فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی شامل 100 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل قدس در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی :

۱- مقدمه

قدس نزد ادیان الهی، دارای احترام بوده است. نزول آیات قرآن و وجود پیامبران بزرگ الهی در آن و توجه خاص آنان به این سرزمین، بر قداست و معنویت این مکان والا افزوده است. بیت المقدس در ادوار تاریخی گذشته ، فراز و فرودهایی را طیکرده و وقایع متعددی را تجربه کرده است که مهم ترین آن در دوره معاصر، اشغال به وسیل رژیم صهیونیستی است. این رویداد، شاعران را برآن داشته است که در سروده های خود، به ستایش و بیان تاریخ قدس، اشغال این سرزمین و کشتار و آوارگی مردم همت گمارند.

۱-۱- بیان مسئله

یوسف العظم، یکی از شاعران و سیاستمداران اردنی است که فاجع فلسطین و قدس ، محور اساسی سروده های وی به شمارمیآید. تشویق مداوم به مبارزه و مقاومت در برابر دشمنان، اهتمام به آزادسازی فلسطین و مقدسات آن، از ویژگیهای اشعار این شاعر است. (ن. ک: الناعوری، ۱۹۸۰: ۱۲۶) از دیگر ویژگی های قدس سروده های وی، بهره گیری لفظی و معنوی از قرآن کریم است. نظر به اهتمام ویژه العظم به قدس و مسائل مربوط به آن، به او لقب «شاعرالقدس» و «شاعرالأقصی» داده اند. در ایران نیز محمود شاهرخی، از شاعران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس است که در زمین فلسطین و بویژه قدس، اشعاری را از خود باقیگذاشته است. تلفیق عاطفه و هیجان و غلب زبان حماسی و رجز برای برانگیختن مردم، واقع گرایی، دوری از تکلف و بهره گیری از آیات قرآن و نمادهای مذهبی از شاخصه های این سروده های شاهرخی است؛ بنابراین، مسئل اصلی این تحقیق که با روش توصیفی– تحلیلی انجام یافته است، تبیین جایگاه قدس و چگونگی بازتاب مسائل آن در شعر یوسف العظم و محمود شاهرخی و بررسی دیدگاه های دو شاعر در این موضوع است.

۱-۲- پیشین تحقیق

حسین عثمان کتانه، در کتاب خود با عنوان «یوسف العظم شاعر القدس» (۱۹۸۷)، پس از نگاهی کوتاه به زندگی یوسف العظم و آثار وی، به تحلیل مضامین برخی از اشعار او همت گماشته است. نایف عبدالله النوایسه، در کتاب «فلسطین فی الشعر الأردنی» (۲۰۰۲)، مسئل فلسطین را در شعر معاصر اردن و از جمله در شعر یوسف العظم بررسیکرده است. معصومه شبستری، در مقال «یوسف العظم شاعر الإسلام و القدس» (۱۳۸۴)، ضمن اشاره به زندگی شاعر، برخی از سروده های وی را تحلیل کرده است. حسین اسرافیلی، در کتاب «کوه ها سنگ میزایند» (۱۳۸۴)، اشعاری را از شاعران ایرانی در موضوع فلسطین جمع آوریکرده که در میان آن ، سروده های محمود شاهرخی نیز آمده است. ماجد محمدالنعمامی، در مقال خود با عنوان «القدس فی دیوان (فی رحاب الأقصی) لیوسف العظم، دراسه تحلیلیه» (۲۰۱۳)، جایگاه قدس و اوضاع آن را در شعر این شاعر تحلیل کرده است. با نگاهی به این پژوهش ها، درمییابیم که تاکنون قدس در سروده های یوسف العظم و محمود شاهرخی، به صورت تطبیقی بررسینشده است. پژوهش حاضر سعی دارد که این مسئله را بررسی کند.

۱-۳- ضرورت و اهمیت تحقیق

یوسف العظم و محمود شاهرخی، از شاعران برجسته و تأثیرگذار ادبیات پایداری در اردن و ایران هستند که سروده هایی درخور درباره قدس از خود به یادگار گذاشته اند. این اشعار، آن چنان که باید، بویژه از نظر تطبیقی، مورد توجه و بررسی قرارنگرفته است؛ بنابراین، ضرورت دارد قدس سروده های این دو شاعر، به عنوان یک تحقیق جدید بررسی شود.

