فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام

با فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام شامل 120 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی تحلیلی روایات روز ظهور امام مهدی علیه السلام :

مقدمه

سخن از روز ظهور امام مهدی (علیه السلام ) یکی از مهم ترین و امید بخش ترین مباحث مهدویت است، چرا که روز ظهور فرجام انتظار همه انبیاء و فرشتگان و حق مداران است، و در پی آن است که عدل و داد بر تمام عالم خاکی گسترده می شود.

ظهور حضرت مهدی به اتفاق همه مسلمین و بلکه به عنوان منجی،سخن قطعی جوامع بشریست، چرا که نوید آن به همگان داه شده است،اما این که روز ظهور چه زمانی است؟ روایات مربوطه ضمن این که به تفصیل آن را بیان نکرده اند،در نگاه اولیه با یکدیگر ناسازگاراند، و گرچه دانش ورانی به صورت ضمنی به این مسئله پرداخته اند، اما نوعا، همه ی گونه های روائی مربوطه را بررسی نفرموده اند، و یا در حل تعارض بین روایات، به ادله یا قرائن کمتر اشاره فرموده اند.(صدر، محمد، تاریخ پیش از ظهور، ۱۸۸-۱۸۶؛ کاظمی، مصطفی؛ بشاره الاسلام فی علامات المهدی علیه السلام، ۲۶۳؛ ری شهری، محمد، دانش نامه امام مهدی علیه السلام ۸/۱۴۱-۱۴۰؛ طبسی، نجم الدین، فی رحاب الامام المهدی علیه السلام ص۷۵؛ و…)

این پژوهش، ضمن گزارش از گونه های روائی مربوط به روز ظهور، پس از ارزیابی اسناد به بررسی دلالت آنها می پردازد، و بعد در حل تعارض بین آنها، به استناد قرائن یا ادله می کوشد، و به همین سبب و نیز نتیجه ی حاصله، نسبت به تلاش های مشکور دیگران، فرید و ممتاز است.

روایات ناظر به زمان ظهور سه دسته اند:

۱.روایاتی که از روز ظهور خبر می دهند.

۲.روایاتی که از ماه ظهور خبر می دهند.

۳.روایاتی که از سال ظهور خبر می دهند.

اما دسته سوم از روایات از عهده این نوشتار خارج است، و صرفا در بررسی روایات روز ظهور و ماه ظهور -که ممکن است منطبق بر یکی از روزها باشد- می پردازد.

روایاتی که به صراحت یا اشاره به روز ظهور پرداخته اند ۱۰ گونه اند:

گونه اول: در ماه رجب

به چند روایت ممکن است استناد شود که روز ظهور در ماه رجب اتفاق می افتد، و از آن روایات است: امیرالمومنین(ع) سمعت رسول الله(ص) یقول؛… ثلاثه اصوات فی رجب… و الثالث ترون بدریا[بدنا] بارزا مع قرن الشمس ینادی الا ان الله قد بعث فلان بن فلان حتی ینسبه الی علی فیه هلاک الظالمین. فعند ذلک یاتی الفرج…(خزار قمی، کفایه الاثر فی النصوص علی الائمه الاثنی عشر، باب ما روی عن امیرالمومنین،حدیث آخر باب، ص۱۵۸، و ۱۵۹) امیرالمومنین(ع) شنیدم که رسول خدا( ص) می فرمود: سه نداست در ماه رجب. ..و در سومی است که بدنی آشکار همراه خورشید می بینید، ندا داده می شود براستی که خداوند فلان بن فلان -نسبش را به علی(ع) می رساند -را برانگیخت در این ندا هلاکت ظالمین است، پس در وقت این نداست که گشایش می رسد.

بخشی از این حدیث در سخن امام رضا(ع) و با اسناد متفاوت دیده می شود (نعمانی، الغیبه، ح۲۸؛ ص ۱۵۱؛ صدوق، کمال الدین، ۲/۳۷۱، باب۳۵، ح۴؛ حلی، حسن بن سلیمان، مختصر البصائر، ص۴۹۷، ح۵۶۱/۵۴)

این روایت ضمن اینکه سندا ضعیف است، متنش نیز از جهاتی مضطرب است، چون عبارت «ترون بدرا بارزا» با تعابیر مختلف «یرون، بدنا، یدا» نقل شده است، اما با فرض اعتبار سند و عدم اضطراب متن، ظاهر روایت بیانگر این است که (الا ان الله قد بعث فلان بن فلان. .. فعند ذلک یاتی الفرج) بدانید که به راستی خداوند فلانی پسر فلانی را برانگیخت، پس وقت این نداست که فرج می آید، پس این روایت می گوید روز ظهور در ماه رجب است.

