---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل قدرت نرم «نماز جمعه» با تاکید بر بیانات مقام معظم رهبری :

مقدمه

نماز جمعه یکی از مهم ترین منابع قدرت نرم اسلام در حکومت اسلامی محسوب می شود که نه تنها یک عبادت، بلکه مظهر وحدت مسلمین و نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلامی است و آگاهی مسلمانان را بالا می برد. نماز جمعه از این جهت قدرت نرم نظام اسلامی و کشور اسلامی ایران محسوب می شود که اولاً، زمین تفاهم، تعامل و همکاری جامعه اسلامی را با یکدیگر و با حکومت اسلامی و ولایت فقیه برقرار می سازد و آن را در برابر خطرات و توطئه ها حفظ می کند و بر آگاهی اعتقادی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی می افزاید (قرائتی، ۱۳۹۱، ص۲۳۳)؛ و ثانیاً، علی رغم وجود رسانه های گوناگون و پیشرفته، همچنان رسانه ای مؤثر و کارآمد محسوب می شود (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۴/ ۰۷/ ۱۳۸۲). بنابراین دو امر «جماعت» و «جمعه» همواره تبلوری از پیوند سیاسی عبادی حاکم با امت هستند و در این میان، نماز جمعه اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ زیرا هم اجتماع بیشتری در مسجد جامع شهر گرد هم می آیند و هم خطبه های امام جمعه عامل رشد فکری و معنوی مردم است (جعفریان، ۱۳۸۱، ص۱۶).

از دیدگاه مقام معظم رهبری نماز جمعه جزء موضوعاتی است که به هیچ عنوان کهنه نمی شود و تکرار آن در هر هفته حاکی از این است که حقیقت مستمری در این فریضه الهی نهفته است. بنابراین اگر دستگاه «امامت جمعه» و «نماز جمعه» از انقلاب اسلامی گرفته شود، انقلاب لطمه می خورد» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۰۷ / ۰۳/ ۱۳۶۹). نماز جمعه از آن جهت قدرت نرم محسوب می شود که امام جمعه، در خطبه های نماز، علاوه بر ستایش خداوند و سفارش به تقوا، از مصالح دینی و دنیوی امت اسلامی، رویدادهای جهان، به ویژه کشورهای اسلامی و همچنین از مسائلی که در سرنوشت و استقلال آنان، مثل همکاری و تفاهم و همبستگی اثرگذار است، سخن می گوید (مزینانی، ۱۳۷۸) و مسلمانان را از سیاست های شوم دشمنان داخلی و خارجی آگاه می سازد.

دیدگاه تاریخ نگاران دربار تشریع نماز جمعه یکسان نیست. عده ای معتقدند نماز جمعه در مکه تشریع شده است؛ ولی پیامبر اسلام(ص) به سبب سلطه کافران و مشرکان و جوّی که بر مکه حاکم بود، نتوانست در آنجا نماز جمعه را برپا دارد (همان). بنابراین وقتی رسول خدا(ص) در آغاز هجرت، به مدینه رسید، اولین نماز جمعه را برای مردم اقامه کرد و این اجتماع شکوهمند و سازنده را پایه گذاری کرد (قرائتی، ۱۳۹۱، ص۲۳۳). مرحوم طبرسی نیز می گوید: «این نماز در نخستین جمعه پس از هجرت در قبیله سالم بن عوف و در وادی «زانوناء» برپا شد» (طبرسی، بی تا، ج ۱۰، ص۴۳۲). بنابراین سور «جمعه»، با توجه به محتوای آن، پس از تشریع نماز جمعه نازل شده و پیامبر مصعب بن عمیر یا اسعدبن زراره و یا هر دو را به نوبت برای اقامه نماز جمعه انتخاب کرد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، دستور اقامه نماز جمعه برای اولین بار توسط امام خمینی (ره)، پنجم مرداد ماه ۱۳۵۸ که مصادف با سومین روز ماه مبارک رمضان بود، صادر شد و با حضور مسلمانان روزه دار در دانشگاه تهران انجام شد. این نماز برای اولین بار به امامت آیت الله طالقانی اقامه شد و از سال ۱۳۵۸ تا به حال این فریضه مهم عبادی سیاسی در تمامی استان ها و شهرستان ها با حضور مسلمانان برپا شده است (راضی، ۱۳۹۱). امام خمینی(ره) درباره این دستاورد ارزشمند می فرمایند: «یکی از برکات این نهضت و انقلاب همین اقامه نماز جمعه هاست» (موسوی خمینی، ۱۳۷۸، ص۵۱).

