فایل پاورپوینت کامل شبیه سازی موجودات از نوع خلقت نیست

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شبیه سازی موجودات از نوع خلقت نیست :

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَا شَرِیک لَهُ فِی خَلْقِهِ وَ لَا شَبِیهَ [شِبْهَ ] لَهُ فِی عَظَمَتِه

این قسمت از دعای افتتاح یکی از فرازهایی است که در آن مسئله حمد الهی مطرح شده است، لکن به جهت این صفت کمالیه حق تعالی که به صورت صفت سلبی بیان شده است، ستایش مطلق برای خداوندی است که چون وحدت مطلقه دارد، ازهرجهتی هم از جهت وجود و هم شئون وجودیه که فعل و اوصاف وجودیه باشد، نه شریکی در مخلوقاتش برای او هست و نه شبیهی.

می دانید درجایی که موجودی در هستی یا در شئون هستی مشارکی داشته باشد، باید آن موجود، از نوعی کثرت برخوردار باشد، و قهراً از بساطت حقیقی و مطلق خارج خواهد شد، یک وجوه اشتراکی با شریکش دارد و یک وجوه یا وجه امتیازی، بنابراین نشان دهنده این است که در هستی یا در شئون هستی محدود است. داشتن ما به الاشتراک و ما به الامتیاز با شیء دیگر نشان دهنده محدودیت شیء است، بنابراین، از لوازم نا محدودیت حق تعالی که نشان دهنده یک وحدت خاصی برای ذات مقدس حق تعالی است، این است که خدای متعال شریکی در وجود و شریکی در اوصاف وجودیه ندارد، که هر صفت کمالی که داشته باشد، موجود دیگر هم در داشتن آن صفت همتای او باشد؛ همچنین واجب تبارک وتعالی شریکی در فعل و افعال نیز ندارد، عبارت «لا شریک» برای خدای متعال نفی مطلق شریک است که او را شریکی نیست نه در وجود و نه در اوصاف وجودیه و نه در افعال.

حمد ذاتی و انواع آن

پس همان طور که عرض شد، برخی از حمدها را می توان حمد ذاتی نامید. یعنی توصیف حق تعالی به جهت کمال ذاتی اوست. چون او کمال ذاتی دارد، و کمال ذاتی حق تعالی، عین ذاتش است، و قهراً این ستایش هم از ذاتش برای ذاتش خواهد بود.

کمال ذات را دو گونه می توان تفسیر کرد، یکی اینکه ما او را به جهت کمالات ذاتی اش ستایش می کنیم، معنای متعارفش این است، اما معنای دقیق ترش این است که خودش به جهت کمالات ذاتی خودش ستایشگر خودش است، که هم حامد است و هم محمود بالذات، مانند اوصاف ذاتیه حق تعالی، این شئون گوناگون برای برخی از اوصاف اعتبار می شود، نه اینکه آنجا کثرتی باشد، بلکه این از اعتبارات عقل ماست، وقتی که حق تعالی را درک می کنیم این امور را به او نسبت می دهیم، مانند علم ذات حق به خودش.

لَا شَرِیک لَهُ فِی خَلْقِهِ

خداوند در خلقتش شریکی ندارد

عبارت «لَا شَرِیک لَهُ فِی خَلْقِهِ» در مفهوم متعارف این است که اگر کسی از فاعل های طبیعی بخواهد چیزی بسازد شریکی لازم دارد، این معنا در صورتی است که خلق را به معنای ایجاد کردن بگیریم، لا شریک له در ایجاد کردن، چون گاهی تعبیر خلق به کسانی است که مخلوق شده اند و به معنای مفعولی می آید که به خود اشیاء گفته می شود و گاهی به معنای فاعلی می آید که معنای خالقیت است و هر دو درست است معنای اولی که عرض کردیم با اطلاقش به این لحاظ بود که خلق به معنای مخلوق باشد، معنای دوم به لحاظ این است که خلق به معنای خالق باشد، خدای متعال در خلاقیتش به هیچ چیزی نیاز ندارد که آن چیز شریک در خلاقیتش باشد.

