پاورپوینت فایل | مرجع دانلود فایل
توضیحات
فرصتی طلایی: دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه همراه با هدیه ویژه پاورپوینت!
یک پیشنهاد بینظیر که کار شما را آسانتر میکند!
اگر به دنبال یک فایل جامع، علمی و کاملاً استاندارد هستید، اکنون زمان آن رسیده است که فایل فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه را دریافت کنید. فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه با دقت بالا تهیه شده و تمامی اطلاعات موردنیاز شما را در بر دارد. علاوه بر این، یک پاورپوینت حرفهای و باکیفیت نیز بهعنوان هدیه ویژه در اختیار شما قرار خواهد گرفت!
چرا باید فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه را تهیه کنید؟
فایل فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است
شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.
لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه :
Normal
۰
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
مقدمه
سخن از «دین » و «توسعه » و رابطه بین این دو از سلسله موضوعات مهم و
قابل توجهی است که محافل علمی و مراکز پژوهشی بسیاری را به انحای مختلف به خود
مشغول کرده و اذهان اندیشمندان متعددی را در حوزه های گوناگون به تفکر در این
موضوع واداشته است. اندیشمندان و پژوهشگران در ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی،
فرهنگی و در سطوح خرد و کلان به دلیل حساسیت موضوع، این مساله را مورد دقت و
موشکافی قرار داده اند
.
بحث درباره دین اگرچه مدت مدیدی است که جریان دارد – چرا که دین از
فرهنگ جوامع انسانی در ادوار گوناگون تلقی شده – اما ریشه بحث از رابطه بین دین و
توسعه به زمانی باز می گردد که پدیده جدیدی به نام «انقلاب صنعتی » به وقوع پیوست.
این پدیده که خاستگاه اصلی و اولی آن غرب بود، آن چنان به سرعت به جلو رفت که در
اندک زمانی، جوامع را به دو دسته عمده سنتی و صنعتی تبدیل نمود و زمینه ساز مباحث
جدید و متناسب با وضع موجود گردید
.
کنش و واکنش هایی که از سوی دین داران و متصدیان کلیسا به طور عمده، در
مورد این پدیده جدید به وجود آمد، همچنین مطالعاتی که در فرهنگ جامعه و از جمله
«دین » صورت گرفته بود، موجب گردید که موضع گیری های مختلفی در این باره اتخاذ شود
که برخی در دفاع از وضع موجود و برخی دیگر علیه آن شکل گرفت که خود زمینه مطالعات گوناگونی
را در رابطه با بحث از نسبت بین دین و توسعه موجب شد تا به دلیل پیچیدگی و ذو
ابعاد بودن مساله، از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد. از عمده مباحث در این
زمینه، مطالعه و بررسی در رابطه با عوامل مؤثر یا مانع، اعم از عوامل مادی و معنوی
در زمینه توسعه بوده که از جمله در زمینه عوامل فرهنگی توسعه بحث از نسبت عرفی شدن
با توسعه مطرح گردید; مفهومی که ارتباط زیادی با دین – به عنوان عامل یا مانع
توسعه – داشت
.
«
عرفی شدن » به عنوان یک بحث مربوط به حوزه دین و
جامعه، از این جا ناشی می شد که به چه میزان دین در جامعه حضور دارد و چه قدر از
جامعه فاصله گرفته و با این توجه، چه مقدار وجود آن توانسته است به جامعه تعالی
ببخشد یا به عکس، مانعی برای توسعه تلقی شود. لذا در عواملی که برای توسعه در برخی
دیدگاه ها و نظریات مربوط به توسعه در غرب و پس از آن در برخی جوامع غیر غربی مطرح
شد، به عنوان یکی از عوامل مهم و کلیدی توسعه کنونی غرب به مسئله «عرفی شدن » توجه
خاصی صورت گرفت. از این منظر، «جامعه توسعه یافته » جامعه ای است که عرفی شدن را پذیرفته
و جوامعی که توسعه نیافته اند در صورتی توسعه می یابند که همچون غرب، تن به فرایند
عرفی شدن بدهند
.
از سوی دیگر، بعضی چنین مطرح کردند که اگرچه عرفی شدن عامل لازم و کافی
در توسعه یافتگی نیست، اما جامعه ای که توسعه یافت، عرفی نیز خواهد شد. در واقع با
این دو تلقی نوعی ملازمه قطعی بین توسعه و عرفی شدن را مدعی شدند که توسعه یا
نتیجه قطعی عرفی شدن جامعه است و یا لزوما عرفی شدن را به دنبال دارد که در هر
صورت، جامعه توسعه یافته، جامعه ای است عرفی شده
.
چنین برداشت و نگرشی نسبت به دین موجب شد که حتی حکومت جوامعی که نوعی
خوش بینی نسبت به دین داشتند و نقش فعالی برای آن معتقد بودند، به این باور برسند
که برای رشد و توسعه جامعه، باید به گونه ای جامعه را عرفی کرد و نهادهایی را که
احیانا تحت نظارت دین است از نظارت آن خارج و تمام امور زندگی افراد در جامعه را
با عقل بشری پی ریزی کرد. چرا که در قالب جامعه دینی و حضور فعال دین توسعه دست
نیافتنی است
.
به نظر می رسد که برای چنین نسبت و ملازمه ای بین توسعه و عرفی شدن به
صورت یک رابطه ضروری، با توجه به تعاریف عرفی شدن و توسعه دلایل و شواهد متعددی
وجود دارد که هم نبود ضرورت را اثبات می کند و هم اختصاص چنین رابطه ای، را به غرب
که صرفا از یک دوره خاص تاریخی برداشت شده است. مقاله حاضر در صدد اثبات عدم رابطه
ضروری بین عرفی شدن و توسعه است. که ضمن مروری اجمالی بر دو مفهوم «عرفی شدن » و
«توسعه »، به نسبت بین این دو در دیدگاه های توسعه و سپس نقد آن پرداخته شده است
:
مفهوم «عرفی شدن
»
واژه «سکولاریزاسیون » یا «عرفی شدن » برای نخستین بار، در جریان صلح
«وست فالیا
»
(۱)
در سال ۱۶۴۸، در زبان های اروپایی به کار گرفته
شد. در این رخداد، حاکمیت بر مناطقی که قبلا تحت سلطه روحانیان مسیحی بود به
دست حاکمان غیر وابسته به روحانیت مسیحی سپرده شد. پیش از این، واژه «سکولاریزم »
متداول بود و مفهوم آن عمدتا تفکیک میان امور مقدس و ماورای طبیعی از مقوله های
دنیوی و روز مره بوده که در نهایت، برتری مفاهیم دسته اول را نیز القا می کرد
.
