فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار

فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار شامل 63 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگاهی به زندگی محی الدین مغربی / به بهانه معرّفی زیج ادوار الانوار :

چکیده

محی الدین ابوالفتح یحیی بن محمّد، مشهور به حکیم مغربی (در گذشته ۶۸۲ ه . ق) از منجّمان و مهندسان اهل قرطبه، و از همکاران خواجه نصیرالدین طوسی در رصدخانه مراغه بوده است. آثار متعددی از وی در نجوم و ریاضیات باقی مانده، که از آن جمله زیجی است با نام (ادوار الانوار مدی الدهور و الاکوار) که بر پایه مختّصات جغرافیایی شهر مراغه، تألیف شده و ادامه سنت زیج نویسی اسلامی است که توسط مکتب نجومی مراغه به وجود آمده. این کتاب شامل پنج مقاله است و هر مقاله خود به ابواب، و برخی از ابواب به چند فصل تقسیم گردیده. عنوان مقاله ها عبارتند از: ۱. فی معرفه التواریخ ۲. فی معرفه استخراج مواضع کواکب السبعه من فلک البروج و مایتعلق بها ۳. فی ذکر الاعمال المتعلقه باللیل و النهار ۴. فی ذکر امور یتعلق بالموالید و سنی العالم ۵. فی التفهیمات للاصول و المقدمات… افزون بر این پنج مقاله، بقیه حجم کتاب، مختّص جداول آن است. مفصل ترین بحث در میان بخش های مختلف کتاب به جز جداول مختلف، بخش های مربوط به محاسبه زمان و مقدار خورشید گرفتگی از مقاله دوم کتاب است. از ادوار الانوار چهار نسخه در دست است: نسخه ای در کتابخانه آستان قدس رضوی، نسخه ای در چستربیتی (ایرلند)، نسخه ای در کتابخانه ظاهریه (دمشق)، و نسخه چهارم در دارالکتب المصریه (مصر).

محی الدین ابوالفتح یحیی بن محمد بن ابی الشکر مغربی اندلسی، معروف به حکیم مغربی، ستاره شناس و مهندس اهل قرطبه، یکی از ستاره شناسان همکار خواجه نصیرالدین طوسی در رصدخانه مراغه بوده وآثار متعددی را در موضوعات ستاره شناسی ستاره بینی و ریاضیات از خود به جای گذاشته است. یک دسته از مهمترین آثار نجومی محی الدین زیج های تألیفی اوست که ادامه دستاوردهای نجومی مکتب مراغه به شمار می آیند. در این مقاله پس ازمروری مختصر بر زندگی محی الدین به معرفی زیج ادوار الانوار، یکی از سه زیج باقی مانده از او (که مدت ها بر اساس نسخه موجود آن در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نسخه منحصر شمرده می شد) می پردازیم.

الف: زندگی محی الدین۱

از تاریخ تولد او آگاهی نداریم تنها این را می دانیم که در قرطبه به دنیا آمد و در همان شهر نخستین آموزش های خود را فرا گرفت. پس از آن به دمشق رفت و به خدمت ملک ناصر یوسف ایوبی (آخرین فرمانروای ایوبی منطقه سوریه، فوت در ۶۵۸) درآمد. چگونگی پیوستن محی الدین به خواجه نصیرالدین طوسی و شروع به کار او در رصدخانه مراغه ارتباط مستقیمی با پایان کار این ملک ناصر دارد. که البته به روایت های گوناگون نقل شده است. به نوشته ابن فوطی (مورخ، ادیب و کاتب اهل بغداد والبته کتابدار رصدخانه مراغه، فوت در ۷۲۳، ج ۴، ص ۳۳۹) محی الدین مغربی پس از پایان کار ملک ناصر به دست هلاکو در ۶۵۸ از لشکر ملک ناصر گریخت و به خدمت خواجه نصیرالدین طوسی درآمد. ابن فوطی تنها کسی است که محی الدین را اهل تونس دانسته است. اما به نوشته ابن عبری (سراسقف، دانشمند و مورخ برجسته اهل ارمنستان، فوت در ۶۸۵ ، ص ۲۸۰ ۲۸۱) که جریان پیوستن محی الدین به خواجه نصیرالدین طوسی را به نقل از خود او و در دیدارش با محی الدین در مراغه به رشته تحریر درآورده، در جریان به قتل رسیدن اطرافیان ملک ناصر به دست سربازان هلاکو، محی الدین فریاد برآورد که من مردی منجّمم و به دانش آسمان و حرکات کواکب آگاه؛ و این جان او را نجات داد. سربازان هلاکو او را به نزد هلاکو بردند و او پس از دانستن احوال محی الدین وی را به مراغه و نزد خواجه نصیرالدین طوسی فرستاد.