از ابتدای قرن دهم هجری حدود صد و شصت کتاب و رساله دربار نماز جمعه به رشته تحریر درآمده که نشان دهند اهمیت این نماز عبادی سیاسی است. اولین کسی که دربار نماز جمعه کتابی را تألیف کرد، محقق کرکی در نیمه اول قرن دهم هجری بود که پس از وی شهید ثانی دومین نفری بود که رساله ای را در این زمینه تألیف کرد و پس از این دو نفر، رساله های مختلفی در این باب نوشته شد (جعفریان، ۱۳۷۹، ص ۲۹۱).

امروزه هم مقاله های گوناگونی در این زمینه نوشته شده که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از:

مقاله «نقش نماز جمعه در وحدت و توسع پایدار جهان اسلام» (ریاحی و موسوی، ۱۳۹۵)، به نقش نماز جمعه در وحدت مسلمانان پرداخته است.

مقاله «جایگاه و نقش ولایت فقیه در برپایی نماز جمعه» (زروندی رحمانی، ۱۳۹۹)، به این نتیجه رسیده که منصب امامت جمعه از شئون امامت ائمه (ع) قابل تفویض به دیگری است.

مقاله «پژوهشی دربار خطبه های جمعه و عیدین امام علی علیه السلام» (ذبیحی فر و مهریزی، ۱۳۸۹)، به بررسی خطبه های حضرت از حیث زمان، مکان و صدور پرداخته است.

هدف مقال حاضر بررسی و تبیین اهمیت نماز جمعه به عنوان قدرتِ نرم از دیدگاه مقام معظم رهبری است و به این سؤال اصلی پاسخ می دهد که از دیدگاه مقام معظم رهبری نماز جمعه به مثابه یک قدرتِ نرم در حکومت اسلامی، چه آثاری در جوامع مسلمان دارد؟ با بررسی پژوهش های پیشین، این نتیجه حاصل شد که تاکنون پژوهش مستقلی درباره آثار قدرت نرم بودنِ نماز جمعه از دیدگاه مقام معظم رهبری انجام نگرفته است. بنابراین وجه تمایز این تحقیق از پژوهش های پیشین این است که مستقلاً و به صورت جامع و با روش توصیفی تحلیلی به ارائه و تبیین دیدگاه رهبری در این زمینه پرداخته است که در تحقیق های صورت گرفته از این بُعد به نماز جمعه نگاه نشده است. به همین سبب نگارش این پژوهش اهمیت و ضرورت دارد.

در این تحقیق ابتدا به مفهوم شناسی جمعه و نیز قدرت نرم اشاره کرده‎ایم و سپس به قدرت نرمِ نماز جمعه و طراحی های دشمن برای تضیعف انقلاب اسلامی از منظر مقام معظم رهبری پرداخته شده است.

۱. مفاهیم و کلیات

۱-۱. جمعه

واژ جمعه، از ریشه «ج م ع»، به معنای پیوستن و گردآوردن است که در عربی به سه شکل: جُمُعَه، جُمْعَه و جمَعَه خوانده می شود (ابن اثیر، ۱۳۸۳ق؛ فیروزآبادی، ۱۳۹۹ق؛ طریحی، ۱۳۶۲، ذیل «جمع»). معادلِ فارسی آن «آدینه» است (صفی پوری، ۱۳۷۷ق؛ دهخدا، ۱۳۷۷، ذیل «جمعه»). عرب جاهلی به آن «یوم العَروبه» می گفتند (زبیدی، ۱۴۱۴ق، ذیل «جمع «).

۲-۱. قدرت نرم

برای قدرت نرم تعریف های گوناگونی شده است. در یک تعریف چنین آمده که قدرت نرم یعنی: «توانایی شکل دادن به علایق دیگران و هدایت رفتار آنان بدون اینکه از زور استفاده شود» (نای، ۲۰۰۶). برخی نیز قدرت نرم را توانایی کسب چیزی از طریق جذب به جای اجبار و تطمیع مطرح می کنند (نایینی، ۱۳۹۱، ص ۷۱). همچنین گفته اند: به قدرت مبتنی بر ذهنیت که نوعی اعتبار به وجود می آورد و به اقدام کردن براساس نوعی از اعتبارها، اعتقادات و باورها قدرت نرم گفته می شود (افتخاری، ۱۳۸۵).

