فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت شامل 120 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل احسان و نیکوکاری در قرآن و سنت :

احسان و نیکوکاری یکی از آموزه های وحیانی و از مفاهیم پردامنه قرآنی است. قرآن کریم با امر به «عدل و احسان»[۱] به این مهم اشاره می کند؛ چرا که عدم عدالت، بنیان اجتماع را متزلزل می کند، عدم احسان نیز موجب به وجود آمدن جامعه ای خشک و بی روح می شود. احسان و نیکوکاری، در قرآن مجید دارای مصادیق فراوانی است که پرداختن به تمام آنها، نیازمند بحثهای مفصل است. به همین جهت، به بحث پیرامون «احسان در حوز ارتباط انسان با دیگران» یا به عبارتی دیگر، احسان و نیکوکاری در جامعه بسنده می کنیم. قرآن کریم می فرماید: «لَیسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَکمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لکنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْیوْمِ الآْخِرِ وَ الْمَلائِکهِ وَ الْکتابِ وَ النَّبِیینَ وَ آتَی الْمالَ عَلی حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبی وَ الْیتامی وَ الْمساکینَ وَ ابْنَ السَّبیلِ وَ السَّائِلینَ وَ فِی الرِّقابِ…»؛[۲] «نیکی، (تنها) این نیست که (به هنگام نماز) روی خود را به سوی مشرق و (یا) مغرب کنید (و تمام گفتگوی شما، درباره قبله و تغییر آن باشد و وقت خود را مصروف آن سازید)؛ بلکه نیکی (و نیکوکار) کسی است که به خدا و روز رستاخیز و فرشتگان و کتاب (آسمانی) و پیامبران ایمان آورده، مال (خود) را، با تمام علاقه ای که به آن دارد، به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه و خواهندگان و بردگان، انفاق کند».

تعالیم اسلام از یک سو به جسم و روح انسان و ابعاد وجودی و حیات فردی و اجتماعی او توجه دارد، و از سویی دیگر، به اجرای عدل و احسان (مواسات و مساوات) در میان مردم و حضور آنها در جامعه نظر می کند، و در نتیجه، ما را به این مهم هدایت می نماید که اختلاف افراد در تواناییها و موهبتها، به هیچ وجه توجیه گر تمایز معیشتی و پذیرفتن فاصله طبقاتی نیست؛ چرا که این فاصله ها اعضای بدنه امت اسلامی را از یک دیگر جدا می کند، و برادری اسلامی را پایمال می سازد، و چهره زیبای اسلام و اخلاقیات آرمانی آن را زشت می نمایاند.

یکی از برکات انقلاب اسلامی ایران، توجه به اقشار نیازمند و مستضعف جامعه است و «جشن عاطفه ها»، «جشن نیکوکاری»، «طرح اکرام» و طرحهای مشابه آن یکی از راه های توجه دادن مردم به این فرمان الهی است. بدون شک کمک و احسان به نیازمندان جامعه از عبادتهای مهمّ؛ بلکه یکی از مهم ترین عبادات است. بدین جهت امیرمؤمنان(ع) می فرماید: «نِعْمَ زَادُ الْمَعَادِ الْإِحْسَانُ إِلَی الْعِبَادِ؛[۳] احسان و کمک به بندگان خدا، زاد و توشه مناسبی برای جهان پس از مرگ است.» مهم تر آنکه، در سخنی دیگر می فرماید: «رَأْسُ الْإِیمَانِ الْإِحْسَانُ إِلَی النَّاس؛[۴] کمک به مردم رأس ایمان است.»

جالب اینکه در این روایات تنها احسانِ به مسلمانان یا مؤمنان مطرح نشده؛ بلکه احسان به مردم مطرح است؛ یعنی حتّی نیکی به فقرا و نیازمندانِ بی ایمان نیز پسندیده و مورد سفارش است. بنابراین، احسان و رواج یافتن آن در جامعه، خود از نیرومندترین عواملی است که مردم را به بهره وری از نعمتها و استفاده از فرصتها هدایت می کند، و آنان را به سوی «مساوات» و نزدیک سازی سطح زندگیها به یکدیگر سوق می دهد.

