فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه »

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه »؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه » انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 83 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه »:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه » آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه » با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه » از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه »، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگاهی به کتاب «مقاصد الشریعه » :

اشاره:

این کتاب از جمله تالیفات طه جابرالعلوانی است که چهره علمی و دانشگاهی ایشان در جوامع علمی ایران چندان ناشناخته نیست. کتاب مذکور در مجموعه ای به نام «قضایا اسلامیه معاصره » که به بررسی مسائل و مشکلات فرهنگی مسلمانان در جهان معاصر می پردازد، چاپ و منتشر شده است.

این کتاب مجموعا از یک مقدمه و پنج فصل تشکیل می شود و در کل به بررسی میراث فقهی، لزوم بازنگری و از همه مهمتر ارائه راهکارهای بازاندیشی و بازخوانی این میراث می پردازد. البته دکتر علوانی در همان اوایل کتاب می کوشد تا میان «وحی » و «میراث » تفاوت بگذارد و این مطلب را برای خواننده روشن سازد که منظور او از بازاندیشی میراث فکری مسلمانان گذشته، فهم آنان از دین و وحی است، نه خود وحی; چرا که خود وحی و سنت ثابت پیامبر (ص) امری مطلق و غیر قابل تغییر است.

دکتر علوانی در یکی دیگر از فرازهای کتاب می کوشد این امر را تبیین کند که رسالت کتاب او ارائه راهکارهای فراگیر و کامل نیست، بلکه طرح موضوعات و مسائلی است که امیدوار است پژوهشگران مسلمان تلاش خود را در حل آن به کار گیرند.

از طرف دیگر مدتی است در ایران مباحثی تحت عنوان «اهداف دین » مطرح است. این است که آشنایی با این کتاب و حتی ترجمه آن به زبان فارسی، می تواند یاریگر علاقمندان و پژوهشگران باشد. (مترجم)

تقریبا تمامی علمای اسلام بر این باورند که علل، غایات و مقاصدی وجود دارد که شارع از طریق احکام شرعی به آنها نائل می شود و این مساله را در کلام، فقه و بعدها در علم اصول فقه بیان کرده اند. تا جایی که حتی اشاعره که معتقد بودند افعال خداوند متعال ، عملا در فقه، به تعلیل احکام، قیاس و جستجوی اهداف گوناگون تشریع رو آوردند. ^(۲) عدلیه (معتزله و امامیه) بر هدفمندی تشریع مستند به حکمت خداوند متعال، تکیه کردند. یعنی کاری که بعدها آثار و ردپای آشکار آن را در اصول فقه امامیه می بینیم که معتقد است: حکم شرعی از ادراک مصلحت موجود در فعل، ترک یا وضع توسط شارع ناشی می شود (متاخرین آنها به جای مصالح، ملاکات را به کار می برند. ) تا به تبع آن اراده ای برای مورد مصلحت شکل گیرد و هر کدام از آن ملاک و اراده، ارزش حکم شرعی را تعیین نمایند. ^(۳)

اهمیت فوق العاده بحث علل و اهداف احکام شرعی، و نقشی که در تجربه استنباط فقهی به وسیله ابزارها و وسائلی که عهده دار ارتقاء آن از طریق همان تجربه (استنباط) به سطح مطلوبی که نیاز روزافزون، آن را به اظهار نظر و ابراز رای و اجتهاد در مورد مسائل تازه و جدیدی که واقعیت زندگی متطور و متحول امروزی آن را الزامی می کند، یک امر بدیهی و بی نیاز از حرف و سخن است. این تازه علاوه بر نقشی است که در شاخه های دیگری که مورد توجه اصول فقه بوده است. نظیر روشهای علاج تعارض بین ادله، یعنی همان کاری که بسیاری از فقها را به توجه به بررسی و جستجوی علل احکام در سطح روش و اجرا فرا خوانده است.

