فایل پاورپوینت کامل زندگی و ابعاد شخصیت کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه (ع)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل زندگی و ابعاد شخصیت کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه (ع) :

ولادت آفتاب

آغاز ماه ذیقعده، برای حضرت کاظم و حضرت رضا(ع)و دودمان نبوت، پیام آور شادی و پایان یک انتظار طولانی است. حضرت رضا(ع) در سال ق و حضرت مـعصومه در سـال ق، یعنی با سال فاصله، متولد شده اند. امام صادق(ع) نیز به ولادت چنین بانویی بشارت داده بود. (مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج۵۷: ۲۲۸؛ نوری، ۱۴۰۸ق، ج۱۰: ۳۶۸) روزی که حضرت معصومه دیده به جهان گشود، برای نجمه خاتون، حضرت رضا(ع)و پدر بـزرگوارشان روز شـادی و سرور وصف ناپذیری بود، چراکه دختری از آسمان ولایت و امامت طلوع کرده بود که روشنی چشم ها و جلادهنده قلب ها بود و کانون مقدس اهل بیتعلیهم السلام را گرم می نمود.

انتظار به سر آمد و فاطم معصومهدر مـدینه مـنوّره مـتولد گردید. او فروغی بود از کوثر و گـُلی تـابناک از گـلشن آل محمدعلیهم السلام که جهان مُلک و ملکوت را صفایی دیگر بخشید.

نام گذاری

ائمه اطهارعلیهم السلام به سبب مقام و منزلت بسیار رفیعی که برای حضرت صـدیق طـاهره قـایل بودند به نامِ مقدس «فاطمه» احترام فوق العاده ای ابـراز مـی کردند و هرگاه متوجه می شدند که برخی اصحاب نام فرزند خود را فاطمه نهاده اند، آنان را نسبت به محبّت و مراعات بیشتر آن فرزند سـفارش مـی کردند. (فـیض کاشانی، ۱۴۰۶، ج۲۳: ۱۳۸۳)

نگاهی گذرا به اسامی فرزندان ائمه علیهم السلام نشان می دهد کـه هم امامان یک یا چند دخترشان را به نام «فاطمه» نامیده اند. حضرت علی(ع) ـ که نام مادر و همسرش فاطمه بـود ـ یـکی از دخـترانش را نیز «فاطمه» نامیده است. (مفید [شیخ]، ۱۴۱۳ ق، ج: )

برخی از امامان بیش از یـک دخـتر را «فاطمه» نام نهاده اند. از آن جمله حضرت موسی بن جعفر(ع)است که حداقل نام دو تن از دخترانشان را «فاطمه» نهاده است. (هـمان، ج۲: ۲۴۴)

ابـن جوزی، دانـشمند معروف اهل تسنن در قرن هفتم، به هنگام شمارش فرزندان حضرت کاظم(ع) از چـهار دخـتر آن حضرت به نام «فاطمه» یاد کرده است. (ابن جوزی، ۱۴۱۸ق: )

حضرت معصومه همان فاطمه کبری است. فـاطمه صـغری مـشهور به «بی بی هیبت» در آذربایجان شوروی در جنوب «بادکوبه » مدفون است. (مجلسی، ۱۴۰۳، ج: ). گفته می شود کـه «فـاطمه وسطی» در اصفهان مدفون است و «زینبیه» موجود در اصفهان مربوط به ایشان است. فاطمه اُخـری مـلقب بـه «فاطمه طاهره » در رشت مدفون است که در این شهر به خواهر امام مشهور است. (هـمان )

تـربیت و بالندگی

حضرت فاطمه معصومه در محیطی پرورش یافت که پدر و مادر و فرزندان همه به فضایل اخـلاقی آراسـته بـودند. عبادت، زهد و پارسایی، تقوا و راستگویی و بردباری، استقامت در برابر ناملایمات، بخشندگی و پاکدامنی و یاد خدا از صفات تـبار پیـامبر بود؛ پدران این خاندان همه برگزیدگان و پیشوایان هدایت بودند و هر یک در انـتخاب هـمسر و تـربیت فرزند توجه کافی مبذول می داشتند، همان گونه که رسول اکرم خدیجه کبری را به همسری برگزید تـا بـه تـربیت فرزندانش همت گمارد. او از نخستین ایمان آورندگان به اسلام شد و شخصیت ملکوتی همچون حـضرت فـاطمه زهرا را پرورش داد. ائمه طاهرین نیز، به پیروی از رسول اکرم، در انتخاب همسر نهایت دقت را به عمل آوردند، تـا فـرزند معصومی که پس از آنها به امامت می رسد از مادری پاکدامن و پارسا متولد شود. امـام کـاظمنیز از این اصل پیروی نمود.

