فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 120 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل قبر فاطمه زهرا یا فاطمه بنت اسد سلام الله علیهما :

مدفن حضرت زهرا سلام اللّه علیها کجاست؟

یکی از مسائل مسلّم و قطعی در مورد حضرت زهرا سلام اللّه علیها این است که قبر آن حضرت مخفی است و تا به حال، بطور مشخص و قطعی قبری به آن حضرت نسبت داده نشده است.

و امّا مدفن و محلیکه ممکن است پیکر پاک آن حضرت در آن جایگاه دفن شده باشد آن هم از نظر تاریخی، دقیقاً معلوم نیست و جای بحث و گفتگو و مورد اختلاف است.

علت اختفا

سمهودی میگوید: سبب اختفای قبر فاطمه س و مشخص نبودن آن و بعضی دیگر از قبور بزرگان، این است که در صدر اسلام علاوه بر اینکه ساختن بنا بر روی قبور و یا استحکام قبور با گچ و آجر بطور عموم معمول نبوده، درباره اختفای قبور اهل بیت بخصوص ، انگیزه دیگری نیز وجود داشته و آن عداوت و دشمنی حکام درگذشته و امروز! با اهل بیت است؛ بطوریکه بنا به نقل مسعودی در سال دویست و سی و شش، متوکّل دستور داد قبر حسین بن علی محو و با خاک یکسان و کسانیکه در کنار این قبر میباشند، شدیداً مجازات شوند و در اجرای این دستور، پولهای زیادی صرف و پاداشهای فراوانی به مجریان این فرمان پرداخت گردید.[۱]

بخش دوم گفتار سمهودی درست و دقیقاً مطابق با حوادثی است که در طول تاریخ، از سوی حکومتها در مقابل اهل بیت رسول خدا صلی الله علیه و آله به وقوع پیوسته است و دلیل روشن بر گفتار وی، قبل از اقدام متوکّل که در اواسط قرن سوّم صورت گرفته است اقدام بنیامیه در تخریب و انهدام خانه فاطمه زهرا علیه السلام است که در قرن اول صورت گرفت لیکن بخش اول گفتار سمهودی را در مورد قبر یگانه یادگار رسول خدا باید یک نوع تحریف تاریخ و تغییر واقعیّت دانست؛ زیرا وی به جای انگیزه واقعی این موضوع، رایج نبودن بنا و ساختمان بر قبور بزرگان را دلیل اختفای قبر آن حضرت معرفی میکند. در صورتیکه قبور عدهای از صحابه و اقوام دیگر رسول خدا صلی الله علیه و آله در مکه و مدینه در داخل و خارج بقیع مشخص میباشد و لذا باید علت اختفای قبر آن حضرت را در جای دیگر جستجو کرد و انگیزه واقعی آن را همانگونه که هست، بیان نمود؛ همان انگیزه و علّتی که در منابع حدیثی و تاریخی شیعه و اهل سنت منعکس گردیده است و آن عبارت است از وصیت و تأکید فاطمه زهرا سلامالله علیها بر این که پیکر پاکش شبانه دفن شود و قبر مطهرش پنهان و مخفی گردد.

در صحیح بخاری و صحیح مسلم، در ضمن نقل جریان اختلافِنظر حضرت زهرا س با اقدام و عملکرد ابوبکر در مورد فدک و ارث رسول خدا صلی الله علیه و آله از عایشه چنین آمده است:

فوجدت فاطمه علی أبی بکر فی ذلک فحجرته فلم تکلمه حتی توفیت و عاشت بعدالنّبی صلی الله علیه و آله سته اشهر، فلما توفیت دفنها زوجها علی لیلاً و لم یؤذن بها أبابکر و صلّی علیه.[۲]

فاطمه علیهالسلام از این جهت نسبت به ابوبکر رنجش خاطر پیدا کرد و با او سخن نگفت تا از دنیا رفت.

عایشه اضافه میکند: فاطمه پس از رسول خدا صلی الله علیه و آله شش ماه زنده بود و چون از دنیا رفت همسرش علی، ابوبکر را از وفات وی مطلع نساخت و خودش بر پیکر او نماز خواند و شبانه دفن نمود.

