بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل لوازم و نتایج محبت اهل بیت علیهم السلام :

لوازم دنیوی و نتایج اخروی حُبُّ امامان أهلِ البَیتِ علیهم السلام

قال رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله: مَن رَزَقَهُ اللّه حُبَّ الأَئِمَّهِ مِن أهلِ بَیتی (فَقَد أصابَ (هذا الحب رزق من الارزاق التی یرزقه الله لمن یشاء)خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَهِ، (فقد بین اثاره فی الدنیا و الاخره کما یلی) فَلا یشُکنَّ أحَدٌ أنَّهُ فِی الجَنَّهِ، ( اهم نتیجه سیکون هذا المحب من اهل الجنه قطعا) فَإِنَّ فی حُبِّ أهلِ بَیتی عِشرینَ خَصلَهً، عَشرٌ مِنها فِی الدُّنیا (وهی اللوازم)، و عَشرٌ مِنها فِی الآخِرَهِ. و هی النتائج) أمَّا الَّتی فِی الدُّنیا: 1_فَالزُّهدُ، (یرجع أصل کلمه الزّهد إلی فعل زهِد ومعناه أعرض أو تخلّص من التّعلق بشیءٍ معین، فیقال زهد فلان فی الأمر أی أعرض عنه فلم یعد یشغل باله، کما یأتی معنی الزّهد بأنّه الشّیء القلیل، فیقال مبلغ زهید أی قلیل الزهد هو النظر إلی الدنیا بعین الزوال، وهو عزوف النفس عن الدنیا بلا تکلف أو کما قال سفیان الثوری – – الزهد فی الدنیا قصر الأمل. والمُزْهدُ: القلیل المال، والقلیل الشیء، وإنما سُمِّی مُزْهدًا لأن ما عِنْدَه یزْهَد فیه ویقال رَجل زَهید العین إذا کان یقنعُه القلیلُ، ورغیب العین إذا کان لا یقنعهُ إلا الکثیر.

2_وَ الحِرصُ عَلَی العَمَلِ، وَ الوَرَعُ فِی الدّینِ، وَ الرَّغبَهُ فِی العِبادَهِ، وَ التَّوبَهُ قَبلَ المَوتِ، وَ النَّشاطُ فی قِیامِ اللَّیلِ، وَ الیأسُ مِمّا فی أیدِی النّاسِ، وَ الحِفظُ لِأَمرِ اللّه و نَهیهِ عَزَّ و جَلَّ، وَ التّاسِعَهُ بُغضُ الدُّنیا، وَ العاشِرَهُ السَّخاءُ. و أمَّا الَّتی فِی الآخِرَهِ: فَلا ینشَرُ لَهُ دیوانٌ، و لا ینصَبُ لَهُ میزانٌ، و یعطی کتابَهُ بِیمینِهِ، و تُکتَبُ لَهُ بَراءَهٌ مِنَ النّارِ، و یبیضُّ وَجهُهُ، و یکسی مِن حُلَلِ الجَنَّهِ، و یشَفَّعُ فی مِائَهٍ مِن أهلِ بَیتِهِ، و ینظُرُ اللّه عَزَّ و جَلَّ إلَیهِ بِالرَّحمَهِ، و یتَوَّجُ مِن تیجانِ الجَنَّهِ، وَ العاشِرَهُ یدخُلُ الجَنَّهَ بِغَیرِ حِسابٍ، فَطوبی لِمُحِبّی أهلِ بَیتی. (۱)

دوست داشتن اهل بیت علیهم السلام

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: هر که خداوند، محبّت اهل بیت مرا روزیش کند، بی گمان به خیر دنیا و آخرت رسیده است و در اینکه او اهل بهشت است، احدی نباید شک کند؛ زیرا دوست داشتن اهل بیت من، بیست نتیجه به بار می آورد: ده تا در دنیا و ده تا در آخرت: اما لوازم و نتایج محبت امامان و اهل بیت در دنیا عبارتند از:

1_ زهد:

از نظر ارباب لغت زهد ورزیدن نسبت به یک چیز به مفهوم اعراض از آن شی و به مقدار اندکی از آن رضایت دادن است. در فرهنگ عالمان اخلاق «زهد» عبارت است از اعراض قلبی و عملی از دنیا، مگر به مقداری که آدمی بدان نیاز ضروری دارد. به عبارت دیگر زهد یعنی روی گردانیدن از دنیا برای آخرت و از غیر خداوند دل بریدن. از این تعریف برمی آید که اولاً، زهد نسبت به کسی صادق است که امکان تحصیل دنیا و برخورداری از آن را داشته باشد. ثانیاً، روی برتافتن او از دنیا به دلیل پستی و حقارت دنیا نسبت به آخرت باشد. هرگاه ترک دنیا به دلیل عدم امکان تحصیل آن و یا به هدفی غیر از رضایت خداوند و تحصیل آخرت باشد مانند جلب رضایت و محبت مردم و یا به علت فرار از سختی و مشقت تحصیل آن به آن «زهد» گفته نمی شود. مقابل آن «رغبت» قرار دارد که به معنای میل به چیزی است.