حمیده خاتون، مـادر بـافضیلت و بـزرگوار امام کاظم(ع)، از مهاجران مغرب بود و نزد امـام صـادق(ع) جایگاه والایی داشت (کلینی، ۱۴۲۹، ج۲: ۵۴۲) و به پیشنهاد امام باقر(ع) به همسری فرزندش امام صـادق(ع) درآمـده بود (مسعودی، ۱۴۲۶ق: ۱۸۹ ).

حمیده بانویی آگـاه و مـحدّثه بود و احـادیثی را کـه از امـام صادق(ع) و دیگران شنیده بود، همچون یـک راوی مـورد اعتماد به مردم نقل می کرد. وی، در واقع، یکی از اساتید مجامع علمی بانوان در عـصر امـام صادق(ع) بود و چنان بود که امـام(ع)، زنان را در اخذ احکام و مـعارف دیـنی به او ارجاع می داد. (محدث قـمی، ۱۳۷۹: ۸۲۳) نـجمه خاتون کنیزی باشرافت، پاکدامن و غیرعرب بود که حمیده خاتون خریداری نمود و، سپس، او را بـه فـرزندش امام کاظم(ع) بخشید. او تحت تـربیت هـمسر امـام صادق(ع) علوم اسـلامی را فـرامی گرفت و نشانه های عقل و هوشیاری و ایـمان بـه خدا از رفتار و سیره عملی وی مشهود بود. (ابن بابویه، ۱۳۷۸ق، ج۱: ۱۴؛ مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج۴۹: ۷-۸).

حمیده می گوید: «روزی که نجمه به خـان مـا راه یافت، پیامبر را در عالم خواب دیدم کـه بـه من فـرمود: «ای حـمیده، نـجمه را به پسرت موسی(ع) بـبخش و به همسری او دربیاور. همانا، به زودی بهترین فرد روی زمین از او متولد می شود. من به این دستور عـمل کـردم و نجمه را به همسری فرزندم امام کـاظم(ع)درآودم و از او حـضرت امـام رضـا(ع) بـه دنیا آمد. (طـبرسی، ۱۳۹۰ق: ۱۴)

پس از آنـکه خان حضرت موسی بن جعفر(ع)در مدینه با تولد این دختر عطری تازه یافت، امام هفتم فرزند را در آغوش گـرفت و پس از آنـکه در گـوش وی اذان و اقامه گفت، او را فاطمه نامید. نجمه ـ بانوی پرهـیزگاری کـه تـقدیر الهـی او را از قـبایل شـمال آفریقا به خان امام هفتم(ع)آورده بود ـ از شادی در پوست خود نمی گنجید، چراکه او پس از افتخارِ مادری علی بن موسی الرضا(ع)اینک با ولادت فاطمه معصومه افتخار و شرافتی افزون یافت. او هم، مثل بسیاری از مردم مـدینه، این بشارت امام صادق(ع)را شنیده بود که در خان پسرش موسی بن جعفر(ع)دختری به نام فاطمه متولد خواهد شد که شیعیان با شفاعتش به بهشت می روند (مجلسی، ۱۴۰۳ق، ج۵۷: ۲۲۸).

فاطمه در خانواده ای که همگی از دانایان، فـرزانگان و پرهـیزگاران عصر خویش بودند، تحت تربیت و ولایت پدر و مادر و برادر معصومش، دانش آموخت و به حدیث و سنت رسول اکرمتسلط یافت. شش ساله بود که پدر بزرگوارش به دستور هارون الرشید دستگیر و به عـراق تـبعید و زندانی شد و او به خان برادر دلسوزش امام رضا(ع) منتقل گردید تا غم دوری پدر را کمتر احساس کند. به سال ق ده ساله بود که خبر شهادت پدر را شـنید.