در قدرت نرم برای رسیدن به هدف موردنظر بیشتر از ابزار اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی کمک گرفته می شود و اقتصاد و سیاست جامعه، تحث تأثیر قرار می گیرد. به همین سبب جوزف نای سه عامل مهم را منشأ و ریش قدرت نرم در هر جامعه معرفی کرده است: عامل اول، فرهنگ، در مواردی که برای دیگران هم جذاب باشد. عامل دوم، ارزش های سیاسی و عامل سوم، سیاست خارجی، درصورتی که مشروعیت و مرجعیت اخلاقی آن توسط دیگران پذیرفته شده باشد (نای، ۱۳۹۲، ص ۱۲۳).

با توجه به مطالب پیش گفته، نماز جمعه یکی از عباداتی است که هم خودش قدرت نرم محسوب می شود؛ زیرا با توجه به تعریف نای از قدرت نرم، هدایت رفتار بدون اجبار و زور در نماز جمعه نمایان است؛ و هم قدرت نرم ایجاد می کند؛ چون می تواند در برابر جریان ها و تهدیداتی از جنس نرم مقاومت کند و علاوه بر آن به بازتولید قدرت، به ویژه از جنس نرم بپردازد (سوری قرلیوند و رشیدی، ۱۳۹۰). بنابراین تولید و بسط قدرت نرمِ اجتماع مسلمانان یکی از کارکردهای عبادی سیاسی نماز جمعه است.

۲. نماز جمعه به مثابه قدرت نرم

۱-۲. نماز جمعه؛ شبکه دینی، مردمی و حکومتی

دین مبین اسلام به هم ابعاد زندگی انسان توجه دارد و برای آنها برنام ویژه ای تدارک دیده است؛ ازجمله این برنامه ها توجه به دین و اعتقادات مردم است، که از این طریق به سعادت ابدی نائل آیند. از دیدگاه اسلام، هدف قوه مجریه یا حکومت به معنای خاص آن، تنها تأمین امنیت مالی و جانی نیست؛ بلکه مهم تر از آن، توجه به مسائل معنوی است (مصباح یزدی، ۱۳۷۸، ص۱۹). حکومت اسلامی و نظام ولایت فقیه، برای تحقق دین در جامعه است و دین، شامل سه بخش «اعتقاد» و «اخلاق» و «عمل» است (جوادی آملی، ۱۳۹۴، ص۵۱۱). تحقق این امر در نمازهای جمعه هم مورد تأکید مقام معظم رهبری است، که در این باره می فرمایند:

نماز جمعه ترکیبی از بیان حقایق معنوی و اسلامی، حضور غیردستوری مردم در این صحنه و مرتبط با حکومت اسلامی است. حکومت فقط وظیفه تأمین رفاه و آزادی و استقلال سیاسی مردم را ندارد؛ بلکه حکومت در قبال دین و اعتقادات مردم نیز وظیفه دارد. این شبکه مهم، در عین حالی که مردمی، اسلامی، حکومتی و سیاسی است؛ اما داخل در جناح بندی های گوناگون مردم و جناح های سیاسی نیست (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۸ / ۶/ ۱۳۹۲).

۲-۲. سنگری در برابر تهاجم فرهنگی

تهاجم فرهنگی به معنای ارائ کالای فرهنگی توسط سامان مهاجم به جامع مشخص، به منظور ایجاد تغییرات نامطلوب و نوعاً ناخودآگاه در رفتار مردم آن جامعه است؛ به گونه ای که رفتار اجتماعی جدید، موجب تأمین منافع نیروی مهاجم می شود (زورق، ۱۳۸۶، ج ۱، ص۱۱۳). بنابراین ایجاد یک حالت بحرانی، عدم تعادل، اغتشاش و اختلال در یک سیستم که عناصر آن را آداب و رسوم، اخلاقیات، عرف، سبک زندگی، زبان، ارزش ها و هنجارها تشکیل می دهد، تهاجم فرهنگی می نامند (علی محمدی، ۱۳۷۳).

