---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کتابشناسی حضرت معصومه (ع) و قم :

۱- شناختنام حضرت فاطمه معصومه (ع)، علی اکبر زمانی نژاد، ۳۶۸ ص.

این کتاب در ۱۴ رساله و مقاله تدوین شده است. نویسنده به قم و فرهنگ تشیع در این شهر مقدس پرداخته، آثار متعددی از عالمان و نویسندگان گردآوری کرده است. شناختنام حضرت معصومه(س) و شهر قم با گردآوری و تألیف مجموعه رساله های خطی، سنگی و چاپی دربار حضرت معصومه و امامزادگان شهر قم، درصدد بازشناسی مقام علمی و معنوی کریم اهل بیت(ع) و سایر امامزادگان و معرفی تاریخ شهر قم است. در این کتاب از دو سفرنامه هم یاد شده است.

۲- سفرنام قم، تصحیح: زهرا اردستانی، ۳۱۲ ص.

کتاب حاضر تألیف غلامحسین ادیب، ملقب به افضل الملک و مشهور به ادیب کرمانی است که علاوه بر برخورداری از اطلاعات تاریخی و جغرافیایی منحصربه فرد، تصویری روشن از اوضاع اجتماعی، سیاسی و فرهنگی قم در آن عصر را نشان می دهد. در این اثر ویژگی عالمان و حوز قم و رابط بین این شهر با پادشاهان صفویه و قاجار نیز تبیین شده است سفرنام قم گزارش سفر محمد تقی رکن الدوله است که در سال ۱۳۰۹ ق برای به دست گرفتن حکومت فارس، از تهران به سمت شیراز حرکت کرد. فرزندانش نیز در این سفر او را همراهی می کردند. افضل الملک، این سفرنامه را از زبان فرزند ارشد وی «اسد الله میرزا» نقل کرده است.

این کتاب به وسیل نویسنده، در سی جزء تنظیم شده است.

۳- حضرت آیت اللّه حاج شیخ عبد الکریم حائری و تحو لات سیاسی، اجتماعی دوران معاصر، ذکر اللّه محمدی، ۱۷۶ ص.

در این کتاب مؤلف سعی کرده است تا به این سؤال پاسخ دهد که آیت اللّه حاج شیخ عبد الکریم حائری در تحو لات سیاسی -اجتماعی ایران چه نقشی داشته است. نویسنده در چهار فصل به اوضاع سیاسی-اجتماعی ایران در زمان مرحوم حائری، زندگینامه، شیو سیاسی- اجتماعی و نقش شاگردان آیت اللّه حائری در تحو لات ایران می پردازد. وی در مقدم این کتاب به شکل زیبایی به معرفی منابع و بررسی اهداف پژوهش پرداخته است.

۴- دانشوران قم، علیرضا هزار، ۴۰۰ ص.

کتاب حاضر تلخیصی است از مجموع نفیس ستارگان حرم(مجلدات ۱-۱۵) که زیر نظر حجت الاسلام مهدی پور تدوین شده است. در این کتاب از زوایای مختلف(زندگی استادان، سوابق مبارزاتی و…) به زندگی ۲۰۴ نفر از عالمان، عارفان و فقی هایی می پردازد که در کنار بارگاه ملکوتی حضرت فاطمه معصومه(س) و شهر قم آرمیده اند و یا این که زادگاه آنان قم بوده است.

۵- تذکر مشایخ قم، غلامعلی عباسی، ۱۹۲ ص.

محقق این کتاب با تکریم و تقدیر از مؤلف و اظهار عشق او به قم و مشایخ آن، به بیان اهداف و نوع نگارش این کتاب در «سرآغاز» پرداخته است. در این کتاب، که به ترتیب الفبایی تنظیم شده است، همراه با توضیحاتی، نام بیش از صد تن از مشایخ، محدثان، عالمان، دانشوران و راویان حدیث شهر قم آمده و نیز فهرست اعلام و اماکن به شکل مفصل بیان شده است.

در پایان کتاب نام صدها نفر از اندیشمندان قمی که در کتب رجالی مختلف نقل شده، ذکر گردیده است.

۶- قم در اندیش امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری(مد ظلله العالی)، اسماعیل محمدی، علی کاظمی، ۱۴۲ ص.

در این کتاب به بیان ویژگی ها و ارزش های والای شهر مقدس قم در اندیش حضرت امام خمینی و حضرت آیت اللّه خامنه ای پرداخته شده و مؤلفان کوشیده اند با تدوین گفته ها و نوشته های آن دو به تبیین جایگاه این شهر بپردازند. این کتاب در دو فصل تدوین شده است و فصل اول چهار بخش دارد: ۱- قم در طراوت اندیش امام خمینی(ره)؛ ۲- قم و حوز علمیه؛ ۳- قم در عصر پهلوی؛ ۴- قم، پس از انقلاب اسلامی. فصل دوم، از منظر مقام معظم رهبری مدظله العالی به این موضوعات می پردازد.