گرچه پرداختن به موضوع احسان و نیکوکاری نیازمند بحث و بررسی بیش تری می باشد؛ اما به ناچار در این مختصر به مرور برخی نکته ها درباره این مهم می پردازیم:

اهمیت و ضرورت احسان

در اهمیت و ضرورت احسان همین بس که رواج آن در میان مردم، سبب پیدا شدن جامعه ای متعادل و نزدیک به یکدیگر می شود، و فقر و آسیبهای آن از جامعه رخت بر می بندد. برای ساختن چنین جامعه ای نیازمند همراهی اغنیا از طریق اختصاص دادن برخی از سرمایه های خود برای رفع فقر و فاصله طبقاتی است. خدای متعال در توصیف پرهیزگاران بهشتی می فرماید: «وَ فِی أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ»؛[۵] «در اموال آنها حقّی برای سائل و محروم بود.» تعبیر به «حق» یعنی یکی از اوصاف بهشتیان این است که نیازمندان را در اموال خویش شریک می دانند و سهمی از اموال خویش را صرف رفع مشکلات آنان می کنند. نکته مهم تر آنکه نیکوکاران منتظر درخواست نیازمندان نمی مانند و قبل از درخواست به کمک آنان می شتابند؛ چرا که نیازمندان را در سرمایه خویش شریک می دانند.

در سور معارج نیز بعد از ذکر نماز – که بهترین اعمال، و برترین حالات مؤمنان است، – به دومین ویژگی اهل ایمان پرداخته، – می افزاید: «وَ الَّذِینَ فِی أَموالِهِمْ حقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ»؛[۶] «کسانی که در اموالشان حق معلومی است برای تقاضا کنندگان و محرومان.»

اهمیت این مهم آنقدر است که معصومان) یکی از شاخصه های مهم شیعیان و پیروان خویش را کمک به دیگران دانسته اند. امام صادق(ع) می فرماید: «امْتَحِنُوا شِیعَتَنَا…. إِلَی أَمْوَالِهِمْ کیفَ مُوَاسَاتُهُمْ لاخْوَانِهِمْ فِیهَا؛[۷] شیعیان ما را با سه چیز امتحان کنید: (یکی از آنها) نسبت به اموالشان، که به برادران دینی خود تا چه مقدار کمک و همراهی می کنند؟.»

چنین شاخصه ای نه تنها در کلام و گفتار؛ بلکه در سیره آن بزرگواران نیز به خوبی مشاهده می شود. امام صادق(ع) می فرماید: «إِنَّهُ لَیعْرِضُ لِی صَاحِبُ الْحَاجَهِ فأُبَادِرُ إِلَی قضَائِهَا، مَخَافَهَ أَن یستَغْنِی عنْهَا صَاحِبُهَا؛[۸] گاهی که شخص محتاج و نیازمندی به من مراجعه می کند، با عجله و شتاب خواسته او را انجام می دهم؛ چون می ترسم که نیازش برطرف شود (و من از فیض پرداختن به احسان و نیکی به او محروم شوم).»

این در حالی است که بسیاری از کسانی که اموال و دارایی مناسبی داشته، در رفاه و آسایش به سر می برند، نیازمندان جامعه را فراموش کرده اند و در برابر سخن دیگران – که به آنان گوشزد می کنند: همان گونه که خدا به شما نیکی کرده، به دیگران نیکی کنید! – گوش شنوایی ندارند. سخن اینان همانند سخن دانایان بنی اسرائیل است که به قارون نصیحت کردند: «مال و ثروت عظیم خویش را ابزاری برای سعادت خود و جامعه ای که در آن زندگی می کنی، قرار ده و آن گونه که خدا به تو احسان کرده است، به خلق خدا نیکی کن!» اما او با غرور و تکبّر مخصوص به خود می گفت: «این ثروت عظیم را با علم و دانش (و لیاقت و کاردانی ام) به دست آورده ام!»[۹]

این سخن امام کاظم(ع) را همیشه به یاد داشته باشیم که فرمود: «مَنْ لَمْ یسْتَطِعْ أَنْ یصِلَنَا فَلْیصِلْ فُقَرَاءَ شِیعَتِنَا؛[۱۰] هر که قدرت ندارد به ما صله و احسان کند، شیعیان فقیر ما را صله و احسان کند.»