ابن عبدالبر میگوید: وکانت اشارت علی زوجها أن یدفنها لیل[۳] :

فاطمه به همسرش علی اشاره کرده بود که به خاکش بسپارد.

این اشارت از سوی حضرت زهرا و دفن شدن پیکرش به هنگام شب، که در منابع اهل سنت فراوان نقل گردیده، در منابع شیعه قدری صریحتر ذکر شده است:

در روایتی آمده است که: امیر مؤمنان علیه السلام به هنگام شدّت مرض و در آخرین روزهای حیات همسرش، در پاسخ پیام عمویش عباس که در مورد تجهیز و تشییع جنازه فاطمه زهرا به آن حضرت پیشنهاداتی را ارائه میداد چنین فرمود:

و أنا اسئلک یا عمّ أن تسمح لی ترک ما أشرت به، فانّها وصّتنی بستر امره [۴]:

ای عمو! درخواست من این است که اجازه دهی از پیشنهاد تو در این مورد صرفنظر کنم؛ زیرا خود فاطمه بر من وصیت نموده است که مراسم تدفین وی مخفیانه انجام پذیرد.

مرحوم شیخ مفید از حسین بن علی علیه السلام نقل میکند:

فلمّا حضرتها الوفاه وصت امیرالمؤمنین ان یتولّی امرها و یدفنها لیلاً و یعفی قبرها، فتولّی ذلک امیرالمؤمنین و دَفنها و عفی موضع قبره.[۵]

و بنابراین بعضی از روایات، امیر مؤمنان علیه السلام بر چهل قبر در بقیع آب پاشید و شبیه هفت قبر به وجود آورد تا قبر حضرت زهرا به هیچوجه شناخته نشود.[۶]

بهرحال این وصیت و این نوع تدفین موجب گردیده که قبر حضرت زهرا علیهاالسلام مخفی و اقوال و آراء مختلف در میان محدّثان و مورّخان در محل دفن وی پدید آید. از اینرو است که عدهای میگویند قبر فاطمه سلامالله علیها در بقیع واقع گردیده و عدهای دیگر بر این عقیدهاند که در داخل خانهاش قرار گرفته و بعضی دیگر احتمال میدهند در مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله و در میان بیت و منبر آن حضرت باشد و بطوریکه ملاحظه خواهید فرمود، کسانیکه قبر آن حضرت را در بقیع دانستهاند، با اختلاف شدید سخن گفته و احتمالات متعددی را مطرح ساختهاند.

مدفن حضرت زهرا از دیدگاه روایات

روایات متعدد و مسند و مورد اعتمادیکه از ائمه معصوم علیهمالسلام در محل دفن حضرت زهرا سلاماللّه علیها در منابع شیعه نقل گردیده، نشانگر این است که آن حضرت در داخل خانه خودش که در کنار مسجد و در جوار خانه رسول خدا صلی الله علیه و آله قرار داشت، دفن شده است؛ خانهای که به دستور بعضی از حکام و خلفای بنیامیه تخریب و به مسجد ضمیمه گردید[۷] و ما در این زمینه به نقل چند روایت اکتفا میکنیم:

۱ مرحوم صدوق از ابی نصر بزنطی نقل میکند که از امام ابوالحسن علی بن موسی الرضا علیه السلام از محل قبر فاطمه علیها السلام سؤال نمودم، فرمود:

دُفِنَت فی بیتها فلمّا زادت بنو امیه فی المسجد صارت فی المسجد.[۸]

این روایت را مرحوم کلینی[۹] ابن شهرآشوب[۱۰] و علامه مجلسی[۱۱] نیز نقل کرده اند.

