فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی

فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی شامل 79 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی، تحلیل و ارزیابی مبانی معرفت شناختی سلفیه اخوانی :

اگر جنبش های فکری معاصر اهل سنت بررسی شود، اخوان المسلمین بزرگ ترین آنها است که در بیش از هفتاد کشورجهان (قرضاوی، ۱۳۸۱: ۸) فعالیت فکری، فرهنگی، تبلیغی و سیاسی دارد و در قالب جریان های اخوانی، تأثیراتی بر تحولات کشورهای اسلامی و حتی غیراسلامی می گذارد. مورخان و تحلیلگران سیاسی با گرایش های گوناگون، اتفاق نظر دارند که حرکت اخوان المسلمین تأثیر بسزایی در تاریخ معاصر مصر و جهان اسلام، از موریتانی در ساحل آفریقایی اقیانوس اطلس تا اندونزی در اقیانوس آرام، بر جای گذاشته است که نمی توان به آسانی از کنار آن گذشت.

این جنبش، با مبانی فکری در سپهر اندیشه سیاسی اهل سنت و به عنوان یکی از جریان های سلفی معتدل، آرا و اندیشه های خاصی دارد. امروزه سلفی گری یکی از جنبش های فعال و پرطرفدار جهان اسلام شده و اخوان المسلمین نیز به عنوان جریانی فکری در جهان معاصر، که از لحاظ اعتقادی خود را سلفی معرفی می کند، دارای مبانی کلامی سلفی است؛ اما، معرفت شناسی ایشان از جهاتی شبیه و در جهات مختلفی متفاوت با سایر جنبش های سلفیه (خصوصاً سلفیت در عربستان) بوده و همین باعث جدایی ایشان از آنها شده است.

با عنایت به اینکه تاکنون در بعد مبانی معرفت شناسی این جریان کار مدون و منسجمی صورت نگرفته و بیشتر به اندیشه های سیاسی و تاریخی آن پرداخته شده، این تحقیق زمینه پژوهش و تحقیق در مسئله مد نظر و فهم هر چه بیشتر از مبانی معرفتی ایشان را، که بر تفکر سیاسی و عملکردشان تأثیر داشته است، می کاود. پرسش اصلی مقاله این است که: مختصات معرفت شناسی اخوان المسلمین و جایگاه عقل و نقل و دیگر ابزارهای شناخت نزد ایشان چگونه است؟ برای پاسخ به این پرسش از رویکرد توصیفی تحلیلی بهره می بریم.

ضرورت معرفت

هر جهلی، هرچند که پیامدی بزرگ هم داشته باشد، بخشودنی است ولی جهل انسان به راز هستی و هدف زندگی و رسالت نوعی و شخصی خود در این کره زمین را نمی توان کوچک شمرد؛ چراکه اگر آدمی بخورد و بیاشامد، بدون اینکه به سرانجام خود بیندیشد و چیزی از حقیقت وجود و طبیعت اطرافش بداند، گرفتار پیامدهای بی خبری، ناآگاهی و انحراف در طول زندگی کوتاه یا دراز خود می شود (مصباح، ۱۳۸۸: ۱۴۷). اما اینکه آیا عقل بشر توان حل چنین مسائل بنیادی ای را دارد یا نه، هسته مرکزی مسائل معرفت شناسی را تشکیل می دهد و تا این بخش حل نشود نوبت به بررسی مسائل «هستی شناسی» نمی رسد (همان).

از این رو اسلام، مسلمانان را به طلب علم و تعمق در آن و بحث جدی در مسائل مختلف آن تشویق کرده است. اولین آیه وحی الاهی با توجه دادن انسان به خواندن (اقرأ) نازل شده(قطب، ۱۹۹۴: ۳۷) و آیات و احادیث بسیاری در قرآن و سنّت رسول خدا (ص) درباره جایگاه و منزلت و بزرگ داشت معرفت و علم، و نقش و مسئولیت اهل علم، و ترغیب و تشویق به آموختن دانش های مفید و رقابت برای کسب مهارت های افزون تر، و منزلت و ارزش و آداب تعلیم و آموزش دادن وجود دارد، به طوری که در هم کتاب های احادیث و روایات که بر روال ترتیب ابواب و موضوعات نوشته شده اند، بخشی از آنها به مبحث «علم» و موضوع های مربوط به آن اختصاص یافته و «علم» مقدم بر «عمل» است (قرضاوی، ۱۳۹۰: ۳۸).

