوشش های اصلاح طلبانه که همانند امپراتوری عثمانی به طور طبیعی از درون حاکمیت آغاز شد و به تحصیل فن آوری غرب به ویژه در زمینه نظامی معطوف بود، به بیرون از حاکمیت کشیده، و به تدریج بر تنوع گستره و ژرفای مطالبات اصلاح طلبانه، افزوده شد (چنگیز پهلوان، ص ۲۴۹). در این میان، جنبش اتحاد اسلام، جدا از آن که یکی از جریان های اصیل اصلاح طلب در ایران عصر قاجار به شمار می آید، در بیداری ایرانیان و جوشش اصلاح طلبی بیرون از حاکمیت، نقش مؤثری داشت.

۲۱. دو ویژگی عصر قاجار

عصر قاجار، همانند هر دوره دیگری دارای وجوه مشترک و مابه الامتیاز فراوانی با سایر دوره ها است. مهم ترین ویژگی این دوره، زنده بودن تاریخ آن است؛ به گونه ای که جامعه امروز ما، همچنان از این عصر اثر می پذیرد (همان، ص ۲۳۷و۲۳۸ (اظهارات عباس زریاب خوئی و جواد شیخ الاسلامی)). از میان این ویژگی های متعدد، دو ویژگی همسایگی با غرب و اصلاحات، در پیوندی مستقیم با حوزه این پژوهش قرار دارد.

۱۲۱. همسایگی با غرب

گستردگی و میزان تأثیرگذاری مناسبات غرب با ایران عصر قاجار به حدی است که می توان مهم ترین مابه الامتیاز ایران قاجاری با دیگر ادوار تاریخی ایران را در مناسبات ایران و غرب جست. یکی از پژوهشگران معاصر، از وجوه گوناگون به بیان تمایز این دوره با سایر ادوار تاریخی ایران پرداخته است. اولاً به اعتقاد وی، آغاز روابط منظم ایران با دولت های خارجی در این دوره است. فعالیت روس ها و فرانسوی ها و نیز انگلیسی ها که ضد هم بوده اند، این دوره را جذّاب می کند (همان، ص ۲۳۷). ثانیا امر دیگری که سلسله قاجاریه را از سایر سلسله های سلطنتی ایران متمایز می سازد، برخورد و بلکه درگیری این سلسله با سیاست بین المللی است؛ زیرا تا آن روزگار، ایران از صحنه سیاست های اروپایی دور بوده است. ثالثا دولت قاجاری در سال های آخر قرن هجدهم پایه گذاری، ولی گسترش و درخشش آن، تقریبا از آغاز قرن نوزدهم آغاز شد بدین معنا که اقدام های آقا محمدخان در جهت ایجاد دولت جدید از سال ۱۷۷۹ / ۱۱۹۳ پا گرفت و تاجگذاری وی در سال ۱۷۹۵ / ۱۲۱۰ انجام شد و سال ۱۸۰۰ مصادف با سال ۱۲۱۵، یعنی سومین سال سلطنت فتحعلی شاه است. سالیان آخر قرن هیجدهم و رخدادهای بزرگ آن، سبب دگرگونی های شتابزده و شگفت انگیز در حیات سیاسی و اقتصادی اروپا و در نتیجه در عرصه سیاست و اقتصاد دیگر مناطق جهان شد. رابعا بر خلاف گذشته، ایران از نخستین سال های سلطنت قاجاریه مورد نظر سیاسیان و استعمارگران قرار گرفت. در آغاز قرن نوزدهم، دولت انگلستان، شبه قارّه هندوستان را تصرف کرده، و به صرف منابع ثروت این کشور دست زده، و دولت روسیه نیز به هندوستان چشم دوخته بود. سیاست بریتانیای کبیر در سراسر قرن نوزدهم، حفظ هندوستان از تجاوز افغانستان و ایران و روسیه و فرانسه بود. نفوذ دولت روس، باعث وحشت انگلستان شد و به همین جهت، در سراسر عصر قاجاریه، این دو کشور بزرگ و قدرتمند، ایران را میدان اعمال نفوذ خود قرار داده بودند.

باز شدن جا پای اروپائیان در منطقه، پاهایی که صاحبان آن، دیگر فقط سفیر و سیاح و تاجر و راهب نبود و بیشتر به نظامیان تعلق داشت و به ویژه حضور و نفوذ خزنده بریتانیا در هندوستان، هوشیاری ایرانیان را درباره حضور غرب در شرق برانگیخته بود. حضور و هیمنه قدرت های غربی در منطقه به مناسبات بین آنان و دولت قاجار، قالبی متفاوت از مناسبات میان واحدهای سیاسی مستقل داده، و چگونگی تعاملشان با ایران، بیش از هر چیز، متأثر از مناسبات آنان با یک دیگر بود. ماهیات مناسبات غرب با ایران در عصر قاجار، بیشتر جنبه سلطه جویانه و ادبیاتی آمرانه داشته است.

