فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اهداف مشترک عاشورای حسینی و قیام مهدوی در روایات :

مقدمه

عاشورا و مهدویت، پیوندی عمیق با هم دارند. حضرت مهدی(عج) یـگانه مـنتقم مظلومان عالَم، منتظِر است تا روزی به ندای «هَل مِن ناصِرٍ یَنصُرُنِی» امام حسین(ع) لبیک گوید و انتقام خون پاک سیدالشهداء(ع) و یاران باوفایش را از ستمگران عالم بگیرد. هدف امام حسین(ع) از مبارزه با مـستکبران و طـواغیت عـصرش این بود تا دین اسـلام را احـیاء و مـردم را از جهل فرهنگی و نادانی سیاسی نجات بخشد و عدالت اجتماعی را در جامعه اسلامی برقرار نماید. حضرت مهدی(عج) نیز با ستمگران، مشرکان و مستکبران جـهان مـبارزه خـواهد کرد تا احکام الهی و سنّت جدش رسول الله(ص) را احـیاء و زمـینه را برای تحقق عدالت اجتماعی در سرتاسر گیتی به معنای واقعی کلمه فراهم نماید.

«عاشورا»، روز مظلومیت امام حسین(ع) و اصحاب وفادار اوسـت، و «مـهدویت»، یـادآور غُربت امام مهدی(عج) در عصر غیبت است. تنهایی آن دو امــام همام(ع) و شباهت یاران و مبــارزه با طاغوت های عصرشان. ..، برخی از نشانه های پیوند عاشورا و انتظار است. محبّت آن دو امام(ع) نسبت به یکدیگر، مـسأله ی انـتقام از خـون سیدالشهداء(ع)، تأکید بر خواندن زیارت عاشورا توسط حضرت مهدی(عج) یـا گـریستن آن حضرت(عج) برای جدّ غریبش که در زیارت ناحیه مقدسه آمده…، نمونه هایی از همبستگی «عاشورا» و «مهدویت» است. هدف ایـن پژوهش، هدف شناسی عاشورا و مهدویت از منظر حدیث است، و در صدد است تا به این پرسـش پاسـخ دهد که: اهداف مشترک قیام حسینی(ع) و نهضت مهدوی (عج) چیست؟ روش این تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی است، و روش گـردآوری اطـلاعات، کـتابخانه ای است.

۱. مفاهیم تحقیق

الف) مهدویت

«مَهدِیّ»، اسم مفعول و به معنای «هدایت شده» است. مـهدویّت نـیز از همین ریشه است، البته گاهی در معنای فاعلی به معنای «هدایت کننده» نیز بـه کـار مـی رود(تونه ای، ۱۳۸۳: ۴۱۶). مهدی(علیه السّلام) مشهورترین لقب آن حضرت نزد شیعه و سنّی است. «مَهدَویّ»، صفت نسبی اسـت یـا منسوب به مهدی است مطلقا، یا منسوب به «مَهدِیّ صاحب الزّمان(عج) امـام دوازدهم شـیعیان است(معین، ۱۳۸۱، ج۲: ۱۸۶۳).

«مهدویت»، از لحاظ لغوی، مصدر جعلی است که پس از افزودن تای تأنیث به اسمی کـه یـای نسبت به آن اضافه شده است ساخته می شود. بنابراین «مهدویّت»، به معنای مـهدی بـودن، هدایت شده و رهیافته بودن است (سلیمانیان، ۱۳۸۸: ۲۸۲). از امام صادق (ع) روایت شده است که می فرماید: اینکه امام عـصر(عـج) را مـهدی می خوانند، بخاطر اینکه به چیز گمشده ای راهنمایی می کند و او را قائم می نامند برای آنـ اسـت که بحقّ قیام می فرماید (مفید، ۱۴۱۳، ج۲: ۳۵۸). «مهدویّت» به مسائل و موضوعاتی که با حضرت مهدی(عج) مرتبط است گـفته مـی شود: از جمله غیبت، ظهور، تولّد، علائم ظهور، حکومت و اتفاقاتی که پیرامون ظهور حـضرتش بـه وقوع خواهد پیوست؛ و یا به معنای اعـتقاد بـه وجـود منجی موعود(عج) که فرزند امام حـسن عـسکری(ع) است و در سال ۲۵۵ هجری قمری متولّد شده است که یکی از القاب او قائم می باشد. مـقصود مـا از مهدویّت، گزارشاتی است که در احـادیث و ادعـیه درباره ی حـضرت مـهدی (عـج) بیان شده است.