حسن الهضیبی، از مرشدهای عام اخوان المسلمین، در توجه به مباحث علمی از حسن بصری نقل می کند: «عابد بدون علم همچون سالک بدون طریق است که افساد وی بیشتر از اصلاح وی است. قومی که عبادت را گرفته و علم را رها کرده اند با شمشیر به جان امت پیامبر (ص) افتادند که اگر دنبال علم می رفتند، چنین نمی کردند» (الهضیبی، بی تا: ۵).

اخوان المسلمین نیز، به تبع این موضع اسلام درباره کسب معرفت و فهم و فهمیدن، برای آن ارزش والایی قائل اند، به گونه ای که حسن البنّا در کتب، رسائل و خطبه هایش ارکان دعوت جماعت را «علم، تربیت و جهاد» می داند (محسن، ۱۴۰۷: ۳۶۸).

و به همین دلیل، مهم ترین بخش فعالیت جمعیت اخوان به برنامه های اجتماعی و اصلاح نظام آموزش و پرورش اختصاص یافت که به ساخت مدارس و حتی آموزش های متناسب با سطح سواد افراد انجامید و حسن البنّا پیشنهاد کرد که آموزش کودکان در مدارس طبق «تصور و خیال کودک» و «نیازهای عاطفی» او صورت گیرد؛ و در مدرسه های دوره راهنمایی و دبیرستان دو زبان (یکی از شرق و دیگری از غرب) هم زمان تدریس شود.

اخوان در زمینه مبارزه با بی سوادی با بسیج عمومی اعضا اعلام کرد که استاد دانشگاه، دانشجو، معلم، و افراد عادی که از نعمت سواد برخوردارند، موظف اند تلاش خود را در راه جهل زدایی و از بین بردن بی سوادی به کار گیرند و هر کدام از آنان بدون چشم داشت مادی، برای ریشه کنی بی سوادی و تحقق اهداف جمعیت بکوشند (میشل، ۱۳۸۹: ۲/۲۶۳-۲۷۲).

منابع معرفت از دیدگاه اخوان

مسئله انواع شناخت و معرفت از مهم ترین و نخستین مباحث معرفت شناسی است که اندیشمندان اخوانی نیز به آن پرداخته اند. حسن البنّا، درباره مباحث علم، شناخت و معرفت می گوید:

علومی که در زندگی به آنها احتیاج داریم بر اقسامی است:

۱.آنچه نیاز به استاد ندارند؛ مانند محسوسات و وجدانیات.

۲.آنهایی که استادی برای آنها نمی یابیم؛ چراکه بشر توان وصول به آنها را ندارد؛ مانند کیفیت تکوین و ایجاد بین خالق و مخلوق و همچنین فهم ذات و صفات خداوند.

۳.علومی که بشر می تواند از راه نظر و استدلال و تجربه آنها را بشناسد؛ مانند ریاضیات و طبیعیات و زراعت.

۴.شعور فطری ای که قلوب ما را متوجه آیات آفاقی و انفسی می کند تا اموری را بفهمد که حواس و عقل آنها را نمی فهمند (البنّا، ۲۰۱۰: ۴۴۱).

قرضاوی، از متفکران اخوانی، اولین منبع شناخت را شناخت فطری تکوینی می داند و می گوید:

یکی از دانشمندان از این هدایت تکوینی چنین تعبیر کرده است: از او پرسیدند چه وقت عاقل شدی؟ گفت از همان وقتی که از شکم مادر به زیر آمدم عاقل بودم؛ گرسنه شدم پستان مادر را گرفتم و ناراحت شدم، گریستم! این نوع از هدایت مخصوص انسان نیست، جانوران و پرندگان و حشرات و بلکه در تمام اجزای هستی حضور دارد؛ در گیاهی که غذای خودش را از مواد درون زمین با نسبت های مشخص و اندازه های معین می مکد؛ در ستارگانی که هر کدام در مدار خودشان می گردند و از مدار خود منحرف نمی گردند (قرضاوی، بی تا ب: ۶۴).