علاوه بر این، از روزگاران کهن، ارباب کلیسا و روحانیان مسیحی به دو
دسته تقسیم شده بودند: گروهی که تنها در محدوده نظام دینی انجام وظیفه می کردند و
آنان را «کشیشان دینی » می نامیدند و گروهی دیگر که دامنه خدمات آن ها وسیع تر بود
و به امور اجتماعی مردم نیز رسیدگی می کردند و به آن ها عنوان «کشیشان دنیوی »
داده بودند. مدتی بعد این اصطلاح برای درخواست معافیت کشیشان از تعهدات و
پیمان هایی که با کلیسا داشتند نیز به کار گرفته شد
. (۲)
در این مفهوم کلیدی، که به نظر رابرت کیپرینی از حدود سی سال پیش در
جامعه شناسی نمایان شد و در آن توسعه یافت، به طور کلی، همه تحولاتی را که در
آن ها به نوعی، قدرت اداره امور اجتماعی و اختیار به کارگیری منابع طبیعی و انسانی
از اولیای امور دینی سلب شده است و همچنین جریان هایی را که طی آن، شیوه های تجربی
و اهداف دنیوی جایگزین شعایر و نمادهای فوق طبیعی و آخرتی گردیده «عرفی شدن »
نامیدند
.
(۳)
«
رابرتسون » عرفی شدن را این گونه تعریف می کند:
«عرفی شدن فرایندی است که طی آن مذهب تاثیرش در جامعه کاسته می شود و به عنوان یک
نهاد و مؤسسه اجتماعی به حاشیه می رود
.» (۴)
پیتر برگر عرفی شدن را به عنوان «جریانی که از طریق آن، بخش هایی از
جامعه و فرهنگ از اقتدار نهادهای دینی خارج می شوند» تعریف می کند. بنابراین
تعریف، عرفی شدن جامعه در کنار جنبه نهادی، شامل یک جنبه فرهنگی نیز می شود و
دارای خصایصی است; از جمله: رهایی یک عده بازنمایی های جمعی از هر مرجع دینی، ساخت
و تشکیل دانسته هایی که از دین مستقل می باشند، و همچنین ایجاد استقلال و خودرایی
در وجدان و رفتار فردی نسبت به تجویزات و مقررات دینی
. (۵)
برایان ویلسون، که خود یکی از برجسته ترین نظریه پردازان عرفی شدن در
جامعه شناسی است، «عرفی شدن » را عبارت می داند از: «جریانی که طی آن، نهادها،
فعالیت ها و اندیشه دینی اهمیت اجتماعی خود را از دست می دهند
.» (۶)
از نظر ویلسون، در جامعه سکولار یا عرفی شده، دین به صورت حاشیه ای و
نسبتا ضعیف باقی خواهد ماند. بنابراین، عرفی شدن به معنای زوال اجتناب ناپذیر دین
نمی باشد و حتی بدین معنا هم نیست که همه انسان ها یک وجدان و آگاهی سکولار شده
دارند و دیگر هیچ علاقه ای به دین ندارند
. (۷)
که به نظر می رسد بنابر این تعریف «عرفی شدن » در سه سطح صورت می گیرد
:
در سطح ۱: فکر و اندیشه; در سطح ۲: فعالیت های دینی; در سطح ۳: نهادهای
دینی
.
بنابراین، در یک جمع بندی می توان عرفی شدن را در قالب شاخص های زیر به
صورت عملیاتی تعریف کرد
:
۱-
جایگزینی تدریجی آگاهی و معرفت دینی با معارف
تجربی و عقلانی ابزارانگارانه
;
۲-
گذر از اقتدار دینی بسوی اقتدار مدنی در
عرصه های مختلف
;
۳-
شکل گیری نهادهای دنیوی در حوزه هایی که قبلا
دین متکفل آن بوده است
;
۴-
کنار رفتن ایده داوری دین در امور مختلف
;
۵-
کنار رفتن نقش مشروعیت بخش دین به امور و
فعالیت های اجتماعی – سیاسی و در مقابل، توجه به این امور از جهت علمی
;
۶-
تفکیک ساختاری که طی آن نهادهای دینی و
اجتماعی از یکدیگر متمایز می شوند
.
مفهوم «توسعه
»
تا دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، آنچه از مفهوم «توسعه » فهمیده می شد بیش تر
چیزی مساوی با رشد اقتصادی همراه با ارائه برخی عددها و آمارها در نگاه صاحب نظران
بود که حکایت از بالا بودن تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه داشت
.