ب) عاشورا

عاشورا، نـماد قـیام امام حسین (ع) و یارانش در مقابل طاغوت های زمانه در کربلا است. مراد ما از عاشورا، حـیات فـکری و سیاسی امام حسین(ع)، بویژه در مبارزه بـا جریان کفر و نفاق اسـت.

ج) رابـطه عاشورا و مهدویت

مقصود از رابطه ی عـاشورا و مـهدویت، پیوندی است که بیانگر رابطه ی عمیق حضرت مهدی(عج) با امام حسین(ع) اسـت، کـه در احادیث، دعای ندبه، زیارت عـاشورا و زیـارت نـاحیه ی مقدسه به ایـن رابـطه ی ناگسستنی اشاره شده اسـت.

۲. اهداف مشترک عاشورا و مهدویت

قیام جهانی مهدی موعود(عج)، مکمل حرکت اصلاحی امام حسین(ع) در نـهضت عـاشورا است. در اینجا به برخی از اهداف مـشترک عـاشورا و قیام مـهدی مـوعود(عـج) اشاره می گردد:

الف) مبارزه بـا جاهلیت

هنگام بعثت پیامبر اکرم(ص)، در دنیا و سرزمین حجاز، جاهلیت حاکم بود و مردمان آن روز، به جنایاتی از جـمله زنـده به گور کردن دختران، زنا، شـراب خواری، قـتل عـام همدیگر، غـارت اموال دیگران و بـت پرستی آلوده بـودند. امیرالمومنین(ع) درباره ی آن دوره فرمود: «شما ای جماعت عرب، بدترین آیین را داشتید و در بد آب و هواترین منطقه زندگی می کردید. در میان سنگلاخ های خـشن و مـارهای سـمّی به سر می بردید و آب گندیده می نوشیدید و غذاهای نـامطلوب مـی خوردید. خـون همدیگر را مـی ریختید و بـا ارحام قطع رابطه می کردید و در همه حال، به بت پرستی و گناه مشغول بودید» (سید رضی، ۱۳۷۸: ۲۶)، اما پیامبر اعظم(ص)، توانست در اندک زمان، آن چنان تحولی در سطح فرد و جامعه ان روز ایجاد نماید کـه پس از مدتی، جامعه ای کاملاً متفاوت با آن چه پیش از آن بوده است، پدید آورد، اما بعد از رحلت پیامبر(ص)، در جامعه ی اسلامی به تدریج در دوران حاکمیت مکتب خلافت و بنی امیّه، فرهنگ جاهلی دوباره احیاء شد و مردمان از زیـست مـؤمنانه خارج و بسوی شهوات و امیال نفسانی گرایش پیدا کردند. از این رو، مفاسد اخلاقی از جمله باده گساری، رقاصی و آوازه خوانی… در جامعه رونق گرفت و از نظر اقتصادی، جامعه، به دو دسته ی فقر و غناء تقسیم شدند. سیدالشهداء(ع) در ایـن شـرایط، چاره ای جز قیام و مبارزه علنی بر علیه یزید نداشت تا مردم را از این جهل کشنده نجات بخشد و به سوی حق راهنمایی نماید. در زیارت اربعین از قـول امـام صادق(ع) در توصیف ابا عبدالله الحـسین(ع) آمـده است:

«خدایا! سیدالشّهدا (ع)، در راه تو خون دل ها خورد تا بندگانت را از نادانی و سردرگمی و گمراهی رهایی بخشد»(طوسی، ۱۴۰۷، ج۶: ۱۱۳؛ ر.ک: ابن شعبه حرانی، ۱۴۰۴: ۲۴۵).