در میان مذاهب چهارگانه اهل سنت تلاشهای گسترده ای برای روشن کردن علل احکام و سازمان دادن به آن، در شکل عام و فراگیری که غایات تشریع و اهداف آن را توضیح دهد وجود دارد که تحت عنوان «اهداف دین » مورد بحث قرار می گیرد. در این راستا کتاب «الموافقات » ابواسحاق شاطبی (م/ ۷۹۰) پدید آمد که در آن سعی کرده فروع مربوط به اهداف را از ابواب کتب اصول فقه، جمع و استخراج نماید و آنها را به عنوان یک رکن مستقل علم اصول تاسیس نماید، اما از آنجایی که در اندیشه اسلامی، نیروی محرکی نبود تا تلاش پویای شاطبی را دنبال کند و آن را به سطح نضج و تکامل ارتقا بدهد ^(۴) ، تجربه «الموافقات » او نادیده گرفته شد و قرنها به انتظار نشست. تا زمانی که شیخ محمد عبده، آمد و اهمیت تلاش شاطبی و ضرورت توجه به آن و تحقیق و تکمیل کار او را گوشزد کرد و خود او در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، انظار را متوجه کارهای شاطبی نمود.

شیخ عبدالله دراز می گوید:

«چقدر سفارش مرحوم شیخ محمد عبده به طلاب علم را شنیدم که به آنها سفارش می کرد، تا کتاب شاطبی را مورد بررسی قرار دهند. خود من در آن زمان یکی از شاگردانی بودم که مشتاق اجرا و انجام این سفارش بودم. » ^(۵)

با این حال کسی که سفارش شیخ محمد عبده را به صورت جدی به اجرا گذاشت و چنانکه از آثارش بر می آید وصیت عبده را به صورت بسیار واضح و آشکاری عملی ساخت، شیخ زیتونه و فقیه مالکی در تونس، محمدالطاهربن عاشور (۱۸۷۹ – ۱۹۳۷) بود. ایشان به طرح تلاش روشمند مستقل از دیگر تلاشهای اصولی دیگری که قبلا شاطبی انجام داده بود، پرداخت و از رهگذر آن توانست بحث «اهداف » را از حالت اینکه صرفا بحثی در اصول فقه باشد، خارج ^(۶) و آن را با نوشتن کتاب «مقاصدالشریعه الاسلامیه » در سال ۱۹۴۶ م به عنوان یک علم مستقل مطرح سازد. چنانکه پس از آن، این بحث دنبال و تلاشهای مهمی انجام شد تا جایی که زمینه پیدایش یک شاخه علمی مستقل در این زمینه فراهم آمد. به عنوان مثال یکی از مراکز اسلامی به نام «المعهدالعالمی للفکر الاسلامی » یا مؤسسه جهانی اندیشه اسلامی، به موضوع اهداف دین اهتمام نموده و تاکنون چندین بحث ارزشمند را در این باره منتشر ساخته است که از آن جمله می توان به کتاب «نظریه المقاصد عند الامام الشاطبی » نوشته احمدالریسونی و «نظریه المقاصد عند الامام محمدبن طاهربن عاشور» نوشته اسماعیل الحسینی را نام برد. کتاب احمد ریسونی تحت عوان «اهدف دین از دیدگاه شاطبی » توسط احمد اسلامی به فارسی ترجمه و از سوی انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی در قم، چاپ و منتشر شده است. اثر دوم نیز به فارسی ترجمه و به زودی چاپ و منتشر می شود.

تقریبا حدود دو سالی است که مجله «قضایا اسلامیه معاصره » بیشتر شماره های خود را به کندوکاو در اندیشه ها و افکاری که پیرامون روش فقهی در حوزه های علمیه، مدارس بحث فقهی و سایر مراکز علوم دینی در جهان اسلامی مطرح می شود، اختصاص داده است. مثلا شماره هفتم خود را به صورت ویژه نامه ای در باب «فلسفه فقه » منتشر ساخت و آن را به بررسی تلاشهای گسترده ای اختصاص داد که دسته ای از فقها، آگاهان و محققین نخبه، برای شفاف کردن دیدگاهها و تلاشهای روشمندی که در پی باز اندیشی و بازنگری در روش تقلیدی (سنتی) و ارائه نظرگاههای نوین درباره آن پرداخته اند: نظرگاههایی که خواستار افزایش بدیلهای روشمندی است که با ضرورتها مبرم همگامی، همنوایی و همسویی داشته باشد و بکوشد به هجومها و یورشهای برنامه ریزی شده ای که طرح فقهی موجود را نشانه گرفته است پاسخ دهد.