۲- بحث

۲-۱- یوسف العظم

یوسف العظم ، ملقب به «شاعرالقدس»، در سال ۱۹۳۱م و در شهر معان، واقع در جنوب اردن دیده به جهان گشود. وی در سال ۱۹۵۳م، از دانشکده زبان عربی دانشگاه الأزهر و در سال ۱۹۵۴م، از دانشسرای تربیت معلم دانشگاه عین شمس، فارغ التحصیل شد. (ن. ک: شبستری، ۱۳۸۴: ۳۷) العظم، به عنوان مدرس در دانشکده علمی اسلامی عمان فعالیت کرد. او علاوه بر تدریس، در بسیاری از روزنامه های اردنی و عربی به قلم فرسایی پرداخت و به عنوان سردبیر روزنام «الکفاح الإسلامی» عمان، به کار مشغول شد و در سال ۱۹۶۳و ۱۹۶۷م، نماینده پارلمان اردن بود. وی، به عنوان یکی از اعضای شورای اوقاف، در ترسیم سیاست های وزارت اوقاف نیز نقش داشت. (ن. ک: کتانه، ۱۹۸۷: ۱۹) العظم به برخی از سرزمین های اسلامی سفرکرد و در کنفرانس های متعددی به سخنرانی پرداخت. سرانجام، یوسف العظم در سال ۲۰۰۷م، در اردن درگذشت. دیوان های شعری «فی رحاب الأقصی»، «رباعیات من فلسطین» و «السلام الهزیل» و کتاب های «الإیمان و أثره فی نهضه الشعوب»، «المنهزمون» و «فی رحاب الفکر الإسلامی»، از آثار العظم است. (ن. ک: محمود، قطامی و همکاران، ۲۰۰۲: ۲۰۵) وی در زمین قصه نیز داستان هایی را با موضوعاتی جذاب، با عنوان «أقاصیص للشباب»، به رشت تحریر درآورده است.

۲-۲- محمود شاهرخی

محمود شاهرخی، در سال ۱۳۰۶ش، در بم، از شهرهای استان کرمان، به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی را در بم و متوسطه را در کرمان و یزد گذراند. پس از آن، در مدرس علوم دینی کرمان به تحصیل مشغول شد. (ن. ک: صنعتی، ۱۳۸۹: ۸۲) شاهرخی در همان زمان، با عارفی از اهالی یزد به اسم «سید محمد مجذوب» (وفات: ۱۳۶۲ش)، آشنا و شیفت او شد و سرانجام، همراه وی به یزد رفت و در آنجا به ادام تحصیل پرداخت. عاقبت، آن عارف، شاهرخی را به دامادی برگزید. محمود شاهرخی، به واسط ارادت به آن شیخ، تخلص «جذبه» را برای خود انتخاب کرد و پس از مدتی، به نجف رفت و در مدرس کبرای آخوند خراسانی اقامت گزید و به تحصیل ادامه داد. شاهرخی، پس از مدتی، به سبب بیماری، ناگزیر به ایران بازگشت و در مدرس فیضی قم به تحصیل پرداخت. او پس از بهبودی، از کسوت طلبگی بیرون آمد و در بخش خصوصی به کار مشغول شد. (ن. ک: نجف زاده، ۱۳۷۲: ۱۴۲)

جذبه، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با حوز هنری، صدا و سیما، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران همکاریکرد و به عضویت شورای وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی درآمد و با آغاز جنگ تحمیلی، بسیاری از شعرهای خود را در موضوع دفاع مقدس سرود و در سرودن، قالب کلاسیک را تجربه کرد. از شاهرخی مقالات و مجموعه هایی شعری، از جمله «در غبار کاروان» و«داغ شقایق ها» باقی مانده است. (ن. ک: بیگی حبیب آبادی، ۱۳۸۲: ۲/ ۶۷۸) محمود شاهرخی، سرانجام در سال ۱۳۸۸ش، در تهران درگذشت.