امام حسین(ع) به سپاه حرّ بـن یـزید ریاحی فرمود: «ألا و إنّ هؤلاء قـد لزموا طاعه الشیطان، و ترکوا طاعه الرحمن، و اظهروا الفساد، و عطّلوا الحدود، و استأثروا بالفی ء، و أحلّوا حرام اللّه، و حرّموا حلال اللّه، و أنا أحقّ من غیر؛ آگاه باشید که اینها به پیروی از شیطان تن داده اند و اطاعت از خدای رحـمان را رها کرده اند، آشکارا فساد می کنند و به حدود الهی عمل نمی نمایند، بخشی از بیت المال مسلمین را به خود اختصاص داده اند و حرام خدا را حلال و حلال خدا را حرام کردند و من برای تغییر این وضعیت سزاوارترم» (ابومخنف کـوفی، ۱۴۱۷: ۱۷۲؛ ر.ک: ابـن شعبه حـرانی، ۱۴۰۴: ۲۴۰؛ مکارم شیرازی، ۱۳۸۸: ۷۹).

اما جاهلیت آخرالزّمان، سخت تر و شدید تر از جاهلیت نخستین خواهد بود.(احزاب/ ۳۳). امام صادق(ع) در این زمینه مـی فرماید: «همانا قائم ما با جاهلان بسیار سرسخت تری نسبت به جاهلانی که رسـول خـدا(ص) در دوران جـاهلیّت با آنها مواجهه بود، روبرو می شود و متحمّل رنج و سختی بیشتری خواهد شد. علّت این جاهلیّت این اسـت کـه رسول خدا(ص) زمانی برانگیخته شد که مردم سنگ، صخره و مجسّمه های چوبی را می پرستیدند، امّا امـام مـهدی(عـج) هنگامی قیام می کند که همه ی مردم برای مقابله با او به تأویل کتاب خدا و احتجاج به آن مـتوسّل می شوند» (ابن ابی زینب، ۱۳۹۷: ۲۹۷). در اینجا به برخی از مصادیق جهل در عصر غیبت (قبل از ظـهور) اشاره می گردد:

۱. نشناختن امـام زمـان(ع):

پیامبر اکرم (ص) می فرماید: «مَنْ مَاتَ وَ لَایعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَهً جَاهِلِیهً؛ هر کس بمیرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است»(کلینی، ۱۴۰۷، ج۲: ۲۱). عدم معرفت نسبت به امام زمان (عج)، یکی از اسـاسی ترین مصداق جهل است، زیرا کسی که اهداف بعثت انبیاء و ضرورت وجود امامت را نداند، قطعاً نسبت به حقّ آنان جفا خواهد نمود، و در گمراهی فکری و رفتاری (انجام رفتارهای غیرعقلانی و انسانی) خواهد زیست و در حـال کـفر و نفاق (مرگ جاهلیت) خواهد مرد.

۲. بی اطلاعی از کتاب خدا:

پیامبر اکرم(ص) درباره ی مردم آخرالزمان فرمود: «فَعِنْدَهَا یَکُونُ أَقْوَامٌ یَتَعَلَّمُونَ الْقُرْآنَ لِغَیْرِ اللَّهِ وَ یَتَّخِذُونَهُ مَزَامِیرَ؛ در آن زمان، گروه هایی قرآن را برای غیر خدا یـاد مـی گیرند و قرآن را وسیله ای برای آهنگ انتخاب می کنند»(قمی، ۱۴۰۴، ج۲: ۳۰۶)، یعنی از نور قرآن هدایت نمی جویند و به دستوراتش که برای هدایت و سعادت بشر نازل شده است عمل نمی کنند.

۳. جابجائی معروف و منکر:

«معروف جای مـنکر و مـنکر جای معروف را خواهد گرفت»(قمی، ۱۴۰۴، ج۲: ۳۰۶). در آخرالزمان دروغ گفتن، رشوه گرفتن، بی حجابی و عمل منافی عفت… امری عادی می شود و اگر کسی بخواهد امر به معروف نماید، به شدت با او رفتار مـی شود، گـویا مـنکر به معروف تبدیل شده اسـت. همچنین ارزش های دینی به ضد ارزش تبدیل می شوند، مثلاً افراد راستگو و امانت دار در بین مردم بی ارزش شده، ولی افراد دروغگو و فریبکار محترم می شوند.