در تـمام این سال ها، تنها پناه فـاطمه مـعصومه برادر بزرگوارش امام رضا(ع) بود. در پنج سال فتنه و جنگی که از سال ق بر سر جانشینی هارون بر پا بود، مدینه بیشترین خسارت را دید و باز هـم سـخت ترین فشارهای سیاسی و تنگناهای اقـتصادی مـتوجه امام رضا(ع)بود، تا مبادا به عنوان امام و جانشین پیامبرقیام کند و سپاهی گرد آورد. (همان، ۱۳۷۶: ۹۳۳ـ۹۳۴)

هجرت

شیعیان و ارادتمندان اهل بیت علیهم السلام در عصر خلافت هارون در تنگنا و فشار قرار داشتند و اصحاب خاص امام در تقیه به سر مـی بردند و کـوچک ترین حرکاتشان زیر نظر بود. نمون بارز آن داستان لباسی است که هارون به علی بن یقطین داد؛ این لباس ویژه خلفا بود و علی بن یقطین آن را به موسی بن جعفر(ع) اهدا کرد. حضرت آن را قبول نکرد و فرمود: «این لباس را نـگهدار و از دسـت مده؛ حـادثه ای برایت پیش می آید که به کارت خواهد آمد.»

چندی بعد یکی از خدمتگزاران علی بن یقطین نزد هارون شکایت کـرد و گفت: «لباس مخصوص را به موسی بن جعفر(ع)اهدا کرده است. هارون بلافاصله او را احضار کـرد و از لبـاس پرسـش کرد. او گفت: «آن را در بقچه ای نگه داشته ام.» هارون دستور دارد تا فوراً آن را بیاورد. وقتی که نگاهش به لباس افتاد، گـفت: « بـعد از این، هرگز سخن سعایت کننده ای را دربار تو باور نخواهم کرد.» (مفید [شیخ]، ۱۴۱۳، ج۲: ۲۲۵)

پس از شهادت امـام کـاظم(ع) و بـه حکومت رسیدن مأمون به سال هجری، زندگی برای خانواد امام دشوارتر گردید، تا جایی کـه، سرانجام، امام رضا(ع)با اکراه و اجبار خواسته مأمون را پذیرفت و ولایت عهدی ظاهری او را بر عهده گـرفت. وقتی امام هشتم(ع)را در شـعبان ق از مـدینه به خراسان می بردند، خانواده خویش را جمع نمود و به آنها فرمود: «این آخرین دیدار ماست، من دیگر حرم جدّم را نخواهم دید.» و بدین سان، فاطمه معصومه به رنج دوری ایشان مبتلا گردید. (طبری، ۱۴۱۳ق: ۳۴۹؛ ابـن بابویه، ۱۳۷۸ق، ج۲: ۱۸۰ )

در آغازین ماه های سال ق، فاطمه معصومهکه در اشتیاق دیدار برادر می سوخت از آزادی و امنیّت نسبیِ به دست آمده استفاده کرد و با کاروان خراسان، عازم دیدار برادر گردید. اما چون کاروان به نزدیک ساوه رسید، ولی در آنجا عده ای از مـأموران حـکومتی و مخالفان اهل بیتعلیهم السلام با همراهان حضرت به نبرد و جنگ پرداختند که عدّه ای از آنان در این حادث غم انگیز به شهادت رسیدند. حضرت در حالی که از غم و اندوه دوری از برادر بیمار و ناتوان شده بود، از اطـرافیان در مـورد «قم» پرس و جو نمود، چراکه بارها در حدیثی از پدر و جدش شنیده بود که «قم، حرم ما اهل بیت، آشیان آل محمد و پناهگاه شیعیان است، خاک آن مقدس است، اهل آن از ما هستند و ما از آنهاییم.» (مـجلسی، ۱۴۰۳ق، ج۵۷: ۲۱۸) گـفتند: «تا قم، ده فرسنگ فاصله است. » فرمود: «پس، مرا به قم ببرید.» (همان، ج۴۸: ۲۹۰)

خبر حضور فاطمه معصومه در ساوه و بیماری ایشان به قم رسید. بزرگان شهر، از جمله موسی بن خزرج اشعری صحابه امام رضـا(ع)، بـه پیـشواز ایشان شتافتند تا آن حضرت را بـه قـم دعـوت کنند و در قم از ایشان مراقبت و پذیرایی نمایند. فاطمه معصومه، در حالی که موسی خود زمام ناقه را بر دوش گرفته بود، با شکوه و احترام بـه قـم و در مـنزل موسی بن خزرج وارد شد و افتخار میزبانی آن حضرت نصیب او گشت.