از طرف دیگر چون این روایت با روایات فراوان از گونه هفتم تا دهم – که هم از نظر سندی و هم دلالی معتبراند- در تعارض است، پس نمی توان به ظاهر آن ملتزم بود، و با قرائن زیر از ظاهر این روایت دست بر داشته، و می گوییم مقصود این است که: در ماه رجب نشانی از نزدیک بودن ظهور رخ می دهد، نه از وقوع ظهور.

اول: در روایت داوود بن سرحان از امام صادق(ع) آمده: العام الذی فیه الصیحه قبله الایه فی رجب قلت و ما هی؟ قال وجه یطلع فی القمر و ید بارز. (نعمانی، الغیبه، ب۱۴، ص۲۵۲، ح۱۰،) در سالی که صیحه آسمانی «در بیست و سوم ماه رمضان رخ می دهد» قبل از آن نشانی در ماه رجب است، راوی می گفت آن نشان چیست؟ فرمود: صورتی در ماه نمایان، و دستی آشکارمی شود.

از مقایسه ی عبارت « فعند ذلک یأتی الفرج» در روایت محوری گونه اول، با این روایت امام صادق(ع) می توان چنین استفاده کرد که «نشانی قبل از ماه مبارک رمضان، در ماه رجب برای نزدیک شدن ظهور رخ می دهد، نه وقوع ظهور».

دوم: در روایت دیگر وقتی سخن از حوادث شاخص در ماه ها از جمله ماه رجب و ماه رمضان می شود، امام صادق(ع) نشانه ظهور و صیحه و نداء آسمانی را منحصر در ماه رمضان فرموده اند: ذلک شهر کانت الجاهلیه تعظمه و کانوا یسمونه الشهر الاصم. .. قلت رمضان؟ قال شهر الله تعالی و فیه ینادی باسم صاحبکم و اسم ابیه (بحار، ۵۲، ۲۷۲، ح۱۶۵) فرمود رجب ماهی است که جاهلیت آن را تعظیم می کردند و آن را ماه ریزش و فراوانی نعمت می دانستند و ماه رمضان ماه خداست که در آن ندای آسمانی به نام صاحب شما و نام پدرش داده می شود.

در این روایت نیز مشاهده می کنیم با اینکه سوال از حوادث شاخص در ماه رجب شده و ظهور هم از مهمترین حادثه هاست، با این حال اصلا به ظهور اشاره نفرموده است، پس می توان نتیجه گرفت آنچه در این روایت آمده نشانی از نزدیک بودن ظهور است، نه خود ظهور.

سوم: محتوا و لسان گونه هفتم از روایات، انحصار صحیه ی آسمانی که پس از آن ظهور است را، در ماه مبارک رمضان دانسته «لا تکون الصیحه الا فی شهر رمضان» (صدوق، کمال الدین، ۲/۶۵۲، ح۱۳؛ نعمانی، الغیبه، ص۲۵۴، ب۱۴، ح۱۳،) صحیه و نداء آسمانی نیست به جز در ماه مبارک رمضان، و همچنین در توقیع شریف، هر گونه ظهور قبل از صیحه آسمانی که در ماه رمضان است، را نفی می کند«فلا ظهورالاّ بعد اذن الله عزوجّل و ذلک بعد… الصیحه».(صدوق،کمال الدین،۲ / ۵۱۶، ح۴۴ ) و روایات گونه اول با وجود ضعف سند نمی توانند با این روایت و توقیع که به صراحت می گویند « ظهور پس از صیحه ی آسمانی در ماه رمضان است نه غیر آن »، معارضه نماید، پس روایات گونه اول از این جهت قابلیت استدلال را ندارند، و بر فرض که اعتبار سندی داشته و مضطرب هم نباشند،از مقایسه با روایات دیگر، چنین دلالت دارند «در ماه رجب نشانی از نزدیک بودن روز ظهور رخ می دهد، نه از وقوع ظهور».

