بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مهم ترین آثار فلسفی استاد مصباح یزدی(ره) :

– ترجمه و شرح برهان شفاء؛ مقدمه، نگارش و تحقیق محسن غرویان؛ تهران: انتشارات امیر کبیر، .

این کتاب که شامل متن، ترجمه و شرح مقاله اول بخش برهان کتاب شفاست، تقریر درس های استاد مصباح یزدی است که در سال های تا در مؤسه در راه حق برگزار شده است. در همان دوران درس ها توسط شاگردان ایشان از روی نوار پیاده و در اختیار دیگران قرار می گرفت. تا اینکه در سال پیشنهاد تنظیم، تحقیق و بازنویسی این تقریرات به یکی از شاگردان برجسته ایشان جناب حجت الاسلام غرویان داده می شود. جناب غرویان در طی پنج سال به ویرایش و نگارش و ساماندهی این سلسله درسها زیر نظر استاد مصباح می پردازد و حاصل کار در قالب کتابی که مجلد أول أن صفحه است، عرضه می شود. و در این اثر نخست متن اصلی برهان شفا، سپس ترجمه ای روان و در ادامه توضیحات استاد مصباح درج شده است، مجلد نخست حاوی توضیح، شرح و تعلیقه میباشد.

، شرح الهیات شفا ( ج)، آیت الله محمد تقی مصباح یزدی نگارش محمدباقر ملکیان و عبد الجواد ابراهیمی فر؛ قم: مرکز انتشارات مؤسسه پژوهشی (آموزشی امام خمینی)

اثر حاضر تقریرات درس الهیات شفا استاد مصباح است که طی دو سال تحصیلی – برای دانشجویان مؤسسه در راه حق ارائه شده و از سوی دو تن از همان شاگردان به نگارش در آمده است.

یکی از امتیازات این اثر، نکاتی است که استاد در عرصه های معرفت شناسی، فلسفه اخلاق و منطق طرح کرده است. شیوه نگارش اثر این گونه است که نخست عین عبارت شفا به صورت اعراب گذاری شده، درج گردیده، سپس ترجمه ای نسبتا روان از سوی تقریر کنندگان افزوده شده و در ادامه توضیحات استاد آمده است. نگارندگان تلاش کرده اند در پاورقی ها ضمن تعیین مأخذ أقوالی که در لابه لای بیانات استاد آمده، نکات مهم و کلیدی را توضیح دهند و در این راه از سلسله دروس الهیات شفای استاد مطهری بهره برده اند. برخی از تعلیقات مفیدی که بر الهیات شفا نوشته شده نیز از جمله حواشی آقاحسین خوانساری، نراقی و ملا اولیاء را افزوده اند.

۳. شرح جلد هشتم الأسفار الأربعه، (سلسله درس های استاد محمد تقی مصباح یزدی)، تحقیق و نگارش محمد سعیدی مهر؛ قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، .

ضرورت حفظ میراث ارزشمند فلسفه اسلامی و تداوم این سنت فلسفی چندان آشکار است که اثبات أن نیازی به تطویل کلام ندارد. در میان منابع این فلسفه کتاب اسفار اربعه تألیف فیلسوف نامی و بلندآوازه صدرالمتألهین شیرازی از منزلتی بلند برخوردار است. این کتاب علاوه بر امهات آرای فیلسوفان و متکلمان قبل از ملاصدرا حاوی یک دوره فلسفه برطبق مبانی خاص حکمت متعالیه است و بی هیچ گفت وگو می توان آن را دانشنامه فلسفی جامعی به شمار آورد که هیچ یک از طالبان فلسفه بی نیاز از مراجعه به آن نیستند. این مجموع گران سنگ، به سبب امتیازاتش، در طول سده های اخیر همواره مورد مطالعه و مراجعه اهل فن بوده و دیرزمانی است که به عنوان متن عالی فلسفه در مراکز و حوزه های علمی تدریس می شود. همچنین جمعی از حکیمان بلندمرتبه از اصحاب حکمت متعالیه، همچون آقا علی نوری و ملاهادی سبزواری، بر این کتاب حواشی و تعلیقات ارزشمندی نگاشته اند.

این کتاب درواقع تقریر دروس سفر چهارم از اسفار اربعه یا همان کتاب نفس (جلد هشتم از مجموعه نه جلدی اسفار) است که حضرت استاد مصباح یزدی (مدظله) آن را در سال برای جمعی از طلاب حوزه علمیه قم ایراد کرده اند. استاد مصباح از معدود اساتید شاخص و برجسته فلسفه اسلامی اند که در سالیان اخیر، به جد در احیای سنت فلسفی کوشیده و افزون بر تقریر و تبیین مبانی حکمای اسلامی، خود در مواضعی از مباحث فلسفی آرای بدیعی عرضه داشته اند. حاصل این کوشش مداوم آثار فلسفی متعددی است که کتاب حاضر یکی از آنهاست.