بدین روی،
توسعه پدیده ای صرفا اقتصادی تلقی می شد و اغلب چنین فرض می کردند که رشد اقتصادی
برابری اقتصادی بیش تری را به ارمغان می آورد و این برابری موجب نابودی فقر خواهد
شد. بر این اساس، همان گونه که تودارو یادآور می شود، اقتصاددانان همه کشورها سر
تعظیم بر آستانه رشد فرود آورده، پیشرفت اقتصادی را قبله خود ساخته، در پایان هر
سال آمارهای گوناگونی جمع آوری می کنند تا رشد نسبی تولید ملی را اندازه گیری
نمایند
; (۸)
رشدی که معنای گسترش نظام اقتصادی در زمینه های
گوناگون بدون تغییر در زیربنای آن است و به طور عمده، ناظر به افزایش کمی و مداوم
در تولید یا درآمد ملی سرانه کشور از طریق ارتباط با افزایش در نیروی کار، مصرف،
سرمایه و حجم تجارت می باشد
. (۹)
بر این اساس، همواره این
امکان وجود دارد که اقتصاد رشد کند، ولی به دلایل متعددی همچون فقر، بی کاری و
نابرابری اجتماعی; توسعه حاصل نشود. از این رو با ورود به دهه ۱۹۷۰ و توجه
دانشمندان دیگر علوم اجتماعی از جمله جامعه شناسان به مساله توسعه، این مفهوم به
تدریج، از حالت کمی به کیفی تغییر شکل داد و موضوع جدی مطالعه جامعه شناسان قرار
گرفت و خود زمینه نظرات و آراء مختلف در مورد توسعه در ابعاد گوناگون را فراهم
ساخت
. (۱۰)
مایکل تودارو توسعه را به جریانی چند بعدی تعریف می کند که مستلزم
تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی، طرز تلقی عامه مردم و نهادهای ملی و نیز تسریع رشد
اقتصادی، کاهش نابرابری و ریشه کن کردن فقر مطلق و یا ارتقای مستمر یک جامعه به
سوی زندگی بهتر و انسانی تر است
. (۱۱)
میردال توسعه را عبارت از «حرکت یک سیستم یکدست اجتماعی به سمت جلو
می داند که در آن، نه تنها روش تولید، توزیع محصولات و حجم تولید مد نظر است، بلکه
تغییرات در سطح زندگی، نهادهای اجتماعی، وجهه نظرها و سیاست ها نیز مورد توجه است
.» (۱۲)
با تامل در این دو تعریف، روشن می شود که توسعه در اصل، بیانگر این
نکته است که مجموع نظام اجتماعی هماهنگ با نیازهای متنوع اساسی و خواسته های افراد
و گروه های اجتماعی در داخل نظام، از حالت نامطلوب گذشته خارج شده و به سوی وضع یا
حالتی از زندگی، که از نظر مادی و معنوی بهتر است، سوق داده می شود
.
دیوید لوهمان از صاحب نظران مشهور دیدگاه «مدرنیسم »، معتقد است: توسعه
جریانی است که علاوه بر بهبود در میزان تولید و در آمد ملی، در خود، تجدید سازمان
و سمت گیری متفاوت کل نظام اقتصادی – اجتماعی، دگرگونی اساسی در ساخت های نهادی،
سیاسی، ایستارها و وجه نظری های عمومی را شامل می شود و حتی در مواردی، عادات و
رسوم و عقاید مردم را نیز در برمی گیرد
. (۱۳)
در دیدگاه نیگفیلد، فرایند عمومی، که در این زمینه وجود دارد، این است
که توسعه را بر حسب پیشرفت به سوی اهداف رفاهی نظیر تقلیل فقر، بی کاری و کاهش
نابرابری تعریف کنیم
.
(۱۴)
به اعتقاد گی روشه، توسعه تحت عنوان «کلیه کنش هایی که به منظور سوق
دادن جامعه به سوی تحقق مجموعه ای انتظام یافته از شرایط زندگی جمعی و فردی که در
رابطه با بعضی ارزش ها مطلوب تشخیص داده شده است » انجام می گیرد
. (۱۵)
عظیمی معتقد است توسعه عبارت است از حرکت جامعه از یک مرحله تاریخی و
توفیق آن به ورود همه جانبه به مرحله ای دیگر از تاریخ که حکایت از مرگ تدریجی
نظام کهن و تولد و رشد تدریجی و نظامی تازه از زندگی دارد
. (۱۶)
بنابراین، می توان موارد ذیل را به عنوان ویژگی های مفهوم توسعه به
عنوان نوعی تغییر اجتماعی برشمرد
:
۱-
توسعه جریانی پویاست، نه ایستا
;
۲-
رشد مداوم در آن لحاظ شده است
;
۳-
توسعه دارای جوانب اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و
فرهنگی است
;
۴-
توسعه، هدفدار و محور آن انسان است که در آن
نوعی کمال برای او در نظر گرفته شده است
;
۵-
هدف توسعه صرفا دست یابی به مادیات بیش تر
نیست، بلکه به بعد معنوی نیز ناظر است
.
۶-
سخن از توسعه – به طور عمده – قضاوتی ارزشی
است که با ارزش های معینی ارتباط دارد و باتوجه به ارزش های هر جامعه، تعریف توسعه
نیز متفاوت خواهد شد
.
۷-
توسعه یافتگی مرحله ای است و مرحله جدید حکایت
از وضعیتی مطلوب نسبت به وضعیت قبلی دارد، به گونه ای که هر زمان تغییر آغاز گردد
از شکل نازل آن تا گونه عالی آن را شامل می شود. بنابراین، برای توسعه نمی توان حد
مشخصی قایل شد
;
۸-
تعاریف توسعه، هم درباره جوامع در حال توسعه
صادق است و هم توسعه یافته. بر این اساس، جامعه توسعه یافته به معنای آن که به
آخرین مرحله توسعه رسیده باشد، وجود ندارد
. (۱۷)
دو تلقی در ارتباط
با نسبت عرفی شدن و توسعه
تامل در نگرش ها و تعاریف توسعه در قلمرو فرهنگی، حکایت از این واقعیت
دارد که ارتباط عمیقی بین «توسعه » و
«
عوامل فرهنگی » وجود دارد و به نظر
می رسد تنها وجود یک سلسله عوامل اقتصادی از قبیل سرمایه، نیروی کار و عوامل ساختی،
همچون تفکیک نقش ها و عوامل روانی همچون انگیزه نوسازی، صرفا نمی تواند جامعه ای
توسعه یافته را شکل دهد، مگر آن که حاصل تجدید نظر در اصل مساله توسعه و عوامل
مؤثر بر آن، باشد; زیرا پس از جنگ جهانی دوم، در زمینه توسعه، که بیش تر جنبه
اقتصادی آن مطرح بود، بر عوامل خاص اقتصادی توجه افراطی شده بود. اما در دهه هفتاد،
تمام این نظرات نقد شد و این نتیجه حاصل گردید که پیدایش توسعه با تکیه بر عوامل
فیزیکی به دست نمی آید و اگر توسعه در کشور عملا موفق نبوده به دلیل موانع متعددی
است که همه آن ها دست کم، جنبه اقتصادی نداشته اند
.
البته عوامل اقتصادی
مهم اند، ولی موفقیت آن ها در گرو سایر متغیرات غیر اقتصادی و از جمله متغیرهای
فرهنگی نیز می باشد
.
(۱۸)
در دیدگاه های توسعه، گاهی از عرفی شدن به عنوان عامل فرهنگی توسعه و
گاهی به عنوان پدیده ای فرهنگی که معلول توسعه است، یاد شده که در مورد اول، این
عامل گاهی به عنوان یک عامل زیربنایی و گاهی نیز در کنار سایر عوامل به عنوان شرط
لازم تحقق توسعه، شمرده شده است. در مورد دوم نیز عرفی شدن به عنوان یک پدیده
فرهنگی، نتیجه قهری توسعه است
.