۷- جغرافیای تاریخی قم، ابو الفضل عرب زاده، ۲۷۲ ص.

کتاب جغرافیای تاریخی قم مجموعه ای است که وقایع تاریخ قم از قدیم ترین ایام تا سال ۱۳۴۲ ش را دربردارد. این کتاب تحقیق و تصحیح کتابی است در قطع ۱۷؟۱۴ سانتی متر و با حدود ۲۳۰ صفحه با جلد آبی رنگ و خط شکسته، که متعلق به کتابخان آیت اللّه العظمی گلپایگانی است که نامی از مؤلف در آن یافت نمی شود. این کتاب علاوه بر جغرافیای تاریخی، علت و چگونگی بروز فتنه ها، آشوب ها، محرومیت ها، پیروزی ها و حوادث تاریخی و نیز برخی از زوایای فکری، روحی، سیاسی و اجتماعی مردم قم را تا حدودی بیان می کند.

۸- فهرست نسخ چاپ سنگی آستان مقدس قم، علی صدرایی، ابو الفضل حافظیان، ۵۶۵ ص.

کتابخان آستان مقدس قم، با بیش از نیم قرن قدمت، از کتابخانه های ارزشمند این شهر است که حاوی کتاب های مختلف خطی، سنگی و چاپی است. کتاب های چاپ سنگی و سربی قدیم شامل حدود ۳۵۰۰ نسخه است که در کتاب حاضر معرفی شده اند. در این فهرست کتاب های فارسی، عربی، ترکی، اردو، انگلیسی و فرانسوی به ترتیب الفبا مرتب شده است. اطلاعات کتاب شامل نام کتاب، موضوع کتاب، مؤلف یا مترجم کتاب، نام کاتب نسخه، سال و محل چاپ کتاب، ناشر، مطبعه، قطع و تعداد صفحات و شمار کتاب در مخزن است. در پایان کتاب نیز فهارس مؤلفان، مطبعه ها، اماکن و کاتبان نیز افزوده شده است.

۹- زیور هستی، زهرا اردستانی، حوربه عظیمی، علی خانی، ۲۳۰ ص.

در این کتاب به طور مفصل به شرح قصید امام خمینی(ره) دربار حضرت فاطمه معصومه(س) پرداخته شده است. امام خمینی در این قصیده به مدح حضرت معصومه، ابعاد وجودی و عرفانی آن حضرت و مقایس او با حضرت زهرا(س) می پردازد. مقالات این کتاب به ترتیب عبارت است از: ۱- حضرت معصومه(س) تجلی انسان کامل؛ ۲- سیمای عرفانی حضرت معصومه(س) از دیدگاه امام خمینی(ره)؛ ۳- تجلی نور.

۱۰- تاریخ مسجد جامع قم، رضا آقا بابایی، سید حسن قریشی.

مسجد جامع قم یکی از نمونه آثار نمادین و ماندگاری است که با شاخصه های متعدد، چشم اهل نظر را به خود جلب می کند. این مجموعه، که یکی از مهم ترین یادمان های تاریخی استان قم محسوب می شود، نشانگر قدمت و عظمت شهر قم است. آنچه در کتاب تاریخ مسجد جامع قم آمده است، نگرشی خاص در قالب تاریخی- معماری به این بنای ارزشمند است. در این کتاب با مباحثی چون مسجد در تاریخ اسلام، پیشین تاریخی مسجد جامع، نقش مساجد جامع در شهرهای اسلامی، سابق تاریخی مسجد جامع قم از دیدگاه مورخان، معماری مسجد جامع، مسجد جامع از دیدگاه اهالی محل و… آشنا می شویم.

۱۱- کتاب شناسی قم و کریم اهل بیت(ع)، مهدی رضوی پور، ۴۰۰ ص.

کتاب شناسی قم و کریم اهل بیت(ع) مجموعه اطلاعات نسبتا جامعی است دربار نسخه های خطی، کتاب های چاپی، پایان نامه ها، طرح های پژوهشی و گزارش های رسمی مربوط به قم و آستان حضرت فاطمه معصومه(س) که در چهار بخش و ۱۳ فصل مرتب شده است:

۱- کلیات؛ ۲- امامزادگان؛ ۳- قم؛ ۴- پایان نامه ها، طرح های پژوهشی و گزارشات مربوط به قم. هدف از گردآوری و تدوین و تألیف این مجموعه چنین ذکر شده است: ۱- سهولت دسترسی محققان گرامی به منابع و مآخذ و صرفه جویی در وقت گرانبهایشان؛ ۲- جلوگیری از انجام کارهای هم عرض و ممانعت از هدر رفتن نیروی پژوهشی؛ ۳- اطلاع رسانی بهینه به پژوهشگران.