گونه دوم: ماه شوال

به پشتوانه ی یک روایت گفته شده زمان ظهور حضرت مهدی (عج) در ماه شوال است: قال مقاتل فی تفسیره و الصیحه التی تکون فی شهر رمضان تکون فی نصفه فی یوم الجمعه و یکون ظهورالمهدی عقیبها فی شوال. (ینابیع الموده، قندوزی، ۳/۲۲۰ علامات ظهور المهدی؛ نصیبی، الدرالمنتظم فی السر الاعظم، ۹۶) مقاتل گفته: صیحه آسمانی در نیمه ماه رمضان روز جمعه اتفاق می افتد. و پس از آن ظهور مهدی(ع) در ماه شوال رخ می دهد.

مستند این نظر، سخن مقاتل است،که اولا در کتاب تفسیر مقاتل این مطلب را ما نیافتیم و ثانیا مستند به قول معصوم نیست، بنا بر این چنین روایتی از ارزش و اعتبار برخوردار نمی باشد.

بله اگر کسی این قول را به روایتی از پیامبر اکرم(ص) مستند نماید که در آن آمده: اذا کانت صیحه فی رمضان فانها تکون معمعه فی شوال (الفتن، ابن حماد، ص۲۵۱، باب ما یذکر من علامات من السماء، ح ۶۱۹) زمانی که صیحه در ماه رمضان رخ دهد در ماه شوال آتش جنگ ها و فتن ها بر افروخته گردد، این روایت هم نمی تواند مستند این گونه باشد زیرا:

اولا: این روایت در منابع شیعه اگر هم وجود دارد (التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن، سید علی بن طاووس، ص۱۰۱، ب۶۰، فیما ذکره نعیم فی کتاب الفتن ح۷۲، و غیر از این منبع) از منابع غیر معتبر غیر شیعی سرایت کرده، و لذا از این جهت قابل توجه و اعتناء نمی باشند.

ثانیا: این روایت ناظر به زمان ظهور نیست، بلکه می گوید در ماه شوال آتش جنگ و فتنه ها بر افروخته می شود، پس گونه دوم هم مستندی برای روز ظهور نیست.

گونه سوم: بیست و پنجم ماه ذی القعده

بر اساس برخی از نقلها گفته شده که روز ظهور بیست و پنجم ماه ذی القعده است: ان فیه )خمس و عشرین من ذی القعده( یقوم القائم علیه السلام. (الاقبال بالاعمال الحسنه فیما یعمل مره فی السنه، سید بن طاووس، ۲/۲۴، فصل ۱۰، ح۲ ) در بیست و پنجم ماه ذی القعده قائم علیه السلام قیام می کند.

این روایت را مرحوم سید بن طاووس به نقل از مرحوم شیخ صدوق از کتاب ثواب الاعمال آورده: وفی روایته من کتاب ثواب الاعمال الذی نسخته عندنا الان، ان فیه یقوم القائم علیه السلام(همان).

در اعتبار نقل های سید بن طاووس همین بس که بیش از هزار و پانصد نسخه کتب خطی نزد ایشان بوده، و در این زمینه شایسته است به پژوهش اتان کلبرگ بر کتابخانه سید بن طاووس مراجعه شود.

اما در بحث ما می توان گفت: ۱. سید بن طاووس فقط به وجود چنین روایتی در نسخه خطی از ثواب الاعمال اشاره کرده که آن نسخه اکنون در دسترس نیست، و با مراجعه به نسخه های موجود هم، چنین روایتی یافت نشد. ۲. این روایت، مورد نظر خود سید هم نیست، چون ذیل روایات روز جمعه خلاف این مطلب را دارند. ۳.این روایت هیچ سندی ندارد. ۴.این روایت معارض است با روایات فراوان معتبری که در گونه های هفتم تا دهم می آید. پس استناد به این نقل بسیار دشوار و بدون دلیل است.

گونه چهارم: روز چهار شنبه

روایتی در ظاهر روز ظهور را چهارشنبه دانسته، ابی عبد الله علیه السلام قال: یقدم القائم علیه السلام حتی یاتی النجف فیخرج الیه من الکوفه جیش السفیانی و الناس معه و ذلک یوم الاربعاء (بهاءالدین نیلی، علی بن عبدالکریم، سرور اهل الایمان فی علامات ظهور صاحب الزمان،۱۰۱؛ بحار الانوار، ۵۲/۳۸۷، ب۲۷، ح۲۰۵ ) امام صادق(ع) می فرمایند قائم روی می آورد تا به نجف می رسد پس لشکر سفیانی در حالی که مردم با او همراهند بر امام خروج می کند و آن روز چهار شنبه است.

