فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام شامل 77 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مبانی و روشهای تفسیری امام صادق علیه السلام :

۱- مقدمه

حدیث معروف ثقلین و دهها حدیث دیگر نشان از آن دارند که در کنار قرآن نیاز به مفسّر و مُجری احکام قرآن وجود دارد و ائمه اهل بیت: نقش چشم گیری در تحقق اهداف عالیه و آسمانی قرآن دارد. پیامبر گرامی اسلام(ص) در احادیثی، بر نیاز به تفسیر صحیح قرآن و بهره گیری از مفسران واقعی و حقیقی آن تأکید کرده است.

نگاه به زندگی امام صادق(ع) به وضوح نشان می دهد که آن حضرت لحظه ای از قرآن و توضیح و تبیین مقاصد حقیقی آن، جدایی نداشت.

هدف ما در این نوشتار علاوه بر بیان مبانی و مقدمات تفسیر ازدیدگاه امام صادق(ع)، نقش فعال آن حضرت در تفسیر قرآن و تربیت شاگردان مکتب تفسیری اش را نشان دهیم.

۲- معنای تفسیر

تفسیر در لغت از واژه «فَسَرَ» به معنای روشن و آشکار کردن است. (قرشی، ج ۵، ص ۱۷۵) إظهار معنی معقول (راغب، ج ۱، ص ۶۳۶)، بیان و آشکار ساختن امر پوشیده (ابن منظور، ج ۵، ص ۵۵)، کشف معنی لفظ و اظهار وآشکار ساختن آن (طریحی، ج ۳، ص ۴۳۸) از دیگر معانی این واژه می باشد.

تفسیر در اصطلاح مفسران عبارت است از زدودن ابهام از لفظ مشکل و دشوار، که در انتقال معنای مورد نظر، نارسا و دچار اشکال است. (معرفت، ج ۱، ص۱۶) برخی نیز گفته اند: “تفسیر عبارت است از بیان مفاد استعمالی آیات قرآن، و آشکار نمودن مراد خدای متعال از آن بر مبنای ادبیات عرب و اصول عقلایی محاوره. ” (بابایی و دیگران، ص ۲۳)

۳- ضرورت تفسیر

قرآن کتابی نورانی بوده (نساء ۱۷۴) و عامل هدایت (آل عمران ۱۳۸) و بصیرت مردم (جاثیه ۲۰) و نیز بیان کننده همه چیز (نحل ۸۹) و به زبان عربی آشکار (همان ۱۰۳) و برای پندگرفتن سهل و آسان است. (دخان ۵۸؛ قمر۱۷)

از آن جا که قرآن به شیوه اجمال سخن گفته و تبیین و خداوند تفسیر قرآن را به عهده پیامبر گذاشته (نحل۴۴)، ضرورت تفسیر و توضیح آن ضروری به نظر می رسد.

قرآن برای عرضه قوانین کلی و اولیه نازل گشته؛ از این رو به اختصار سخن گفته است که این اختصار موجب ابهام آن می گردد. (معرفت، ج ۱، ص ۱۸) چنان که رسول خدا برداشت غلط عدی بن حاتم از آیه “کلوا واشربوا حتی یتبین لکم الخیط البیض من الخیط الاسود من الفجر” (بقره ۱۸۷) را تصحیح فرمود. (بابایی و دیگران، ۳۸)

از طرف دیگر قرآن مشتمل بر کنایات و استعارات و دارای آیات متشابه، عمومات، مطلقات، مجملات و مخصص و مقید، مبین است و این رموز احتیاج به تفسیر دارد. امام علی۷ فرموده است: «قرآن نوشته ای است پنهان در بین دو جلد (یعنی همانند کتابی است)؛ با زبان سخن نمی گوید، بلکه به ترجمان و بازگو کننده نیاز دارد و این مردان شایسته هستند که می توانند از قرآن سخن گویند. (صبحی صالح، ص ۷۵۷؛ قمی مشهدی، ج ۳، ص ۴۴۹)