برخی از ویژگی های این مجموعه از قرار زیر است:

۱. از تدریس بخشی از مطالب کتاب اسفار که پیکر اصلی آن از طبیعیات قدیم وام گرفته شده و امروزه با پیشرفت علوم تجربی نوین نارسایی آن به اثبات رسیده خودداری شده است. بدیهی است که این کار علاوه بر جلوگیری از اتلاف وقت خوانندگان مانع بر هم ریختگی ذهن و تشویش خطر آنان می شود (برای مثال در جلد حاضر، بابهای سوم و چهارم از سفر چهارم مورد بحث قرار نگرفته است

۲. گاه دیده می شود که در متون فلسفی برخی آیات یا روایات بر مسائل فلسفی تطبیق می گردد بدون آن که این تطبیق با ظهور آیه یا حدیث سازگار باشد. در مجموعه حاضر از انجام چنین تطبیقات ظنّی پرهیز شده است.

۳. در این مجموعه پاره ای از مسائل اساسی که در میان مباحث علم النفس نقش کلیدی دارند مورد نقادی قرار گرفته است که عملا به فعال شدن ذهن خوانندگان مدد می رساند

۴. سعی شده که مطالب شرح، در عین انسجام درونی و سیر منطقی حتی المقدور با عبارات کتاب و سیر آن مطابقت داشته باشد تا آنجا که حتی مثال های مذکور در متن به نوعی در ضمن شرح گنجانیده شده است. بدین ترتیب می توان شرح حاضر را برای طلاب و دانشجویانی که دسترسی به استاد ندارند، به عنوان یک متن خود آموز اسفار توصیه کرد

. تعلیقه علی نهایه الحکمه، تألیف آیت الله محمد تقی مصباح یزدی، قم: مؤسسه پژوهشی امام خمینی(ره).

این اثر، یکی از آثار گرانبها در شرح، توضیح و نقد کتاب ارزشمند نهایه الحکمه علامه طباطبایی به شمار می آید تا آنجا که برخی بر این باورند که دریچه جدیدی را فراروی دانشجویان فلسفه گشوده است. اهمیت و ارزش این شرح آن گاه هویدا می شود که بدانیم ایشان شاگرد مستقیم علامه طباطبایی بوده و خود سالها به تدریس نهایه اشتغال داشته اند، استاد مصباح در این باره می نویسد: «از برترین اموری که حق تعالی بر این بنده گناهکار ملت، نهاده مصاحبت با استاد علامه اوحدی، سیدمحمد حسین طباطبایی (ره) است. چرا که در تفسیر قرآن و فلسفه الهی و سایر معارف اسلامی، به قدری از محضر ایشان بهره جستم که از شکر آن عاجزم. از این رو ایشان بر حقیر و تمامی پژوهندگان این عصر، بلکه بر تمامی مسلمانان، حق عظیمی دارند. امیدوارم که خداوند – تبارک و تعالی – ایشان را جزای خیر ارزانی دهد و به نهایت مدارج قرب خویش نایل گرداند.

استاد علامه (ره) کتاب های با ارزش و آثار نفیسی از خود به جای گذارده اند که پس از تفسیر المیزان سودمندترین آنها برای طلاب، همین کتاب ارزشمندی است که در پاسخ به درخواست بسیاری از فضلا و پژوهندگان افکار حکما، به رشته تحریر درآمد.

حقیر با بضاعت اندک خویش، مدت ها افتخار تدریس این کتاب را داشتم. در این بین، در صدد برآمدم که آنچه که در ارتباط با توضیح مطالب کتاب و تسهیل در طرق وصول بیانها، به ذهن می رسد، بنگارم و به برخی از مباحثی که در کتب حکما وجود دارد و برای جویندگان نافع است، اشاره نمایم و در عین حال برخی از اموری را که فهم با پذیرش آنها برایم دشوار می نمود، اضافه کنم و به علت صعوبت نیز اشاره کنم، تا شاید جوینده ای گمشده خویش را در آن بیاید و با هدایت یافته ای مرا بدانها رهنمون سازد

بسیار مشتاق بودم که مشکلات خویش را در محضر استاد طرح نمایم، و جهل خویش را به فضل تعلیمش درمان کنم و نقصان فهم خویش را به برکت آن جبران نمایم؛ اما دست تقدیر میان من و آرزویم فاصله انداخت و حوادث روزگار مانع دستیابی به خواسته ام گردید.»

این اثر ارزشمند حاوی تعلیقه می باشد.

. ترجمه فارسی نهایه الحکمه و تعلیقات آیت الله مصباح یزدی، نگارش علی اوجبی، تهران: انتشارات الزهرا، .