قتل ملک ناصر در زمانی اتفاق افتاد که هلاکو در سوریه و درجنگ با ممالیک به مشکلات عدیده دچار شده بود و از شکست خرد کننده مغول در عین جالوت نیز تنها چند ماه گذشته بود. در هر صورت، محی الدین به مراغه رفت و در آنجا به همکاری با خواجه نصیرالدین طوسی پرداخت. در کنار محی الدین دانشمندان متعددی از سرزمین های گوناگون را در رصدخانه مراغه می شناسیم. مجمعی بین المللی که به سرپرستی خواجه نصیرالدین طوسی به کار می پرداختند. افرادی چون مویدالدین عُرضی دمشقی و البته ستاره شناسی از چین.۲

به نظر می رسد در فاصله ای بین گشوده شدن بغداد به دست هلاکو(در ۶۵۶ ه . ق) تا تألیف اثری از او که موضوع این مقاله است یعنی ادوار الانوار که آن را بر اساس مختصات جغرافیایی شهر مراغه تالیف کرده است محی الدین سفری به دمشق کرده باشد.۳

به نوشته ابن فوطی (ص ۴۳۲) محی الدین در سال ۶۸۲ ه . ق در مراغه درگذشت. از او آثار متعددی باقی مانده است. قربانی (ص ۴۶۰ ۴۶۲) شش عنوان از آثار ریاضی و دو عنوان از آثار نجومی او را برشمرده است که با اضافه کردن کتاب های تسطیح اسطرلاب و الشکل القطاع تعداد آنها به ۸ عنوان می رسد. به این تعداد باید سه زیج محی الدین شامل تاج الازیاج، عمده الحساب و غنیه الطالب و ادوار الانوار مدی الدهور و الاکوار؛ و دیگر آثار نجومی او از جمله اثر بسیار مهم و با ارزشش خلاصه المجسطی را نیز افزود. درهمکرد این آثار تعداد آنها را بیست عنوان می رساند.۴

ب: معرفی ادوار الانوار

عنوان کامل این اثر ادوار الانوار مدی الدهور و الاکوار و یکی از دو زیج اوست که بر اساس مختصات جغرافیایی شهر مراغه تالیف شده اند. از میان سه زیج تألیفی محی الدین همین ادوار الانوار و نیز عمده الحساب و غنیه الطالب۵ بر اساس مختصات جغرافیایی مراغه تالیف شده اند. دیگر زیج محی الدین تاج الازیاج بر اساس مختصات جغرافیایی دمشق تألیف شده است (دورسه، ص ۱۹۵).۶ به سختی می توان بین این سه زیج از نظر اهمیّت ترتیبی قائل شد. حداکثر آنکه ادوار الانوار و عمده الحساب از نظر حجم بسیار شبیه هم می باشند (اگر چه تبویب آنها بسیار با هم متفاوت است) و تنها تاج الازیاج از حجم و موضوعیت گسترده تری نسبت به دو کتاب دیگر برخوردار است. ادوار الانوار اثری تازه یاب در منابع تاریخ نجوم اسلامی نیست. تقریبا یک قرن پیش از این دانشمند ایتالیایی نالینو در ضمن شرح های مفصل و عالمانه ای که بر زیج صابی بتانی نوشت از این کتاب یاد کرد و حتی مقایسه ای نیز بین تاج الازیاج و ادوار الانوار انجام داد (نالینو، ج ۲، ص ۱۴). و کندی در اثر جالب و پرارزش خود، پژوهشی در زیج های دوره اسلامی از هر دوی این زیج ها یاد کرده است. در این میان معلوم نیست به چه دلیل کندی (ص ۳۴) این امکان را نیز بررسی کرده است که ادوار الانوار ممکن است تألیف یکی از پسران محی الدین و نه تألیف خود او بوده باشد. در حالی که این امکان کاملاً از درجه اعتبار ساقط است.