گاه در قرآن به منظور پند و اندرز انسان ها به حوادث گذشته تاریخ و سرگذشت امت های پیشین اشاراتی رفته است و گاه عادات و رسوم جاهلیت معاصر نزول قرآن، از قبیل مسأله نسیء (توبه ۳۷) و نهی از ورود به خانه از پشت دیوار آن (بقره۱۸۹) و مانند این ها را یادآور شده و به شدت محکوم کرده است تا این که آداب و رسوم جاهلی را نابود ساخته و ریشه آن را خشکانده است؛ در نتیجه از آن عادات و رسوم، جز نشانه هایی اندک که بدون اطلاع از آنها، فهم معانی آیات مربوط به رسوم جاهلی و احوال گذشتگان ممکن نخواهد بود- چیزی بر جای نمانده است. (معرفت، ج ۱، ص ۱۸و ۱۹)

۳-۱- امکان و جواز تفسیر

آیا فهم و تفسیر قرآن کریم (پرده برداشتن از مفاد ظاهری آیات شریفه)، ویژه پیامبر و امامان معصوم است یا آن که دیگران نیز به فراخور توانایی های خویش و با شرایط معینی توان فهم و تفسیر آیات را دارند؟ به عبارت دیگر آیا غیر معصومین می توانند به فهم و تفسیر قرآن دست یابند؟

قریب به اتفاق دانشمندان مسلمان امکان و جواز تفسیر قرآن را جایز می دانند و برخی هم چون استرآبادی (از علمای اخباری) استنباط و استفاده معارف و احکام از قرآن را به طور کلی جایز نمی دانند. (بابایی و دیگران، ۴۲)

قرآن را با توجه به لغت، ادبیات عرب، اشعار جاهلی، سبب نزول، تاریخ صحیح و احادیث پیامبر(ص) و ائمه معصومین: می توان تفسیر کرده و از آن بهره مند شد، ولی فهم کامل و شناخت واقعی قرآن اختصاص به معصومین دارد و روایات ما نیز آن را تأیید می کند. (حرعاملی، ج ۲۷، ص ۴۷)

مکتب تفسیری امام صادق(ع) را در دو بخش، با عناوین زیر بررسی می کنیم؛ ۱) مقدمات تفسیر ۲) مبانی تفسیری

۱- مقدمات تفسیر

۱-۱- حجیت ظواهر قرآن

در بسیاری از موارد، امام صادق(ع) اصحاب خود را برای فهم مسائل و استنباط احکام به قرآن ارجاع می دادند که این خود دلیلی قاطع و روشن بر حجیت ظواهر قرآن است. آیات (محمد، ۲۴، زمر۲۷، شعراء۱۹۲-۱۹۵، آل عمران، ۱۳۸، دخان ۵۸، قمر ۱۷، نساء ۸۲) و روایات زیادی نیز حجیت ظواهر قرآن را تأیید می کند که به ذکر نمونه ای از روایت بسنده می کنیم.

شیخ طوسی از عبدالاعلی روایت کرده که گفت: به امام صادق(ع) عرض کردم: بر اثر لغزش، ناخن پایم افتاد، به همین خاطر، زَهر گوسفندی بر آن کشیدم. هنگام وضوء باید چه کنم؟ امام فرمود: حکم این مورد و امثال آن از قرآن دانسته می شود. خدا می فرماید: «و ما جعل علیکم فی الدین من حرج» (حج ۷۸) بر روی همان زَهره مسح کن. (طوسی، ج ۱، ص ۷۷)

معنای سخن امام این است که آیه فوق بر نفی حرج دلالت می کند؛ هر جا ضرری یا مشقتی به سبب انجام وظیفه شرعی به مکلف برسد، آن تکلیف برداشته می شود و این مطلبی است که باید هر مسلمانی از خود قرآن به دست آورد. (معرفت، ج۱، ص۸۷)[۱]

۱-۲- پرهیز از تفسیر به رأی

در باره تفسیر به رأی دو معنا ذکر شده است؛ نخست این که گروهی آیه ای از قرآن را انتخاب کنند و سپس بکوشند تا آیه را بر دیدگاه یا عقیده و مرام خود تطبیق دهند تا آن عقیده یا مسلک انتخابی خویش را از این رهگذر توجیه کنند یا بر گرایش ها و عقاید مخصوص خودشان سرپوش نهند و آنها را در قالب تعابیر ویژه ای بر عامه مردم تحمیل نمایند.