خاستگاه نظری بحث
از آن جا که بحث در این موضوع از یک جهت، یک بحث جامعه شناسانه است،
بنابراین، ریشه های آن را نیز باید در سنت های جامعه شناختی، که معرف آن افرادی
همچون مارکس، دوتوکویل، دورکیم، زیمل، ماکس وبر جست وجو کرد
.
به ظاهر، اولین دسته از علمای جامعه شناسی نمی توانستند در تلاش خویش به
منظور تشریح جامعه نوین غربی، با پدیده دین در جامعه برخورد نکنند و اساسا مقوله
جامعه شناسی دین در حقیقت، از درون بررسی های جامعه شناختی، تجددخواهی و نوگرایی
متولد گردید و همه بنیان گذاران این رشته و در سطح بالای آن، دورکیم و وبر محور
اصلی تحقیقاتشان عبارت بود از جامعه نوین و تحولات برجسته ای که بواسطه آن در دین
به وجود آمده بود
.
(۱۹)
از دیدگاه امیل دورکیم، بحران جامعه جدید عبارت بود از عدم جای گزینی
سنت های اخلاقی که بر پایه دین قرار داشتند و در نظر او، نقش عمده جامعه شناسی این
بود که دوباره اخلاقیاتی را به وجود آورد که توانایی پاسخ گویی به نیازهای یک ذهنیت
علمی را داشته باشد. در واقع، او به دنبال تاسیس رابطه ای میان اشکال پیوند
اجتماعی و تطورات آن از یک سو و غلظت عناصر قدسی، که مهم ترین کارکرد آن ها را حفظ
این پیوندها می داند، از سوی دیگر می باشد. بنابراین، از نظر او، عمیق ترین
افتراقی که در زندگی بشر رخ می دهد، انفکاک میان امر قدسی و غیر قدسی است که سایر
تمایزها عمدتا از این افتراق مشتق می شوند
. (۲۰)
در نظر دورکیم، با کارکردی که دین در ایجاد پیوند و نظام اجتماعی دارد،
باید دید که در شرایط تغییر اجتماعی، این عامل چگونه خود را باز تولید کرده و با
وضعیت جدید انطباق می یابد. پیدایش مفهوم حقوق طبیعی تا حد زیادی، در عرفی شدن دین
مؤثر بوده و نتیجه این فرایند، پیدایش حس مشترک است که با قدرت گیری نیروهای دیگر
عرفی کننده همچون گسترش مبادلات و تمرکز قدرت سیاسی، باید عوامل جدیدی به
قراردادها مشروعیت ببخشد و نظمی قراردادی جای نظم اخلاقی را بگیرد. بنابراین،
اساسا نفس فرایند قراردادی شدن زندگی اجتماعی واکنش در مقابل امر قدسی است و در
این حالت، چون قدرت امر قدسی نمی تواند با تشریفات خاص خود، این قراردادها را
تضمین کند و به آن ها مشروعیت ببخشد، قدرت های دنیوی لازم می آیند تا تضمینی در
مقابل فسخ قراردادها باشند
. (۲۱)
در نظر ماکس وبر، در جوامع ابتدایی، ادراکاتی که ماورای طبیعی تلقی
می شوند در همه عرصه ها حضور داشتند و به نحوی گریزناپذیر، با معرفت تجربی و فنون
عقلانی در هم آمیخته بودند. از این رو، در هر گونه تبیین، به واقعییات ماورای تجربی
متمسک می شدند که این فرایند موجب شد اهداف اجتماعی با افعال نمادین دین خلط شده،
ابزارهای جادویی با روش های علمی درآمیزد و پیوسته همراه با تمسک به جهت گیری های
تخصصی تر و واقع گراتر، به تدریج پدیده های طبیعی از معنای دینی و جادویی آن ها
تهی گردد
.
(۲۲)
در واقع، به نظر وبر، مذهب در رویارویی با جامعه نوین و سرمایه داری
جدید، افسون زدایی را پذیرفت و به بسیاری از ضرورت های دنیایی و خرد ابزاری تن در
داد. وی در یکی از بخش های کتاب اخلاق پروتستان می نویسد: «چنین است که فرایند
گسترده افسون زدایی جهان، که در تاریخ ادیان با نبوت های مذهب باستانی یهود آغاز
شده بود و هماهنگ با اندیشه های علمی یونان، همه وسایل سحرآمیز وصل به رستگاری و
همه خرافات و طامات را به دور می افکند، به نقطه نهایی خود می رسد. پیرو اصیل مذهب
پورتین در اعتقاد خود تا به آن جا پیش می رود که هر نوع تردید در کنار گذاشتن مراسم
دینی، هنگام تدفین را نیز از خود دور می کند
…»
این خود حاصل عقلانی شدن هر چه بیش تر زندگی اجتماعی و پیروزی آن بر
امر قدسی و رشد بی رویه دیوان سالاری است که بنیان تجددگرایی غربی را شکل می دهد
. (۲۴)
غیر از جامعه شناسان مدرسی، در میان متاخران نیز این مساله قابل توجه
است و پژوهش های نوتری در این زمینه پدید آمده. سی ر صفحه محتوای دقیق و کاربردی است که بر اساس جدیدترین استانداردهای آموزشی و علمی تهیه شده است. تمامی اطلاعات در آن بهصورت منظم دستهبندی شده و شما میتوانید بدون نیاز به ویرایش یا تغییر، از آن برای مقاصد مختلف مانند پروژههای تحقیقاتی، پایاننامهها و ارائههای علمی استفاده کنید.
بسیاری از افرادی که در حوزههای علمی و تحقیقاتی فعالیت میکنند، زمان زیادی را صرف جمعآوری اطلاعات، تنظیم ساختار فایل و آمادهسازی مطالب میکنند. اما با دریافت این مجموعه، دیگر نیازی به صرف وقت اضافی نخواهید داشت. فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه بهصورت آماده و استاندارد در اختیار شما قرار گرفته تا بدون دغدغه از آن استفاده کنید.