۲ همچنین بزنطی نقل می کند از حضرت رضا علیه السلام سؤال کردم که فاطمه دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله در کجا دفن شده است؟ فرمود:

شخصی همین موضوع را در مجلسی که علی بن موسی[۱۲] نیز حاضر بود از جعفر بن محمد علیه السلام سؤال نمود، عیسی در پاسخ وی گفت: فاطمه علیه السلام در بقیع دفن شده است. آن شخص به جعفر بن محمد عرض کرد: شما چه میفرمایید؟ فرمود: عیسی بن موسی به سؤال تو پاسخ داد، وی بار دیگر عرض نمود: خدا شما را به سلامت دارد. من با عیسی بن موسی چه کار دارم! شما نظر پدرانتان را به من بگویید، حضرت فرمود: دفنت فی بیتها.[۱۳]

۳ سید بن طاووس ره از کتاب: المسائل واجوبتها من الأمه در ضمن سؤالهایی که از امام علی الهادی علیه السلام کتباً به عمل آمده است، این مطلب را نقل می کند که: محمد همدانی می گوید: به آن حضرت نوشتم: اگر صلاح میدانید مرا از محل دفن مادرتان فاطمه آگاه سازید که آیا در داخل مدینه است یا همانگونه که مردم میگویند در بقیع قرار دارد؟ آن حضرت در جواب من نوشت: هی مع جدّی صلوت اللّه علیه[۱۴]

مدفن حضرت زهرا از نظر علمای شیعه

این بود سه نمونه از روایاتیکه در مورد مدفن حضرت زهرا نقل نمودیم و اینک توجه خوانندگان ارجمند را به نظریه عدهای از علما و محدثین بزرگ شیعه در این مورد جلب مینماییم:

۱ نظریه شیخ صدوق و کیفیت زیارت او:

مرحوم شیخ صدوق (متوفای ۳۸۱ ه. ق.) پس از نقل اختلاف در محل دفن آن حضرت، میگوید:

عدهای از محدثین روایاتی را نقل و مضمون آنان را پذیرفتهاند که دلالت دارد بر اینکه آن حضرت در داخل خانهاش که در اثر توسعه بنیامیه به مسجد ضمیمه گردیده، به خاک سپرده شده است. سپس میگوید: و هذا هو الصحیح عندی.

آنگاه کیفیّت زیارت خویش را بیان میکند و میگوید: من به توفیق خداوند متعال به هنگام مراجعت از حجّ بیت اللّه الحرام، وارد مدینه شدم و چون زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله را به جای آوردم، در حالیکه غسل زیارت نیز انجام داده بودم توجهم را به سوی خانه فاطمه منعطف ساختم و حدّ این خانه از استوانه مقابل باب جبرئیل است تا محوطه ای که قبر رسول خدا در آن واقع گردیده و در نزدیکی این محوطه، به طوری ایستادم که مدفن رسول خدا در سمت چپم و قبله در پشت سرم و خانه فاطمه در مقابلم قرار گرفت[۱۵] آنگاه این زیارت را خواندم: السّلام علیک یا بنت نبی اللّه، السّلام علیک یا بنت حبیب اللّه. . . .[۱۶]

سپس میگوید: چون در اخبار و احادیث، زیارت مشخصی برای حضرت فاطمه سلاماللّه علیها نیافتم، برای کسانیکه کتاب مرا میخوانند، همان زیارت را میپسندم که برای خود پسندیدم.[۱۷]

زیارت معروف: یا ممتحنه امتحنک اللّه الّذی خلقک. . . را مرحوم علامه مجلسی در مزار بحار از طریق محمد عریضی، از امام باقر علیه السلام نقل نموده است. لابد این زیارت منقول، به دست مرحوم صدوق نرسیده و یا در سند آن مناقشه فرموده است.

وی در معانی الأخبار میگوید: قول صحیح از نظر من در مورد قبر فاطمه سلام اللّه علیها مضمون همان روایت است که پدرم از طریق محمد بن عطار از حضرت رضا علیه السلام نقل نموده است که فاطمه زهرا در داخل خانه اش دفن شد و این خانه به هنگام توسعه مسجد، به وسیله بنی امیه به مسجد منضم گردید.[۱۸]

۲ نظریه شیخ مفید ره :

مرحوم شیخ مفید (متوفای ۴۱۳ ه. ق. ) میگوید:

ثمّ قف بالروضه و زر فاطمه علیهاالسلام فانّها هناک مقبوره[۱۹] پس از زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله در کنار روضه بایست و فاطمه را زیارت کن؛ زیرا او در این جایگاه به خاک سپرده شده است.