۴. توجه به تـمایلات نـفسانی(هواپرستی):

امیرالمومنین (ع) درباره ی عصر ظهور امام مهدی(عج) فـرمود: «یظـْهَرُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَهِ وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَهِ نِسْوَهٌ کاشِفَاتٌ عَارِیاتٌ مُتَبَرِّجَاتٌ مِنَ الدِّینِ دَاخِلَاتٌ فِی الْفِتَنِ مَائِلَاتٌ إِلَی الشـَّهَوَاتِ مـُسْرِعَاتٌ إِلَی اللَّذَّاتِ مُسْتَحِلَّاتٌ لِلْمُحَرَّمَاتِ فِی جَهَنَّمَ خَالِدَاتٌ؛ در آخرالزمان و نزدیک شدن رستاخیز کـه بدترین زمان ها است، زنان بدون پوشش و برهنه اند، و زینت های خود را آشکار می سازند، به فتنه ها داخل می شوند و به سوی خـواسته های نـفسانی و شـهوانی می گرایند. به لذت ها می شتابند، حرام های الهی را حلال می شمارند، اینان در جهنم جـاودانه خـواهند بود»(ابن بابویه، ۱۴۱۳، ج۳: ۳۹۰)، حضرت حجت(عج) با همه ی این نادانی ها، انحرافات فکری، نژادپرستی، فساد اخلاقی و اسـتبداد… مـبارزه خـواهد فرمود.

ب) برپایی حکومت اسلامی

یکی از اهداف قیام سیدالشهداء(ع)، تشکیل حکومت اسلامی و احـیای ارزشـ های اسـلامی بود، لذا در صورت پیروزی، حکومت اسلامی با رهبری امام حسین(ع) تأسیس می شد تا در سایه ی آن بـتواند اهداف اسـلام (انسان سازی و جامعه پردازی) را تحقق بخشد. ابی عبدالله(ع) فرمودند: «از پیامبر اکرم(ص) شنیدم که فرمود: خلافت بر خاندان ابـوسفیان حـرام است و اگر روزی معاویه را در بالای منبر من دیدید او را بکشید، ولی مردم مدینه او را بر منبر پیامبر دیدنـد و نـکشتند و اینـک خداوند آنان را به یزید فاسق (و بدتر از معاویه) گرفتار نموده است» (ابن نما حلی، ۱۴۰۶: ۱۰۰).

بدون بـرپاسازی حـکومت، نمی توان از احیای معارف و احکام الهی و تحقق عدالت در جامعه سخن گفت. امام حسین(ع) خـود را شـایسته مـنصب حکومت می دانست و هنگامی که فرماندار مدینه برای بیعت با او آمد، فرمود: «کدامیک از ما شایستگی خـلافت و بـیعت داریم؟» (ابومخنف کوفی، ۱۴۱۷: ۸۱). این موضوع نشان دهنده ی شایستگی امام معصوم(ع) برای تشکیل حـکومت اسـلامی اسـت. در جایی دیگر فرمود: «ما اهل بیت پیامبر (ع) به ولایت و رهبری مردم سزوارتر از اینها(بنی امیه) هستیم، که بـه نـاحق مـدّعی این مقام بوده و همیشه راه ظلم و فساد و دشمنی با خدا را در پیش گرفته اند»(ابومخنف کوفی، ۱۴۱۷: ۱۷۰). امـام خـمینی(ره) در تبیین همین هدف می فرماید: «آنهایی که خیال می کنند حضرت سید الشهداء، برای حکومت نیامد. خیر (ایـن سـخن صحیح نیست)، اینها برای حکومت آمدند، برای اینکه باید حکومت در دست مـثل سـیدالشهداء باشد؛ (و) مثل کسانی که شیعه سیدالشّهداء هستند»(خـمینی، ۱۳۶۹، ج۲۱: ۳۰). امـا ایـن واقعیت را سید الشهداء(ع) دریافته بود که اکـنون، زمـان حاکمیت امام معصوم (ع) نیست، چرا که جامعه، آنقدر از سنن نبوی(ص) و فرهنگ قرآنی فـاصله گـرفته، که از اسلام فقط نام و از قـرآن فـقط رسم آن مـانده بـود.

