فایل پاورپوینت کامل طریقت؛ بهانه‌ای برای فاصله گرفتن از شریعت!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل طریقت؛ بهانه‌ای برای فاصله گرفتن از شریعت! :

بحث پیرامون فرقه های صوفیه از دو جهت دارای حساسیت و اهمیت ویژه ای است: نخست آن که، این فرقه ها در جوامع اسلامی بسیار متنوع و تأثیرگذارند و به همین دلیل، داوری یکسانی نیز نمی توان بر آن ها داشت و لازم است با دقت و بدون پیش داوری آن ها را گزارش و توصیف کرد و سپس به تجزیه و تحلیل آن ها پرداخت.

جهت دیگر اهمیت و حساسیت فرقه های صوفیه این است که فرقه های صوفیه موجود در جامعه ی معاصر ایران، با پاره ای از مبانی فکری جمهوری اسلامی، یعنی عقلانیت اسلامی که از اسلام ناب به دست می آید در تعارض هستند. توضیح مطلب این که به طورکلی، در کشور ما در حال حاضر ده جریان فکری فعالیت می کنند که هر ده مورد از جریان های معاصر (با تنوع فراوان میان آن ها)، با عقل گرایی اسلامی و مبنای فکری جمهوری اسلامی چالش دارند.

جریان عقل گرایی اسلامی با مؤلفه های معرفت شناسی رئالیستی (موجه دانستن چهار منبع شناخت یعنی، حس و تجربه، عقل، شهود و وحی و اعتقاد به امکان و معیار معرفت و تأکید بر رئالیسم) و انسان شناسی خدا محورانه (نفی اومانیسم و اعتقاد به کرامت انسان و رساندن او به مبدأ المبادی و غایت الغایات یعنی خداوند سبحان، به وسیله ی دین الهی و پیامبران آسمانی) و هستی شناسی جامع نگرانه (اعتقاد به جهان مادی و مجرد، دنیا و آخرت، نظام علّی و معلولی یا نظام تجلیات) و ارزش شناسی سعادت مدارانه (حاکمیت فقه و اخلاق اسلامی و حداکثری دانستن آن ها) استقرار یافته است؛ اما ده جریان چالش برانگیز در مقابل جریان عقل گرایی اسلامی قرار دارند که در چگونگی و گستره ی چالش های آن ها، تفاوت فراوانی وجود دارد. برخی از این جریان ها در اندیشه، تفکر و دسته ای در بُعد فرهنگ اسلامی با جریانِ یاد شده چالش خود را آشکار می سازند.

این جریان های ده گانه عبارت اند از: «جریان خرده فرهنگ های موسیقی مدرن، جریان شیطان پرستی، جریان فمینیسم، جریان هایدگری ها، جریان روشنفکری تجددگرا، جریان سنت گرایی، جریان تجدد ستیزی افراطی، جریان مکتب تفکیک، جریان بهاییت و جریان تصوّف گرایی و عرفان های سکولار» که این جریان اخیر، به دلایل پیش گفته اهمیت ویژه ای دارد.

فرقه های صوفیه ی معاصر به قدری متنوع اند که ارایه ی تعریف یکسانی از آن ها غیر ممکن است، اما دارای وجوه عامی نظیر گرایش به فقه ستیزی و مرجع ستیزی (با وجود تفاوت مراتب در این ویژگی) می باشند. حتی فرقه هایی مثل ذهبیه و نعمت اللهیه گنابادیه که تقلید از مراجع تقلید را اظهار می نمایند نیز، در موارد تعارض میان فتوای قُطب (عالی ترین شخصیت و مقام فرقه) با مرجعیت، دیدگاه قطب را بر فقیه و مرجع تقلید مقدم می دارند.فرقه های فعال جامعه ی معاصر ایران عبارت اند از:

۱- نعمت اللهی مونسیه

۲- نعمت اللهی صفی علی شاهی

۳- نعمت اللهی گنابادیه

۴- اویسیه

۵- مکتب (نورعلی الهی)