البته مروری بر سخنان معصومان) نشان می دهد که گاهی احسان و نیکوکاری مالی است و گاه غیر مالی. به دیگر سخن، بسیاری از مشکلات مردم و مؤمنان با وساطت مرتفع می شود و همیشه به کمک مالی نیاز نیست. به عنوان نمونه می توان با معرفی یک خانواد مستمند به افراد نیکوکار، بسیاری از مشکلات آنان را حل نمود و یا با به کارگیری یا سفارش یکی از افراد آن خانواده در یکی از کارخانه ها یا کارگاه ها برای کار، به اقتصاد آن خانواده کمک نمود و یا معلمین گرامی با صرف مقداری از وقت خود، دانش آموزان یتیم یا مستمندی که در یادگیری ضعیف اند، کمک کنند. از رسول خدا(ص) روایت شده است: «منْ أَغاثَ أَخَاهُ الْمسْلِمَ حَتَّی یخْرِجَهُ مِنْ هَمٍّ وَ کرْبَهٍ وَ وَرْطَهٍ کتَبَ اللَّهُ لَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ وَ رَفَعَ لَهُ عَشْرَ دَرَجَاتٍ وَ أَعْطَاهُ ثوَابَ عِتْقِ عَشْرِ نَسَمَاتٍ وَ دَفَعَ عَنْهُ عَشْرَ نَقِمَاتٍ وَ أَعَدَّ لَهُ یوْمَ الْقیامَهِ عشْرَ شفَاعَات؛[۱۱] هر که به فریاد برادر مسلمانش رسد تا او را از اندوه و گرفتاری و تنگنا در آورد، خدا برای او ده حسنه می نویسد و او را ده درجه بالا می برد و پاداش آزاد نمودن ده بنده را به او ارزانی می فرماید و ده گرفتاری بزرگ را از او دور می سازد و در روز رستاخیز ده شفاعت برای او آماده دارد.»

انگیز احسان و نیکوکاری

چنانکه بیان شد، احسان و نیکوکاری از جمله مفاهیم ارزشمندی است که در آموزه های دینی، به خصوص قرآن کریم مورد توجه ویژه ای قرارگرفته است. از آنجایی که این آموزه ارزشمند در عرصه های فردی، اجتماعی، فرهنگی، معنوی و… کارکردهای زیادی دارد، مؤمنان واقعی را به سوی خود جذب کرده، آثار گرانقدری را به بار آورده است که مجال بیان آن نیست.

جوانمرد و خوشخوی و بخشنده باش

چو حق بر تو پاشد تو بر بنده پاش

ره نیک مردان آزاده گیر

چو استاده ای دست افتاده گیر

بی گمان احسان و نیکوکاری ویژه انسانهایی است که در مسیر هدایت قرار گرفته، کمال را از خدا می طلبند. دوری از خصلتهای ناپسند موجب می شود تا انسانهای مؤمن به یاری نیازمندان بشتابند و از توان و نیرویی که خدا به ایشان داده است، در راستای تکامل فردی و اجتماعی خود و دیگران استفاده کنند؛ زیرا به این بینش رسیده اند که هر آنچه در دست ما است، به واسطه احسان خدا است و در برابر این همه احسان، سزاوار نیست، جز نیکی به دیگر بندگان. از این رو، می کوشند تا نیازهای فردی و اجتماعی و نیز روحی و مادی دیگران را به هر طریق ممکن برطرف سازند. در مقابل، خدای متعال نیز پاداش نیکی آنان را تضمین نموده، می فرماید: «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَهِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها»؛[۱۲] «هر کس کار نیکی به جا آورد، ده برابر آن پاداش دارد.» این اولین انگیزه برای نیکوکاری است.

به یقین اگر در کسی چنین انگیزه ای وجود نداشته باشد، یا در این مسیر قرار نمی گیرد و یا به محض برخورد با انواع ناملایمات، توهینها و سرزنشها کنار کشیده، چه بسا ممکن است به سرکوبی انگیزه احسان و نیکوکاری در او بیانجامد.

افزون بر این، انسانهای نیکوکار در پرتو نیکیهایشان رشد معنوی پیدا می کنند، و همچون بذرهای پر ثمری هستند که به هر طرف شاخ و برگ می گسترانند و همه جا را زیر چتر خود می گیرند. قرآن مجید می فرماید: «مَثَلُ الَّذِینَ ینْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّه کمَثَلِ حَبَّهٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کلِّ سُنْبُلَهٍ مِائَهُ حَبَّهٍ وَ اللَّهُ یضَاعِفُ لِمَنْ یشَاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِیمٌ»؛[۱۳] «کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می کنند، همانند بذری هستند که هفت خوشه برویاند که در هر خوشه، یک صد دانه باشد و خدا آن را برای هر کس بخواهد (و شایستگی داشته باشد) دو یا چند برابر می کند. و خدا (از نظر قدرت و رحمت) وسیع و (به همه چیز) داناست.»