معنای اصطلاحی زهد

البته زهد در ترک دنیا خلاصه نمی شود. زهد کامل و تام عبارت است از روی گردانی دل، از آنچه انسان را از خدا غافل کرده، از توجه به او باز می دارد. از این رو، طبق روایتی، جبرئیل در پاسخ پیامبر (صلّی الله علیه وآله) که تفسیر زهد را از او پرسیده بود، گفت: «زاهد، آنچه را آفریدگارش دوست دارد، دوست می دارد و آنچه را آفریدگارش ناخوش دارد، ناخوش می دارد و در حلال دنیا بر خود سخت می گیرد (و از آن در حدّ ضرورت استفاده می کند) و به حرام آن توجه نمی کند؛ زیرا حلال آن حساب دارد و حرامش کیفر». در روایات بسیاری به زهد در دنیا ترغیب و تشویق شده و آثار بزرگ و ارزشمندی برای آن بیان گشته است؛ از جمله: امام صادق (علیه السّلام) می فرماید: هر کس در دنیا زهد پیشه کند، خداوند قلب او را کانون حکمت قرار می دهد و زبانش را بدان گویا می سازد و او را به عیوب دنیا؛ هم درد و هم درمان آن بینا می گرداند و وی را با سلامت از دنیا به بهشت می برد».

در حدیثی دیگر از آن حضرت آمده است: «همه خیر در خانه ای نهاده، و کلید آن، دل کندن از دنیا قرار داده شده است»؛ سپس افزود: رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) فرمود: «مرد، شیرینی ایمان را نمی چشد تا اینکه برایش اهمیتی نداشته باشد که چه کسی از دنیا بهره می برد». آنگاه امام فرمود: «قلب های شما از چشیدن شیرینی ایمان محروم است تا آنکه در دنیا زهد بورزد». جه بسا مراد از زهد در اصطلاح، روی گردانی قلب از دنیا و توجه به آخرت استبا توجه به آنچه در تعریف زهد و درجات آن بیان گردید، معلوم می گردد که مراد از دنیا تنها مال و ثروت، خوراک و پوشاک و مانند این ها نیست؛ زیرا کناره گیری از همه این امور برای کسی که شهره شدن به زهد و ستوده شدن به پارسایی را دوست می دارد، بسیار آسان خواهد بود. بلکه دنیا شامل مقام و ریاست و همه بهره مندی های نفسانی ممکن از دنیا می شود. زهد حقیقی یعنی روی گردانیدن و عدم دل بستگی به مال و مقام. زاهد راستین کسی است که فقر و غنا، مدح و ذمّ و عزّت و ذلت در نزد مردم برای او یکسان باشد و جز در جست وجوی محبت و رضایت خداوند نباشد. امام علی (علیه السّلام) در پاسخ پرسش از ماهیت زهد می فرماید: همه زهد در دو کلمه از قرآن گرد آمده است. خدای سبحان فرمود: لکی لا تاسوا علی ما فاتکم و لا تفرحوا بماآتاکم. . . . . . تا بر آنچه از دستتان رفته دریغ نخورید، و بدان چه به شما داده شادمان مباشید. و آن که بر گذشته دریغ نخورد و به آینده شادمان نباشد، از دو سوی زهد ورزیده است.

حقیقت زهد

با توجه به آنچه در تعریف زهد بیان گردید، معلوم می گردد که مراد از دنیا تنها مال و ثروت، خوراک و پوشاک و مانند این ها نیست؛ زیرا کناره گیری از همه این امور برای کسی که شهره شدن به زهد و ستوده شدن به پارسایی را دوست می دارد، بسیار آسان خواهد بود. بلکه دنیا شامل مقام و ریاست و همه بهره مندی های نفسانی ممکن از دنیا می شود. زهد حقیقی یعنی روی گردانیدن و عدم دل بستگی به مال و مقام. زاهد راستین کسی است که فقر و غنا، مدح و ذمّ و عزّت و ذلت در نزد مردم برای او یکسان باشد و جز در جست وجوی محبت و رضایت خداوند نباشد. چناتچه تعریفی به روز شده و قابل فهمی برای دنیای معاصر بخواهیم ارائه کنیم زهد یعنی بهره وری بهینه و حداکثری از حداقل امکانات.

