فایل پاورپوینت کامل سلام و تحیت در قرآن

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل سلام و تحیت در قرآن :

سلام در لغت به معانی گوناگون آمده است، یکی از آنها معنای تحیت است و در آیه شریفه آمده است: (وَ السَّلامُ عَلی مَنِ اتَّبَعَ الْهُدی )^[۱] و یکی از اسماء الله سلام است زیرا سالم از هرگونه نقص و عیب و فناست^[۲] و به معنای درود گفتن و هنیت به زبان آوردن هم می باشد.^[۳]

تحیت و درود از اموری نیستند که بعد از ظهور اسلام حادث شده باشد، بلکه مصادیق مختلف آن در میان اقوام و ملل پیش از اسلام نیز سابقه دارد؛ در آیات مختلف قرآن کریم تعبیراتی وجود دارد که نشانگر وجود این سنت در ملل گذشته دارد، از جمله آنها: (ولَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِیمَ بِالْبُشْرَی قَالُوا سَلامًا)^[۴] و (وَ السَّلامُ عَلَی یوْمَ وُلِدْتُ وَ یوْمَ أَمُوتُ وَ یوْمَ أُبْعَثُ حَیا)^[۵]

این دو آیه نشانگر آن است که در زمان حضرت ابراهیم و حضرت عیسی(ع) تحیت و سلام وجود داشته است. در زمان عرب جاهلی نیز نوعی از تحیت رواج داشته است که حکایت ذیل بیان گر آن است:

«روزی یکی از اعراب جاهلی جهت شنیدن آیات قرآن کریم به حضور پیامبر اکرم(ص) رسید و در ابتدای سخن برای تحیت چنین گفت: انعم صباحا که حضرت در جواب فرمود: خدای من تحیت بهتر از این فرستاده و آن این است که بگوییم سلام علیکم.^[۶]

و همچنین تاریخ؛ رسوم و آداب مختلفی از ملل پیشین نقل کرده است. شارع مقدس اسلام در بسیاری از موارد عادات پسندیده مرسوم در میان امت های پیش از خود را امضاء نموده است که نمونه هایی از آن مانند حج و.. .را در مورد پذیرش قرار داده است و سپس برخی اصلاحات و تغییرات در آن سنن و آداب انجام داده است و مواردی که کاستی هایی در آنها وجود داشته است را جبران نموده است. سنت پسندیده سلام و تحیت هنگام دیدار، ورود به خانه و آغاز به تکلم نیز از مواردی است که شارع آن را تایید نموده و دستورات خاصی نیز برای آن وضع نموده است.

کیفیت سلام و تحیت در اسلام

در آیین مقدس تاکید زیادی به روی برخورد صحیح و حسن شده است و یک نوع تحیت خاص که همان استفاده از کلمه سلام است، مورد تاکید و سفارش قرار گرفته است. در میان جوامع مختلف از الفاظ یا رفتارهای مختلفی برای این منظور استفاده می شود اما شارع مقدس کلمه سلام را به عنوان تنها کلمه ای که احکام خاصی را به دنبال خود دارد، قرار داده است. گویا بدین وسیله قصد داشته است که مسلمانان در برخوردهای خود نیز دارای وحدت و نشانه باشند تا از غیر مسلمانان شناخته شوند. و لذا اگر به لفظی غیر از سلام برای تحیت استفاده شود، مثلا گفته شود: «صبحک الله بالخیر» یا «مساک الله بالخیر»؛ جواب آن واجب نیست، و فقط در صورتی واجب است که به لفظ سلام باشد.[۷]

و همچنین فقهاء سلام را در نماز واجب می دانند، اما در هرگونه تحیتی غیر از سلام را واجب ندانسته، بلکه آن را مبطل نماز می شمرند.^[۸]

در روایتی چنین می خوانیم: لما اسجد الله عزوجل الملائکه لآدم و ابی ابلیس ان یسجد فقال له ربه عزوجل (فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّک رَجِیمٌ وَ إِنَّ عَلَیک لَعْنَتِی إِلی یوْمِ الدِّین) ثم قال عزوجل لآدم: انطلق الی هؤلاء الملا من الملائکه فقل السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. فسلم علیهم فقالوا و علیک السلام و رحمه الله و برکاته فلما رجع الی ربه تبارک و تعالی هذه تحیتک و تحیه ذریتک من بعدک».