در این آیه شریفه تشبیه افراد انفاق کننده به دانه های پر برکت تشبیه جالب و عمیقی است. گویا قرآن می خواهد بگوید: عمل هر انسانی پرتوی از وجود او است، و هر قدر عمل گسترش یابد، وجود انسان در حقیقت توسعه یافته است.[۱۴]

و جالب آنکه چنین احسانی در نهایت به خودِ نیکوکار بر می گردد، چنانکه قرآن کریم می فرماید: «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکمْ»؛[۱۵] «اگر نیکی کنید، به خودتان نیکی می کنید.» این یک سنت همیشگی است که بازتاب نیکیها و بدیها سرانجام به خود انسان باز می گردد. هر ضربه ای که انسان می زند، بر پیکر خویشتن زده است، و هر خدمتی به دیگران می کند، در حقیقت به خود کرده است. این نکته درباره احسان به یتیمان نیز ذکر شده است.[۱۶] سرانجامِ احسان و نیکوکاری، نام و یادی است که برای همیشه زنده می ماند.

این همان سخن امیرمؤمنان(ع) است که می فرماید: «وَ لِسَانُ الصِّدْقِ یجْعَلُهُ اللَّهُ لِلْمَرْءِ فِی النَّاسِ خَیرٌ لَهُ مِنَ الْمَالِ [یوَرِّثهُ غیرَهُ] یرِثهُ غَیرُه؛[۱۷] نام نیکی که خدا (در سایه نیکوکاری و محبّت) به انسان عطا می کند، از ثروتی که به هر حال، برای دیگران به ارث می گذارد، بهتر است».

نام نیکی گر بماند ز آدمی

به کزو ماند سرای زرنگار

آثار احسان

مروری بر تعالیم اسلامی نشان می دهد که خدای متعال در کنار هر تکلیفی، فواید و آثاری قرار داده است که یکی از آنها احسان و نیکوکاری به انسانهای ضعیف و ناتوان است و آثار و پیامدهای ارزنده و مثبتی را در دنیا و آخرت به دنبال دارد. شاید به خاطر آثار شگرف احسان است که قرآن کریم یکی از صفات پرهیزگاران را احسان و کمک به نیازمندان در هر حال، چه موقعی که در راحتی و وسعت هستند و چه زمانی که در پریشانی و محرومیت به سر می برند، معرفی می کند.[۱۸] چنانکه قبلاً نیز اشاره شد، انفاق به مال و ثروت منحصر نیست؛ بلکه افراد تنگدست نیز به مقدار توانایی می توانند در راه کمک به دیگران اقدام کنند.

آثار دنیوی

آیات و روایات معصومان) و نیز مشاهدات عینی نشان می دهد که خدای سبحان، اعمال و رفتار خوب و شایسته را در همین دنیا جبران می نماید. به قول معروف:

تو نیکی می کن و در دجله انداز

که ایزد در بیابانت دهد باز

به عنوان نمونه، برای بررسی تأثیر یتیم نوازی، ده ها خاطره از حامیان ایتام را مطالعه کرده ام و نمود عینی و تأثیر شگرف چنین احسانی را مورد بررسی قرار داده ام. مرور این خاطرات که تنها به چند نمونه از آن در کتاب «همنشینان پیامبر(ص)» اشاره نموده ام، نشان می دهد که نیکی و احسان به نیازمندان – که یتیمان یکی از این گروه ها هستند – گره های کور زندگی را باز کرده، زندگی انسان را زیر و رو می کند.[۱۹] در ماه رمضان امسال در شبک استانی قم، برای خانواده های نیازمند، کمک جمع می کردند. در این برنامه یکی از خیّرین مبلغ قابل توجهی برای این خانواده ها اختصاص داد. پس از مدتی متوجه شدیم که فرزند سرطانی این خانواد نیکوکار شفا یافته است. البته آثار احسان و نیکوکاری در این دنیا تعجب آور و شگفت انگیز نیست؛ چراکه این وعد خدای سبحان است که می فرماید: «وَ قیلَ لِلَّذینَ اتَّقَوْا ما ذا أَنْزَلَ رَبُّکمْ قالُوا خیراً لِلَّذین أَحْسَنُوا فی هذِهِ الدُّنْیا حسَنَهٌ وَ لَدارُ الْآخرَهِ خَیرٌ وَ لَنِعْمَ دارُ الْمُتَّقینَ»[۲۰]؛ «(هنگامی که) به پرهیزگاران گفته می شد: پروردگار شما چه چیز نازل کرده است؟ می گفتند: خیر (و سعادت). (آری) برای کسانی که نیکی کردند، در این دنیا نیکی است و سرای آخرت از آن هم بهتر است و چه خوب است سرای پرهیزگاران!»