۲-۳- مضامین قدس سروده های دو شاعر

اشغال فلسطین و بویژه قدس، به عنوان اولین قبل مسلمانان و سومین حرم شریف جهان اسلام، بر اشعار شاعران مسلمان تأثیر زیادی گذاشت. یوسف العظم و محمود شاهرخی نیز از این موضوع مستثنی نبودند. این دو شاعر، در سروده های خود به قدس و مسائل مربوط به آن پرداخته اند. هدف اسرائیل مبنی بر نابودی هویت فلسطینیها، العظم و شاهرخی را برآن داشت تا در قدس سروده های خود، به بیان تاریخ قدس همت گمارند. آن دو، در این سروده ها، صحنه های تلخ و دردناک اشغال بیت المقدس و هتک حرمت به آن و کشتار بیرحمان مردم را ترسیم میکنند. در زیر مهم ترین درونمایه های این اشعار بررسی می شود:

۲-۳-۱- ستایش قدس

جایگاه رفیع و ویژه قدس در اسلام، شاعران را برآن داشته است که در سروده های خود، به مدح و ثنای آن همت گمارند. یوسف العظم و محمود شاهرخی نیز از این موضوع غافل نبوده اند و در اشعار خویش، قدس را با صفاتی برجسته مدح کرده اند. یوسف العظم ، ضمن ستایش قدس، خاطرات شیرین خود را در آنجا، با ذکر القابی زیبا بازگو می کند:

یا روضه کانت لنا مرتعا

و کوثرا من فیضه نشرب

و جنه فیها ربیع المنی

فی ظلها أکبادنا تلعب

(یوسف العظم ، ۱۹۸۰: ۱۶)

«ای باغی که برای ما مرتعی بودی و ای نهری که از آن مینوشیدیم ! ای بهشتی که در آن، بهار آرزوها بود و در سایه سار آن، جگرگوشه های ما بازی می کردند.»

العظم، با ذکر سه صفت قرآنی «روضه»، «کوثر» و «جنه»، قدس را صدامیزند که از این طریق، علاوه بر ستایش قدس، به سرسبزی و اقلیم ممتاز آن نیز اشاره می کند. انتخاب این واژه های قرآنی برای قدس، بیانگر بینش دینی و نگاه قرآنی شاعر به این مکان مقدس نیز هست. محمود شاهرخی نیز با توجه به جایگاه بیت المقدس، این مکان والا را از بعد دینی ستایش می کند و آن را محل فرود فرشتگان، سرزمین موعود، معبد الهی و گنج مقصود میداند:

ای مهبط افلاکیان، ای ارض موعود

وی معبد خاص خدا، ای گنج مقصود

(شاهرخی، ۱۳۷۰: ۳۶۴) شاهرخی در این بیت، چهار مرتبه از اسلوب ندا بهره برده است. این اسلوب، شیوه ای برای برانگیختن احساسات مردم، بیدارکردن وجدان و متوجه ساختن آنان به اهمیت قدس است.

از سوی دیگر، قدس جایگاه پیامبران الهی است. حضرت عیسی(ع) در نزدیکی مسجد بیت المقدس به دنیا آمد و از آنجا به آسمان رفت. حضرت یوسف (ع) و حضرت موسی(ع) در بیت المقدس دفن شده اند و علاوه بر این، پیامبرانی مانند حضرت ابراهیم (ع)، حضرت اسحاق (ع) و حضرت یعقوب (ع) نیز در آن زندگیکرده اند. بسیاری از صحاب حضرت رسول خدا (ص) نیز هنگام فتح فلسطین حضورداشتند. برخی از آنان و همچنین عده ای از تابعین، در این سرزمین دفن شده اند. (ن. ک: صفاتاج، ۱۳۹۰: ۱۸) هم اینها بر قداست و نورانیت بیت المقدس افزوده است. یوسف العظم، در بیت زیر، به قداست و نورانیت قدس شریف میپردازد و اظهارمیدارد که این مکان، از ابتدا مکانی پاک، مقدس و معطر برای نماز و عبادت مسلمانان بوده ؛ ولی امروز به دست دشمنان افتاده است:

یا قدس یا محراب یا منبر

یا نور یا ایمان یا عنبر

(یوسف العظم، ۱۹۸۰: ۱۱)

«ای قدس! ای محراب! و ای منبر! ای نور! ای ایمان ! و ای عنبر!»

