---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی دیدگاه خاورشناسان پیرامون مصادر قرآن :

طرح مسأله

بدون شک الفاظ و معانی قرآن بر پیامبر اکرم(ص) نازل شده و از این جهت، قرآن کریم هم دارای اعجاز لفظی و هم دارای اعجاز محتوایی است. دیدگاه عموم مسلمانان نیز از آغاز تا حال بر این بوده است که محتوا و معارف بلند قرآن در قالب الفاظ و واژگان و جمله ها از سوی خدا به وسیله جبریل امین بر پیامبر خاتم(ص) نازل گردیده و او بدون هیچ کم و کاستی آن را بر مردم ابلاغ کرده و تا کنون بدون هیچ تحریفی باقی مانده است (خویی، البیان،۲۰۰؛ زرقانی، مناهل العرفان، ۴۴؛ زرکشی، البرهان، ۱/۲۹۰).

دلایل عقلی و نقلی فراوانی وجود دارد که منبع و مصدر قرآن کریم، خود خداوند است و الفاظ و معانی آن وحی الهی است که به وسیله فرشته امین بر پیامبر خاتم(ص) نازل گردید.

از سوی دیگر، در میان خاورشناسان و دانشمندان غیرمسلمان که در مسائل اسلامی تحقیقاتی انجام داده اند، کمتر کسی است که در منابع و مصادر قرآن اظهارنظر نکرده باشد. بعضی از خاورشناسان مثل گلدزیهر (Goldziher) بر این عقیده است که محمد(ص) قرآن را از سوی خدا نیاورده، بلکه از جاهای دیگر مثلاً در سفرها از یهود و نصارا کسب کرده است (ر.ک: ادامه همین مقاله). برخی دیگر مانند گوستاوفایل (Gustavweit) قرآن را نتیجه تجربیات شخصی پیامبر(ص) و تراوش افکار او می داند (ر.ک: ادامه همین مقاله). بنابراین، در بررسی تردیدهای مطرح شده در منابع قرآن با موضوعات ذیل روبه رو هستیم.

۱.آیا پیامبر(ص) قرآن را از جاهای مختلف، فرهنگ ها، کتب و ادیان گوناگون کسب کرده است؟

۲.آیا قرآن محصول تجربیات پیامبر(ص) و نتیجه افکار اوست؟

۳ آیا قرآن نتیجه القای شیطان به پیامبر(ص) است یا منشأ الهی دارد که از سوی خداوند بر او نازل شده است؟

بنابراین، پیرامون مصادر قرآن، احتمالات هفتگانه ذیل قابل طرح می باشد که هر یک را مورد بررسی و نقد قرار می دهیم.

۱.اخذ مطالب قرآنی از فرهنگ و آداب مردم

بعضی از خاورشناسان معتقدند حضرت محمد(ص) قرآن را از فرهنگ و آداب پسندیده مردم مکه گرفته است. «ارنست رنان»، خاورشناس فرانسوی، می گوید: محمد(ص) قرآن را در جامعه مکی که در آن زندگی می کرد، کسب کرده است؛ زیرا علاوه بر خرافات و شرک و بت پرستی، توحید و خداپرستی و آداب و رسوم نیکو نیز در آنجا حاکم بود و مطالب قرآن را از فرهنگ خوب مردم آنجا اقتباس کرده است (حسن عباس، قضایا قرآنیه فی الموسوعه البریطانیه، ۱۹۶). بعضی از خاورشناسان مانند «تسدال» وجود دستورهای اسلامی مثل حج، طواف بین صفا و مروه، بوسیدن حجرالاسود و پرستش خدای واحد را که در میان عرب جاهلی وجود داشت، دلیل این امر می دانند (رضوان، آراد المستشرقین حول القرآن الکریم و تفسیره، ۱/ ۲۴۶).