ادوار الانوار در ۵ مقاله که هر کدام به باب هایی، و بعضی از باب ها نیز به فصل هایی تقسیم شده اند تشکیل شده است. عنوان مقالات، تعداد باب های هر مقاله و حجمی که هر مقاله در نسخه استفاده شده در تألیف این مقاله به خود اختصاص داده است به شرح زیر می باشد:

مقاله اوّل فی معرفه التواریخ، در ۱۳ باب (برگ ۳ ر ۱۷ ر).

مقاله دوم فی معرفه استخراج مواضع کواکب السبعه من فلک البروج و مایتعلق بها. در ۱۷ باب (گ ۱۸ پ ۲۹ ر).

مقاله سوم فی ذکر الاعمال المتعلقه بالیل و النهار. در ۲۰ باب (گ ۳۰ پ ۳۹ ر).

مقاله چهارم فی ذکر امور یتعلق بالموالید و سنی العالم. در ۶ باب (گ ۳۹ پ ۴۹پ).

مقاله پنجم فی التفهیمات للاصول والمقدمات و جعلتها خاتمه الکتاب و تذکره لاولی الباب. تنها در یک باب (گ ۵۰ ر ۵۵ پ).

بقیه حجم کتاب نیز به جدول های آن (گ ۵۶ ر ۱۲۴ پ) اختصاص دارد.

مفصل ترین بحث در میان بخش های مختلف کتاب به جز جدول های مختلف و متعدد کتاب، بخش های مربوط به محاسبه زمان و مقدار خورشید گرفتگی یعنی باب ۱۷ از مقاله دوم کتاب می باشد. این باب در ۱۹ فصل تألیف شده است.

نسخه ادوار الانوار متعلق به کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی که تاکنون تنها نسخه موجود از این کتاب در ایران به شمار می رود دفتری در ۱۲۴ برگ می باشد.۷ در دو جا از کتاب، تاریخ هایی مربوط به زمان نگارش آن وجود دارد. یکی در پایان مقاله پنجم، یعنی پیش از شروع جدول های کتاب (در انتهای گ ۵۵ پ) که چنین نوشته شده است: «و اذا قد اتینا علی ما اردناه من مسایل کتابنا هذا فنختمه بحمداللّه تعالی و هو فی ذی القعده سنه ۶۷۴». و دیگری در انتهای آخرین جدول دفتر (در انتهای گ ۱۲۴ پ) که چنین نوشته شده است: «تم فی اواخر شهراللّه الاصم رجب سنه ۶۷۵». به نظر می رسد نتیجه ای که از ذکر این تاریخ های دوگانه می توان گرفت آن است که کتاب در مراحل مختلف تکمیل شده است. بر این اساس تهیّه جدول های کتاب تقریبا ۸ ماه به طول کشیده است و از این رو می توان به این نتیجه رسید که ما با نسخه «اصلی» زیج ادوار الانوار روبرو هستیم؛ نسخه ای که در آن، نویسنده ابتدا به تألیف بخش های توضیحی کتاب پرداخته و سپس جدول های کتاب را به مرور به آن افزوده است. از دیگر سو این سؤال نیز می تواند مطرح شود که آیا این نسخه می تواند به خط مؤلف باشد؟ بر اساس آنچه در خطبه کتاب آمده این نسخه نمی تواند به خط مؤلف باشد، بعید به نظر می رسد محی الدین از خود با عناوین امام الفاضل الکامل، ملک الحکماء و المهندسین و… یاد کرده باشد (گ ۱ ر، برای آگاهی از خطبه آغازین کتاب نیز نک: گلچین معانی، ص ۱۹). در عین حال، چه زمان ذکر شده برای اتمام کتاب (رجب ۶۷۵) و چه ضمایری که در سطور همین خطابه برای محی الدین استفاده شده، نشان دهنده تألیف کتاب در زمان زندگی محی الدین است. و نیز نشان می دهد او در این زمان در مراغه حضور داشته است. چرا که در همین بخش آغازین کتاب ذکر شده است که زیج بر اساس مختصات جغرافیایی مراغه تألیف شده است.

عنوان کامل مؤلف در ابتدای کتاب به صورت زیر است:… یحیی بن محمد بن ابی الشکر المغربی الاندلسی… او همچنین در ابتدای کتاب نوشته است که این زیج را بعد از تألیف دیگر اثرش، منازل الاجرام العلویه تالیف نموده است؛ اثری که تاکنون اطلاعی از آن به دست نیامده است. تا پیش از