۳ نظریه شیخ طوسی ره :

شیخ طوسی (متوفای ۴۶۰ ه. ق.) میگوید: اصوب انها مدفونه فی دارها او فی الروضه.[۲۰]

۴ نظریه طبرسی ره :

مرحوم طبرسی از اعلام قرن ششم، پس از اشاره به اختلاف نظر در مدفن آن حضرت، میگوید:

والقول الأول بعید و القولان الآخران اشبه:

اما قوم اوّل که آن حضرت در بقیع مدفون است، بعید است و دو قول دیگر که در داخل خانهاش و یا در روضه دفن شده است صحیح به نظر میرسد.[۲۱]

۵ نظریه سید بن طاووس ره :

سید بن طاووس (متوفای ۶۷۳ ه. ق. ) میگوید:

والظّاهر انّ ضریحها المقدس فی بیتها المکلّل بالآیات و المعجزات.[۲۲]

و همو پس از روایتی که بصورت مکتوب از امام هادی علیه السلام نقل شده است[۲۳] میگوید: این گفتار صریح و نص واضح از امام هادی علیه السلام، به تنهایی کفایت میکند در اینکه: فاطمه زهرا سلام اللّه علیها در کنار مدفن رسول خدا صلی الله علیه و آله به خاک سپرده شده است و نه در جای دیگر.[۲۴]

۶ نظریه علامه مجلسی ره و توضیح او در مورد روضه:

علامه مجلسی (متوفای ۱۱۱۰ ه. ق.) میگوید: همانگونه که در کتاب مزار بیان کرده ایم، اصحّ اقوال این است که آن حضرت در داخل خانه اش دفن گردیده است.[۲۵]

و در کتاب مزار میگوید: الأظهر انّها صلوات اللّه علیها مدفونه فی بیتها و قد قدمنا الأخبار فی ذلک.[۲۶]

و آن مرحوم در مورد روضه که در بعضی از اخبار و در لسان علما وارد شده و این احتمال را مطرح نموده اند که: آن حضرت ممکن است در روضه دفن شده باشد و همانگونه که در بعضی از احادیث نبوی صلی الله علیه و آله آمده است، روضه را هم به فاصله منبر و بیت رسول خدا صلی الله علیه و آله منحصر دانسته اند، چنین توضیح میدهد که منظور از روضه که در روایت ابن ابی عمیر آمده است، یک مفهوم و معنای وسیعی است که شامل خانه فاطمه زهرا علیهاالسلام نیز میگردد(۵) و منظور از روضه همان بیت فاطمه علیهاالسلام است.

مدفن حضرت زهرا از نظر علمای اهل سنت

این بود نمونهای از روایات و گفتار معروفترین علمای شیعه درباره مدفن حضرت زهرا سلام اللّه علیها .

نظر علمای اهل سنت:

علمای اهل سنت در مورد مدفن حضرت زهرا سلام اللّه علیها دارای سه قول میباشند:

۱ در بیت خودش

گذشته از این که دفن شدن حضرت زهرا در داخل بیت خود در ضمن روایاتی از طریق اهل سنت آمده، در منابع آنان از امام باقر و امام صادق علیهماالسلام نیز نقل گردیده است.[۲۷]

بعضی از دانشمندان آنان نیز به این معنا تصریح و دفن آن حضرت را در خانه اش تأیید نموده اند. از جمله ابن شبه از قدیمی ترین مورخ و مدینه شناس عبدالعزیز[۲۸] نقل میکند که وی میگفت: انّها دفنت فی بیتها و صنع بها ما صنع برسول اللّه صلی الله علیه و آله انّها دفنت فی موضع فراشه.[۲۹]

فاطمه زهرا همانند رسول خدا صلی الله علیه و آله در داخل خانه اش و در جایگاهی که به عالم بقاء ارتحال یافته، به خاک سپرده شده است.

و دیار بکری با اشاره به اقوال مختلف میگوید: و گفته شده که قبرآن حضرت در داخل خانه خود و در محلّ محرابی است که در پشت حجره مقدسه قرار گرفته است. سپس این نظریه را تأیید میکند و میگوید: و هذا أظهر الأقوال[۳۰].