یکی از سلاح های دشمن برای هدف قرار دادن کشور اسلامی ایران، تهاجم فرهنگی است که این هجمه به مرزهای دینی هر روز شکل جدیدی به خود می گیرد و دشمنان از طریق ایجاد شبهه و هزاران چرایی دینی سعی در سست کردن بنیان اعتقادی مردم، به ویژه جوانان دارند. یکی از مهم ترین راه مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن، سنگر نماز جمعه است. مقام معظم رهبری در این زمینه می فرمایند: «نماز جمعه یک سنگر اساسی در مقابل تهاجم همه جانبه دشمن است (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۶ / / ۱۳۸۰). بنابراین از دیدگاه مقام معظم رهبری باید برای مقابله با تهاجم همه جانبه دشمن، همیشه آماده بود؛ که انسان در این راه باید از دین و ارزش های دینی مثل نماز جمعه برای بصیرت افزایی کمک بگیرد.

۳-۲. پاسخ به نیازهای اعتقادی، عملی و سیاسی مخاطبان

از دیدگاه مقام معظم رهبری نماز جمعه محلی برای گره گشایی از سؤالات و نیازهای اعتقادی و سیاسی مخاطبان و جوانان است که خطیب جمعه باید به این اصول دقت لازم را داشته باشد. ایشان در این زمینه خطاب به ائم جمعه، می فرمایند: «سعی شود خطبه های نماز جمعه، دربردارند نیازها و پاسخ دهند سؤالات و گره های ذهنی مخاطبان، به ویژه نسل جوان در زمینه های اعتقادی، عملی و سیاسی باشد» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۸/ ۶/ ۱۳۹۲).

بنابراین باید تلاش شود تعداد بیشتری از مردم با احکام و تعالیم اسلام آشنا شوند و هیچ فرد، گروه یا قشری از این آشنایی محروم نمانند و این آموزه ها هرچه بیشتر در دل افراد رسوخ یابد. علاوه بر تعلیم و تربیت دینی مردم، باید از آگاه کردن آنان نسبت به اوضاع و احوال سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه و نیز دیگر جوامع غفلت نشود (مصباح یزدی، ۱۳۹۲، ص ۱۸۹۱۹۰).

بدین سبب امام جعفر صادق علیه السلام دانشمندان شیعه را «مرزبانان ایمان و اندیشه» قلمداد می کند؛ مرزبانانی که در مرزهای فکری و اعتقادی سنگر گرفته و مانع نفوذ و تأثیر شیطان و عوامل او بر جامعه اسلامی می شوند. نفوذگاه ها را می شناسند و راه ورود عاملان گمراهی و سلط مبلغان انحراف از حق را می بندند: «علمای شیعه ما مرزداران هستند که بر مرزهای ایمان مردم و در برابر ابلیس و پیروانش به مرزداری می پردازند؛ آنها را از هجوم به ضعفای شیعه بازمی دارند و شیعه را از تسلط ابلیس و یاران ناپاکش محفوظ و مصون نگه می دارند» (طبرسی، ۱۳۶۱، ج ۲، ص ۳۸۵).

امروزه مرزبانی از اندیشه ها و باورهای ناب اسلامی و نفوذناپذیر کردن مرزهای فکری و اعتقادی جامعه به ویژه نسل جوان، جز به مدد تبیین، توجیه و تعمیق این اندیشه ها و باورها امکان ندارد و این مسئولیتی دشوار بر دوش عالمان دین و پژوهشگران علوم اسلامی است (مرتضوی، ۱۳۷۹).

۴-۲. لزوم دشمن شناسی و آگاهی از نقشه های دشمن

یکی از چیزهایی که امت اسلام باید همیشه به آن توجه داشته باشد، دشمن و دشمن شناسی و شناسایی طراحی های دشمن است؛ که اگر این امر مورد غفلت واقع شود، دشمن با انواع توطئه ها و حیله ها دست به نابود کردن آن امت خواهد زد.

مقام معظم رهبری مهم ترین وظایف ائم جمعه را، توجه ویژه به این جایگاه والا، آگاهی از واقعیت های روز جامعه، غافل نشدن از طراحی های دشمن، ارتباط نزدیک و صمیمی با جوانان و استفاده از ابتکار و توانایی های آنان است.