مناسبات آلمان با ایران به دلیل معادلات سیاسی که در اوایل قرن چهاردهم قمری / بیستم میلادی رقم می خورد و رعایت آداب در مناسبات سیاسی این کشور با ایران با دیگر قدرت های اروپایی، به ویژه انگلستان و روسیه متفاوت بود؛ از این رو، ذهن ایرانیان درباره آلمان، عاری از نفرتی بود که درباره روسیه و انگلستان در آن انباشت می شد. همچنین پیامدهای منفی نقش آفرینی فرانسه در ایران عصر قاجار، قائم به ذات نبوده، در حوزه مناسبات دو همسایه جدیدِ شمالی و جنوبی، یعنی روسیه و انگلستان، پیامدهایی تخریبی می یابد. از سوی دیگر، مناسبات دو همسایه جدید شمالی و جنوبی ایران، روسیه و انگلستان که از بزرگ ترین قدرت های استعماری اروپا به شمار می آمدند، با ایران قاجاری به گونه ای متفاوت از مناسبات میان واحدهای سیاسی مستقل بود؛ مناسباتی که از همسایگی آغاز، و به هم خانگی کشیده شد و چیزی نمانده بود که به صاحب خانگی بینجامد. جان کلام آن که مناسبات روس و انگلیس با ایران در دوره قاجار، عبارت از اشغال نظامی و تجزیه اراضی، اغتشاش آفرینی، نفوذ مسالمت آمیز با امتیازهای گوناگون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، و… و هر گونه اخلال در اقدام و تلاش اصلاح طلبانه، درون و بیرون حاکمیت بود. نوسانات این مناسبات، بیش از هر چیز، از رقابت های این دو قدرت استعماری با یک دیگر اثر می پذیرفت.

سلطه جویی های استعماری غرب و انحطاط کلی در ایران این عصر، یک دیگر را تغذیه می کردند و بدین ترتیب، چرخه ای ویرانگر از تباهی را تشکیل داده بودند. میان آثار متعدّد و در مواردی متفاوت که فرایند همسایگی ایران با دو قدرت سلطه جوی اروپایی در شمال و جنوب ایران بر جامعه ایرانی عصر قاجار گذاشت، پدیداری و رشد حس نفرت از غرب و میل به اصلاح، تغییر و تجدد که ارتباطی تنگاتنگ با یک دیگر داشتند در جامعه ایرانی بود، و نفرت از غربیان میان ایرانیان با توسعه طلبی های ارضی روسیه تزاری در اوانِ عصر قاجار پدید آمد.

۲۲۱. اصلاحات

اصلاحات در ایران عصر قاجار با رویکرد به غرب و کمابیش مترادف با مفاهیم تجدّد^(۲) و توسعه است. نخستین تکاپوهای اصلاح طلبانه در عصر قاجار، هنگامی آغاز می شود که کمابیش دوره اصلاحات جدید در امپراتوری عثمانی آغاز شده بود. در ایران نیز همانند امپراتوری عثمانی انگیزه و اندیشه اصلاحات در تصادُم با غرب، بروز می کند. فراز و نشیب مناسبات غالبا خصم آلود ایران و غرب در عصر قاجار، نوساناتِ نبضِ اصلاحات را تعیین می کرد. از طرف دیگر، آشنایی ایرانیان با تمدن غرب و مشاهده مظاهر آزادی و حکومت های مردمی و جلوه های گوناگون دموکراسی باعث شد تا مردم ایران در مقابل استبداد سلاطین و امیران اعتراض، و از طریق اجتماع و اعتصاب مقاومت کنند؛ بدین جهت، سلسله قاجاریه واپسین سلسله سلاطین مطلقه ایران است. نهضت اصلاح طلبانه با رویکرد به غرب در ایران عصر قاجار، همانند امپراتوری عثمانی از درون حاکمیت آغاز شد و بیش از آن که متوجه زیرساخت های تمدن و فرهنگ غرب باشد، به دستیابی به فنون و مظاهر تمدن غربی به ویژه در عرصه نظامی توجه داشت. نخستین اقدام های محسوس اصلاح گرایانه در ایران، در حوزه حکمرانی شاهزاده خوشنام قاجار، عباس میرزا نایب السلطنه یعنی آذربایجان روی داد. عباس میرزا همانند سلیم سوم و محمود دوم که از امپراتوران اصلاح طلب شمرده می شوند، به پطر کبیر، تزار تجدد طلب که توانست روسیه را به سطح دولت های مقتدر اروپا برساند و به تهدید جدی برای جهان اسلام درآورد، به مثابه الگویی برای طرح ها و برنامه های خود می نگریست (ر.ک.: ولادیمر باراسوویچ، ص ۴۳).

نهضت اصلاحات در ایران عصر قاجار همانند امپراتوری عثمانی همان گونه که به تدریج از درون حاکمیت به بیرون آن بسط می یافت، از لایه های رویین به زیر ساخت ها معطوف، و در رویکرد به غرب، از شکل گرایی و اقتباس مظاهر تمدن جدید، به مداقّه در علل پیشرفت غرب و بنیان های توسعه اجتماعی آن متوجه می شد. ناخشنودی از وضعیت موجود، فزونی، و مطالبات اجتماعی عمق می گرفت و اعتراض های عمومی به دو سوی چرخه تباهی یعنی استعمار غرب و استبداد مفلوک، نشانه می رفت.

در تقابل فرهنگی تمدنی جهان اسلام با غرب در سده سیزدهم قمری، سه جریان پدید آمد: ۱. غرب گریزی و حالت افراطی آن، غرب ستیزی با انکار اهمیت تمدن و ترقیات جدید نظامی، اقتصادی و فنی غرب و تمام مظاهر آن؛ ۲. غرب گرایی و حالت افراطی آن، غرب زدگی با استقبال از مظاهر و تمدن غرب با چشم پوشی از جنبه های منفی و رویه استعماری آن یا تسلیم بی درنگ و بی قید و شرط