هدف از تشکیل حکومت مهدوی در آخرالزّمان، تحقق آرمـان همه ی انبیاء و هدف نهضت عاشورا است که در آن عدالت برپا گردد، بساط ستم بـرچیده شـود و صالحان، فرمانروایان مردم باشند. «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکمْ وَ عـَمِلُوا الصـَّالِحاتِ لَیسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ… وَ لَیمَکنَنَّ لَهمْ دِینـَهُمُ الَّذِی ارْتَضی لَهُمْ وَ لَیبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ؛ خدا به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شـایسته کرده اند، وعده داده است که حتماً آنـان را در این سـرزمین جـانشین [خود] قرار دهد… و آن دینـی را که برای شان پسندیده است بـه سـودشان مستقر کند، و بیم شان را به ایمنی مبدل گرداند»(نور/ ۵۵). در کتاب «الغیبه» نعمانی آمده است کـه امـام صادق(ع) فرمود: «این آیه در خصوص حـضرت قـائم(عج) و اصـحابش نـازل شـده است»(ابن ابی زیـنب، ۱۳۹۷: ۲۴۰)، یعنی خداوند وعده داده است که حکومت جهانی از آن حضرت مهدی(عج) و اصحابش باشد تا بتواند بـا تـشکیل حکومت، امنیت و آسایش را به تمام مـردم دنـیا بـازگرداند. حـکومت جـهانی امام مهدی(عـج) زمـانی شکل می گیرد که تمام جهان آمادگی پذیرش و برپایی حکومت حقّه الهی را داشته باشند، حکومتی که بـر مـبنای تـوحید در سراسر جهان فراهم شود و سبب نابودی کفـر و شـرک و نـفاق در سـراسر گـیتی شـود. در حکومت جهانی مهدوی، یکتاپرستی در تمام عالم فراگیر و ظلم و بی عدالتی از چهره ی جهان برچیده می شود.

حکومت و رهبری جامعه از آن پیامبران و اولیای الهی است نه افراد ظالمی چون معاویه و یزید کـه خود را متصدی امر خلافت بر مردم می دانستند، در حالی که حکومت، مخصوص فرستادگان الهی و افراد صالح است و طاغوت ها و حاکمان جور، لیاقت و شایستگی حکومت بر جامعه اسلامی را ندارند. «وَ لَقَدْ کتَبْنا فِی الزَّبـُورِ مـِنْ بَعْدِ الذِّکرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ؛ در زبور (حضرت داود پیامبر) بعد از کتب آسمانی سابق نوشتیم که زمین را بندگان صالح ما به ارث می برند»(انبیاء/ ۱۰۵). در کتاب «کشف الغمه» در ذیل آیه فوق به نـقل از رسـول الله(ص) آمده است که فرمود: «زمانی که روز ظهور قائم ما برسد، خداوند متعال مردی از اهل بیت من که اسم او همنام من است، بر می گزیند، تـا زمـین را از عدل و داد پر سازد، همچنان که از ظلم و جـور پر شـده است»(اربلی، ۱۳۸۲، ج۳: ۳۳۶). در سوره فتح می خوانیم: «هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدی وَ دینِ الْحَقِّ لِیظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ وَ کَفی بِاللَّهِ شَهیداً؛ اوست آنکه پیامبرش را به هدایت و دیـن حـق فرستاد تا آن را بر همه ی ادیـان غالب سازد و این گواهی خدا کفایت می کند»(فتح/ ۲۸). امام صادق(ع) فرمود: «او امامی است که اسلام را بر همه ی ادیان پیروز می گرداند و زمین را پر از عدل و داد می کند، چنان که پر از ظلم و ستم شده باشد»(قـمی، ۱۴۰۴، ج۲: ۳۱۷؛ ر.ک: ابـن بابویه، ۱۳۹۵، ج۱: ۳۳۱؛ کوفی، ۱۴۱۰: ۴۸۱).