یوسف العظم در این بیت، شش مرتبه از اسلوب ندا استفاده کرده است. شاعر با این شیوه، قداست، نورانت و ارزش بیت المقدس را نزد مسلمانان تبیین می کند. وی با ذکر واژه «محراب»، به ویژگی اصلی قدس شریف اشاره می کند که جایگاهی والا برای برگزاری نماز و عبادت بوده است. به نظر النعامی، «منبر» نیز یادآور منبر صلاح الدین ایوبیاست که نماد تاریخی عزت و بزرگی مسلمانان شمرده میشود. (النعامی: ۲۰۱۳: ۱۸۹) جذبه هم در دو بیت زیر، خاک سرزمین قدس را می ستاید. از نظر وی، این خاک مبارک بیانگر ناگفته های زیادی از تاریخ انبیای الهی است:

هر ذره ز خاکت آفتابی

هر حرف ز دفترت کتابی

خاک تو مبارکست و فرخ

سودند برآن پیمبران رخ

(شاهرخی، ۱۳۷۰: ۲۵۵)

مسجدالأقصی، سومین مسجد بزرگ جهان اسلام پس از مسجدالحرام و مسجدالنبی و اولین قبل مسلمانان است که آنان تا سال دوم هجرت رو به آن نمازمیگزاردند. (ن. ک: صفاتاج، ۱۳۹۰: ۱۹) علاوه برمسجدالأقصی، بیش از ۳۰مسجد دیگر نیز در قدس شریف وجوددارد. (ن. ک: العارف، ۲۰۰۵: ۷۱۵) یوسف العظم، به عنوان «شاعرالقدس»، به این مضمون چنین پرداخته است:

یا قدس یا محراب یا مسجد

یا دره الأکوان یا فرقد

(یوسف العظم، ۱۹۸۰: ۱۳)

«ای قدس، ای محراب، ای مسجد، ای مروارید هستی، ای فرقد (ستاره ای در قطب شمال)» یوسف العظم در این بیت، با تأکید بر قداست و پاکی بیت المقدس، به ارزش الهی و آسمانی آن نیز میپردازد. النعامی میگوید که ترکیب «دره الأکوان»، بیانگر جایگاه والای این شهر مقدس در بین سایر شهرهای جهان است، همچنان که موقعیت تاریخی و جغرافیایی و سیر زمانی و مکانی آن را برای همگان روشن می کند. (ن. ک: النعامی: ۲۰۱۳: ۱۸۹) شاهرخی نیز با توجه به قداست و جایگاه ارزشمند بیت المقدس، آنجا را به عنوان قبل نخستین مسلمانان معرفی می کند.

ای ارض مقدس فلسطین

أقصای تو قبل نخستین

(شاهرخی، ۱۳۷۰: ۲۵۵)

از دیگر اهداف ذکر مسجد در شعر دو شاعر، میتواند این باشد که تجاوز و اهانت به آن، در اصل زیرپاگذاشتن مبادی اسلام است زیرا مسجد در اسلام، پایگاه الهی و مرکز نشر معارف اسلامی شمرده میشود. از طرف دیگر، بیت المقدس نزد مسلمانان ، مسیحیان و یهودیان تقدس دارد و یکی از جنبه های قداست آن از نظر مسلمانان، داستان سیر زمینی (اسرا) پیامبر اکرم (ص) است که به مسجدالأقصی ختم شد و دیگری، داستان سیر آسمانی (معراج) آن حضرت است که از مسجدالأقصی آغاز شد. این دو واقعه در تاریخ روشن قدس، چون دو ستاره میدرخشند. یوسف العظم به این مضمون اشاره می کند:

کم رتلت فی أفقها آیه!

و کم دعانا للهدی مرشد!

أقدام عیسی بارکت أرضها

و فی سماها قد سری أحمد

(یوسف العظم، ۱۹۸۰: ۱۳)

«چه بسیار آیات الهی که در افق آن (بیت المقدس) تلاوت شد و چه بسیار راهنمایانی که ما را به سوی هدایت فراخواندند! قدم های عیسی(ع)، زمین قدس را مبارک کرد و احمد (ص)، درآسمان آن شبانه سیرکرد.»