بررسی

در مورد مطالب فوق لازم است به چند نکته توجه شود:

الف) ابراهیم بت شکن، پایه گذار توحید و برپاکننده خانه کعبه و پایه گذار حج توحیدی بود (حج/ ۲۶ و ۲۷؛ بقره/ ۱۲۷)، اما این دین توحیدی به مرور زمان آمیخته به شرک گردید و عمرو بن لُحَی پادشاه مکه در سفری که به خارج عربستان داشت، بت پرستی را از آنجا وارد عربستان کرد (مرتضی عاملی، سیره صحیح پیامبر بزرگ اسلام، ۱/۸۰). از آنجایی که اصول دعوت همه پیامبران واحد است، پیامبر اسلام(ص) نیز دعوت ابراهیم را ادامه داد و مردم را به توحید و زیارت خانه خدا و به آخرت و نعمت ها و عذاب های آن، بشارت و هشدار داد.

ب) نکته ای که لازم است به آن توجه کرد اینکه شواهد قرآنی تصریح دارد که دین پیامبرخاتم در برخورد با فرهنگ جاهلی و احکام و آداب گذشته، چهارگونه برخورد داشته است: تقبیح، تأیید، تصحیح و تأسیس. قرآن برخی قوانین موجود عصر بعثت را تقبیح و طرد نمود و بعضی قوانین را تأیید و بعضی دیگر را تصحیح و پاره ای از قوانین جدید را تأسیس نمود؛ بنابراین، تأیید احکام وآداب منطقی گذشته دلالت براخذ قرآن از آنها نیست (ر.ک: رضایی اصفهانی، رابطه قرآن و فرهنگ زمانه از منظر مستشرقان). قرآن در بسیاری از آیات و سور مکی، اخلاق و اعتقادات زشت جاهلی را مذمت کرده و به باد انتقاد گرفته است. زنده به گور کردن دختران را نهی کرد (اسراء/ ۳۱) و پرستش بت ها را محکوم نمود (نمل/۶۰) و آنان را در اعمال زشت و غیرمعقول به اقامه برهان و استدلال دعوت کرد (نمل/۶۴). بنابراین، فرهنگ قرآنی با فرهنگ مردم جاهلی مکه همسو نبوده است.

ج) تشابه بعضی از دستورات اسلامی مثل ازدواج و ختنه با آداب جاهلی نمی تواند دلیل اخذ قرآن از آداب آنها باشد؛ زیرا اصل ازدواج و ختنه در همه ادیان توحیدی وجود داشته، ولی در عمل و جزئیات متفاوت بوده است. در حدیثی آمده که حضرت ابراهیم این عمل را تأیید کرده و این موضوع در دین یهود و مسیحیت وجود داشته است (Bible matthew, 19:10). اسلام که سرچشمه آن توحید است مسأله فوق را به پیروان خویش توصیه کرده است.

۲ـ اخذ از اشعار جاهلی

از آداب خوب و پسندیده جامعه جاهلی گسترش شعر و فرهنگ شعر دوستی و شاعرپروری بود. در ماه های حرام (محرم، ذی قعده، ذی حجه و رجب) که جنگیدن براساس تصمیم بزرگان و شیوخ عرب ممنوع بود، در بازارهای معروف مکه مثل عکاظ، ذی المجاز و ذی المجنه، تجمع تجاری با تجمع شاعران عربی توأم بود. شاعران برجسته اشعار خویش را می خواندند و داوران بهترین آنها را انتخاب و بر دیوار خانه کعبه نصب می کردند. این ویژگی ممتازی بود که اعراب بدان متصف بودند. بعضی از خاورشناسان مثل تسدال، شیخو و اسپرینگر از تشابه آیات مسجع مکی با اشعار جاهلی تصور کرده اند که پیامبر(ص) قرآن را از بهترین اشعار آنها اتخاذ کرده است (رضوان، آراء المستشرقین حول القرآن الکریم وتفسیره، ۱/۱۹۸ و ۲۵۵) و حتی بعضی از خاورشناسان مثل کافنتسکی موضوع رساله دکتری خود را پیرامون این موضوع قرار داد تا ثابت کند میان قرآن و شعر امیه بن ابی صلت، شاعر جاهلی، نوعی ارتباط است و قرآن از شعر اقتباس شده است (همان، ۱/۲۵۷).