ذکر کثیر از ویژگی های نماز جمعه است و یکی از آثار ذکر کثیر در جامعه، نترسیدن از دشمنان و استحکام ایمان است. امام خامنه ای در این زمینه می فرمایند: «کسانی که از برکات ذکر کثیر بهره مند می شوند، هیاهوها و تهدیدهای دشمنان، برای آنان ترس آفرین و غیرمنتظره نخواهد بود؛ زیرا ظالمان و مستکبران که براساس رویه زیاده طلبی خود همواره به دنبال در انحصار گرفتن و بلعیدن همه امکانات و ذخایر مادی کشورها هستند، فریاد عدالت طلبی و آزادی انسان ها و دفاع از مظلوم را هیچ گاه برنمی تابند» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۶/ ۷/ ۱۳۸۹). بنابراین از دیدگاه رهبری «یک ملت باید دشمن و نقشه او را بداند و بشناسد و خود را در مقابل آن تجهیز و آماده کند» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۰۱/ ۰۱/ ۱۳۸۶).

آیت الله خامنه ای راه مقابله با تهدیدهای دشمن را مقاومت و ارتباط قوی با خداوند می داند و می فرماید:

خشم و تهدید سلطه طلبان در مقابل چنین ملتی، غیرمنتظره و غیرطبیعی نیست؛ اما در مقابل این تهدیدها یا باید تسلیم شد یا اینکه با استحکام ایمان و ارتباط با خداوند، در مقابل زیاده خواهان ایستاد. مقاومت و ایستادگی خواست اسلام و قرآن است و این ایستادگی از خصوصیات ذکر کثیر نماز جمعه است و اگر این ذکر کثیر، همه ابعاد درونی، اجتماعی، سیاسی و بین المللی را دربر بگیرد، قطعاً جامعه مقاوم و استوار خواهد بود (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۶/ ۷/ ۱۳۸۹).

امیرمؤمنان علی علیه السلام نیز دربار غافل نشدن از دشمن می فرمایند: «کسی که از دشمن غفلت کند و به خواب رود یا (خودش را به خواب بزند)، کیدها و حیله های دشمن بیدارش خواهد ساخت» (تمیمی آمدی، ۱۳۶۶، ص۳۳۴). امام خمینی(ره) در رابطه با توطئه های دشمن می فرماید: باید با بیدار و عدم غفلت، توطئه های دشمنان را قبل از اینکه عملی و با هم جمع بشوند، خنثا کنیم (موسوی خمینی، ۱۳۶۴، ج ۷، ص۹۰).

مقام معظم رهبری با معرفی دشمن ملت ایران، انواع طراحی های دشمن را مقابله با پیشرفت و اقتدار علمی و جنگ اقتصادی و روانی می داند: «دشمن بیرونی عبارت است از نظام سلط بین المللی؛ یعنی همان چیزی که به آن استکبار جهانی می گوییم. امروز مظهر این دشمن، شبکه صهیونیسم جهانی و دولت ایالات متحده آمریکاست. ایشان برنامه های استکبار جهانی علیه ملت ایران را در سه جمله خلاصه می کند: «اول، جنگ روانی؛ دوم، جنگ اقتصادی؛ و سوم، مقابله با پیشرفت و اقتدار علمی» (همان).

۵-۲. گسترش اخلاق در جامعه

نشاط و شادابی زندگی اجتماعی انسان تا حد زیادی در گرو اخلاقی زیستن افراد است. به عبارت دیگر، سلامت و بیماری روحی اعضای جامعه بر زندگی اجتماعی آنها نیز تأثیر می نهد. در جامعه ای که اصول اخلاقی رعایت می شود، زندگی اجتماعی از نشاط برخوردار است و جامعه به راحتی می تواند به اهداف موردنظر خود در ابعاد اقتصادی و سیاسی دست یابد. بنابراین سعادت فردی و اجتماعی انسان چنان که علمای اخلاق معتقدند در گرو تخلق به فضیلت های انسانی و پاک بودن نفس از رذیلت های اخلاقی است (داودی، ۱۳۸۸، ص۱۹).