2_ شوق به کار و عمل:

اراده به شوق شدید به تحقق فعل اطلاق می شود. خواستن و همّت و اراده، آن قدر مهم است که گفته شده، خواستن، توانستن است، یعنی این که اگر کسی علاقمند به انجام کاری باشد در مقابل سختی ها و مشقت های آن مقاومت می کند، پس گویا که از همین الان به مقصد و مقصودش رسیده است. یا در اشعار می خوانیم:

– همّت بلند دار که مردان روزگار از همّت بلند به جائی رسیده اند

– همّت اگر سلسله جنبان شود مور تواند که سلیمان شود

خمود عبارت است از سستی و تفریط در کسب معاش ضروری زندگی و سستی و بی رغبتی در بهره مندی از لذت های جنسی و سایر لذت ها. همچنان که محبت و دلبستگی به دنیا مانعی در راه زهدورزی محسوب می گردد، بی اعتنایی افراطی و سستی ورزیدن در تامین مقدار لازم از ضروریات زندگی و استفاده از مواهب دنیوی مانعی است در راه جهت گیری صحیح نسبت به دنیا. آیات و روایاتی که درباره ستایش دنیای پسندیده بیان شده است، همگی دلیلی بر نکوهش خمود و سستی در کسب نیازهای ضروری زندگی است. برای این که بتوانید اراده قوی داشته باشید و برنامه هائی را که مد نظر دارید به اجرا در آورید، برنامه ای که در ذیل معرفی می شود اجرا نمایید:

. توانایی های بالفعل و بالقوه خود را بشناسید؛ موقعیت خانوادگی، اجتماعی، شغلی، وضعیت جسمانی و حالات روانی و به طور کلی شرایط زندگی و شخصیت خویش را به دقت مورد ارزیابی و مطالعه قرار دهید.

. هدف های دراز مدت خود را مشخص کنید؛ از خود بپرسید: می خواهم چه نوع زندگی داشته باشم؟ دوست دارید زندگی شما در ده سال آینده چگونه باشد؟ زندگی خانوادگی، اجتماعی، هدف های شغلی و علاقه مندی های خود را مورد توجه قرار دهید.

. هدف های فرعی و کوتاه مدت را نیز تعیین کنید؛ به ترتیب اولویت به آن ها بپردازید، پس از مدتی وقتی شاهد پیشرفت خود بودید، انگیزه در شما ایجاد می شود که برنامه خویش را ادامه دهید، و با این روش می توانید هم اراده قوی داشته باشید و هم اراده خویش را تقویت کنید. اگر اهداف جزیی را در نظر نگیرید، نمی دانید که کار را از کجا شروع کنید، لذا هیچ وقت نمی توانید تصمیم بگیرید که آن کار را شروع کنید و به مرور زمان اراده شما نسبت به آن کار از بین می رود.

. تصمیم گیری؛ در اجرای آن تصمیم و قاطعیت داشته باشید. برخی از افراد، در اتخاذ تصمیم، دچار وسواس و تردید می گردند، در نتیجه این گونه افراد دچار وسوسه و خیالات واهی شده از گرفتن تصمیم که یکی از مقدمات اراده است، باز می مانند. در برابر این عده، گروه دیگری وجود دارند که دچار شتابزدگی در تصمیم هستند، این اشخاص در اتخاذ هر نوع تصمیمی بی مطالعه و دقت و بدون تعیین اهداف و شناخت توانمندی های خود، فوراً تصمیم می گیرند، زود اراده کرده و زود هم پشیمان می شوند، عیب این عده این است که گیج و بی فکر بوده هیچ نوع تفکر و تأملی در کارشان وجود ندارد. علی علیه السلام می فرماید: «به فکر و تأمل خو کن، زیرا تو را از گمراهی نجات داده، کردار و رفتارت را سامان می بخشد». در مورد دیگر می فرماید: «شتاب کننده در کارها خطا می کند، گرچه زمام آن کار به دست او باشد. » پس یکی از گام های اساسی در داشتن اراده قوی و موقعیت در زندگی این است که انسان در ابتدای هر کار تفکر و تأمل کند، اهداف خویش را معین کند، توانایی هایش را با دید واقع بینانه شناسایی نماید و آن گاه بدون تردید و وسواس بیش از حدّ، تصمیم گیری کند. البته باید توجه داشت که: چه بسا خود فرد به تنهایی نتواند اهداف و توانایی های خود را بشناسد، در این صورت می بایست از پدر و مادر، افراد با تجربه و متخصص مشورت بگیرید.