وی منبع دوم شناخت را همان ادراکات حواس ظاهری از قبیل شنوایی، بینایی، بویایی، چشایی و حواس باطنی از قبیل گرسنگی، تشنگی، شادی و اندوه می داند که این مرتبه از شناخت، از نوع اول تکامل یافته تر است؛ زیرا در آن نوعی از هوشیاری و تا اندازه ای درک و فهم دخالت دارد، هرچند این ادراکات از اشتباه به دور نیستند، چنان که دیدگان آدمی سراب را آب می بیند و سایه را ساکن می پندارد، حال آنکه دارای حرکت است (همان: ۶۵).

قرضاوی، منبع سوم شناخت را عقل می داند که با نیروها و قابلیت های گوناگونش این مرتبه از شناخت، باز هم تکامل یافته تر از حواس ظاهری و باطنی است، هرچند اغلب برای صدور حکم و استنباط و ارزیابی مسائل بر ادراکات حسی تکیه دارد، و به همین دلیل است که دچار اشتباه می شود. گاهی هم به هنگام مرتب کردن مقدمات و به دست آوردن نتایج دچار اشتباه می شود. عقل با این عملیات سطح بالایش از ویژگی های انسان است که با آن از دیگر جانوران متمایز شده است (همان: ۶۵).

وی نهایتاً منبع چهارم شناخت را، که عالی ترین مراتب است، شناخت وحیانی می داند که این نوع شناخت اشتباهات عقل را تصحیح می کند، و پندارها و ادراکات نادرست حواس را کنار می زند، و راه هایی را که عقل به تنهایی به آنها واقف نمی شود، در برابر انسان روشن می کند، و در جاهایی که امکان ندارد عقول به اتفاق نظر برسند، رفع اختلافات را بر عهده می گیرد (همان: ۶۶).

به نظر می رسد تفاوت دو تقسیم فوق در این است که قرضاوی بر اساس علم، اما حسن البنّا بر اساس معلوم تقسیم کرده است. با این توضیح، در اینجا می توان گفت مهم ترین منابع معرفت نزد اخوان عبارت اند از:

۱.فطرت

از منابع مهم شناخت، فطرت است که در مصادر اسلامی، یعنی در قرآن و سنت، بر این منبع تکیه فراوان شده است. اینکه قرآن برای انسان قائل به فطرت است نوعی بینش خاص درباره انسان است (مطهری، ۱۳۷۷ الف: ۱۳). بین انسان و خالقش ارتباطی قوی وجود دارد، به گونه ای که انسان با این ارتباط به معرفت و شناختی روحی می رسد که صادق ترین و برترین نوع معرفت و شناخت است؛ چراکه انسان با این وجدان درونی قادر به کشف اموری غیرمادی و غیرمحدود به قیود مادی می شود.

لذا اسلام در جاهای بسیاری وجدان انسان را مخاطب قرار داده و این همان چیزی است که برخی از فلاسفه می گویند باطن و درون ما به وجود خداوند شهادت می دهد قبل از اینکه عقل ما شهادت بدهد (البنّا، ۲۰۱۰: ۴۲۳). در آیات و روایات نیز بر این شناخت فطری تأکید شده است. وقتی از امام علی (ع) پرسیدند که آیا خدایت را دیده ای، در جواب فرمود «أفأعبد ما لا أری؟». وقتی دوباره پرسیدند چگونه او را دیده ای فرمود: «خداوند با مشاهده چشم سر دیده نمی شود بلکه قلوب او را با حقایق ایمان درک می کنند» (همان: ۴۲۴).