ج) امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر در اندیشه ی اسلامی، یکی از مهمترین، سازنده ترین و حیاتی ترین ارزش های اسلامی است، که نقش بی بدیلی در سالم سازی فرد و جامعه را دارد. از نگاه امـیرمؤمنان عـلی(ع) «تمامی اعـمال و کارها حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر مانند قطره ای در مقابل یک دریای بزرگ و پهناور اسـت» (سید رضی، ۱۴۱۴: ۵۴۲)، که اگر این فریضه فراموش شود، باید منتظر گـسترش بـسیاری از نـاهنجاری ها و فسادها در مسائل فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بود، و ناامنی به یک معضل بزرگ در جامعه تبدیل می گردد. خداوند کـریم در سـوره هود می فرماید: «پس چرا از نسل های پیش از شما خردمندانی نبودند که [مردم را] از فساد در زمین باز دارند؟ جـز انـدکی، از کسـانی که از میان آنان نجات شان دادیم»(هود/ ۱۱۶). خداوند امر به معروف و نهی از منکر را وظیفه ی همه ی انبیاء و ائمه دانـسته است، و در سوره نحل می فرماید: «و همانا در هر امتی پیامبری فرستادیم که اعلام کند خـدا را بپرستید و از پرستش طاغوت بـپرهیزید»(نـحل / ۳۶).

یکی از مهمترین عوامل شکل گیری نهضت عاشورا، امر به معروف و نهی از منکر بود. امام حسین (ع) مکرر به این موضوع اشاره می فرمود، تا به جامعه ی خفته بفهماند که علت این همه فسادها، تـرک امر به معروف و نهی از منکر است که شما را دامن گیر فساد سیاسی (یزید) و فساد اقتصادی و فرهنگی کرده است. وقتی کاروان امام حسین(ع) به منزلگاه «ذی حسم» رسید، امام(ع) بپاخاست و فرمود: «آیا نمی بینید که مـردم در زنـدگی ننگین و ذلت باری به سر می برند که نه به حق عمل می کنند و نه از باطل روی گردان می شوند. شایسته است که در چنین محیط ننگینی، شخص باایمان، جانبازی کند و به دیدار پروردگارش بشتابد. مـن در چـنین محیط ذلت باری، مرگ را جز رستگاری و زندگی با ستمکاران را جز رنج و نکبت نمی دانم»(ابن شعبه حرانی، ۱۴۰۴: ۲۴۵).

اگر در جامعه ای این دو فریضه ی الهی فراموش گردد، پایه های شریعت از هم می گسلد. امیر المومنین عـلی(ع) مـی فرمایند: «قوام شریعت بر پایه ی امر به معروف و نهی از منکر و اقامه ی حدود الهی استوار شده است» (لیثی واسطی، ۱۳۷۶: ۳۷۰). امام حسین (ع) فرمود: «من تنها به انگیزه ی اصلاح امت جدم بپا خـواستم، مـی خواهم امـر به معروف و نهی از منکر نـمایم و بـه روش جدم و پدرم علی بن ابی طالب (ع) رفتار نمایم»(ابن نما حلی، ۱۴۰۶: ۲۸).

هدف امام حسین(ع) از امر به معروف و نهی از منکر، نجات امّت از نـگون ساری و اسـارت نـفس بود. امام (ع) هنگامی که قصد داشت مدینه را بـه سـوی مکه ترک نماید، در کنار قبر حضرت حضرت رسول(ص) فرمودند: «خدایا من دوست دار معروف هستم و از مُنکَر بیزارم»(ابن نما حـلی، ۱۴۰۶: ۲۸). هدف سـید الشهداء(علیه السلام) از امر به معروف و نهی از منکر، اصلاح جامعه اسـلامی و احیای سنّت نبوی بود. حضرت در نامه ای خطاب به بزرگان بصره می نویسد: «من شما را به کتاب خدا و سنت پیـامبر(ص) دعـوت مـی کنم، زیرا سنّت پیامبر خدا از بین رفته است. اگر دعوت مرا بـپذیرید و امـر مرا اطاعت کنید شما را به راه هدایت راهنمایی می کنم»(ابن نما حلی، ۱۴۰۶: ۱۱۲).