. استواری و پایداری در تصمیم؛ یکی از مراحل اساسی دست یابی به اراده قوی، استواری و پایداری در تصمیم است، سعی کنید در هر کاری که تصمیم می گیرید پایدار باشید؛ البته این نیاز به تمرین دارد. ابتدا از کارهای کوچک و جزیی شروع نمایید، مثلاً تصمیم بگیرید در طول یک هفته هر روز مسیری را که چندان طولانی هم نیست، پیاده بروید.

. تمرکز بخشیدن به کارها؛ یکی از اموری که در تقویت اراده مؤثر است؛

. تلقین؛ شیوه دیگری که در تقویت و استحکام اراده مؤثر است؛ تلقین به نفس است، به خود تلقین نمایید که اراده و توان این کار را دارید، در این صورت شکست مفهومی ندارد.

. توجه به فوائد همّت و اراده بالا (در دنیا و آخرت) و توجه به ضررهای دنیوی و اخروی قدرت اراده.

. مطالعه احادیثی که همّت بالا را ستوده اند؛ و مطالعه زندگی افراد موفقی که با همّت بالا به مراتب والائی رسیده اند. و دیگر این که بدانیم که همّت بالا از هوش و عقل قوی، کارآمد تر است. کما این که این امر در زندگی بیش تر افراد برجسته مشخص است.

. آگاهی و شناخت؛ کمتر از پدرش برای امرار معاش و. . . زحمت می کشد. پس با یادگیری و آگاهی باید انگیزه را بالا برد که موتور پیشرفت و حرکت در کارهاست.

. تمرین و پرورش روح و روان؛ همان گونه که تمرین باعث رشد و تقویت اندام جسمانی می شود. با پرورش روح و تمرین اراده می توانیم آن را تقویت نمائیم.

البته ناگفته نماند که پرورش جسم و روح با هم بسیار مفید و کارآمدتر است، چرا که این دو بر هم اثر می گذارند.

3_، پارسایی در دین:

الف. ترک و اعراض از محرمات؛ یعنی پارسایی ورزی نسبت به محرمات

ب. اعراض از شبهات؛ پارسایی ورزیدن نسبت به آن ها موجب سالم ماندن انسان از ارتکاب محرمات می گردد.

ج. پارسایی ورزیدن نسبت به مقدار بیشتر از نیاز از چیزهای حلال؛ یعنی خوراک، پوشاک، مسکن، اثاثیه زندگی و امثال آن و ابزارهای دستیابی به آن ها از قبیل مال و جاه، به مقدار ضروری اکتفا کردن.

د. پارسایی ورزیدن نسبت به همه آنچه که موجب لذت نفس می شود، حتی نسبت به مقدار لازم و ضروری از دنیا. به این معنا که بهره مندی و استفاده او از مقدار ضروری نیز برای لذت آن نباشد، نه این که حتی قدر ضروری از دنیا را هم ترک نماید که اصولاً چنین چیزی امکان ندارد. این درجه از زهد و نوع ما قبل آن، زهدورزی در حلال است. رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) فرمود: خوشا به حال آنان که در مقابل خداوند فروتنی می کنند و در آنچه برایشان حلال شده است، زهد می ورزند، بدون آنکه از سیره من روی بگردانند.

ه. روی گردانیدن از هر آنچه غیر خدا است، حتی از خودش. البته توجه به بعضی از اشیا مانند خوراک و پوشاک و معاشرت با مردم در حدّ ضرورت منافاتی با این درجه از زهد ندارد؛ زیرا توجه کامل به خداوند جز با بقا و زنده ماندن انسان ممکن نیست و زندگی انسان هم در گرو برخورداری از ضروریات زندگی است. چنان که از امام صادق (علیه السّلام) نقل شده است: زهد کلید درِ بهشت و برائت از جهنم است و آن ترک کردن هر چیزی است که آدمی را از خداوند غافل گرداند، و افسوس نخوردن بر از دست دادن دنیا و دچار خودپسندی نشدن از ترک آن.

4_رغبت به عبادت:

کراهت در عبادت

راهنمایی های خاندان وحی علیهم السلام درباره کیفیت عبادت و توجّه به جهات قلبی و باطنی آن، برای اینست که مردم از عبادتهای خود بهره مند شوند و آثارآن را بالوجدان درک نمایند و بوسیله انجام آنها، دگرگونی و تحوّل در آنان ایجاد شود؛ و گرنه صِرف عبادت که دارای هیچ گونه اثری نباشد و از طریق اهل بیت علیهم السلام دور باشد، چه نتیجه ای دارد؟ آیا جز زحمت و رنج و غرور، اثردیگری در آن وجود دارد؟!