دوم آن که تک روی و استبداد به رأی در مقام تفسیر قرآن؛ که شخص بدون توجه به شیوه اهل فن، در فهم معانی کلام و خصوصاً کلام خدا سخن بگوید. زیرا برای دست یابی به مقصود کلام پروردگار، ابزار و شیوه هایی وجود دارد؛ از جمله آنها مراجعه به گفتار سلف (صحابه و تابعان) و اطلاع یافتن بر مطالب رسیده از ایشان در باره آیات، بررسی اسباب نزول و هم چنین شرایطی که وجود آنها در مفسر ضروری است. (همان، ۷۱)

همواره در طول تاریخ افرادی را ملاحظه می کنیم که در صدد تحمیل عقاید خود بر قرآن بوده اند که در تفرقه و گمراهی مردم نقش به سزایی داشته اند. وجود مکاتب مختلف فقهی، اعتقادی، حدیثی و. . . حکایت از این شیوه غیرعلمی و غیرمنطقی دارد. در این راستا امام صادق(ع) با توجه به ضرورت موضوع توضیحات و راه حل هایی ارائه کرده است که تبعیت و پیروی از آن ها می تواند راه گشا باشد.

حضرت در این باره فرموده است: هر کس قرآن را به رأی خویش تفسیر کند هر چند درست در آید، پاداشی ندارد و اگر اشتباه کند گناه آن بر عهده اش خواهد بود. در روایت دیگری آمده است که: اگر اشتباه کند به اندازه فاصله زمین و آسمان از حقیقت دور افتاده است. (مقدمه تفسیر عیاشی، ج ۱، ص ۱۷ شماره ۲و۴)

در روایت دیگری می فرمایند: من فسّر القرآن برأیه آیهً من کتاب اللَّه فقد کفر. (همان، ۱، ۱۸؛ حرعاملی، ج ۲۷، ص۶۰) هرکس آیه ای از قرآن را با رأی خود تفسیر کند، کافر شده است.

برخی از دانشوران گفته اند: اگر کسی روش عقلا را در فهم کلام پیشه کند و بر دلایل و شواهد موجود تکیه نماید و به آرای علمای سلف عنایت ورزد و سپس نظر خود را در تفسیر کلام خدا بیان کند، مفسر به رأی و مستبد به رأی و یا کسی که رأی خود را بر قرآن تحمیل سازد، نیست. (معرفت، ج ۲، ص ۲۲۶)

۱-۳- مخالفت با تفاسیر صوفیانه

بعضی از متصوفه در بی اعتباری و کم ارزش دانستن ظواهر آیات راه اغراق پیموده و به گستاخی گفته اند که: ما ز قرآن مغز را برداشتیم / پوست را بهر خران بگذاشتیم. (دهقان، ص ۵) از دیدگاه متصوفه نمی توان با تفسیر ظاهری به معانی قرآن واقف شد. (همان، ۱۲)

این نوع نگرش، مخالف تعالیم امام صادق بوده و توصیه های آن حضرت در حجیت ظواهر قرآن (خویی، ص۳۵۴) و استمداد از عقل در بهره گیری از قرآن، ردّی است بر تفکر صوفیانه.

صوفیه برای عقل مادی در تفسیر و فهم آیات جایگاهی قائل نیستند و آن را از درک معانی والا و اسرار و بطون آیات عاجز می دانند. (دهقان، ۷ و ۸)