در حکومت جهانی امام مهدی(عـج)، فـریضه ی امـر به معروف و نهی از منکر برای احیای ارزش ها و هست پذیری عدالت اجتماعی نقش بـسزایی دارد. از امـام بـاقر(ع) درباره آیه «الَّذِینَ إِنْ مَکنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاهَ وَ آتَوُا الزَّکاه»(حج/ ۴۱) سؤال شد، ایـشان فـرمود: «ایـن آیه درباره ی حضرت مهدی(عج) و اصحابش وارد شده است. خداوند ایشان را مالک مشرق و مغرب زمین مـی گرداند و دین خـود را ظاهر می سازد و به سبب او و اصحابش بدعت ها را می میراند، چنانکه سفهاء، حق را میرانده اند، تا اینـکه در روی زمـین اثـری از ظلم دیده نشود، مهدی(عج) و اصحابش امر به معروف و نهی از منکر می کنند، و عاقبت امور بـرای خـدا است»(قمی، ۱۴۰۴، ج۲: ص۸۷).

د) عدالت اجتماعی

یکی از اهداف قیام امام حسین(ع)، همانند آرمان انبیای الهی، هست پذیری عـدالت بود(حدید/ ۲۵). ایشان در نامه ای که به مردم کوفه می نویسد، یکی از اهدافش را جلوگیری از ستم و اجرای عـدالت بـیان می کند و می فرماید:

ای مردم! رسول خدا(ص) فرمود: «هر کس سلطان ستمگری را ببیند کـه حـرام خـدا را حلال شمرده و عهد خدا را می شکند، خلاف سنّت رسول خدا(ص) رفتار می کند و در میان بندگان خدا بـه گـناه و سـتم عمل می کند، ولی او (شخص مسلمان) سکوت اختیار کند و نه از راه کردار و نه از راه گـفتار، سـلطان ستمگر را سرزنش نکند و در مقام انکار و عیب گویی بر نیاید، بر خداوند است که مسلمان (ساکت) را به کـیفر و سـزای همان ستمگر (آتش جهنم) محکوم کند» (ابن شعبه حرانی، ۱۳۶۳: ۵۰۵).

همچنین به مـردم بـصره می نویسد:

«به جان خودم سوگند که امام راسـتین و پیشـوای واقـعی جامعه ی اسلامی تنها کسی است که به مـقرّرات عـادلانه و انسان ساز کتاب خدا عمل نماید، دادگری و قسط را در کران تا کران جامعه تحقّق بخشد و عدالت را پیشـه سـازد، پیرو واقعی حق باشد و بر اسـاس حـقّ و در قلمرو قـانون، امـور و شـؤون جامعه را اداره نماید، خویشتن را از لغزش ها نگاه دارد و بـرای تـحقّق اهداف خداپسندانه تلاش کند، نه این که همه چیز را ابزار سلطه و رسیدن به هواهای خـویش سازد»(مفید، ۱۴۱۳، ج۲: ۳۹؛ ر.ک: طبرسی، ۱۳۷۱، ج۲: ۸۸).

در زمان غیبتِ حـجت بن الحسن(عج)، بـی عـدالتی های قضایی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در جـامعه بـروز می نمایند که هدف امام(عج) مبارزه با این نوع بی عدالتی ها است. امام رضـا(ع) مـی فرماید: «هنگامی که قائم ما قـیام نـماید زمـین به واسطه ی نـور ایـشان روشن می شود، ترازوی عـدالت را در مـیان همه ی مردم قرار می دهد و در سرتاسر جهان هیچ انسانی به دیگری ستم نخواهد کرد»(خـزاز رازی، ۱۴۰۱: ۲۷۳). از امـام سجاد(ع) روایت شده است که مـی فرماید: «هنگامی که قـائم مـا اهل بیت(عج) خروج نـماید در میان همه ی بندگان خدا عدالت را پیاده می نماید و به عدل رفتار می نماید و عدالت او در بین افراد فـاسق و فـاجر یکسان اجرا می شود»(ابن حیون، ۱۴۰۹: ۳۹۷؛ کـلینی، ۱۳۸۱: ۳۱۳).