۶- شمسیه

۷-کمیلیه

۸- اهل حق

۹- خاکساریه

۱۰- ذهبیه

البته فرقه های گنابادیه، ذهبیه، اهل حق و مکتب نسبت به سایر انشعاب های صوفیه فعالیت گسترده تری دارند. این فرقه ها را می توان بارویکردهای اجتماعی (مانند خدمات و خیانت های فرقه های صوفیه به مردم)، سیاسی و امنیتی (مانند ارتباط با رژیم های طاغوتی و دولت های بیگانه)، فقهی (مانند فتاوای فقها و محدثان)، تاریخی (مانند منشأ پیدایش، تحولات، تطورات و عوامل انشعاب های آن ها)، اخلاقی (مانند آسیب ها و ناهنجاری های اخلاقی)، اعتقادی (بررسی و مطابقت یا عدم مطابقت عقاید آن ها با اعتقادهای شیعه) و ادبی (مانند بررسی آثار فارسی و ادبی فرقه های صوفیه) بررسی کرد.

ما افزون بر نقدهایی که بر متصوفه ی معاصر داریم، نسبت به صوفیانی هم چون «حسن بصری، جنید بغدادی و معروف کرخی» می توانیم تحلیل هایی ارایه نماییم. حسن بصری، کسی است که امام علی(علیه السلام) تا امام باقر(علیه السلام) را درک کرده و نه تنها به آن ها ایمان نیاورده بلکه در برابر آن ها ایستاده و بر امیرالمؤمنین(علیه السلام) جهت درگیری با اهل جمل، طعن می زند و در نهایت قاضی «حجاج بن یوسف ثقفی» می شود.

جنید بغدادی، اولین کسی بود که رقص و سماع را وارد تصوف کرد و دیگران از او پیروی نمودند و منشأ صدور فتاوای مراجع تقلید و فقهای شیعه در گذشته و حال به جهت انحراف های متنوع فرقه های صوفیه گردید. اما سؤال این جاست که چرا برخی از آن ها به بهانه ی طریقت، از شریعت و احکام شرعی فاصله می گیرند؟ یا به راحتی فتوای مراجع مبنی برحرمتِ ساختن خانقاه و حرمتِ رفتن در مجالس صوفیه را مردود می شمارند؟ مجالس لهو و لعب، رقص و سماعِ حرام را مرتکب می شوند و دسته ای نیز به مواد مخدر و مصرف مسکرات رو می آورند و رفتارهای نامشروع مرتکب می شوند.

پاره ای از فرقه های معاصر تا آن جا پیش رفتند که در دوران دفاع مقدس و حمله ی عراق برضد ایران، جوانان را از دفاع و حراست از مرزهای کشور باز می داشتند و در پنهانی با فراماسونرهای جاسوس و خیانت کار غرب گرا، ارتباط برقرار می کردند. نگارنده شاهد انحراف بسیاری از مردم، جوانان و حتی عده ای از طلبه های بی سواد بوده ام که با وعده های مادی و یا معنوی به چه بدبختی مبتلا شدند و زندگی آن ها ویران گشت و به جدایی خانوادگی انجامید. سخن ما در این است که تمامی فرقه های صوفیه ای که در جامعه ی معاصر ایران وجود دارد، گرفتار مشکلات اعتقادی و یا رفتاری هستند و به همین جهت، عرفان اصیل اسلامی از التقاط و انحراف فرقه های صوفیه به شدت رنج می برد.

بحث پیرامون فرقه های صوفیه از دو جهت دارای حساسیت و اهمیت ویژه ای است: نخست آن که، این فرقه ها در جوامع اسلامی بسیار متنوع و تأثیرگذارند و لازم است با دقت و بدون پیش داوری آن ها را گزارش و توصیف کرد و سپس به تجزیه و تحلیل آن ها پرداخت. جهت دیگرِ اهمیت و حساسیت فرقه های صوفیه این است که فرقه های صوفیه موجود در جامعه ی معاصر ایران، با پاره ای از مبانی فکری جمهوری اسلامی، یعنی عقلانیت اسلامی که از اسلام ناب به دست می آید در تعارض هستند.