ویژگیهای منحصربهفرد فایل فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه
این مجموعه دارای ویژگیهایی است که آن را از سایر فایلهای مشابه متمایز میکند. برخی از این ویژگیها شامل موارد زیر است:
- کاملاً فرمتبندیشده و دارای ساختار حرفهای برای استفاده آسان
- مطابق با اصول علمی و دانشگاهی و مناسب برای پژوهشهای علمی
- شامل پاورپوینت رایگان که ارائه شما را جذابتر و حرفهایتر میکند
- دارای محتوای دقیق و بهروز که بر اساس جدیدترین منابع گردآوری شده است
- قابلیت ویرایش آسان برای سفارشیسازی بر اساس نیازهای شما
- بدون نیاز به ویرایش اضافی و آماده برای استفاده فوری
یک هدیه ارزشمند برای شما!
همراه با فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه، شما یک پاورپوینت کاملاً حرفهای و استاندارد نیز دریافت خواهید کرد. پاورپوینت فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه دارای طراحی جذاب و فرمتبندی مناسب است که به شما در ارائههای دانشگاهی، سمینارها و جلسات کمک میکند. با استفاده از این هدیه ویژه، میتوانید مطالب خود را به شکلی شفاف و تأثیرگذار ارائه دهید.
تضمین کیفیت و پشتیبانی
ما کیفیت این محصول را تضمین میکنیم. فایل فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه و پاورپوینت هدیه، بر اساس استانداردهای روز تهیه شدهاند و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی ما آماده پاسخگویی به شما خواهد بود.
بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت دین،عرفی شدن و توسعه :
Normal
۰
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
مقدمه
سخن از «دین » و «توسعه » و رابطه بین این دو از سلسله موضوعات مهم و
قابل توجهی است که محافل علمی و مراکز پژوهشی بسیاری را به انحای مختلف به خود
مشغول کرده و اذهان اندیشمندان متعددی را در حوزه های گوناگون به تفکر در این
موضوع واداشته است. اندیشمندان و پژوهشگران در ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی،
فرهنگی و در سطوح خرد و کلان به دلیل حساسیت موضوع، این مساله را مورد دقت و
موشکافی قرار داده اند
.
بحث درباره دین اگرچه مدت مدیدی است که جریان دارد – چرا که دین از
فرهنگ جوامع انسانی در ادوار گوناگون تلقی شده – اما ریشه بحث از رابطه بین دین و
توسعه به زمانی باز می گردد که پدیده جدیدی به نام «انقلاب صنعتی » به وقوع پیوست.
این پدیده که خاستگاه اصلی و اولی آن غرب بود، آن چنان به سرعت به جلو رفت که در
اندک زمانی، جوامع را به دو دسته عمده سنتی و صنعتی تبدیل نمود و زمینه ساز مباحث
جدید و متناسب با وضع موجود گردید
.
کنش و واکنش هایی که از سوی دین داران و متصدیان کلیسا به طور عمده، در
مورد این پدیده جدید به وجود آمد، همچنین مطالعاتی که در فرهنگ جامعه و از جمله
«دین » صورت گرفته بود، موجب گردید که موضع گیری های مختلفی در این باره اتخاذ شود
که برخی در دفاع از وضع موجود و برخی دیگر علیه آن شکل گرفت که خود زمینه مطالعات گوناگونی
را در رابطه با بحث از نسبت بین دین و توسعه موجب شد تا به دلیل پیچیدگی و ذو
ابعاد بودن مساله، از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد. از عمده مباحث در این
زمینه، مطالعه و بررسی در رابطه با عوامل مؤثر یا مانع، اعم از عوامل مادی و معنوی
در زمینه توسعه بوده که از جمله در زمینه عوامل فرهنگی توسعه بحث از نسبت عرفی شدن
با توسعه مطرح گردید; مفهومی که ارتباط زیادی با دین – به عنوان عامل یا مانع
توسعه – داشت
.
«
عرفی شدن » به عنوان یک بحث مربوط به حوزه دین و
جامعه، از این جا ناشی می شد که به چه میزان دین در جامعه حضور دارد و چه قدر از
جامعه فاصله گرفته و با این توجه، چه مقدار وجود آن توانسته است به جامعه تعالی
ببخشد یا به عکس، مانعی برای توسعه تلقی شود. لذا در عواملی که برای توسعه در برخی
دیدگاه ها و نظریات مربوط به توسعه در غرب و پس از آن در برخی جوامع غیر غربی مطرح
شد، به عنوان یکی از عوامل مهم و کلیدی توسعه کنونی غرب به مسئله «عرفی شدن » توجه
خاصی صورت گرفت. از این منظر، «جامعه توسعه یافته » جامعه ای است که عرفی شدن را پذیرفته
و جوامعی که توسعه نیافته اند در صورتی توسعه می یابند که همچون غرب، تن به فرایند
عرفی شدن بدهند
.
از سوی دیگر، بعضی چنین مطرح کردند که اگرچه عرفی شدن عامل لازم و کافی
در توسعه یافتگی نیست، اما جامعه ای که توسعه یافت، عرفی نیز خواهد شد. در واقع با
این دو تلقی نوعی ملازمه قطعی بین توسعه و عرفی شدن را مدعی شدند که توسعه یا
نتیجه قطعی عرفی شدن جامعه است و یا لزوما عرفی شدن را به دنبال دارد که در هر
صورت، جامعه توسعه یافته، جامعه ای است عرفی شده
.
چنین برداشت و نگرشی نسبت به دین موجب شد که حتی حکومت جوامعی که نوعی
خوش بینی نسبت به دین داشتند و نقش فعالی برای آن معتقد بودند، به این باور برسند
که برای رشد و توسعه جامعه، باید به گونه ای جامعه را عرفی کرد و نهادهایی را که
احیانا تحت نظارت دین است از نظارت آن خارج و تمام امور زندگی افراد در جامعه را
با عقل بشری پی ریزی کرد. چرا که در قالب جامعه دینی و حضور فعال دین توسعه دست
نیافتنی است
.