۱۲- مشک فشان، مهدی محمد بیگی، ۱۳۶ ص.

اثر حاضر مجموعه ای از اشعار عالمان، مجتهدان و فرزانگان ارادتمند به اهل بیت عصمت و طهارت(ع)، به ویژه حضرت فاطمه معصومه(س) است، که نکته های بدیع علم و دانش را با هنر زیبای شعر آمیخته اند. قصیده ها و اشعار مراجع معظم تقلید و سجاده نشینان فقاهت و عبادت در وصف کریم اهل بیت، ویژگی اصلی این کتاب است. کتاب در دو بخش اشعار فارسی و اشعار عربی به زیور طبع آراسته شده است.

۱۳- قم حرم اهل البیت(ع) و مهد ثقافتهم، محمد علی انصاری، ۱۴۴ ص.

این کتاب به زبان عربی و در دو فصل تألیف شده است: در فصل اول به اختصار به تاریخ شهر قم و در فصل دوم به زندگی حضرت فاطمه معصومه(س) پرداخته شده است. در صفحات پایانی اثر نیز تصاویر زیبایی از اماکن مقدس شهر قم آمده است.

۱۴- ستایشگران کوثر قم، منوچهر حقگو، ۲۳۲ ص.

این کتاب حاوی اشعار وزین و زیبایی در مدح و منقبت حضرت فاطمه معصومه(س) است. اشعار شاعرانی چون فصیح الملک، فتحعلی خان صبا و مرحوم اشراقی، شاعران معاصر چون خوشدل تهرانی و نیز شاعران جوان زینت بخش این مجموعه است.

۱۵- حاکمان قم، سید محمد دلال موسوی، مرتضی بهرامی خشنودی، ۱۷۰ ص.

شناخت فرهنگ تشیع در قم، بدون شناخت حاکمان و زمامداران قم در طول تاریخ تحو لات این شهر، میسر نیست. این کتاب نگاهی دارد به «حاکمان قم» که چه کسانی بوده و چگونه حکم رانده اند؟ این اثر به طور کامل به زمامداران قم از قرن اول هجری تا دور معاصر پرداخته است و در بخشی دیگر به مسؤو لان، فرمانداران و استانداران قم در بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی ایران می پردازد.

۱۶- فلسف بست و بست نشینی، غلامعلی عباسی، ۳۱۱ ص.

این کتاب، علاوه بر سابق بست نشینی و نوع نگاه مسلمانان در طول تاریخ به مکان های مقدس، و نیز جایگاه ویژه حرم اهل بیت(ع) در تحو لات سیاسی- اجتماعی دوران معاصر ایران، از منظر فقهی نیز به مسأل بست نشینی پرداخته، اقوال فقیهان و ادل فقهی آن رابررسی کرده است. مؤلف در این کتاب شرح نخستین بست نشینی در تاریخ اسلام پرداخته و سیری گذرا دارد به تاریخ این واقعه از گذشته تاکنون. در ادامه، بست نشینی در حرم حضرت فاطمه معصومه(س) مطرح شده است.

۱۷- پرتوی از روی دوست، اسماعیل کرمانشاهی، ۱۲۲ ص.

کتاب شامل عنایات و کرامات حضرت فاطمه معصومه(س) به عالمان دین است که دربار آنها صادر شده و یا در کلام آنان آمده است. این کتاب مجموعه ای مستند همراه با محتوایی معنوی است که کرامات حضرت فاطمه معصومه(س) را از روزگاران قدیم تا زمان معاصر نقل می کند؛ کراماتی که در سای کمال این بزرگوار صادر شده است و این نوید را دارد که هریک از ما نیز می توانیم در پرتو کرامات کریم اهل بیت راه صد ساله را یک شبه بپیماییم.

۱۸- چشم اندازی به مکتب فلسفی قم، محمد رضا ایزدپور، مهدی منفرد، حوریه عظیمی، ۲۴۴ ص.

عقل گرایی از مشخصات بارز مکتب اهل بیت(ع) و مکتب فلسفی قم است. اگرچه این شهر مقدس دارای سابق ارزشمندی است، اما در قرن یازده و با ورود صدر المتألهین به این شهر، نقط عطفی در حکمت اسلامی پدید آمد. این کتاب در سه بخش و با سه مقال مجزا با عناوین ذیل به زیور طبع آراسته شده است:

۱- مکتب فلسفی قم؛ ۲- فیلسوفان بعد از ملا صدرا در قم؛ ۳- تاریخ حکمت در شهر قم.