«هنگامی که خداوند متعال فرمان سجده آدم را به ملائکه صادر کرد و شیطان از سجده سرپیچی کرد، خداوند متعال به شیطان دستور خروج داده او را طرد نمود و فرمود: همانا لعنت من تا روز قیامت بر تو باد پس خطاب به آدم(ع) فرمود: به سوی گروه ملائکه برو و برآن بگو: سلام علیکم و رحمه الله و برکاته، سپس آدم بر آنها سلام کرد و ملائکه در جواب گفتند: سلام و رحمت خدا بر تو باد، سپس هنگامی که آدم به سوی پروردگار خود مراجعه کرد، خداوند فرمود این تحیت تو و فرزندانت بعد از این می باشد»^[۹]

اهمیت سلام نمودن در قرآن و سنت

کلمه سلام بیش از ۴۰(چهل) بار در قرآن کریم بکار رفته است؛ گاهی خداوند خود، بر بندگان برگزیده اش یعنی انبیاء: سلام می فرستد(وَ سَلامٌ عَلَی الْمُرْسَلین).^[۱۰] و (قیلَ یا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَ بَرَکاتٍ عَلَیک)^[۱۱] و (سَلامٌ عَلی مُوسی وَ هارُون)^[۱۲] فرشتگان نیز هنگام دخول اهل بهشت آنها را با سلام و تحیت داخل می نمایند (ادْخُلُوها بِسَلامٍ ذلِک یوْمُ الْخُلُود).^[۱۳] و (إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَعُیونٍ ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنین). ^[۱۴]

همچنین تحیت اهل بهشت نیز سلام است و شکر الهی (دَعْواهُمْ فیها سُبْحانَک اللَّهُمَّ وَ تَحِیتُهُمْ فیها سَلامٌ وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ). ^[۱۵]

همچنین یکی از نام های بهشت نیز دارالسلام است (وَاللَّهُ یدْعُو إِلَی دَارِ السَّلامِ). ^[۱۶]

علاوه بر آیات قرآنی فراوانی که در مورد تحیت و سلام وجود دارد، در سنت شریف نیز احادیث زیادی وارد شده است که به پاره ای از آنها اشاره می شود:

عن النبی(ص) «یا انس سلم علی من لقیت یزید الله فی حسناتک و سلم فی بیتک یزید الله فی برکتک»«ای انس -نام خدمتکار رسول خدا(ص)- سلام کن بر هر کسی که ملاقات می کنی و خدا بر حسنات تو می افزاید و سلام کن در خانه ات و خداوند بر برکاتت می افزاید»^[۱۷]

و از امام صادق(ع) روایت شده است: اولی الناس بالله و رسوله من بدا بالسلام».«نزدیکترین و مقرب ترین مردم به خدا و رسولش کسی است که ابتداء به سلام نماید»^[۱۸]

در روایتی دیگر چنین می خوانیم: «من لقی عشره من المسلمین فسلم علیهم، کتب الله له عتق رقبه» «هرکس ده نفر از مسلمانان را ملاقات کند و بر آنها سلام کند، خداوند ثواب آزاد کردن بنده ای را به او عطا می کند»^[۱۹]

از دلایل اهمیت سلام کردن، جواز رد سلام در نماز، بلکه با شرائطی وجوب آن است؛ تکلم نمودن در نماز و لو این که کلام دو حرف باشد موجب ابطال نماز است و لیکن در مورد جواب سلام استثناء شده است. مرحوم صاحب عروه وجوب رد سلام در نماز را لازم می دانند و آن را از واجبات کفایی می شمرند. ^[۲۰]

فلسفه سلام کردن

شیعه معتقد است که احکام اسلام از روی مصالح و مفاسد جعل گردیده است، لذا امری که واجب یا مستحب در اسلام است، دارای مصلحت ذاتی است. رسیدن به علت و فلسفه احکام اسلام به طور کامل میسر نیست مگر این که از ناحیه خود شارع به آن تصریح شده باشد، لکن برخی از مصالح و مفاسد را فی الجمله عقول انسانها می فهمد. سلام نیز از این قاعده مستثنی نیست لذا به پاره ای از آنها اشاره می شود.

دین اسلام یک دین اجتماعی است، ضمن این که دستورهای فردی زیادی نیز قرار داده است؛ نماز جماعت، حج، زکات، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر و… دستورهای اجتماعی اسلام هستند.

این گونه جعل قوانین توسط شارع در قبال اجتماع نشان دهنده اهمیت او به اجتماع و جهت تشویق توده مردم به حضور در جامعه اسلامی است. سلام کردن و برخورد خوب یکی از درهای مهم در برقراری روابط اجتماعی سالم است که این همه مورد تاکید دین مبین اسلام است. این کلمه (سلام) که در آن معنی و مفهوم سلامتی و ایمنی نهفته، به مخاطب اطمینان می