وجود موجود به واسطه اسباب و وسایط فیض است

البته موجودات اگر هم در خلقت چیزی حدوثاً و بقائاً یا تنها حدوثاً دخالتی داشته باشند، دخالت آن ها به اذن الهی است و در قرآن و روایات هم اجمالاً به این معنا اشاره شده است امام صادق (ع) در روایتی می فرمایند: «أَبَی اللَّهُ أَنْ یجْرِی الْأَشْیاءَ إِلَّا بِأَسْبَابٍ فَجَعَلَ لِکلِّ شَی ءٍ سَبَباً»[۱] خدای متعال ابا دارد از اینکه اشیاء را ایجاد کند مگر با اسبابی، این همان مشیت مطلقه حق تعالی است که وجود موجود به واسطه اسباب و وسایط فیض است و برخی از موجودات علاوه بر وسایط فیض نیاز به زمینه ها و شرایط هم دارند، موجودات مادی، این گونه هستند، چون بسیار محدود هستند و قابلیت برای صدور بدون واسطه از ذات مقدس ربوبی را ندارند، برای وجود پیدا کردنشان هم به وسایط فیض نیاز دارند و هم به شرایط وجودیه که در بحث های عقلی از این ها به علل معده تعبیر می شود.

مثالی در تبیین وسایط فیض

در اینجا مثالی عرض می کنیم که این مثال روشنگر این حقیقت است، اگر شما می خواهید یک سخن علمی بگویید، این سخن، چون یک محدودیت هایی دارد، به ابزاری نیازمند است، که از طریق این ابزار به مخاطب القاء بشود و معانی از طریق سخن گفتن به مخاطب برسد. قبل از سخن گفتن باید گوینده ای باشد و این گوینده علم هم داشته باشد به اینکه چه می خواهد بگوید و اراده هم بکند و این سخن گفتن هم به زبان و مخارج فم و هم به اراده گوینده و علم او و به خود گوینده تکیه دارد، در اینجا فاعل حقیقی و بالذات این سخن این ذات و این شخص است، منتها دراین بین وسایطی برای گفتن این سخن علمی لازم است که عبارت است از علم و اراده که از ابتدای ایراد این سخن تا انتهایش باید این وسایط باشد، این خصوصیت وسایط است، ویژگی وسایط این است که از ابتدای وجود یک موجود تا انتهایش این وسایط هست و این وسایط به گونه ای هستند که این فاعل فعلش را از طریق این وسایط ظهور می دهد و این وسایط دخالتی هم دارند اما دخالتشان در طول دخالت آن فاعل حقیقی است، اما این شرایط و این زمینه ها، دخالت بسیار ضعیفی در این فعل دارند که اگر یک وقت این شرایط نبود، ممکن بود جابه جا هم بشود و شرایط دیگری بیاید، امکان جایگزینی برای شرایط هست اما امکان جایگزینی برای وسایط نیست، همین جا ممکن است شما با یکسری قراردادهایی همین معانی را که با سخن گفتن منتقل کردید، بخواهید با نوشتن منتقل کنید، اراده، علم و خود شما هستید، اما این شرایط عوض شد، چراکه زمینه است، سخن گفتن برای القاء معانی است، حقیقتش این است، حالا قوام القاء معانی به شما و اراده و علم شماست اما قوامش حتماً به سخن گفتن شما نیست، به نوشتن شما هم این امر تحقق پیدا می کند، امکان تحقق این امر با اشاره هم ممکن است، در نظام عالم، موجودات که از ذات نامتناهی حق تعالی تحقق پیدا می کنند، برخی از موجودات یک سنخیتی خاصی با آن حقیقت مطلقه دارند، آن ها وسایط هستند که برای تحقق موجودات پایین تر آن ها همواره هستند، لذا قرآن کریم از آن وسایط تعبیر به «فَالْمُدَبِّراتِ أَمْرا»[۲] و «فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً/ذاریات ۴» می کند و این مطلب را به گونه های مختلفی بیان کرده است؛ اصطلاح واسطه فیض به موجوداتی اطلاق می شود که فراتر از موجودات مادی هستند، مخلوقاتی هستند که وجود آن