بررسی

اولاً اگر قرآن از اشعار جاهلی گرفته می شد، می بایست در مضمون و محتوی با آن هم سو باشد، در صورتی که این اشعار جاهلی روحیه تعصب قبیله ای را زنده می کند و از دستورات ناب اسلامی تهی است. آیات ذیل مبین فرهنگ جاهلی است.

ـ «وَقَالُوا نَحْنُ أَکثَرُ أَمْوَالاً وَأَوْلاَداً وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِینَ» (سباء/ ۳۵)؛ «و گفتند: ما دارای اموال و فرزندان بیش تری هستیم، و ما عذاب نخواهیم شد».

ـ «أَلْهَاکمُ التَّکاثُرُ * حَتَّی زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ» (تکاثر/ ۱ـ۲)؛ «افزون طلبی و فخرفروشی شما را سرگرم ساخت * تا این که به دیدار قبرها رفتید». آیات فوق نشان می دهد که عرب های جاهلی به داشتن اموال و اولاد زیاد افتخار می کردند و آنها را مانع عذاب و سبب برتری جویی می دانستند، در حالی که قرآن این طرز تفکر را به شدت مورد انتقاد قرار می دهد (ر.ک: مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۲۷/۲۷۵؛ صابونی، صفوه التفاسیر، ۳/ ۵۹۸).

ثانیاً بر اساس نوشته های کتب تاریخی، نظام قبیلگی بر زندگی اعراب جاهلی حاکم بود و آنان طبق قانون قبیله وظیفه داشتند از افراد قبیله خود دفاع کنند؛ چه ظالم باشند و چه مظلوم. در صورتی که این شعار با چنین مضمون هایی با آیه «وَلاَتَرْکنُوا إِلَی الَّذِینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکمْ النَّارُ» (هود/ ۱۱۳)؛ «و به سوی کسانی که ستم کردند، متمایل نشوید، که آتش [دوزخ ] به شما خواهد رسید» و نیز با آیه «کونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلّهِ وَلَوْ عَلَی أَنْفُسِکمْ أَوِ الْوَالِدَینِ وَالْأَقْرَبِینَ… » (نساء/ ۱۳۵)؛ «بر پادارندگان دادگری باشید. برای خدا گواهی دهید، و گرچه (این گواهی) به زیان خودتان یا پدر و مادر و نزدیکان (شما) باشد. ..» مغایرت دارد. روح تعالیم قرآنی براساس عدالت محوری و ظلم ستیزی است، ولی شعار جاهلی بر مبنای عصبیت قومی بنا نهاده شده است. ثالثاً اینکه بعضی از خاورشناسان برای اثبات اقتباس قرآن از اشعار جاهلی به شعر امیه بن ابی صلت استشهاد کرده که سبک قرآنی داشت و بعضی از کلمات قرآنی در آن گنجانده بود، (رضوان، آراء المستشرقین حول القرآن الکریم و تفسیره، ۱/۲۰۰) دلیل اخذ قرآن از اشعار جاهلی نیست، بلکه برعکس بهره گیری این شاعر از مضامین قرآنی را می رساند. اینکه در اشعار بعضی از شاعران پارسی زبان مثل مولوی و سعدی عبارات قرآنی وجود دارد، دلیل این است که اینها از قرآن بهره گرفته اند و از نظر زمانی متأخر از قرآن بودند. درباره امیه بن ابی صلت نقل کرده اند که وقتی در وصف آتش شعر می گفت از اسلوب تورات و در وصف بهشت از اسلوب قرآن پیروی می کرد و از عبارت های آن بهره می گرفت. (همان، ۱/۲۰۰). پس معلوم است که این شاعر از قرآن بهره می گرفته و به خاطر زیبا ساختن اشعار خویش قرآن را در لابه لای آنها جای می داده است.