۲ در بقیع

عدّه ای دیگر از علمای اهل سنت نیز میگویند: آن حضرت در بقیع ولی در خارج از حرم ائمه علیهمالسلام به خاک سپرده شده است.

و این گروه نظرات و احتمالات مختلفی را مطرح ساخته اند؛ زیرا بعضی میگویند در زاویه بیرونی خانه عقیل، که به بقیع منتهی میگردد، دفن شده است.

و بعضی دیگر میگویند در مقابل کوچه ای که به نام کوچه نبیه بوده به خاک سپرده شده و بعضی دیگر در بیت الأحزان که مسجد فاطمه نامیده میشد، معرفی نموده اند.

و اقوال دیگری که مجموعاً به شش قول بالغ میگردد.[۳۱]

۳ در داخل حرم ائمه بقیع

و این قول را میتوان قول مشهور در میان علمای اهل سنت دانست.

سمهودی پس از بیان نظرات و مطالب مختلف در مدفن حضرت زهرا میگوید: از آنچه گفتیم، چنین به دست می آیدکه قبر آن حضرت دربقیع و درکنار قبر حسن بن علی علیه السلام است.[۳۲]

مدینه شناس معروف ابن نجار (متوفای ۶۴۳ ه. ق.) پس از نقل وصیت امام مجتبی علیه السلام که: ادفنونی الی جنب امّی فاطمه بالمقبره میگوید: بنابراین قبر فاطمه علیهاالسلام در کنار قبر فرزندش حسن و در زیر قبه است.[۳۳]

عبّاسی مؤلف کتاب عمدهالأخبار میگوید: از قبور واقع در بقیع، قبر فاطمه دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله است و آن در داخل قبه عباس و در کنار قبر فرزندش حسن علیه السلام واقع گردیده؛ زیرا نقل شده است که حسن بن علی به هنگام وفاتش وصیت نمود که مرا در کنار قبر مادرم فاطمه به خاک بسپارید.[۳۴]

و اکثر نویسندگان گذشته و معاصر[۳۵] همان مطلب را تکرار کرده و مدفن آن حضرت را در داخل حرم ائمه بقیع معرفی نموده اند.

دلیل این نظریه

اگر طرفداران این قول، دلیلی بر نظریه خود ذکر نمی نمودند، پذیرش گفتار آنان بعنوان یک مورّخ امکانپذیر بود، ولی بطوری که ملاحظه فرمودید آنان در مقابل وجه اول که مضمون روایات و گفتار بعضی از قدیمترین مدینه شناسان است وصیت حضرت مجتبی علیه السلام را دلیل و مستند خود ذکر نموده اند که فرمود: ادفنونی عند قبر امی فاطمه: اگر از دفن شدن من در کنار جدم مانع گشتند در کنار قبر مادرم فاطمه به خاکم بسپارید. که در گفتار ابن نجار و عباسی بدین دلیل تصریح گردیده و سایر مورّخان نیز با توجه به نقل این وصیت در کنار اظهار نظر خویش، عملاً از همین روش پیروی و به همین دلیل استناد و چنین تلقی نموده اند که منظور آن حضرت از امی فاطمه مادر عزیزش فاطمه زهرا دخت رسول خدا صلی الله علیه و آله میباشد.

نقض صریح این نظریه

به عقیده ما در عین این که اصل وصیت امام مجتبی علیه السلام از نظر تاریخی مورد تأیید است اما برداشت طرفداران وجه سوّم درست نیست، بلکه منظور امام مجتبی علیه السلام از جمله: امّی فاطمه مادر بزرگش فاطمه بنت اسد میباشد نهمادرش حضرت زهرا علیه السلام.