اولا: این روایت از جهت سندی مرفوعه است و معتبر نیست.

ثانیا: این روایت بخشی از حرکت پس از ظهور امام را بیان می کند- که در این مسیر به نجف و کوفه آمده و با لشکر سفیانی مقابله می فرماید- چرا که روایات معتبر فراوان «گونه های هفتم تا دهم» ابتدای ظهور را از کنار خانه کعبه می داند.

پس این روایت بر فرض اعتبار سندی ناظر به روز ظهور حضرت نیست، بلکه نظر به بخشی از حرکت آن حضرت دارد.

گونه پنجم: روز پنج شنبه

در یک نقل روز ظهور امام عصر(عج) چنین گزارش شده: «در بعضی از اخبار در روز پنج شنبه ظاهرشود » (العبقری الحسان، نهاوندی علی اکبر، ۷/۲۹۲ ).

مستند این نقل ذکر نشده، و ما هم اثری ازآن نیافتیم.

گونه ششم: نوروز

در یک روایت از امام صادق(ع) چنین آمده ان یوم النیروز هو الیوم الذی. .. یظهر فیه قائمنا اهل البیت… و ما من یوم نوروز (نیروز) الا و نحن نتوقع فیه الفرج…(المهذب البارع فی شرح مختصرالنافع، جمال الدین احمد بن محمد حلی، ۱/۱۹۴؛ بحار الانوار، ۵/۲۳۷) روز نوروز روزی است که قائم ما اهل بیت در آن ظهور می کند، و خداوند آن حضرت را بر دجال پیروز می گرداند، و هیچ نوروزی نیست جز این که ما توقع فرج را در آن داریم.

سه نکته در سند این روایت:

۱.در سند این روایت سید مرتضی علامه بهاءالدین علی بن عبدالحمید نسابه، با اسناد خودش از معلی بن خنیس از امام صادق(ع) آمده است که به نقل مرحوم آقای خوئی (المعجم رجال الحدیث ۱۲/۶۹ ش ۸۲۳۱ و ۸۲۳۲ ) و مرحوم شیخ حر عاملی او را با عنوان السید علم الدین المرتضی علی بن عبد الحمید بن فخار بن معد الحسینی الموسوی، مدح کرده، البته ما به اسناد او به دست نیافتیم.

۲.به مضمون همین روایت، اما با سند مفصل و متنی طولانی (حدود ۹ صفحه در بحار ۵۶/۹۲ باب ۲۲ یوم النیروز و تعیینه و سعاده ح۱) آمده که متضمن دو نفر مجهول می باشد، و نیز محمد بن الحسین بن سعید الصائغ، در آن ضعیف و غالی است. (نجاشی ۳۳۷/۹۰۰ ) و روایت پیش گفته بخشی از همین، روایت مفصل است.

۳.معلی بن خنیس در رجال مذمت شده است: ضعیف جدا لا یعول علیه (نجاشی، ص۴۱۸، ش۱۱۱۴.)

اما از نظر محتوی، اگر چه در ابتدای این روایت کلمه ی «یظهر» آمده، ولی چون در ادامه «یظفر» فرموده ناظر به بخشی از حرکت امام بعد از ظهور و زمان پیروزی آن حضرت است.

بنابراین اگر نگاه ما در استناد به روایات از نظر سندی باشد، این روایت به خاطر وجود سه فرد ضعیف، قابلیت استناد ندارد، با این حال چون از نظر محتوی با روایات دیگر تعارض ندارد، در جمع بندی به آن توجه خواهد شد.

گونه هفتم: بیست و سوم ماه رمضان مصادف با جمعه

شمار قابل توجهی از احادیث است که روز ظهور را بیست و سوم ماه مبارک رمضان مصادف با جمعه می داند.

این گونه که متضمن روایات معتبر هم می باشند با یک مفهوم، ولی با عبارت های چهارگانه زیرند:

صوت: یکون الصوت فی شهر رمضان. (نعمانی، الغیبه، ب۱۴، ح۱۳، ص۲۵۴ ) فاتبعوا الصوت الاول. (صدوق کمال الدین، ۲/۶۵۲، ب۵۷، ح۱۳ )صیحه: الصیحه فی شهر رمضان (نعمانی: الغیبه، ۲۵۴، ب۱۴.ح۱۳؛ صدوق. کمال الدین، ۲/۶۵۲.ب۵۷، ح۱۶ )فزعه: فزعه فی شهر رمضان. .. (الغیبه نعمانی، ۲۵۲، ب۱۴، ح۱۱)