۳ـ اخذ قرآن از آئین صابئان

گروهی از دانشمندان غیرمسلمان به دلیل تشابهی که میان قرآن و آئین صابئان وجود دارد، مصدر قرآن کریم را از آئین صابئان دانسته اند. تسدال، خاورشناس معروف، به دلیل تشابه میان قرآن و آئین صابئان در نماز، روزه، حج و… گفته است که منشأ و منبع قرآن از آئین صابئان است (همان، ۱/ ۲۷۳). کارادی وو در مقاله «قرآن و جایگاه آن در فرهنگ الهیات کاتولیک» می گوید: بقیه قوانین اسلام، برگرفته از منابع یهودی و مسیحی و یا از گروه های التقاطی ناشی از خداگرایی طبیعی است. بر تعدادی از این گروه ها، نام «صابئی» اطلاق می شد و… (بدوی، دفاع از قرآن در برابر آرای مستشرقان، ۱۲۵).

بررسی

کلمه صابئون در قرآن سه بار (مائده/ ۶۹؛ بقره/۶۲؛ حج/ ۱۷) آمده است. راغب اصفهانی صابئان را پیرو حضرت نوح(ع) می داند (راغب، مفردات الفاظ القرآن، ماده صبأ). شهرستانی می گوید آنان کسانی هستند که از منهج حق عدول کردند و از مسیر انبیای الهی منحرف شدند؛ لذا آنان را «صابئه» می خوانند (شهرستانی، الملل والنحل، ۲۱۰). علامه طباطبایی می نویسد: صابئی همان دین بت پرستی است. تفاوت صابئان با دیگران در این است که علاوه بر بت، ستارگان را هم می پرستیدند (طباطبایی، المیزان، ۱/۱۹۴). آیت الله مکارم بر آن است که از آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالنَّصَاری وَالصَّابِئِینَ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیوْمِ الْآخِرِ» (بقره/۶۲). استفاده می شود که آنان گروهی بودند که به خدا و رستاخیز ایمان داشتند، ولی بر اثر گذشت زمان تزلزلی در عقاید آنها به وجود آمد (مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱/۲۰۰؛ ۱۴/۴۶).

اما در مورد اشکال تسدال توجه به نکات زیر لازم است.

۱ـ هنگام ظهور پیامبر اسلام(ص) در مکه و هجرت به مدینه، از وجود صابئان در این دو شهر خبری نبود، بلکه آنها در ایران و عراق زندگی می کردند و مرکز آنها شهر «حران» از شهرهای عراق بود و پیامبر اسلام(ص) قبل از بعثت به ایران و عراق مسافرتی نداشته است؛ در نتیجه، اخذ قرآن از آئین صابئان منتفی است.

۲ـ تشابه میان اسلام و آئین صابئه در نماز که تسدال آن را دلیل اقتباس قرآن از آئین آنها دانسته، صحیح نیست؛ زیرا نماز آنها در تعداد رکعات، اذکار، زمان نماز با نماز مسلمانان اختلاف دارد. مسلمانان به سوی کعبه نماز می خوانند و آنها به سوی شهر «حران» عراق نماز می گذاردند (رضوان، آراء المستشرقین حول القرآن لکریم وتفسیره، ۱/۲۷۵). علامه طباطبایی می نویسد: صابئان سه نماز واجب داشتند، نماز اول هشت رکعت است در هنگام طلوع آفتاب، دوم پنج رکعت در هنگام عبور آفتاب از وسط آسمان و در هر رکعت از نمازشان سه سجده بود و سوم پنج رکعت هنگام غروب خورشید. اینان در ساعت دوم روز نماز مستحبی داشتند. هم چنین سه ساعت پس از شب نماز مستحبی می خواندند. اینان با طهارت و وضو نماز می خواندند (طباطبایی، المیزان، ۱/۱۹۴).