۱۹- قم و مرجعیت، علی کرجی، ۲۶۴ ص.

مراجع عالیقدر قم، در طول تاریخ بر اساس رسالت الهی خویش، تکلیف دینی خود را به طور شایسته انجام داده اند و در بخش های علمی، سیاسی، مذهبی و اجتماعی نقش آفرینی کرده اند. این اثر با ذکر بخشی از این فعالیت ها، درصدد تجلیل از مجاهدت های بی دریغ آنان و بهره مندی هرچه بیشتر از سیر علمی و عملی آنان در این عرصه هاست. این مجموعه در سه فصل مرجعیت و حضرت معصومه(ع)، مرجعیت و حوز علمیه، و مرجعیت و حرکت های ظلم ستیز است.

۲۰- همگام با زائران عارف، علی اشرف عبدی، ۴۶۴ ص.

بزرگان حوز علمی قم، سخنان و خاطرات شنیدنی فراوانی دربار حریم ملکوتی بارگاه حضرت فاطمه معصومه(س) دارند. ازاین رو، در این کتاب با مصاحبه با مراجع معظم تقلید و بزرگان حوزه، نکاتی ژرف، دقیق و شنیدنی در مورد قم و جایگاه حضرت فاطمه معصومه(س) بیان شده است. در این مجموعه ۵ سخنرانی، ۲۰ مصاحبه و یک ضمیمه آمده است که مجموعه ای خواندنی را تشکیل می دهد. مصاحبه با حضرات آیات مکارم شیرازی، فاضل لنکرانی، لطف اللّه صافی گلپایگانی، جعفر سبحانی و دیگر عالمان در این کتاب دیده می شود. در پایان کتاب، مجموعه ای زیبا از عکس های مصاحبه شوندگان دیده می شود.

۲۱- قم از نگاه بیگانگان، محمد جواد صاحبی، ۲۷۲ ص.

غالب آثاری که در حوز تمدن و فرهنگ شیعی و در ارتباط با شهر مقدس قم نگاشته شده است، نگاهی درونی بوده است، اما این اثر نگاهی بیرونی دارد و با زبان ناظر به قم نگریسته است. این مجموعه مروری است بر اظهارات و اعترافات گروهی از مسافران که به همت مترجمان ایرانی به فارسی برگردانده شده است. کتاب دارای این عناوین است: در دوران آق قوینلوها، قم در دوران صفویه، قم در دوران قاجاریه، قم در دوران مشروطه، قم در دوران پهلوی و قم در دوران معاصر است.

۲۲- قم در عصر حضور ائمه و غیبت صغرا، غلامعلی عباسی، ۲۹۶ ص.

در این اثر نویسنده به بررسی فرهنگ تشیع در قم در قرن های دوم و سوم هجری پرداخته، با تحلیل تاریخی خود از زاویه های بدیعی دربار قم بحث کرده است.

این مجموعه در سه بخش نگارش یافته است: ۱- قم در قرن اول و دوم هجری: «قم در آیین تاریخ»؛ ۲- سیمای فرهنگی -مذهبی شهر مقدس قم در قرن سوم و چهارم؛ ۳- افتخارات و اکتسابات. برخی عناوینی که در بخش های سه گان مورد بررسی قرار گرفته، عبارت است از: هجرت اشعریان به قم؛ تأسیس حوز علمی قم؛ رابط قم و قمی ها با ائمه علیهم السلام؛ عنایات ائمه علیهم السلام با مردم قم، و….

۲۳- مقاله شناسی قم و حضرت معصومه(ع)، مهدی رضوانی پور، ۳۱۸ ص.

کتاب با هدف اطلاع رسانی به نویسندگان و محققان تألیف شده است و مقالات با اشار کوتاهی به محتوای آنها همراه با مأخذ معرّفی شده اند. این کتاب به معرفی و مقالاتی می پردازد که تا پایان سال ۱۳۸۱ ش در زمین قم و آستان حضرت معصومه(س) نگارش یافته، در نشریات محلی، استانی و کشوری منتشر شده است. کتاب حاضر در ده فصل و یک ضمیمه، به این ترتیب است:

۱- اسناد و مدارک مربوط به قم؛ ۲- معرفی کتاب ها و کتاب شناسی مربوط به قم؛ ۳- حضرت معصومه(س) و آستان مقدس قم؛ ۴- مقابر، مساجد و امامزادگان قم؛ ۵- تاریخ قم؛ ۶- قم و انقلاب اس