به نظر می رسد که برای چنین نسبت و ملازمه ای بین توسعه و عرفی شدن به
صورت یک رابطه ضروری، با توجه به تعاریف عرفی شدن و توسعه دلایل و شواهد متعددی
وجود دارد که هم نبود ضرورت را اثبات می کند و هم اختصاص چنین رابطه ای، را به غرب
که صرفا از یک دوره خاص تاریخی برداشت شده است. مقاله حاضر در صدد اثبات عدم رابطه
ضروری بین عرفی شدن و توسعه است. که ضمن مروری اجمالی بر دو مفهوم «عرفی شدن » و
«توسعه »، به نسبت بین این دو در دیدگاه های توسعه و سپس نقد آن پرداخته شده است
:
مفهوم «عرفی شدن
»
واژه «سکولاریزاسیون » یا «عرفی شدن » برای نخستین بار، در جریان صلح
«وست فالیا
»
(۱)
در سال ۱۶۴۸، در زبان های اروپایی به کار گرفته
شد. در این رخداد، حاکمیت بر مناطقی که قبلا تحت سلطه روحانیان مسیحی بود به
دست حاکمان غیر وابسته به روحانیت مسیحی سپرده شد. پیش از این، واژه «سکولاریزم »
متداول بود و مفهوم آن عمدتا تفکیک میان امور مقدس و ماورای طبیعی از مقوله های
دنیوی و روز مره بوده که در نهایت، برتری مفاهیم دسته اول را نیز القا می کرد
.
علاوه بر این، از روزگاران کهن، ارباب کلیسا و روحانیان مسیحی به دو
دسته تقسیم شده بودند: گروهی که تنها در محدوده نظام دینی انجام وظیفه می کردند و
آنان را «کشیشان دینی » می نامیدند و گروهی دیگر که دامنه خدمات آن ها وسیع تر بود
و به امور اجتماعی مردم نیز رسیدگی می کردند و به آن ها عنوان «کشیشان دنیوی »
داده بودند. مدتی بعد این اصطلاح برای درخواست معافیت کشیشان از تعهدات و
پیمان هایی که با کلیسا داشتند نیز به کار گرفته شد
. (۲)
در این مفهوم کلیدی، که به نظر رابرت کیپرینی از حدود سی سال پیش در
جامعه شناسی نمایان شد و در آن توسعه یافت، به طور کلی، همه تحولاتی را که در
آن ها به نوعی، قدرت اداره امور اجتماعی و اختیار به کارگیری منابع طبیعی و انسانی
از اولیای امور دینی سلب شده است و همچنین جریان هایی را که طی آن، شیوه های تجربی
و اهداف دنیوی جایگزین شعایر و نمادهای فوق طبیعی و آخرتی گردیده «عرفی شدن »
نامیدند
.
(۳)
«
رابرتسون » عرفی شدن را این گونه تعریف می کند:
«عرفی شدن فرایندی است که طی آن مذهب تاثیرش در جامعه کاسته می شود و به عنوان یک
نهاد و مؤسسه اجتماعی به حاشیه می رود
.» (۴)
پیتر برگر عرفی شدن را به عنوان «جریانی که از طریق آن، بخش هایی از
جامعه و فرهنگ از اقتدار نهادهای دینی خارج می شوند» تعریف می کند. بنابراین
تعریف، عرفی شدن جامعه در کنار جنبه نهادی، شامل یک جنبه فرهنگی نیز می شود و
دارای خصایصی است; از جمله: رهایی یک عده بازنمایی های جمعی از هر مرجع دینی، ساخت
و تشکیل دانسته هایی که از دین مستقل می باشند، و همچنین ایجاد استقلال و خودرایی
در وجدان و رفتار فردی نسبت به تجویزات و مقررات دینی
. (۵)
برایان ویلسون، که خود یکی از برجسته ترین نظریه پردازان عرفی شدن در
جامعه شناسی است، «عرفی شدن » را عبارت می داند از: «جریانی که طی آن، نهادها،
فعالیت ها و اندیشه دینی اهمیت اجتماعی خود را از دست می دهند
.» (۶)
از نظر ویلسون، در جامعه سکولار یا عرفی شده، دین به صورت حاشیه ای و
نسبتا ضعیف باقی خواهد ماند. بنابراین، عرفی شدن به معنای زوال اجتناب ناپذیر دین
نمی باشد و حتی بدین معنا هم نیست که همه انسان ها یک وجدان و آگاهی سکولار شده
دارند و دیگر هیچ علاقه ای به دین ندارند
. (۷)
که به نظر می رسد بنابر این تعریف «عرفی شدن » در سه سطح صورت می گیرد
:
در سطح ۱: فکر و اندیشه; در سطح ۲: فعالیت های دینی; در سطح ۳: نهادهای
دینی
.
بنابراین، در یک جمع بندی می توان عرفی شدن را در قالب شاخص های زیر به
صورت عملیاتی تعریف کرد
:
۱-
جایگزینی تدریجی آگاهی و معرفت دینی با معارف
تجربی و عقلانی ابزارانگارانه
;
۲-
گذر از اقتدار دینی بسوی اقتدار مدنی در
عرصه های مختلف
;
۳-
شکل گیری نهادهای دنیوی در حوزه هایی که قبلا
دین متکفل آن بوده است
;
۴-
کنار رفتن ایده داوری دین در امور مختلف
;
۵-
کنار رفتن نقش مشروعیت بخش دین به امور و
فعالیت های اجتماعی – سیاسی و در مقابل، توجه به این امور از جهت علمی
;
۶-
تفکیک ساختاری که طی آن نهادهای دینی و
اجتماعی از یکدیگر متمایز می شوند
.
مفهوم «توسعه
»
تا دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، آنچه از مفهوم «توسعه » فهمیده می شد بیش تر
چیزی مساوی با رشد اقتصادی همراه با ارائه برخی عددها و آمارها در نگاه صاحب نظران
بود که حکایت از بالا بودن تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه داشت
.