در توضیح این موضوع میگوییم: گذشته از اینکه این برداشت مخالف با روش اهل بیت علیهمالسلام در پنهان نگهداشتن قبر مطهر حضرت زهرا علیهاالسّلام است و قطع نظر از اینکه مخالفت مضمون روایات منقول از اهل بیت علیهم السلام به طریق شیعه و اهل سنت و مخالف نظر علما و دانشمندان دیگر در دفن آن حضرت در بیت خود میباشد و گذشته از این که اطلاق کلمه امّ به مادر بزرگ، یک اطلاق شایع است، گفتار و نقل صریح این مورّخان در موارد دیگر، ناقض این برداشت و مؤید این است. فاطمه ای که در حرم بقیع دفن شده، فاطمه بنت اسد است و نه فاطمه زهرا سلاماللّه علیها .

از این موارد میتوان گفتار این مورخان در محل دفن جناب عباس عمومی پیامبر را ذکر نمود. که ابن شبه و سمهودی از قدیمترین مدینه شناس؛ عبدالعزیز چنین نقل میکند: دفن العباس بن عبدالمطلب عند قبر فاطمه بنت اسد بن هاشم فی اول مقابر بنی هاشم التی فی دار عقیل.[۳۶]

عباسی در ضمن نقل متن بالا گفتار دیگری را از ابن حبان[۳۷] می آورد که وی در مورد تشییع و تجهیز پیکر امام مجتبی علیه السلام تصریح کرده است: . . . دفن بالبقیع عند جدّته فاطمه بنت اسد بن هاشم. [۳۸]

بطوریکه ملاحظه میشود، این دو جمله از قدیمترین مورّخان و محدّثان صراحت دارد بر اینکه بانویی که در حرم بقیع دفن شده و عباس عموی پیامبر و امام مجتبی علیه السلام در کنار آن به خاک سپرده شده اند، جده و مادر بزرگ حضرت حسن بن علی فاطمه بنت اسد است نه فاطمه زهرا دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله.

قبر فاطمه بنت اسد در خانه فرزندش عقیل

در تأیید و توضیح مطالب گذشته این نکته نیز قابل توجه است؛ همانگونه که در مورد حرم ائمه بقیع و دفن شدن پیکر پاک آنان، توضیح دادیم که این محل، خانه ای بوده متعلق به عقیل بن ابیطالب و پس از دفن شدن پیکر فاطمه و عباس و سه تن از ائمه چهارگانه علیهم السلام از حالت مسکونی به صورت زیارتگاه و عبادتگاه عمومی تغییر یافته است و در همین بخش از بحث، با ذکر شواهد تاریخی متذکر شدیم که دفن شدن افراد در داخل منازل خود در صدر اسلام و مخصوصاً در مورد افراد مشخص، یک برنامه عادی و عملی رایج به شمار می آمده است.

با توجه به این حقیقت و با در نظر گرفتن مطالب گذشته، چگونگی دفن شدن مادر امیر مؤمنان در داخل این خانه از نظر تحلیل تاریخی روشن میشود و به دست می آید؛ وی که در سال چهارم هجری از دنیا رفته، با احترام و اهتمام فوق العاده ای که فرزندان آن بانوی مکرمه و شخص رسول اکرم صلی الله علیه و آله بر او قائل بودند، پیکرش را با آن تشریفات خاصی که در منابع تاریخی نقل شده است، در داخل خانه متعلق به فرزندش عقیل دفن نموده اند و پس از مدت کمی؛ یعنی در سال سی ام هجری، پیکر عباس عموی رسول خدا بر همین منوال در همان محل و در کنار قبربنت اسد و سپس ائمه چهارگانه علیهم السلام به ترتیب در همین خانه به خاک سپرده شده اند.

سیاست و تحریف واقعیت

این بود مضمون روایات و نظر معروفترین علما و محدّثان شیعه در مورد مدفن فاطمه زهرا سلام الله علیها . و همچنین روایات اهل سنت و نظر عده ای از علمای آنان در این موضوع و نیز گفتار بعضی از مورّخان و مدینه شناسان در مورد مدفن فاطمه بنت اسد و تبیین وصیت امام مجتبی علیه السلام در این مورد و این بود آنچه به نظر ما رسید از نظر تحلیل تاریخی.