کتاب نهایه الحکمه اثر جاوید علامه طباطبایی یکی از مهمترین آثاری است که در حوزه آموزش فلسفه به شیوه صدرایی نگاشته شده و حاوی نوآوری هایی که در زمینه تبویب مباحث فلسفی و چه در اقام برهان برای اثبات مسائل و حتی نقد آرای پیشینیان است. در این کتاب مباحث، نظم منطقی به خود گرفته و مبادی و مقدمات هر بحث نخست به اثبات رسیده اند و هر مسئله بدون نیاز به مباحث بعدی تبیین شده است. خوشبختانه پس از سالها این اثر ارزشمند فلسفی جای خود را در حوزه های علمیه و مراکز دانشگاهی باز نمود و مطمع نظر بزرگان گردید و در حوزه های فلسفی مورد تدریس و بحث و فحص قرار گرفت. اما در عین حال برای دستیابی به معارف عمیق و دقیق آن لازم بود که صاحبان این فن کمر همت بربندند و راه را برای وصول به مقاصد آن آسان کنند و نکات مبهم و معضلش را آشکار سازند.

در این میان نخستین کسی که گام به میدان نهاد، یکی از شاگردان برجسته ایشان حضرت آیت الله محمد تقی مصباح یزدی از بزرگان حکما و متألهان معاصر بود. ایشان در تعلیقات خود افزون به تبیین و تشریح مقاصد حضرت علامه در نهایت تواضع به نقد علمی آن پرداخته اند.

پیشاپیش، ایرادات احتمالی وارد به کلام استاد را تزییف نموده اند، تا از این رهگذر مبانی و نظام فلسفی ایشان هر چه بیشتر تشیید و تقویم یابد.

در هر بحث، اقوال و عین کلمات حکما و متکلمان و عرفا را به گونه ای نقل کرده اند که خواننده را از مراجعه به آنها بی نیاز می کند.

در برخی از مسائل، به تفصیل به زمینه های تاریخی بحث که مخاطب را در فهم اصل مسئله یاری می دهد اشاره فرموده اند.

مقدمات ضروری برای درک هر بحث را از پیش تشریح کرده اند. افزون بر آن اینکه به دلیل آشنایی با مباحث فلسفی غرب، گاه در قالب بحثی تطبیقی به نقل و نقد آرای ایشان پرداخته اند.

به طور قطع تعیقات استاد مصباح یکی از منابع اصیل برای تمامی کسانی است که در صدد شرح و یا استفاده از کتاب نهایه الحکمه می باشند و در عین حال مدخلی برای تأمل در برخی از مباحث حکمت متعالیه به شمار می آید.

مترجم این اثر کوشیده پس از درج عین عبارات نهایه الحکمه، ترجمه ای روان را ارائه کند، سپس تعلیقه استاد مصباح را به فارسی برگردان کرده، تلاش نموده برای هر تعلیقه عنوانی با توجه به محتوا ارائه کند. مأخذ و نقل قول ها در پایان هر فصل ارائه شده و گاه توضیحاتی را مترجم افزوده است. از جمله توضیحات ارزشمند مترجم، مبحث مفصلی است که ذیل عنوان نور ارائه کرده است

، شرح نهایه الحکمه؛ تحقیق و نگارش ع. عبودیت؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، .

این کتاب در واقع باز نویسی و ویراست سلسله درس های استاد مصباح یزدی است که نخست از نوار پیاده و در اختیار طلاب قرار می گرفته و سپس در اثر تلاش های یکی از شاگردان ایشان جناب آقای عبودیت تنظیم شده و به شکل نوشتاری در آمده است.

نویسنده در مقدم خود پس از بیان ویژگی ها و برجستگی های کتاب نهایه الحکمه و امتیاز آن بر آثار مشابه کلاسیک فلسفه اسلامی، یادآور می شود که: «استاد بزرگوار، فیلسوف گرانقدر حضرت آیت الله مصباح – دام ظله – نخستین بار کتاب نهایه را برای طلاب دوره عالی مدرسه حقانی و سپس دو دوره دیگر آن را برای طلاب بخش آموزش موسسه در راه حق تدریس فرمودند. خصوصیت تدریس معظم له این است که ابتدا مطلب کتاب کاملا تقریر و در موارد لزوم به نقد آن پرداخته می شود و در پایان به نظر مختار اشاره می گردد. این سبک تدریس در رشد فکر و استقلال نظر مستمع تأثیر به سزایی دارد.

به هر حال از دوره اول تدریس استاد، نوار یا نوشته ای در دست نیست ولی نوارهای دوره های بعد موجود است. این نوارها بعدها پیاده گردید و در دسترس طلاب علاقه مند قرار گرفت ولی نظر به سبک گفتاری آن نیاز به ویرایش داشت، حسن ظن استاد به این حقیر – که چندین سال از رهنمودها و