سفیان ثوری که تفکر صوفیانه داشت، وقتی پیراهن سپید (و تازه) امام را می بیند علاوه بر اعتراض، آن را مخالف آیات می دانست، از جمله: «وَ یؤْثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ وَ مَنْ یوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فأُولئِک همُ الْمفْلِحُونَ. » (حشر، ۹) و«یطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یتِیماً وَ أَسِیراً.» (انسان، ۸) امام صادق(ع) در پاسخ طولانی به وی و همراهانش بر اساس آیات قرآن فرمود: این که گفتید خداوند در کتاب خود، ما را از حال مردمی آگاه کرده که آنان را به خاطر نیکوکاری هایشان ستوده است، این کار (در آن زمان) روا بوده و از آن بازداشته نشده بودند و پاداش ایشان بر خداست. ولی (بعد) خدای جلّ و عزّ به خلاف آنچه آنان بدان عمل کردند فرمان داده و امر خدا ناسخِ کردار آنان شده است. پس اگر من گرده نان خود را به صدقه دهم و نان دیگری هم جز آن نداشته باشم، ایشان از دست می روند و از گرسنگی می میرند. این بیانی است که قرآن در ردّ سخنان شما بدان گویاست و به صورتی واجب از جانب خدای عزیز و حکیم نهی کرده و فرماید: «الَّذِینَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یسْرِفُوا وَ لَمْ یقتُرُوا وَ کان بَینَ ذلِک قَواماً» (فرقان، ۶۷) و کسانی که چون انفاق کنند، اسراف نمی کنند و بخل نمی ورزند و در میان این دو اعتدالی هست. » آیا نمی بینید که خداوند تبارک و تعالی آن کاری را که شما مردم را بدان فرا می خوانید و نیز مسرفان را سرزنش کرده و در چند آیه از قرآن می فرماید: «به راستی، (خدا) مسرفان را دوست ندارد» (انعام، ۱۴۱؛ اعراف، ۳۱) وی مردم را از اسراف نهی کرده و از بخل نیز بازداشته است و به برقرار کردن حدّ اعتدالی میان این دو امر فرموده است. اگر کار چنان باشد که شما می گویید هیچ کس را نسزد که چیزی از دارایی دنیا را نگه دارد و باید همه را، هر چند خود بدان سخت نیاز داشته باشد، تقدیم کند. پس بد راهی در پیش گرفته اید و مردم را هم بدان می کشانید و این از روی نادانی به (مفادّ) کتاب خدای عزّ و جلّ و روش پیامبر او۶ است که کتاب منزل نیز آن را تصدیق می کند و (بسی ناشایست است) که شما با جهالت خود و عدم توجه به شگفتیهای قرآن و تفسیر آن از ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و امر و نهی، آنها را رد می کنید. (حرّانی، ص ۳۵۴ – ۳۵۸)

۱-۴- مخالفت با تفاسیر غالیانه

غلات یا غالیان که در مورد ائمه: غلو می کردند و در باره آنها ادعای خدایی می کردند، همواره مورد نکوهش امام صادق(ع) بوده و حتی مورد لعن واقع می شدند، که با تفسیر غلط آیات در صدد گمراهی مردم بودند. برای آشنایی با توجیه های غلط آیات توسط آنان و نقد آن، به چند نمونه اشاره می کنیم.

جعفر بن واقد و تعدادی از اصحاب ابو الخطاب در تفسیر آیه «وَ هوَ الَّذِی فی السماءِ إِلهٌ وَ فِی الْأَرْضِ إِلهٌ » (زخرف: ۸۴) گفته بودند که مقصود، “امام” است. امام صادق(ع) در اعتراض به آنها فرموده است: به خدا سوگند این گونه نیست. آنها (غلات) از یهود و نصاری و مجوس و مشرکان هم، بدترند. عظمت خدا را هیچ چیز به اندازه سخن آنها، پایین نمی آورد. من بنده ای بیش نیستم که در سود و زیان چیزی، توانایی ندارم. (مجلسی، ج ۲۵، ص ۲۹۴ و ۲۹۵) در حدیث دیگری فرمود، تمام اعضای بدنم از آنها بیزار است و خدا هم از آنها بیزار است. این گونه تفسیر، نه در آئین من و نه در آئین پدران من است. خدا ما و آنها را در قیامت محشور خواهد کرد، در حالی که بر آنها غضبناک است. (همان، ۲۹۸ و ۲۹۹)

هشام بن حکم می گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: بُ