عوامل پیدایش تصوف در اسلام

نباید گمان کرد که تصوف در تاریخ اسلام تنها زاییده ی آموزه های دینی است بلکه عوامل فراوان دیگری وجود داشته است که منشأ پیدایش تصوف گرایی در میان مسلمانان بوده است که از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱ ـ افکار و مذاهب هندی و بودایی:

در عصر حکومت بنی امیه، جماعتی از هندی ها به آیین اسلام گرویدند و کتاب های هندی توسط «منکه» هندی و «ابن دهن» هندی ترجمه شد، مانند: «سند باد الکبیر، سند باد الصغیر، ادب الهندو الصین» و از همه مهم تر کتاب «یوذاسف» و «یوذاسف و بلوهر» که روش زندگی صوفیانه بود.

مرحوم «صدوق» در «اکمال الدین و اتمام النعمه» و مرحوم «مجلسی» در «بحار الانوار» پیرامون یوذاسف و بلوهر داستانی نگاشته اند. البته ادیان و مذاهب هندی، اختلافات نظری و عملی فراوانی دارند اما رویکرد صوفیانه ی آن ها مشترک است و تصوف به عنوان یک ایدئولوژی در میان آن ها مطرح می باشد.

فرقه ی ودایی در پیدایش برهمایی و برهمایی در ظهور بودایی و هندو و بودایی در تحقق هانایانا و ماهایانا مؤثر بوده است و همگی در ریاضت کشی و پرهیز از دنیا مشترک اند و راه سعادت و نجات آدمیان را ترک لذت های جسمانی و شکنجه ی بدنی می دانند. این فرقه ها بر این باورند که جهان سراسر رنج و عذاب و ریشه ی این رنج ها، آرزوها و خواهش های دنیوی است و رهایی از علایق و شهوات مادی، وسیله ی نجات و سعادت است. بودا معتقد است که برهمن، کسی است که فقر نصیبش شده و از هر چیزی محروم و از هر خوفی به دور باشد.

نیروانا که غایت بوداییان است در لغت سانسکریت به معنای فنا به کار می رود. مسأله ی طلب مرید و سالک از مراد و قطب نیز از روش های صوفیان هندی است که بر فرقه های صوفیه در جهان اسلام وارد شده است. مسأله ی وحدت وجود، از دیگر عقاید مشترک صوفیان هندی است. اوپانیشادها، کتاب مقدس برهماییان، این عقیده را پایه گذاری کرده است و هم چنین، موارد دیگری مانند خرقه پوشی، دیانا (به اصطلاح بوداییان به معنای تمرکز فکر که در مراقبت انجام می دهند)، اذکار دسته جمعی که به گفته ی «ابوریحان بیرونی» در کتاب «تحقیق ماللهند»، از سلوک رفتاری هندیان است و تمامی این آداب در میان فرقه های صوفیه ی اسلامی رواج یافته است، یعنی صوفیان مسلمان در این آداب و عقاید از آیین های کشورهای جنوب شرق آسیا بهره برده اند.

لازم به ذکر است که تعداد زیادی از مرتاضان بودایی، جوکی های تارک دنیا و دوره گردهای هندی در ممالک اسلامی، به خصوص در شام و عراق پراکنده شدند، مانند: «ابو علی سندی»، استاد «بایزید بسطامی» در مورد سندی می گوید: «من از بوعلی، علم فنا در توحید می آموختم. ابوعلی سندی از اهالی سند و نواحی بخارا و مرتبط با مرتاضان هندی بوده است.» «حسین بن منصور حلاج»، مسافرت به هندوستان نمود و پس از مراجعت در صوفی گری تحول جدی یافت. بنابراین، مسأله ی فقر، خرقه پوشی، انزوا، ریاضت کشی و… همه از آداب مرتاضان هندی است.