شماره هشتم مجله نیز بررسی مساله «اهداف دین » را به این منظور به عهده گرفت، تا اندیشه فقهی را آزاد کرده و آن را به نیروهایی مجهز نماید که بتواند تکیه گاهی برای عمل استنباط قرار گیرد و آن را از حالت نصی و حرفی خارج ساخته و آن را با «واقع » پیوند دهد. ^(۷) تا اینکه در شماره های نهم و دهم، این موضوع را با گفتگوهایی که به تاثیر از موضوع پدید آمده و به مرجع مهمی در این باب تبدیل شده بودند و آراء گوناگون رویکردهای مختلف و گرایشهای متفاوت اسلامی را در بر می گرفت، تقویت نمود.

دیری نگذشت که در شماره سیزدهم مجله، «بحث فلسفه فقه » دنبال شد تا افکار و اندیشه های نوینی که در این اواخر مورد اهتمام قرار گرفته و آراء و اندیشه های بحث انگیز مربوط به این زمینه را که در آن واحد متصف به جرات و جدیت هستند، دنبال نماید.

کتاب اخیر دکتر طه جابرالعلوانی به نام «مقاصدالشریعه » مجموعه مباحثی است که مؤلف، آنها را به مناسبتهای مختلفی به نگارش در آورده است و در مجموع می کوشد، زمینه بازنگری میراث فقهی و موانع تحول روشمند و مطلوب آن را فراهم آورده و بدیلها و جانشین های علمی ای را ارائه دهد که با نقش یا وظیفه ای که از این علم (اهداف دین) انتظار می رود، همسویی داشته باشد و بر مساله «اهداف » ، به عنوان ابزاری کنشگر و فعال در مباحث فقهی تمرکز و تاکید داشته باشد و نشان دهد که موضعی را اتخاذ می نماید که اهمیت آن در زمینه تعامل همیشگی «شریعت » و «زمانه » ، رو به افزایش باشد.

میراث و ضرورت بازاندیشی (بازنگری) در آن

دکتر علوانی به علل و اسباب گوناگونی اشاره می کند که مانع آن شده که خود اندیشمندان مسلمان به بازنگری و تجدید نظر در میراث فکری اسلامی بپردازند، ایشان حقایق ملموسی را گوشزد می کنند که لازم است مجامع علمی و پژوهشگران، گذار از آنها را در خلال برنامه «تجدید روش » خود در اولویت قرار دهند.

علوانی خاطر نشان می سازد که عده کمی از افراد، ارتباط تنگاتنگ و محکم اوضاع نابسامان کنونی و فرهنگ و میراث گذشته را در می یابند; چرا که دوران استعمار و حالت اضطراری ناشی از آن برای حفظ هویت و برنامه ریزی برای رها شدن از آن حالت، گذشته را به عنوان مهمترین ابزار تشویق و تشجیع برای تغییر اوضاع ناگوار آن زمان به کار گرفت. در نتیجه، این وضعیت چنان اجباری را پدید آورد تا تمام توان اندیشمندان را برای تبرئه گذشته و صلاحیت صحت آن به کار گرفته شود. و دیدگان را به روی نکات قابل عنایت موجود در آن بست; مگر نکاتی اندک و مثبتی که به گونه ای امکان تاویل و تفسیر مثبت آنها، وجود داشت.