یوسف العظم، ضمن اشاره به نزول آیات الهی و ارسال پیامبران، به وجود حضرت عیسی(ع) و اسرای پیامبر(ص) در قدس میپردازد که قداست را به زمین و آسمان آن بخشیده اند. از نظر النوایسه، همنشینی و همراهی اعتقادات اسلام و مسیحیت در بیت دوم، بیانگر نیت ها و اندیشه های انسانی شاعر است؛ به این صورت که وی، شهر قدس را در چهارچوب اسلامی آن ، شهر صلح، صمیمیت و محبت میداند. (ن. ک: النوایسه، ۲۰۰۲: ۲۵۲) محمود شاهرخی نیز با آگاهی از این فضایل، در ابیات زیبای زیر، اهتمام ویژه خداوند و پیامبران بزرگ به بیت المقدس را چنین تبیین می کند:

در شأن تو گفت پاک یزدان

بارکنا حوله به قرآن

در نعت تو وادی مقدس

فاخلع نعلیک قول حق بس

مرز تو مقام جبرییل است

پرورده دامنت خلیل است

خاک تو به دیده کحل یعقوب

آب تو شفای رنج ایوب

موسی است ز کوی تو شبانی

یحیی شاگرد ترزبانی

عیسی که همه دل است و دیده

طفلی است به مهدت آرمیده

احمد به شب عروج مسعود

بر خاک مقدست جبین سود

(شاهرخی، ۱۳۷۰: ۲۵۵- ۲۵۶)

شاعر در این ابیات که درباره قداست و نورانیت قدس است، از آیات قرآن کریم بهره برده است تا هم به زیبایی کلام خویش بیفزاید و هم با استفاده از آن ، ارزش والای قدس را یادآوری کند. وی در شعر خویش، از سوره اسرا تأثیرگرفته است، آنگاه که خداوند فرمود:

«سبحان الذیأسری بعبده لیلا من المسجد الحرام إلی المسجد الأقصی الذی بارکنا حوله لنریه من آیاتنا إنه هو السمیع البصیر.»(اسراء: ۱) «پاک و منزه است آن کس که بنده اش را در یک شب، از مسجدالحرام به مسجدالأقصی که گرداگردش را مبارک ساختیم، برد تا برخی از نشانه های خود را به او نشان دهیم، چرا که او شنوا و بیناست.» شاعر همچنین ، بخشی از سوره طه را به کاربرده است: «إنی أنا ربک فاخلع نعلیک إنک بالواد المقدس طوی» «من پروردگار تو هستم، کفش هایت را بیرون بیاور که تو در سرزمین مقدس طوی هستی.» (طه: ۱۲)

هر دو شاعر در ابیات مذکور، با بهره گیری از اندیشه های دینی و نیز با تلمیحی لطیف به داستان انبیا و بویژه داستان قرآنی معراج پیامبر (ص)، جایگاه معنوی و مقدس مسجدالأقصی را به مردم گوشزد میکنند. هدف دو شاعر از بیان قداست و ارزش الهی قدس شریف، میتواند تنبیه و تذکری به مردم فلسطین و به صورت عام به هم مسلمانان باشد که برای مقابله و پیکار با دشمن برخیزند و اجازه ندهند که جایگاهی با این ارزش های والا، هتک حرمت شود.

۲-۳-۲- اشغال قدس

از آنجا که قدس شریف، جایگاه انبیا و اولیا بوده، نزد ادیان الهی از قداست خاصی برخوردار است و تجاوز به آن و هتک حرمتش توسط رژیم صهیونیستی، یکی از وقایع تلخ تاریخ آن است که تأثیر زیادی بر ادیبان معاصر عرب و غیرعرب گذاشته است. یوسف العظم در ابیات زیر اشغال قدس را به این صورت بیان می کند:

أقدام من داست رحاب الهدی

و وجه من فی ساحها أغبر؟

و کف من تزرع أرضی و قد

حنا علیها ساعدی الأسمر؟

من لوث الصخره تلک التی

کانت بمسری أحمد تفخر؟

و أمطر القدس بأحقاده

فاحترق الیابس و الأخضر

و دنس المهد علی طهره

إلا عدو جاحد أکفر!

(یوسف العظم، ۱۹۸۰: ۱۱ -۱۲)

«قدم های چه کسی گستره هدایت را لگدمال کرد و چهره چه کسی در آستان آن غبارآلود است؟ دستان چه کسی در زمین من میکارد، در حالی که بازوان گندمگون من بر آن خمیده شد؟ چه کسی صخره ای را که به اسرای پیامبر (ص) افتخارمیکرد، آلوده کرد؟ (چه کسی) با کینه های خود بر قدس بارید که به دنبال آن خ