و از مجموع این بحث و گفتار، ظن قریب به یقین به دست می آید که قبر مطهّر حضرت زهرا سلام اللّه علیها در بیت خود و در کنار مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله و قبر فاطمه بنت اسد در داخل حرم ائمه بقیع قرار گرفته است. ولی نباید این نکته را نادیده گرفت که تحریف این واقعیت و اصرار و تلاش نویسندگان و حکومتها در طول تاریخ، در جهت معرفی قبر حضرت زهرا علیه السلام در داخل حرم ائمه بقیع و حتی ایجاد و ترسیم شبیه قبری و نسبت دادن آن به دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله در غیر محل قبلی آن، که پس از تخریب این حرم به وسیله حکومت سعودی، انجام پذیرفته، همه در جهت تقلیل فشار سیاسی و تخفیف تهاجم فکری، عقیدتی و سرپوش گذاشتن به ایراد و انتقادی بوده است که در طول تاریخ از سوی پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام به پیروان خط فکری مخالف و به حکومتها از لحاظ مخفی بودن قبر یگانه یادگار رسول خدا وارد می گردیده است.

و لذا حکومتها مجبور بودند به هر عنوانی که شده، قبری برای فاطمه دخت رسول خدا صلی الله علیه و آله معرفی نمایند و تطبیق نمودن وصیت امام مجتبی علیه السلام به فاطمه زهرا سلاماللّه علیها میتوانست بطور طبیعی راه حلی برای این معمّا باشد و در کنار همین حرکت، چه بهتر قرائن و شواهدی هم ارائه شود و از طرف دیگر طبعاً لازم بود برای فاطمه بنت اسد هم مدفن دیگری غیر از مدفن واقعی خود معرفی شود که در هر دو جهت، شاهد تحقّق این حرکت باشیم.

اما در مورد ارائه قرینه و شاهد در تأیید وجود قبر حضرت زهرا علیهاالسلام در داخل حرم بقیع، می بینیم در یک مقطع از تاریخ، سنگ نبشته و قطعه مرمری در روی قبور ائمه بقیع نصب و در آن اعلام می گردد که قبر فاطمه دخت رسول خدا صلی الله علیه و آله در اینجا واقع شده است.

مسعودی در مروج الذهب در مورد این قطعه مرمر چنین میگوید:

و علی قبورهم فی هذا الموضع من البقیع، رخامهٌ علیها مکتوب: بسم اللّه الرّحمان الرحیم، الحمدلِلّه مبید الأمم و محی الرمم، هذا قبر فاطمه بنت رسول اللّه صلّی اللّه علیه و سلّم سیده نساء العالمین و قبر الحسن بن علی بن ابیطالب و علی بن الحسین بن علی بن ابیطالب و محمد بن علی و جعفر بن محمد رضیاللّه عنهم[۳۹] .

و در مقطع دیگر و پس از چند قرن مشابه همین کتیبه در بالای درب حرم ائمه بقیع نصب میشود.

سید اسماعیل مرندی درباره این کتیبه در کتاب خود که در سال ۱۲۵۵ تألیف نموده میگوید:

بالای در، در سنگ مرمر نوشته هذا قبر فاطمه بنت رسول اللّه صلی الله علیه و آله و قبر حسن بن علی و قبر محمد بن علی و. . . .[۴۰]

و اما در مورد اصل قبر

محب الدین طبری (متوفای ۶۹۶ ه. ق.) پس از آن که این مطلب را از ابن عبدالبر (متوفای ۴۶۳ ه. ق.) نقل میکند که: در کنار قبر امام مجتبی علیه السلام که معروف و مشخص است، اثر قبری منتسب به فاطمه وجود ندارد، میگوید: یکی از صلحا و برادران مؤمن بر من نقل نمود که ابوالعباس مرسی به هنگام زیارت بقیع، در مقابل سمت قبله، داخل قبه عباس (حرم بقیع) می ایستاد و به فاطمه سلام می گفت و بر وی از راه مکاشفه ظاهر شده بود که قبر فاطمه در داخل این حرم و در این سمت بوده است.