بدین روی،
توسعه پدیده ای صرفا اقتصادی تلقی می شد و اغلب چنین فرض می کردند که رشد اقتصادی
برابری اقتصادی بیش تری را به ارمغان می آورد و این برابری موجب نابودی فقر خواهد
شد. بر این اساس، همان گونه که تودارو یادآور می شود، اقتصاددانان همه کشورها سر
تعظیم بر آستانه رشد فرود آورده، پیشرفت اقتصادی را قبله خود ساخته، در پایان هر
سال آمارهای گوناگونی جمع آوری می کنند تا رشد نسبی تولید ملی را اندازه گیری
نمایند
; (۸)
رشدی که معنای گسترش نظام اقتصادی در زمینه های
گوناگون بدون تغییر در زیربنای آن است و به طور عمده، ناظر به افزایش کمی و مداوم
در تولید یا درآمد ملی سرانه کشور از طریق ارتباط با افزایش در نیروی کار، مصرف،
سرمایه و حجم تجارت می باشد
. (۹)
بر این اساس، همواره این
امکان وجود دارد که اقتصاد رشد کند، ولی به دلایل متعددی همچون فقر، بی کاری و
نابرابری اجتماعی; توسعه حاصل نشود. از این رو با ورود به دهه ۱۹۷۰ و توجه
دانشمندان دیگر علوم اجتماعی از جمله جامعه شناسان به مساله توسعه، این مفهوم به
تدریج، از حالت کمی به کیفی تغییر شکل داد و موضوع جدی مطالعه جامعه شناسان قرار
گرفت و خود زمینه نظرات و آراء مختلف در مورد توسعه در ابعاد گوناگون را فراهم
ساخت
. (۱۰)
مایکل تودارو توسعه را به جریانی چند بعدی تعریف می کند که مستلزم
تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی، طرز تلقی عامه مردم و نهادهای ملی و نیز تسریع رشد
اقتصادی، کاهش نابرابری و ریشه کن کردن فقر مطلق و یا ارتقای مستمر یک جامعه به
سوی زندگی بهتر و انسانی تر است
. (۱۱)
میردال توسعه را عبارت از «حرکت یک سیستم یکدست اجتماعی به سمت جلو
می داند که در آن، نه تنها روش تولید، توزیع محصولات و حجم تولید مد نظر است، بلکه
تغییرات در سطح زندگی، نهادهای اجتماعی، وجهه نظرها و سیاست ها نیز مورد توجه است
.» (۱۲)
با تامل در این دو تعریف، روشن می شود که توسعه در اصل، بیانگر این
نکته است که مجموع نظام اجتماعی هماهنگ با نیازهای متنوع اساسی و خواسته های افراد
و گروه های اجتماعی در داخل نظام، از حالت نامطلوب گذشته خارج شده و به سوی وضع یا
حالتی از زندگی، که از نظر مادی و معنوی بهتر است، سوق داده می شود
.
دیوید لوهمان از صاحب نظران مشهور دیدگاه «مدرنیسم »، معتقد است: توسعه
جریانی است که علاوه بر بهبود در میزان تولید و در آمد ملی، در خود، تجدید سازمان
و سمت گیری متفاوت کل نظام اقتصادی – اجتماعی، دگرگونی اساسی در ساخت های نهادی،
سیاسی، ایستارها و وجه نظری های عمومی را شامل می شود و حتی در مواردی، عادات و
رسوم و عقاید مردم را نیز در برمی گیرد
. (۱۳)
در دیدگاه نیگفیلد، فرایند عمومی، که در این زمینه وجود دارد، این است
که توسعه را بر حسب پیشرفت به سوی اهداف رفاهی نظیر تقلیل فقر، بی کاری و کاهش
نابرابری تعریف کنیم
.
(۱۴)
به اعتقاد گی روشه، توسعه تحت عنوان «کلیه کنش هایی که به منظور سوق
دادن جامعه به سوی تحقق مجموعه ای انتظام یافته از شرایط زندگی جمعی و فردی که در
رابطه با بعضی ارزش ها مطلوب تشخیص داده شده است » انجام می گیرد
. (۱۵)
عظیمی معتقد است توسعه عبارت است از حرکت جامعه از یک مرحله تاریخی و
توفیق آن به ورود همه جانبه به مرحله ای دیگر از تاریخ که حکایت از مرگ تدریجی
نظام کهن و تولد و رشد تدریجی و نظامی تازه از زندگی دارد
. (۱۶)
بنابراین، می توان موارد ذیل را به عنوان ویژگی های مفهوم توسعه به
عنوان نوعی تغییر اجتماعی برشمرد
:
۱-
توسعه جریانی پویاست، نه ایستا
;
۲-
رشد مداوم در آن لحاظ شده است
;
۳-
توسعه دارای جوانب اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و
فرهنگی است
;
۴-
توسعه، هدفدار و محور آن انسان است که در آن
نوعی کمال برای او در نظر گرفته شده است
;
۵-
هدف توسعه صرفا دست یابی به مادیات بیش تر
نیست، بلکه به بعد معنوی نیز ناظر است
.
۶-
سخن از توسعه – به طور عمده – قضاوتی ارزشی
است که با ارزش های معینی ارتباط دارد و باتوجه به ارزش های هر جامعه، تعریف توسعه
نیز متفاوت خواهد شد
.
۷-
توسعه یافتگی مرحله ای است و مرحله جدید حکایت
از وضعیتی مطلوب نسبت به وضعیت قبلی دارد، به گونه ای که هر زمان تغییر آغاز گردد
از شکل نازل آن تا گونه عالی آن را شامل می شود. بنابراین، برای توسعه نمی توان حد
مشخصی قایل شد
;
۸-
تعاریف توسعه، هم درباره جوامع در حال توسعه
صادق است و هم توسعه یافته. بر این اساس، جامعه توسعه یافته به معنای آن که به
آخرین مرحله توسعه رسیده باشد، وجود ندارد
. (۱۷)
دو تلقی در ارتباط
با نسبت عرفی شدن و توسعه
تامل در نگرش ها و تعاریف توسعه در قلمرو فرهنگی، حکایت از این واقعیت
دارد که ارتباط عمیقی بین «توسعه » و
«
عوامل فرهنگی » وجود دارد و به نظر
می رسد تنها وجود یک سلسله عوامل اقتصادی از قبیل سرمایه، نیروی کار و عوامل ساختی،
همچون تفکیک نقش ها و عوامل روانی همچون انگیزه نوسازی، صرفا نمی تواند جامعه ای
توسعه یافته را شکل دهد، مگر آن که حاصل تجدید نظر در اصل مساله توسعه و عوامل
مؤثر بر آن، باشد; زیرا پس از جنگ جهانی دوم، در زمینه توسعه، که بیش تر جنبه
اقتصادی آن مطرح بود، بر عوامل خاص اقتصادی توجه افراطی شده بود. اما در دهه هفتاد،
تمام این نظرات نقد شد و این نتیجه حاصل گردید که پیدایش توسعه با تکیه بر عوامل
فیزیکی به دست نمی آید و اگر توسعه در کشور عملا موفق نبوده به دلیل موانع متعددی
است که همه آن ها دست کم، جنبه اقتصادی نداشته اند
.