گسترش اخلاق اسلامی یکی از توصیه های مهم رهبر معظم انقلاب به ائم جمعه سراسر کشور است، که در این زمینه می فرماید:

باید فرهنگ صرفه جویی و قناعت، فرهنگ مسئولیت پذیری، وجدان کاری، روحی ایثار، روحیه سخت کوشی، فرهنگ تعاون و همکاری، انضباط فردی و اجتماعی، احترام به قانون، الگوی خانواده ایرانی اسلامی، سنت ازدواج ساده و آسان، ترویج ازدواج به هنگام، ترویج محافل دینی در خانواده ها و تربیت دینی فرزندان به عنوان نمونه هایی از فرهنگ غنی اسلامی در میان مردم گسترش یابد (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۲۲/ ۷/ ۱۳۸۷).

مقام معظم رهبری رسالت متولیان فرهنگی جامعه را، تعمیم مباحث اخلاقی در بین مردم می داند و می گوید: «گویندگان، فرهنگیان و افرادی که رسانه ها (ازجمله تریبون نماز جمعه) در اختیارشان است و دیگران در جهت رشد اخلاقیات در میان مردم و تعلیم اخلاقیات به مردم قیام کنند» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۹/ ۹/ ۱۳۷۵).

۶-۲. تبیین ارزش های واقعی انقلاب

انقلاب اسلامی، جنبشی با درون مای اعتقادی و مذهبی فرهنگ اصیل اسلام بود. بنابراین ضروری است که مبانی فکری و نظری و ارزش های دینی و اخلاقی در ذهن و اندیشه مردم نهادینه شود و مهم ترین بخش از نمادهای مبانی فکری و اعتقادی انقلاب، جلوه های ارزش های اسلامی در جامعه است (شیدائیان، ۱۳۸۵).

رهبر معظم انقلاب در جمع ائم جمعه به ترویج و تبیین ارزش های انقلاب تأکید می کند و می فرماید: «ائم جمعه باید با تبیین مکرر ارزش های واقعی انقلاب اسلامی، موجب تبدیل شدن این ارزش ها به یک طبیعت رایج در فضای زندگی مردم شوند» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۲۳/ ۸/ ۱۳۸۴). نماز جمعه نسبت به اصول و ارزش های انقلاب اسلامی نیز وظیفه دارد (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۸/ ۶/ ۱۳۹۲).

بنابراین توجه ائم جمعه سراسر کشور به ضرورت تقویت و عمق بخشیدن ایمان مردم به اسلام، مبانی، ارزش ها، اصول و مقدسات انقلاب ضرورت دارد (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۳۰ / ۲/ ۱۳۷۷).

۷-۲. عامل حفظ نظام اجتماعی و ادامه دهنده نظام اسلامی

مقصود از حفظ نظام زندگی (اجتماعی)، رعایت اموری است که اخلال به آنها، امنیت جامعه یا زندگی مردم را دچار اختلال و مشکل می کند و چون اسلام می خواهد که زندگی اجتماعی مردم، نظام و سامان داشته باشد آن افعال را بر مردم واجب کفایی کرده است (نائینی، ۱۴۱۳ق، ج ۱، ص۴۲). براین اساس آنچه سبب بر هم ریختن نظام زندگی و معیشت جامعه می گردد، حرام؛ و کارهایی که برای حفظ نظام جامعه لازم است، واجب است.

در این رابطه مقام معظم رهبری با تأکید بر نقش پراهمیت نماز جمعه در تقویت ایمان و روحیه اسلامی مردم می گوید: «نماز جمعه یکی از پایه های اساسی حفظ نظام اجتماعی و مهم ترین عامل حفظ روحیه و ایمان مردم است» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۱۲/ ۴/ ۱۳۶۸).

بنابراین نماز جمعه به خودی خود یکی از عوامل حفظ کننده و ضد زوال در درون نظام اسلامی است و تا وقتی این نماز هست و تا وقتی ائم جمعه و مردم، قدر نماز جمعه را می دانند و تا نماز جمعه «کما هی حقُّها» انجام می گیرد، بدون شک در جامعه اسلامی، خوف و تزلزل نیست» (قاضی عسکر، ۱۳۹۰، ص۳۲).

«امروزه هوشیاری، آگاهی و اتحاد ملت و استحکام هرچه بیشتر ارتباط میان مردم و مسئولان و همکاری در جهت حفظ و تقویت نظام، ضرورت دارد و برای این منظور نمازهای جمعه از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند» (بیانات رهبر معظم انقلاب، ۳۱/ ۶/ ۱۳۷۱).

۸-۲. نمایش عز