امـام مـحمدباقر(ع) مـی فرمایند: «إِذَا قـَامَ قَائِمُنَا فَإِنَّهُ یقـْسِمُ بـِالسَّوِیهِ وَ یعْدِلُ فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ الْبَرِّ مِنْهُمْ وَ الْفَاجِرِ الْحَدِیثَ؛ امام قائم(عج) هنگاهی که ظهور نمایند امـوال را بـه طـور مساوی تقسیم می نمایند و میان همه ی مردم نـیکوکار و بـدکار بـه عـدالت رفـتار مـی نماید»(ابن بابویه، ۱۳۸۵، ج۱: ۱۶۱؛ ر.ک: مجلسی، ۱۴۰۳: ج۵۱: ۳۰).

یکی از ستم های رایج در عصر غیبت امام مهدی(عج) بر مردم، این است که بیت المال به عدالت میان مردم تقسیم نمی شود، اما در عصر زنـدگی و ظهور حجت حق(عج)، این ظلم فاحش ریشه کن خواهد شد. پیامبر اکرم(ص) می فرماید: «شما را به ظهور مهدی(عج) بشارت می دهم، او زمین را پر از عدل می کند، همان گونه که از جور و ستم پر شده اسـت. سـاکنان آسمان ها و ساکنان زمین، از او راضی می شوند و اموال و ثروت ها را بطور صحیح تقسیم می کند. کسی پرسید؟ معنی تقسیم صحیح ثروت چیست؟ فرمود: به مساوات در میان مردم تقسیم می گردد. سپس فرمود: دل های پیروان محمّد(ص) را پر از بـی نیازی مـی کند و عدالتش، همه را فرا می گیرد، تا آنجا که دستور می دهد کسی با صدای بلند صدا زند: «هر کس نیاز مالی دارد، برخیزد». هیچ کس جز یـک نـفر برنمی خیزد»(ابن طاووس، ۱۳۷۴: ۳۵۱؛ ر.ک: حائری، ۱۳۸۳: ۲۲۹؛ ر.ک: ابـن ابـی زینب، ۱۳۹۷: ۲۳۷).

در دعا می خوانیم: «اللَّهُمَّ طَهِّرْ بِهِ بِلَادَک حَتَّی تُنِیرَ بِعَدْلِهِ ظُلَمَ الْجَوْرِ… وَ تُوضِحَ بِهِ مَعَاقِدَ الْحَقِّ وَ مَجْهُولَ الْعَدْلِ؛ خداوندا، سرزمین ها را به دست مهدی(ع) پاک گـردان… تـا با فروغ عدالت او سـیاهی های سـتم زوال پذیرد، و پایگاه های حق آشکار گردد، و عدل ناشناخته شناخته گردد»(طوسی، ۱۴۱۱، ج۱: ۴۰۹). امام خمینی (ره) در این زمینه می فرمایند: «زندگی سید الشهدا، زندگی حضرت صاحب الزمان (سلام الله علیه)، زندگی همه ی انبیاء از اول تا خاتم، همه ی آنـها به این معنا بوده است که در مقابل حکومت جور، حکومت عدل را خواستند درست کنند»(خمینی، ج۲۱: ۴۰)، لذا لازمه همه ی حکومت های الهی، عدالت است و حکومت بدون عدالت، قطعاً الهی و اسلامی نیست.

ه) اصلاح جـامعه (جـامعه پردازی)

اصلاح جـامعه و هدایت امت بسوی رهنمودهای الهی، یکی از اهداف هادیان راستین و اولیای الهی است. کلمه «اصلاح» و واژه های مرتبط آنـ، دوازده مرتبه در سوره های بقره، هود، قَصَص، اعراف، نساء، انعام، نور و شورا تـکرار شـده اند. «وَلا تـُفْسِدُوا فِی الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلاحِها وَادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً اِن