۳ـ روزه در همه ادیان توحیدی وجود داشته است و اگر قرآن روزه گرفتن را واجب کرده است، دلیل بر این نیست که قرآن این حکم را از ادیان قبلی اقتباس کرده است. به علاوه، روزه مسلمانان در روز و روزه آئین صابئین در شب مقرر شده است (رضوان، آراء المستشرقین حول القرآن الکریم و تفسیره، ۱/۲۷۵). البته قرآن تأکید می کند «همان طور که بر انسان های قبل از شما روزه را واجب کردیم بر شما نیز واجب نمودیم» (بقره/۱۸۳)

۴ـ حج نیز مانند روزه مختص به آئین صابئان نیست، بلکه یهودیان و مسیحیان و اعراب بت پرست نیز حجی داشته اند و حج مسلمانان در کیفیت مناسک با حج صابئین تفاوت دارد. حج مسلمانان در مکه و حج صابئین در شهر «حران» عراق صورت می گرفت.

۵ ـ آئین اسلام در اعتقادات، مسائل ارث، ازدواج و طلاق، آداب غسل و… با آئین صابئین تفاوت بسیار دارد و این نشان می دهد که قرآن از آئین آنها اقتباس نشده است (رضوان، آراء المستشرقین حول القرآن الکریم و تفسیره، ۱/۲۰۱ و ۲۷۵).

۴ـ اخذ قرآن از تورات و انجیل

در میان انواع پژوهش های خاورشناسان پیرامون اسلام، ادعای اخذ قرآن از تورات و انجیل و تأثیرپذیری اسلام از آئین یهودیت و مسیحیت بسیار چشمگیر است. آنان با مقایسه متن قرآن با تورات و انجیل کوشیده اند شباهت میان قرآن با انجیل، تورات و تلمود را بیابند تا ثابت کنند که قرآن از آن کتاب ها گرفته شده است. برخی از این نویسندگان و کتاب های آنها عبارت است از:

۱ـ آبراهام گیگر، «محمد از متون یهودی چه چیزی را برگرفته است؟» بُن، ۱۸۳۳ م.

۲ـ هارتویج هرشفلد، «عناصر یهودی در قرآن»، برلین، ۱۸۷۸ م.

۳ـ هاینریشن اشپایز، «داستان های کتاب مقدس در قرآن»، پاریس، چاپ پنجم، برلین، لایپزیگ، ۱۹۲۶ م.

۴ـ اسراییل شاپیرو، «باز گویه های توراتی در بخش های قرآن»، برلین، ۱۹۰۷ م.

۵ـ تور آندریه، «اصل اسلام و مسیحیت»، اوپسلو، ۱۹۲۶ م.

۶ـ ریچارد بل، «اصل اسلام در محیط مسیحی آن»، لندن، ۱۹۲۶م؛ تجدید چاپ، ۱۹۶۸ م.

