فایل پاورپوینت کامل اولین و آخرین آیه و سوره

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اولین و آخرین آیه و سوره :

درباره اولین آیه یا سوره نازل شده سه نظر وجود دارد:

۱.گروهی معتقدند که اولین آیات سه یا پنج آیه از اول سوره علق بوده است که مقارن بعثت پیامبر نـازل شـده است، هنگامی که ملک (فرشته ) فرود آمد و پیامبر را باعنوان ((نبوت )) ندا داد و به او گـفـت: بـخـوان، گفت: چه بخوانم؟

پس او را در پوشش خود گرفت و گفت: «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّک الَّذِی خَلَقَ (۱)خَلَقَ الإنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ (۲)اقْرَأْ وَرَبُّک الأکرَمُ (۳)الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ (۴)عَلَّمَ الإنْسَانَ مَا لَمْ یعْلَمْ».[۱] از امـام صادق (ع ) روایت شده است که فرمود: (اول ما نزل علی رسول اللّه (ص ) بسم اللّه الرحمان الرحیم اقرا باسم ربک و آخر مانزل علیه: اذاجا نصراللّه).[۲]

۲.گـروهـی نـخستین سوره نازل شده را سوره مدثر می دانند از ابن سلمه روایت شده است که از جـابـربن عبداللّه انصاری سؤال کردم: کدامین سوره یا آیه قرآن برای نخستین بار نازل شده است؟ گـفـت: (یا أَیهَا الْمُدَّثِّرُ) گفتم: پس (اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّک) چه؟ گفت: گفتاری که از پیامبر اکرم (ص ) شنیده ام اکنون برای شما بازگو می کنم شنیدم که فرمود: (مدتی را در مجاورت کوه حـرا گـذرانیدم در پایان که از کوه پایین آمدم و به میانه دشت رسیدم، ندایی شنیدم به هر طرف نـگریستم کسی را ندیدم سپس سر به آسمان بلند کردم، ناگهان او (جبرئیل ) را دیدم لرزشی مرا فـرا گـرفـت، بـه خـانـه نـزدخـدیـجـه آمدم، خواستم تا مرا بپوشاند آن گاه «یا أَیهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ»[۳] نـازل شد[۴]گروهی از این حدیث استفاده کرده اند که اولین سوره نازل شـده درابـتـدای وحی بر پیامبر اکرم (ص ) این سوره است[۵] ولی در متن حدیث هیچ گونه اشاره ای به این امر که نخستین سوره نازل شده این سوره باشد نشده است،و صرفا استنباط جابر از ایـن حـدیـث چـنـیـن بوده است شاید این پیش آمد پس از مدتی که از بعثت گذشته بود (فترت ) صـورت گـرفـتـه باشد، زیرا پس از آغاز بعثت برای مدتی وحی منقطع گردید و دوباره آغاز شد شاهد بر این مدعی حدیث زیر است: .

از جـابـربـن عبداللّه روایت دیگری شده است که پیامبر(ص ) درباره فترت وحی سخن می گفت و مـی فـرمود: (هنگامی که به راه خود ادامه می دادم، ناگاه ندایی ازآسمان شنیدم سربلند کردم، فـرشته ای را دیدم که در کوه حرا نیز آمده بود از دیداراو به وحشت افتادم و بر روی زانوهای خود قـرار گـرفتم سپس از راه خود برگشتم و به خانه آمدم و گفتم: زملونی، زملونی (مرا بپوشانید) آن گـاه مـرا پـوشاندند در این موقع آیات: «یا أَیهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّک فَکبِّرْ وَثِیابَک فَطَهِّرْ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ»[۶]نازل شد پس از آن، وحی پی در پی و بدون انقطاع فرود آمد).[۷]

۳.گروهی اولین سوره نازل شده را سوره فاتحه می دانند زمخشری می گوید:(بیشتر مفسرین بـر این عقیده اند که سوره فاتحه اولین سوره نازل شده قرآن است)علامه طبرسی از استاد احمد زاهـد در کـتاب ایضاح به نقل ازسعیدبن المسیب از مولی امیرالمؤمنین (ع) آورده است که فرمود: (از پـیامبر(ص) ازثواب قرائت قرآن سؤال نمودم، سپس آن حضرت ثواب هر سوره را بیان فرمود، به ترتیب نزول سوره ها پس اولین سوره ای را که در مکه نازل شده است،سوره(فاتحه )بر شمرد، سـپـس (اقـرا باسم ربک) و آن گاه سوره (ن و القلم).)[۸]

واحدی نیشابوری در اسباب الـنـزول دربـاره ابـتدای بعثت چنین آورده است: (گاه که پیامبر باخود خلوتی داشت، ندایی از آسمان می شنید که موجب هراس وی می شد و درآخرین بار فرشته او را ندا داد: یا محمد! گفت: لـبـیـک گـفـت: بـگـو«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»[۹] البته پیامبر اکـرم (ص) از همان ابتدای بعثت با گروه کوچک خود (علی و جعفر و زید و خدیجه) نماز را طبق سـنت اسلامی انجام می داد و نماز بدون فاتحه الکتاب برپا نمی شود و در حدیث آمده است: (اولین چـیـزی که جبرئیل به پیامبر(ص) تعلیم داد، نماز و وضو بود) که لازمه آن مقرون بودن بعثت با نزول سوره حمد است جلال الدین سیوطی می گوید:(هرگز نبوده است که نماز در اسلام بدون فاتحه الکتاب باشد).[۱۰]

مـیان این سه نظر می توان به گونه ای جمع کرد، زیرا نزول سه یا پنج آیه از اول سوره علق به طور قـطـع بـا آغـاز بعثت مقارن بوده است، و این مساله مورد اتفاق نظراست سپس چند آیه از ابتدای سـوره مـدثر نازل شده است، ولی اولین سوره کامل که بر پیامبر نازل گردیده سوره حمد است و چـنـد آیه از سوره علق یا سوره مدثر درآغاز، عنوان سوره نداشته و با نزول بقیه آیه های سوره این عـنـوان را یـافـت