طبری اضافه میکند: و من با اعتماد بر صحت نقل این فرد صالح و مؤمن، قبر فاطمه را به همین ترتیب زیارت مینمودم. . . .[۴۱]

از این گفتار ابن عبدالبر و طبری که هر دو از محدّثین و شخصیتهای معروف علمی هستند،[۴۲] معلوم میگردد که اثر قبر فاطمه در داخل حرم از بین رفته بوده و در قرن پنجم و قرن هفتم در داخل حرم بقیع بر خلاف قبور ائمه و قبر عباس علامت قبری آشکار منتسب به فاطمه وجود نداشته است.

بنابراین، آنچه ما قبلاً در این مورد مطرح نمودیم که در قسمت جنوبی، داخل حرم بقیع و زیر طاق در مجاورت محراب، شبیه قبری بوده منتسب به فاطمه و این قسمت به وسیله شبکه فولادینی از فضای حرم جدا شده بود، مطلبی است جای سؤال و جای تردید، که آیا این قبر و آن دو قطعه مرمر و کتیبه چگونه و در چه تاریخی و به وسیله کدام حکومت و به دست چه کسی بوجود آمده است؟ و همین سؤال در مورد قبر فعلی نیز که در کنار قبور ائمه بقیع و منتسب به فاطمه میباشد، مطرح است که به فرض صحّت انتساب قبری که قبلاً اشاره گردید، قبر فعلی از نظر مکان مطابقت با آن محل ندارد؛ زیرا این قبر مانند سایر قبور در وسط حرم و نه در کنار آن قرار گرفته است.

اما در مورد مدفن فاطمه بنت اسد

بطوریکه اشاره کردیم، چون اصل مدفن بنت اسد که در خانه فرزندش عقیل و حرم ائمه بقیع بود، به عنوان مدفن فاطمه زهرا سلام الله علیها معرفی و برای تثبیت آن، قرائن و شواهدی هم اقامه گردید، طبعاً لازم بود، مدفن دیگری برای بنت اسد که با مباشرت شخص رسول اکرم صلی الله علیه و آله و با تشریفات خاصی دفن گردیده بود، معرفی و مشخص شود و این برنامه عملی و چند محل به عنوان مدفن فاطمه بنت اسد معرفی گردید.

آری در این مورد، شاهد اختلاف نظر و تشتت گفتار از سوی مورّخان می باشیم؛ زیرا گاهی میگویند: محل دفن فاطمه بنت اسد، مسجد فاطمه علیهاالسلام (بیت الأحزان) است.[۴۳]

و گاهی میگویند که: پیکر وی در روحاء و در کنار قبر ابراهیم و عثمان بن مظعون دفن شده است.[۴۴]

و آنچه در میان عده ای از مورّخان و در بین مردم اشتهار یافته، این است که قبر وی همان است که در خارج بقیع و در شمال قبر عثمان بن عفان به فاصله ۵۰ متر از قبر وی در کنار قبر دیگری قرار گرفته است.[۴۵]

سمهودی پس از نقل گفتار بعضی از مورّخان که قبر فاطمه بنت اسد در روحاء قرار گرفته و پس از نقل گفتار ابن شبه از عبدالعزیز که امام مجتبی در کنار قبر فاطمه بنت اسد بن هاشم و در اول مقابر بنیهاشم دفن شده است، میگوید: و همه این مطالب مخالفت صریح و نقض آشکار دارد با آنچه معروف شده است که قبر وی در نزدیکی قبر عثمان و در خارج بقیع واقع گردیده است و اولین کسیکه این مطلب را مطرح کرد ابن نجار بود و دیگران از وی پیروی نمودند و من دلیلی بر گفته وی نیافتم و نظریه صحیح در نزد من همان است که او در کنار قبر امام مجتبی دفن شده است؛ زیرا خیلی بعید است که رسول خدا صلی الله علیه و آله از اصل بقیع صرفنظر کند و پیکر بنت اسد را در این محل دور و در انتهای کوچهای که در اقصای بقیع واقع شده است، به خاک بسپارد.

سمهودی اضافه میکند: اصلاً معلوم نیست این محل جزء بقیع باشد؛ زیرا بطوریکه در آینده خواهیم گفت، محل دفن عثمان جزء بقیع نبوده و این محل که در انتهای کوچهای در قسمت شمالی قب