نداء آسمانی: ینادی مناد من السماء(صدوق، کمال الدین، ۲/۶۵۲/ باب ۵۷، خ۱۴،) ینادی باسمه من جوف السماء (نعمانی، الغیبه، ب۱۶، ما جاء فی المنع عن التوقیت ص۲۸۹، ح۶،) فیه ینادی باسم صاحبکم. (مجلسی، بحار الانوار، ۵۲/۲۷۲/ ب۲۵، ح۱۶۵.)از این گونه روایات از چندین نگاه، استفاده ی روز ظهور در بیست و سوم ماه مبارک رمضان، می شود.

نگاه اول: فضای صدور این روایات برای بیان روز فرج و روز ظهور است از جمله:

ابی بصیر می گوید از امام صادق(ع) سوال کردم جعلت فداک متی خروج القائم علیه السلام؟ فقال. .. لا یخرج القائم حتی ینادی باسمه من جوف السماء فی لیله ثلاث و عشرین فی شهر رمضان لیله جمعه. .. و یخرج القائم مما یسمع (نعمانی، الغیبه، ب۱۶، ماجاء فی المنع عن التوقیت ص۲۸۹، ح۶ ) فدای شما شوم بفرمائید خروج قائم چه زمانی است؟ فرمود او خروج نمی کند تا این که منادی از میان آسمان ندا می دهد به اسم او در شب بیست و سوم ماه رمضان که مصادف با شب جمعه است و قائم با شنیدن آن صدا ظهور می فرماید.

همان طور که در توقیع شریف است: فلا ظهور الا بعد اذن الله عزوجل و ذلک بعد. .. الصحیه. .. (صدوق، کمال الدین، ۲/۵۱۶، ح۴۴ ).

نگاه دوم: فرمان هایی صادره در این نداء نشانگر ظهور است.

الف. فرمان به امام: ینادی باسم القائم یا فلان بن فلان قم… (نعمانی، الغیبه، ب۱۴، ما جاء فی العلامات: ح۶۴، ص۲۷۹ ) به اسم قائم ندا داده می شود که ای فلان بن فلان قیام کن.

ب. فرمان به مردم: فاتبعوه (صدوق کمال الدین، ۲/۳۷۲، ب۳۵، ح۵،خزاز قمی، کفایه الاثر، ص۲۷۴، باب ما جاء عن علی بن موسی الرضا(ع)) از مهدی(ع) پیروی کنید.واسمعوا و اطیعوا (نعمانی، الغیبه، ب۱۴، ج۱۳، ص۲۵۴.) بشنوید واطاعت کنید.

فاسمعوا له و اطیعوه. (نعمانی، الغیبه، ب۱۶، ح۶، ص۲۹۰.)پس بشنوید از او اطاعتش کنید.

فاتبعوا الصوت الاول. ( صدوق کمال الدین، ۲/۶۵۲/ ب۵۷، ح۱۳ ) از صدای اول پیروی کنید.

فالحقوا بمکه (حر عاملی، اثبات اهداه، ۵/۱۸۲؛ مجلسی، بحار الانوار، ۵۲/۳۰۴، ب۲۶، ح۷۳) در مکه به مهدی ملحق شوید. فرحم الله من اعتبر من ذلک الصوت فاجاب (نعمانی، الغیبه، ۴۵۴، ب۱۴، ح۱۳) رحمت خدا بر آن ها که از آن صوت برانگیخته و پاسخ دهند.

در همه این موارد فرمان به پیروی از آن حضرت و ملحق شدن به او داده شده، آن هم فرمانی که مخاطبش تمام بشریت است (نه فقط مسلمین که فرضا او را می شناسند). پس باید او را ببینند و درک محضرش نمایند تا به او ملحق شده و سخن او را بشنوند و از او پیروی نمایند، لذا این فرامین نشانگر ظهور است.

نگاه سوم: اعلان ظهور و تصریح به آن.

و یخرج القائم مما یسمع و هی صیحه جبرئیل( نعمانی، الغیبه، ب۱۶، ما جاء فی المنع عن التوقیت، ح۶، ص۲۸۹ ) قائم با شنیدن آن صدا که از جبرئیل است، ظهور می کند.