این نویسندگان در آثارشان تلاش کرده اند تا با نشان دادن مشابهت های میان قرآن و کتاب مقدس، ثابت کنند که قرآن منبع یهودی و مسیحی دارد. در این میان، گلدزیهر یهودی بیش از همه افراط کرده است. او با بیان دستورهای مشترک اسلام و یهود، درصدد اثبات اخذ قرآن از ادیان قبلی به ویژه یهود است. وی مدعی است که محمد(ص) تعالیم و فضایل خود را از انبیای سلف گرفته و خود اعتراف می کند که انبیای گذشته استاد او بوده اند (گلدزیهر، العقیده والشریعه فی الاسلام، ۱۷). او وجود اشتراک تعالیم اسلام با یهودیت و مسیحیت را در توحید، روزه، قبله، احکام شرعی و نیز اعتقاد به یک منجی در آخرالزمان را دلیل این امر دانسته است (همان، ۲۲). دار مستتر فرانسوی می گوید: مسلمانان در خصوص اعتقاد به ظهور منجی، اصول عیسویان را پذیرفتند (منتظر، ذهنیت مستشرقین و اصالت مهدویت، ۵۸). واشنگتن ارونیک می نویسد: اساس دین محمد(ص) بر قاعده و بنیان عیسوی نهاده شده و از آنها اخذ گردیده است با این تفاوت که عیسی نه خداست و نه پسر خدا، بلکه از انبیای بزرگ الهی است (نظری، شیوه های تبلیغاتی علیه اسلام، ۱۲۹). بعضی از خاورشناسان دیگر اعتراف کرده اند که پیامبر(ص) اسلام را از تمیم داری مسیحی و وهب بن منبّه یهودی گرفته است (عسکری، نقش ائمه علیهم السلام در احیای دین، ۶/۱۷۴).

بررسی

۱ـ تورات و انجیل در زمان نبوت پیامبر اسلام(ص) به عربی ترجمه نشده بود و ترجمه آن دو به عربی، قرن ها پس از بعثت پیامبر(ص) انجام گرفت (حسن عباس، قضایا قرآنیه فی موسوعه البریطانیه، ۲۰۲). بنابراین، بعید است که تورات و انجیل از منابع قرآن باشد. به علاوه، طبق دلایل و شواهد فراوانی پیامبر اسلام(ص) اُمّی بوده است؛ دلایلی از قبیل آیه ۱۵۷ سوره اعراف و ۴۸ سوره عنکبوت. بنابراین با فرض اُمی بودن پیامبر(ص) وی نمی خواند تا از منابع یهودی و مسیحی استفاده کند؛ لذا اخذ قرآن از تورات و انجیل بعید به نظر می رسد.

۲ـ اگر تورات و انجیل از منابع قرآن می بود قوم یهود به پیامبر اعتراض می کردند، همان طور که در مورد قبله بودن بیت المقدس انجام دادند و منجر به تغییر قبله مسلمانان به سوی کعبه شد (بقره/۱۴۲)، در حالی که می دانیم برخی از یهودیان، نهایت فرومایگی را نسبت به اسلام روا داشتند و با مشرکان در موضوع نزول قرآن همداستان بودند و پیداست اگر کوچک ترین وجه تشابهی میان مطالب قرآنی و تورات می دیدند، آن را نشان داده و بر او انتقاد می کردند (الجندی انور، مستشرقان و قرآن کریم، ۴۷).