از حضرت موسی بن جعفر(ع) نقل شده است: «در بنی اسرائیل مرد صالحی، زن نیکوکاری داشت. مرد شبی در خواب دید که شخصی به او می گوید: خدا فلان مقدار عمر برای تو مقدّر شده است که نصف آن در رفاه و آسایش هستی و نصف دیگر در مضیقه و تنگدستی. هر کدام از دو نصف را می خواهی، اول انتخاب کن! مرد جواب داد: من زن خوبی دارم که شریک زندگی ام است، با او مشورت می کنم سپس به تو خبر می دهم. صبح جریان را با همسرش در میان گذاشت و از او مشورت خواست. همسرش گفت: ابتدا نصف رفاه و آسایش را برگزین، شاید خدا بر ما رحم کند و در نصف دیگر نیز نعمتش را از ما قطع نکند. شب دوم فرا رسید و بار دیگر آن شخص به خوابش آمد. مرد صالح در جواب گفت: من نصف رفاه و آسایش را اول انتخاب کردم. بعد از آن رؤیا، دنیا از هر طرف به او رو آورد. چون نعمتهای الهی نزد او فراوان و آشکار شد، همسرش به او گفت: خویشان، همسایگان و افراد محتاج را کمک کن! آن مرد به توصیه همسرش عمل نمود. نصف تعیین شده از عمر او در کمال رفاه و آسایش وکمک به دیگران گذشت، سپس از نصف هم گذشت و همچنان وضع مالی او خوب بود. برای سومین بار، همان شخص در عالم رؤیا نزد او آمده، گفت: نیکی و احسان تو باعث شد که خدا به تو پاداش مرحمت فرماید. تو تا آخر عمر در نعمت و رفاه به سر خواهی برد.»[۲۱]

از دیگر آثار احسان و نیکوکاری عبارتند از:

۱- طول عمر

یکی از آثار احسان و نیکوکاری «طول عمر» است. امام صادق(ع) فرمودند: «مَنْ یمُوتُ بِالذُّنُوبِ أَکثَرُ مِمَّنْ یمُوتُ بِالْآجَالِ، وَ مَنْ یعِیشُ بِالْإِحْسَانِ أَکثَرُ مِمَّنْ یعِیشُ بِالْأَعْمَارِ؛[۲۲] آنهایی که به خاطر گناه می میرند، بیش از آنهایی هستند که با اجل طبیعی می میرند، و کسانی که به خاطر نیکی زنده می مانند (و طول عمر می یابند) بیش از کسانی هستند که عمر معمولی می کنند.»

۲- تداوم نعمت

در بازاریابی و کسب و کار، کسانی درآمد بیش تری دارند که نیازهای جامعه را بهتر درک و پیش بینی می کنند. بر همین اساس، فروشگاه هایی که توزیع بیش تری داشته باشند، جنس بیش تری در اختیار آنان قرار می گیرد و از این مسیر سود بیش تری کسب می کنند. بررسی آیات قرآنی نیز نشان می دهد که انسان مؤمن در قبال والدین، فقرا و مستمندان، ایتام همسایگان دور و نزدیک، در راه ماندگان و… مسئولیت پذیرند و نیازمندان را نیز از آنچه خدا به آنان بخشیده است، شریک می کنند و خداوند نیز به آنان که توزیع کننده خوبی می باشند، بیش تر می بخشد. امیرمؤمنان(ع) می فرماید: «مَنْ بسَطَ یدَه بالْإِنْعَامِ حَصَّنَ نِعْمَتَهُ مِنَ الِانْصِرَام؛[۲۳] کسی که دستش را برای بخشندگی (به دیگران) بگشاید، نعمتش (و دارایی اش) را از نابودی حفظ می کند.»

۳- جلوگیری از مرگ بد

مهم تر آنکه بر اساس روایات، احسان و نیکوکاری عامل جلوگیری از مرگهای بد معرفی شده است. امام صادق(ع) می فرماید: «صَنَائِعُ الْمَعْرُوفِ تقِی مَصَارِعَ السَّوْءِ؛[۲۴] کارهای نیک، (انسان را از)مرگهای بد باز می دارند.»