البته عوامل اقتصادی
مهم اند، ولی موفقیت آن ها در گرو سایر متغیرات غیر اقتصادی و از جمله متغیرهای
فرهنگی نیز می باشد
.
(۱۸)
در دیدگاه های توسعه، گاهی از عرفی شدن به عنوان عامل فرهنگی توسعه و
گاهی به عنوان پدیده ای فرهنگی که معلول توسعه است، یاد شده که در مورد اول، این
عامل گاهی به عنوان یک عامل زیربنایی و گاهی نیز در کنار سایر عوامل به عنوان شرط
لازم تحقق توسعه، شمرده شده است. در مورد دوم نیز عرفی شدن به عنوان یک پدیده
فرهنگی، نتیجه قهری توسعه است
.
خاستگاه نظری بحث
از آن جا که بحث در این موضوع از یک جهت، یک بحث جامعه شناسانه است،
بنابراین، ریشه های آن را نیز باید در سنت های جامعه شناختی، که معرف آن افرادی
همچون مارکس، دوتوکویل، دورکیم، زیمل، ماکس وبر جست وجو کرد
.
به ظاهر، اولین دسته از علمای جامعه شناسی نمی توانستند در تلاش خویش به
منظور تشریح جامعه نوین غربی، با پدیده دین در جامعه برخورد نکنند و اساسا مقوله
جامعه شناسی دین در حقیقت، از درون بررسی های جامعه شناختی، تجددخواهی و نوگرایی
متولد گردید و همه بنیان گذاران این رشته و در سطح بالای آن، دورکیم و وبر محور
اصلی تحقیقاتشان عبارت بود از جامعه نوین و تحولات برجسته ای که بواسطه آن در دین
به وجود آمده بود
.
(۱۹)
از دیدگاه امیل دورکیم، بحران جامعه جدید عبارت بود از عدم جای گزینی
سنت های اخلاقی که بر پایه دین قرار داشتند و در نظر او، نقش عمده جامعه شناسی این
بود که دوباره اخلاقیاتی را به وجود آورد که توانایی پاسخ گویی به نیازهای یک ذهنیت
علمی را داشته باشد. در واقع، او به دنبال تاسیس رابطه ای میان اشکال پیوند
اجتماعی و تطورات آن از یک سو و غلظت عناصر قدسی، که مهم ترین کارکرد آن ها را حفظ
این پیوندها می داند، از سوی دیگر می باشد. بنابراین، از نظر او، عمیق ترین
افتراقی که در زندگی بشر رخ می دهد، انفکاک میان امر قدسی و غیر قدسی است که سایر
تمایزها عمدتا از این افتراق مشتق می شوند
. (۲۰)
در نظر دورکیم، با کارکردی که دین در ایجاد پیوند و نظام اجتماعی دارد،
باید دید که در شرایط تغییر اجتماعی، این عامل چگونه خود را باز تولید کرده و با
وضعیت جدید انطباق می یابد. پیدایش مفهوم حقوق طبیعی تا حد زیادی، در عرفی شدن دین
مؤثر بوده و نتیجه این فرایند، پیدایش حس مشترک است که با قدرت گیری نیروهای دیگر
عرفی کننده همچون گسترش مبادلات و تمرکز قدرت سیاسی، باید عوامل جدیدی به
قراردادها مشروعیت ببخشد و نظمی قراردادی جای نظم اخلاقی را بگیرد. بنابراین،
اساسا نفس فرایند قراردادی شدن زندگی اجتماعی واکنش در مقابل امر قدسی است و در
این حالت، چون قدرت امر قدسی نمی تواند با تشریفات خاص خود، این قراردادها را
تضمین کند و به آن ها مشروعیت ببخشد، قدرت های دنیوی لازم می آیند تا تضمینی در
مقابل فسخ قراردادها باشند
. (۲۱)
در نظر ماکس وبر، در جوامع ابتدایی، ادراکاتی که ماورای طبیعی تلقی
می شوند در همه عرصه ها حضور داشتند و به نحوی گریزناپذیر، با معرفت تجربی و فنون
عقلانی در هم آمیخته بودند. از این رو، در هر گونه تبیین، به واقعییات ماورای تجربی
متمسک می شدند که این فرایند موجب شد اهداف اجتماعی با افعال نمادین دین خلط شده،
ابزارهای جادویی با روش های علمی درآمیزد و پیوسته همراه با تمسک به جهت گیری های
تخصصی تر و واقع گراتر، به تدریج پدیده های طبیعی از معنای دینی و جادویی آن ها
تهی گردد
.
(۲۲)
در واقع، به نظر وبر، مذهب در رویارویی با جامعه نوین و سرمایه داری
جدید، افسون زدایی را پذیرفت و به بسیاری از ضرورت های دنیایی و خرد ابزاری تن در
داد. وی در یکی از بخش های کتاب اخلاق پروتستان می نویسد: «چنین است که فرایند
گسترده افسون زدایی جهان، که در تاریخ ادیان با نبوت های مذهب باستانی یهود آغاز
شده بود و هماهنگ با اندیشه های علمی یونان، همه وسایل سحرآمیز وصل به رستگاری و
همه خرافات و طامات را به دور می افکند، به نقطه نهایی خود می رسد. پیرو اصیل مذهب
پورتین در اعتقاد خود تا به آن جا پیش می رود که هر نوع تردید در کنار گذاشتن مراسم
دینی، هنگام تدفین را نیز از خود دور می کند
…»
این خود حاصل عقلانی شدن هر چه بیش تر زندگی اجتماعی و پیروزی آن بر
امر قدسی و رشد بی رویه دیوان سالاری است که بنیان تجددگرایی غربی را شکل می دهد
. (۲۴)
غیر از جامعه شناسان مدرسی، در میان متاخران نیز این مساله قابل توجه
است و پژوهش های نوتری در این زمینه پدید آمده. سی رایت میلز طی تلاشی که برای
تلخیص نظرات پارسونز در مورد فرایند عرفی شدن و ربط آن
- لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.