۲- دنیا پرستی و آشوب های سیاسی:

گرایش مادی گرایانه و دنیا طلبانه ی برخی از اصحاب پیامبر و درگیری های سیاسی قرن اول و دوم، زمینه ساز پیدایش و گسترش صوفیه بوده است. توضیح مطلب این که تمایل به دنیا در اثر فتوحات، اولین قدم انحراف مسلمین بود که دولت عثمانی آن را توسعه داد و واکنش این انحراف، زهد ورزی افرادی چون «عبدالله بن عمر»، «حسن بصری» و پرهیز از مسایل سیاسی و اجتماعی بود.

حسن بصری متوفای ۱۱۰ هجری با این که امام علی(علیه السلام)، امام حسن(علیه السلام)، امام حسین(علیه السلام)، امام سجاد(علیه السلام) و امام محمد باقر(علیه السلام) را درک کرده، در پوستین ریاضت کشی خود فرو رفته و ذره ای به فکر مسایل اجتماعی نبود.

«عبدالواحد بن زید» از اصحاب حسن بصری، اولین کسی بود که خانقاه کوچکی برای صوفیه ساخت و زمینه را برای صوفیان قرن دوم و سوم، مانند: «ابوهاشم کوفی، ذوالنون مصری، معروف کرخی، ابراهیم ادهم، ابوحامد بلخی و محاسبی» فراهم آورد.

۳- تماس مسلمانان با رهبانیان مسیحی:

رهبانیت مسیحی نیز بر صوفی گری مسلمانان تأثیر گذار بوده است. حتی مسجد ضرار هم توطئه ی یک راهب مسیحی بود. توضیح این که، قبل از جنگ تبوک، عده ای از منافقین مدینه با مرد راهبی به نام «ابوعامر» که بسیار ریاست طلب بود، بیعت کردند.

ابوعامر، پس از فتح مکه به طائف گریخت و چون اهل طائف به اسلام گرویدند، به سوی شام و نزد امپراطور روم شتافت و از آن جا به منافقین پیام فرستاد که آماده شوند و مسجدی بنا نهند تا به کمک امپراطور روم، بساط رسول خدا(صلی الله علیه وآله) در مدینه برداشته شود.

منافقین درگام نخست در جهاد شرکت نکردند و با نیرنگ از پیامبر تقاضا نمودند که مسجد مدینه برای بیماران و پیرمردان دور است و از این رو اقدام به ساختن مسجد «ضرار» کردند. پیامبر به جهت وضعیت جنگ تبوک با آن ها برخورد نکرد و علی(علیه السلام) را به جای خود در مدینه گماشت. پیامبر(صلی الله علیه وآله) پس از مراجعت طبق آیه ی ۱۰۷ سوره ی توبه به تخریب مسجد ضرار فرمان داد.

۴- انتشار فلسفه ی یونانی و نوافلاطونی:

تصوف در قرن سوم به غیر از زهد، ترک دنیا و ریاضت کشی، وارد فاز جدیدی شد و به مباحث عرفانی مانند: «وحدت وجود، عشق، کشف و شهود، فنا و. ..» پرداخت. این رویکرد از فلسفه ی افلاطون، فلوطین و نوافلاطونیان که در قرن سوم ترجمه شده بودند، بر صوفیان مسلمان تأثیر گذاشت.

جنید بغدادی، با بهره گیری از مفاهیم نوافلاطونی، قالب جدیدی به تصوف بخشید. به همین دلیل وی لباس پشمینه ی صوفیان اولیه را به دور انداخت و لباس معمولی به تن کرد و گفت: «لیس الاعتبار بالخرقه انما الاعتبار بالخرقه» (احترا