الا ان حجت الله قد ظهر عند بیت الله. (صدوق، کمال الدین، ۲/۳۷۲ باب۳۵ ما روی عن الرضا (ع)، ح۵؛ کفایه الاثر، ۲۷۴، باب ما جاء عن الرضا(ع)؛ اعلام الوری، ۴۵۳، فصل دوم ذکر اخبار الوارده عن آبائه) آگاه باشید که حجت خدا کنار خانه خدا ظهور کرده است.

یک نکته: در یک نقل آمده که نداء آسمانی در بیست و ششم ماه رمضان است، قال ابو عبدالله (ع): ینادی باسم القائم فی یوم ست و عشرین من شهر رمضان، (طبرسی، اعلام الوری، ص۲۵،) در حالی که این عبارت«ست وعشرین» از اشتباه نویسندگان است، زیرا همین روایت را با همین سند (شیخ مفید، الارشاد، ۲/۳۷۹، و شیخ طوسی الغیبه، ص۴۵۲، و شیخ حر عاملی اثباه الهداه، ۵/۳۵۸/ ) با عبارت«ثلاث وعشرین» نقل کرده اند، و بر همین اساس در چاپ جدید از کتاب اعلام الوری ( ۲/۲۷۶/ همان فصل ح۲، موسسه آل البیت لاحیاء التراث) عبارت« ثلاث و عشرین» ثبت شده، و در پاورقی به ارشاد مفید، و الغیبه طوسی، آدرس داده است. بنابراین از سه نگاه متفاوت احادیث «صوت، صیحه، فزعه و ندای آسمانی» دلالت دارند که روز ظهور بیست و سوم ماه مبارک رمضان مصادف با جمعه است.

گونه هشتم: روز جمعه

برخی از راویات و ادعیه و زیارات بیانگر روز ظهور در جمعه اند، و از روایات معتبر این گونه است: عن ابی عبد الله علیه السلام. .. یخرج قائمنا اهل البیت یوم الجمعه و تقوم القیامه یوم الجمعه، و ما من عمل یوم الجمعه افضل من الصلاه علی محمد و آله. (صدوق، الخصال، ۲/۳۹۴، ماجاء فی السبت/ ح۱۰۱) امام صادق(ع) می فرماید: در روز جمعه قائم ما اهل البیت خروج می کند و قیامت در روز جمعه بر پا می شود و هیچ کاری روز جمعه برتر از صلوات بر محمد و آل محمد نیست.

و در زیارت روز جمعه امام عصر (عج) هم می خوانیم:. .. هذا یوم الجمعه، و هو یومک المتوقع فیه ظهورک. .. (ابن طاووس، جمال الاسبوع، ۳۸/بحار ۹۹/۲۱۶) امروز جمعه، روزی است که امید ظهور تو در آن می رود.

بر اساس همین روایت مرحوم شیخ صدوق نظر داده که جمعه روز ظهور است. (صدوق، من لایحضره الفقیه: ۱/۴۲۱، ح۱۲۴۱).همانطور که در گونه قبل گذشت،روایات روز بیست سوم ماه رمضان مقید به روز جمعه شده اند، پس روایات گونه هشتم را، ( که روز جمعه را به صورت مطلق و بدون قید آورده)، حمل می کنیم بر همان روایات گونه هفتم در نتیجه از اعتبار بیشتری برخوردار خواهند شد، و حاصلشان چنین می شود: روز ظهور جمعه ای است که مصادف با بیست و سوم ماه مبارک رمضان باشد.

اما آیا زمان ظهور در شب جمعه بیست و سوم ماه مبارک است یا روز آن؟

سرچشمه این تردید از روایاتی است که زمان نداء آسمانی در ماه مبارک رمضان را دو گونه بیان می کنند.

در برخی زمان ندای آسمانی در شب بیست و سوم ماه مبارک آمده: «فی لیله ثلاث و عشرین فی شهر رمضان لیله جمعه» (الغیبه نعمانی، ب۱۶، ماجاء فی المنع عن التوقیت، ص۲۸۹، ح۶ ) و «لیله الجمعه لثلاث و عشرین مضین من شهر رمضان» (کمال الدین ۲/۶۵۲، ب۵۷ ما روی فی علامات خروج القائم، ح۱۶ ).

و در برخی زمان ندای آسمانی در روز بیست و سوم ماه مبارک آمده «ینادی مناد من السماء اول النهار» (کافی، کلینی، ۸/۳۱۰، حدیث الفقهاء و العلماء، ح۴۸۴؛ کمال الدین، صدوق، ۲/۶۵۲، ب۵۷ ما روی فی علامات خروج