۳ـ اگر تورات و انجیل از منابع و مصادر قرآن کریم می بود، نباید با قرآن در اختلاف و تعارض باشد، حال آنکه قرآن در بسیاری از امور با تورات و انجیل اختلاف اساسی و جوهری دارد. این اختلاف نشان از آن دارد که قرآن از این دو اقتباس نشده است؛ برای مثال، توحیدی که قرآن مطرح می کند با عقاید یهود و نصاری در اختلاف است. یهود، عزیر را پسر خدا و نصاری، مسیح را فرزند خدا می دانند، «وَقَالَتِ الْیهُودُ عُزَیرٌ ابْنُ اللّهِ» (توبه/ ۳۰) و «وَقَالَتِ النَّصَارَی الْمَسِیحُ ابْنُ اللّهِ» (توبه/۳۰)، در حالی که در قرآن تصریح شده که خدا فرزندی ندارد و مسیح بنده اوست (توبه/ ۳۰). هم چنین طلاق زن در دین مسیح حرام و در اسلام حلال و مباح، ولی مبغوض ترین اعمال نزد خداوند است. در دین مسیح هر کس با زن مطلقه ازدواج کند، زناکار بوده و آن زن نیز زانیه محسوب می شود(Holly Bible matthew, chapter 20:3)، ولی اسلام خلاف این دیدگاه را می گوید، به گونه ای که ازدواج با زن مطلقه در اسلام شرعاً حرام نیست. نیز قرآن می گوید زنی که کفالت موسی را به عهده گرفت، زن فرعون بود، ولی در سِفر خروج تورات آمده که او دختر فرعون بوده است (Bible,exodus,chapter 2:1-5). نیز در قرآن مطالب فراوانی آمده است که در تورات و انجیل نیامده است؛ مثلاً بیان کفالت زکریای نبی(ع) بر حضرت مریم(س) پس از تولد او؛ تکلّم حضرت عیسی(ع) در گهواره؛ عدم دار زده شدن حضرت عیسی(ع)، و…» (رضوان، آراء المستشرقین حول القرآن الکریم و تفسیره، ۱/۳۲۰). در مقابل، در تورات و انجیل مطالب فراوانی به چشم می خورد که در قرآن دیده نمی شود؛ مثلاً ازدواج حضرت سلیمان(ع) با هفتصد زن و سیصد کنیز (صدربلاغی، الهدی الی دین المصطفی، ۴۹)؛ کشتی گرفتن خدا با حضرت یعقوب(ع) تصویر جسمانی خدا (قرنی گلپایگانی، موازنه بین ادیان چهارگانه، ۴۹)؛ خستگی خدا پس از خلقت آسمان ها و زمین در شش روز و استراحت در روز هفتم؛ نسبت های ناروا به بعضی از انبیای الهی مثل نسبت مستی به حضرت نوح(ع) و برهنه راه رفتن او (همان، ۵۰).

۴ـ اگر قرآن از تورات و انجیل گرفته می شد، عقاید آنها را تصدیق می کرد و حال اینکه در بعضی از جاها عقاید آنها را مورد انتقاد قرار می دهد؛ برای مثال، می توان آیات ذیل را بیان کرد.

ـ «لَقَدْ سَمِعَ اللّهُ قَوْلَ الَّذِینَ قَالُوا إِنَّ اللّهَ فَقِیرٌ وَنَحْنُ أَغْنِیاءُ» (آل عمران/ ۱۸۱)؛ «به یقین خدا شنید سخن کسانی را که گفتند: « خدا نیازمند است و ما توانگریم».

ـ «وَقَالَتِ الْیهُودُ یدُ اللّهِ مَغْلُولَه غُلَّتْ أَیدِیهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا بَلْ یدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ» (مائده/ ۶۴)؛ «و یهودیان گفتند: «دستِ خدا بسته است». دست هایشان بسته باد! و به خاطر آنچه گفتند، از رحمت (الهی) دور شدند! بلکه هر دو دستِ (قدرتِ) او گشاده است».

ـ «وَقَالَتِ النَّصَارَی الْمَسِیحُ ابْنُ اللّهِ» (اسراء/۳۰)؛ «و مسیحیان گفتند: «مسیح پسر خداست».

۵ـ اینکه بعضی از خاورشناسان پنداشته اند که پیامبر(ص)، اسلام و قرآن را از وهب بن منبه و تمیم دارای مسیحی اخذ کرده است، دروغی بیش نیست؛ زیرا وهب بن منبه مد ت ها بعد از رحلت پیامبر (در اواخر خلافت عثمان) به دنیا آمد (ابوشهبه، الاسرائیلیات والموضوعات فی کتب التفسیر، ۱۰۵) و این دو بعد از رحلت پیامبر(ص)، اسلام آوردند. پس چگونه ممکن است که پیامبر(ص) قرآن را از آنها اخذ کرده باشد؟

۵ ـ اخذ مطالب در سفر به شام

بعضی از خاورشناسان و دانشمندان غیرمسلمان گفته اند که پیامبر(ص) قبل از بعثت، سفری به شام داشته و قرآن را از ملاقات با بحیرا و نسطورا از عالمان اهل کتاب اخذ کرده است.

گلدزیهر می گوی