افزون بر این، احسان و نیکوکاری موجب آرامش روحی شده،[۲۵] از ذلت و خواری نیکوکار جلوگیری می کند[۲۶] و انسان را از لغزش گاه های خطرناک حفظ می نماید.[۲۷]

آثار اخروی

بر اساس آیات قرآنی، گرچه اثرات دنیوی احسان و نیکوکاری قابل انکار نیست؛ اما آثار اخروی آن بیش تر، بهتر و ماندگارتر است[۲۸]. برخی از آثار اخروی احسان عبارت است از:

۱- محبوبیّت

احسان و نیکوکاری، باعث محبوبیت انسان نزد خدا و خلق می شود. جدای از تعابیر بسیاری که درباره انسانهای نیکوکار در قرآن کریم آمده است، جمله زیبای: «وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُحْسِنینَ»[۲۹]؛ «و نیکی کنید! که خدا نیکوکاران را دوست می دارد. » بیانگر جایگاه و ارزش احسان و نیکوکاری در پیشگاه خدا می باشد.

۲- پر منفعت ترین معامله

کسانی که از قدرت جسمی، اقتصادی و اجتماعی خود برای کمک به دیگران استفاده می کنند، در حقیقت با خدا وارد معامله می شوند. به همین خاطر، محبوب پروردگار شده، او جایگاه ویژه ای برای شان در نظر می گیرد. حضرت علی(ع) می فرماید: «عَلَیک بِالْإِحْسَانِ فَإِنَّهُ أَفْضَلُ زِرَاعَهٍ وَ أَرْبَحُ بِضَاعَهٍ؛ [۳۰] بر شما باد به احسان و نیکوکاری در حق دیگران، که آن برترین و پرمنفعت ترین کشت و زرع و سود آخرتی برای شما خواهد بود. »

پیامبر گرامی اسلام(ص) برای نشان دادن اهمیت احسان به ایتام، دو انگشت سبابه و میانی خود را نشان داد و فرمود: «أَنا وَ کافِلُ الْیتِیمِ کهَاتَینِ فِی الْجَنَّه؛[۳۱] من و آن کسی که سرپرستی یتیمی را بپذیرد، در بهشت بسان این دو انگشت در کنار یکدیگر خواهیم بود. »

۳- بهترین توش آخرت

احسان به عنوان بهترین توشه آخرت معرفی شده است. قرآن کریم با تأکید بر این مطلب فرموده است: «وَ ابْتَغِ فِیما آتاک اللَّه الدَّارَ الْآخرَهَ وَ لا تنْسَ نَصِیبَک مِنَ الدُّنْیا وَ أَحْسِنْ کما أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیک… »[۳۲]؛ «و در آنچه خدا به تو داده، سرای آخرت را بطلب و بهره ات را از دنیا فراموش مکن و همان گونه که خدا به تو نیکی کرده است، نیکی کن!»

امام علی(ع) می فرماید: «طُوبَی لِمَنْ أَحْسَنَ إِلَی الْعِبَادِ وَ تَزَوَّدَ لِلْمَعَادِ؛[۳۳] خوشا به حال کسی که به بندگان خدا نیکی کند و برای روز قیامت توشه بردارد.»

آداب احسان

آثار احسان و نیکوکاری پرشمار است اما برای برخورداری از این آثار، رعایت برخی از نکات ضروری است. در آموزه های اسلامی «آداب احسان و نیکوکاری» ذکر شده است؛ با مرورِ اخلاق اسلامی و آداب معاشرت به نکاتی پی می بریم که شایسته است مورد توجه مؤمنان قرار گیرد.

الف) نیّت خالص

بر اساس آیات و روایات، «اخلاص» اساس دین و شالوده محکم آن است و هیچ عملی بدون آن پذیرفته نمی شود. در اسلام افراد با اخلاص کسانی هستند که علاوه بر همراه کردن اعمال خویش با قصد قربت، انتظار و توقّع تعریف و ستایش نداشته،[۳۴] به هیچ کس جز پروردگار امید ندارند،[۳۵] ظاهر و باطن آنها یکی است[۳۶] و تعریف و مذمّت مردم نزدشان مساوی است؛[۳۷] چرا که آنان در هر کاری فقط رضای خدای متعال را در نظر می گیرند و تنها به خاطر اوعملی انجام می دهند.

در مقابل، خد