مـردم قـم با شور و شادی از دختر رسول خدااستقبال نمودند. خان موسی بن خزرج محل آمد و شد و عیادت زنان و مردان دوستدار اهل بیتعلیهم السلام و محدثان و راویان حـدیث و جـویندگان حـکمت و معنویت گردیده بود. سرانجام، آن همه شوق و شور و شعف از اجلال نـزول کوکب ولایت و توفیق زیارت بانویی از تبار فاطمه اطهر با افول نجم آسمان عصمت و طهارت مبدّل به دنیایی از حـزن و انـدوه شـد و این غروب غم انگیز عاشقان امامت و ولایت را در سوگ و عزا نشاند. (همان؛ نـاصرالشریعه، ۱۳۸۳: ۱۶۶)

شـرافت نَسَب

یکی از عالی ترین فضایل آن حضرت انتساب ایشان به بیت وحی و رسالت و امامت است. او «عمّه ولیّ الله» و «اخـت ولیّ الله» و «بـنت ولیّ الله » و «بنت رسول الله » است و این امر خود سرچشم سایر فـضایل و کـمالات مـعنوی و روحانی آن بزرگوار می باشد که زندگی در جوار امامان معصومی همچون امام موسی کاظم و علیّ بن موسی الرّضـا(ع)و بـهره مند بـودن از تعالیم عالی آن رهبران راه نور و سعادت خود عامل اساسی در تعالی روح و تکامل درجات علمی و عـملی آن حضرت بوده است. بنابراین، می توان آن حضرت را الگو و نموداری از فضایل اهل بیت علیهم السلام دانست.

تالی تلو مـعصوم

گـر چـه مقام عصمت از گناه و مصون بودن از لغزش ها در عین «قدرت بر خطا» مقامی است خاص انـبیای عـظام و امامان معصومعلیهم السلام، اما راه هرگز بسته نیست و بودند کسانی که به دلیل طاعت و اخـلاص در بـندگی خـدا و پیروی کامل از رهروان راه پاکی و وارستگی به درجه ای از تقوا و طهارت روحی رسیدند که از معاصی و رذایل اخـلاقی دور مـاندند و دامن روح و جان خویش را از ناپاکی ها زدودند.

فاطمه معصومه ـ که خود پرورش یافت مـکتب ائمـّه طـاهرین علیهم السلام و یادگار صاحبان آی تطهیر: «إِنَّما یریدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَ یطَهِّرَکمْ تَطْهیراً» (احزاب: ۳۳ ) ـ نـمونه ای عـالی از طـهارت و پاکی است، به گونه ای که خاصّ و عام او را تالی تلو معصوم دانسته اند. بـنابر روایـات، حضرت رضا(ع) لقب «معصومه» را به ایشان داده و فرموده است: «مَنْ زارَ الْمَعْصُومَهَ بِقُمْ کَمَنْ زارَنی». (محلاتی:۱۳۹۰، ج۵: ۳۵)

کریم اهـل‎بیت علیهم السلام

از دیـرزمان، آستان قدس فاطمی منشأ هزاران کرامت و عنایت ربّانی بوده است و چه قـلب های نـاامیدی که سرشار از امید به فضل و کرم الهـی و چـه دسـت های تهی که سرشار از رحمت ربوبی و چه انـسان های بـریده از همه جا و ناامید از همه کس، که با دلی شاد و روحی پیوسته به ابدیت از درگاه پرفیض و کـرم ایـن کریمه اهل بیتعلیهم السلامبرگشته و برای خـود زنـدگی ای براساس ایـمانی مـستحکم بـه ولای اولیای حق بنا نهادند. اینها هـمه نـشان بزرگی و عظمت روح آن بند شایسته و پیوسته به منبع فیض و کرم بی پایان خدای فـیّاض و کـریم است.

پدرِ بزرگوار مرحوم آیت لله العظمی سیدشهاب الدین مـرعشی نجفی، از فقهای بزرگ مـعاصر، بـسیار علاقه مند بود