کسانی که ندای فطرت را می پذیرند، معترف اند که خود و جهان پیرامونشان، پروردگار بزرگی دارد که دل هایشان با تعظیم و امید و خشوع و توکّل و استمداد، به سوی او توجه می کند. این چیزی است که در ژرفای وجود خود احساس می کنند (قرضاوی، ۱۳۸۸: ۲۰)، که وقتی کسی از امام جعفر صادق (ع) درباره خدا پرسید، پاسخ داد: «آیا سوار کشتی نشده ای؟». گفت: «چرا». گفت: «آیا هیچ اتّفاق افتاده است که باد شدیدی تعادل شما را به هم بزند؟». گفت: «آری». گفت: «طوری شده که امیدت از هم دریانوردان ابزار نجات بریده شود؟». گفت: «آری». گفت: «پس از آن در قلبت خطور کرده است که کسی هست که در صورت اراده می تواند نجاتت دهد؟». گفت: «آری». گفت: «آن، همان خدا است» (همان: ۲۱).

۲.حس و تجربه

انسان، طبق نص صریح قرآن که «واللّه أخرجکم من بطون امهاتکم لا تعلمون شیئاً و جعل لکم السمع والأبصار والأفئده لعلکم تشکرون» (النحل: ۷۸) جاهل متولد می شود (الهضیبی، بی تا: ۱۷۴) و در بدو تولد هیچ شناخت و معرفتی ندارد و از طریق حواس، معرفتش شروع می شود و هر چه بیشتر علم پیدا می کند از راه تمییز بین اشیا به معارف بیشتری دست پیدا می کند (حوی، ۱۹۸۸: ۴۷)؛ چراکه خداوند ابزار شنیدن و دیدن و فهمیدن «السمع والابصار والافئده» را به وی عطا کرده است (قطب، ۱۹۹۴: ۲۶). قرضاوی در این باره می گوید:

عجیب است که خداوند در آیه مذکور سه راه از راه های شناخت انسان را مطرح کرده است؛ «سمع و بصر» برای معرفت حسی؛ «الافئده» برای معرفت عقلی؛ که علوم عقلی در معرفت «سمعیه» قرار دارند و علوم تجربی در معرفت «بصریه» جای می گیرند؛ چراکه اساس تجربه، بصر و مشاهده است و شناخت عقلی در معرفت «فؤادیه و قلبیه» قرار می گیرد که از راه تفکر و استدلال حاصل می شود و ممکن است در این نوع از معرفت الهام و کشف و شهود نیز قرار بگیرد که اصطلاحاً «معرفت روحی» نامیده می شود؛ چراکه «فؤاد» یا «قلب» مرادف با «عقل» نیست، بلکه اعم و شامل است(قرضاوی، ۱۴۱۵: ۲۵-۲۷).

حسن البنا در این باره می گوید:

اگر شخصی از وجود شهری که تا حالا ندیده از کسی که به دروغ مشهور نیست چیزی بشنود تصدیقش می کند و به وجود آن اعتقاد پیدا می کند و اگر همین خبر را از عده ای از مردان بشنود اعتمادش بیشتر می شود. ولی اگر عکس آن شهر را ببیند اعتقادش به آن بیشتر خواهد شد و جای تردید برایش باقی نمی ماند و اگر به آن شهر مسافرت کند یقین او کامل می شود و شکی برایش باقی نخواهد ماند و اگر همه مردم بگویند این شهر وجود ندارد او دیگر قبول نخواهد کرد و اگر در خیابان های آن شهر راه برود و با آنها زندگی کند که «نور علی نور» می شود (البنّا، ۲۰۱۳: ۱۵۵).

ثمرات علم تجربی و موضع اسلام در این خصوص

قطعاً علم تجربی تأثیرگذاری چشمگیری بر امور مختلف عالم دارد و به قول محمد قطب، از متفکران بزرگ اخوانی، عالَم، قبل از اختراع باروت غیر از عالَم بعد از اختراع آن است؛ عالَم قبل از ابزار نجاری غیر از عالَم بعد از این ابزار است؛ و عالَم قبل از سینما