آداب احترام بزرگترها (از لحاظ سن و سال و مقام و. . . ، ) از جمله رسوم ریشه دار موجود در فرهنگ ماست. با این حال نوعی از انحراف نیز سایه به سایه مفهوم احترام شده است. به طوری که در نتیجه این اندیشه، چنین جا افتاده که رای و نظر بزرگترها قبول شود و به جز مواردی نادر و اندک، با دید و نظر آنها اظهار مخالفت نشود. در حالی که باید مطلب اساسی، جا افتاده و ریشه دار، امری باشد که رسول اکرم (ص) همواره سعی می کرد مسلمانان را چنان تربیت کند که همواره اظهار نظر کنند و در مورد آراء و نظرات، حرف خود را بزنند. در این باره نیز کافی است در اوامر آن بزرگوار اندیشه کنیم که مردم را به اجتهاد فرمان می داد و می فرمود:

«اگر مجتهد رای و نظر درستی را ارائه نماید دو اجر، و اگر در رای و نظر خود راه را به خطا رفت، یک اجر را دریافت می نماید. »

ایشان بحث عوامل بازماندگی مسلمانان از بازاندیشی در میراث خود را پی می گیرد و می گوید: ما امتی هستیم که در آن مساله «اجماع » ، یک مساله اصیل و ریشه دار است و اصلا آن را از جمله مهمترین دلایل شرعی می داند و با اندیشه چنین کاری، حتی در دایره محدودی به نام «اجماع سکوتی » آشنا است، ولی وقتی که در نتیجه بعد فرهنگی، بازنگریها و اظهار آراء مغایر با رای و نظر حاکم، شکل اختلاف و انشقاق یا تهدید اجماع و وحدت و ایجاد تفرقه میان کلمه امت به شمار می رود، چه کسی جرات بازاندیشی و بازنگری را به خود می دهد؟

از طرف دیگر، دوره های طولانی جنگ و جدال با دیگری، «وحدت رای » را به عنوان ابزاری در دست تصمیم گیرندگان و مسؤولین وحدت امت قرار داد. به طوری که هر گونه بازنگری یا ارائه هر نوع رای مخالف، به نظر آنان بر جدا کردن افراد امت اسلامی و تهدید هویت آن، حمل می شد. هر چند که طرق و راههای شرعی استفاده از ابزار بازنگری و ابراز آراء مخالف یافت می شد، کسی خود را به استفاده از این راه محتاج نمی دید.

دکتر علوانی در ادامه، ضمن ملاحظاتی که درباره میراث دارد و آنجایی که از تاثیر اسرائیلیات سخن می گوید، به نقطه ای به نام «اسرائیلیات معاصر» اشاره می کند، که به تعبیر خود ایشان، فوق العاده مهم و اساسی است. ایشان بر این باورند که «متدلوژی معرفتی معاصر» و به ویژه «علوم اجتماعی و انسانی » ، کاملا تحت تاثیر، نفوذ و تسلط اسرائیلیات معاصر هستند و اساسا بر پایه همین اسرائیلیات بنا شده اند. چنانکه هر گاه جامعه شناسان، دانشمندان علوم انسانی و معرفت شناسان روشن اندیش چشم و عقل خود را به درستی در راه آزمایش و شناخت واقعی آنچه که بدان اشاره شد باز کنند، می بینید که انسان معاصر اعم از مسلمان و غیر مسلمان، در میان دو دریای مواج و متلاطم «جاهلیت » و «اسرائیلیات » زندگی می کند. یکی از آنها مربوط به میراث است و دیدگاه انسان را در مورد خود، اخلاق، تاریخ، خدا، دین، تمدن، و فرهنگ خود به طور کامل شکل داده است. بیشتر گرفتاریهای بزرگ تاریخی، فتنه ها و جنگ ها به این بخش بر می گردد.

دیگری مربوط به دوران جدید است. به طوری که در دوران مدرن همه چیز از جمله دین، تاریخ، تمدن و هستی از هم جدا شد و در دوران پست مدرن خود انسان نیز مورد تجزیه قرار گرفت. با این همه در هر دو حالت، انسان چیزی جز عجز و ناتوانی خود از ترکیب آنچه که آن را تجزیه کرده بود، ندید; چرا که ترکیب به یک روشمندی و نظام مرتبط با هستی، بستگی دارد.

این مساله در سبک و سیاق پیوند علوانی با دیدگاه معرفت شناسی اسلامی