به خاطر همین جهت، حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: إِیاکمْ وَالْجُهَّالِ مِنَ الْمُتَعَبِّدینَ وَالْفُجَّارِ مِنَ الْعُلَماءِ فَإِنَّهُمْ فِتْنَهُ کلّ مَفْتوُنْ. (۱۹) از افراد جاهلی که اهل تعبّد هستند، پرهیز کنید و از علماء فاجر بپرهیزید که آنان وسیله نیرنگ هر فرد دلباخته می باشند. گاهی این گونه افراد اصل عبادت آنان صحیح نیست و غیر عبادت را به جای عبادت پذیرفته و انجام می دهند، و گاهی عمل آنان در شرع وارد شده، ولی در هنگام انجام آن به جای آن که حالت عبادت و بندگی داشته باشند؛ بااکراه و ناراحتی آن را انجام می دهند؛ و با این همه خود را کامل و راه یافته می پندارند. این گونه عبادتها، سبب دل زدگی این افراد می شود، علاوه بر آن که گاهی باعث بدبینی دیگران نیز می شود؛ در حالی که عبادت باید، حالتِ اقبال وتوجّه و نشاط را در قلب انسان برانگیزاند، نه حالت اکراه و نفرت را، ولی این گونه عبادات دارای اثر منفی است. به همین جهت حضرت امام صادق علیه السلام می فرمایند: لاتُکرِهُوا إِلی أَنْفُسِکمْ اَلْعِبادَهَ. نفسهای خود را با اکراه به عبادت وادار نکنید.

بلکه با میل و رغبت باید به انجام عبادات بپردازید، تا آثار گرانبهای آن دروجود شما آشکار شود. خواهید گفت: پس بسیاری از عبادت کنندگان باید عبادات خود را ترک کنند، زیرا در هنگام عبادت نه تنها دارای حالت توجّه و اقبال نیستند؛ بلکه آن را با اکراه انجام می دهند، زیرا نفس آنان مایل به عبادت نیست. می گوئیم: این گونه طرز تفکر بر اثر عدم آشنایی صحیح با مکتب حیاتبخش خاندان وحی است. با توجه به فرمایشات انسان ساز اهل بیت علیهم السلام متوجّه می شویم که هر گونه صفت و حالت منفی که خداوند زمینه آن را درانسان قرار داده است مثل حسد، کینه، نیرنگ و اکراه و امثال اینها؛ باید در مواردخود، در برابر دشمنانِ خدا از آن استفاده شود. به این ترتیب انسان نباید به فریب دادن مردم -که یک صفت منفی است- بپردازد، بلکه باید نفس را فریب دهد و با تلقین و زبان نرم حالت اکراه او را برباید و او را به انجام عبادت متمایل سازد. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: خادِعْ نَفْسَک فی الْعِبادَهِ وَارْفِقْ بِها وَلاتَقْهَرْها. در عبادت نفس خود را فریب ده و با او با رفق و مدارا کن و او را مجبور به عبادت مکن. بنابر این هر کس در حال عبادت دارای حالت اکراه است، به جای آن که اصل عبادت را ترک کند، باید حالت اکراه را از نفس خود برطرف نماید، نه آن که عبادت خود را رها کند؛ زیرا عبادت را با حالت شور و نشاط و شوق و عشقِ به عبادت، باید انجام داد نه در حال دل زدگی و اکراه. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام از پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم نقل فرموده اند: لاتُبَغِّضْ إِلی نَفْسِک عِبادَهَ رَبِّک. نفس خود را دشمن عبادت پروردگارت قرار مده.

نشاط در عبادت

اگر می خواهید جذبه عبادت را درک کنید، حالت اکراه را از خود دور کنیدو با حالت اشتیاق و نشاط باطنی به عبادت بپردازید، تا آثار گرانبهای آن رابیابید و خود را از تسلّط شیطان برهانید. حضرت پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند: اَفْضَلُ النَّاسِ مَنْ عَشِقَ الْعِبادَهَ فَعانَقَها وَاَحَبَّها بِقَلْبِهِ، وَباشَرَهابِجَسَدِهِ وَتَفَرَّغَ لَها، فَهُوَ لایبالی عَلی ما اَصْبَحَ مِنَ الدُّنْیا، عَلیعُسْرٍ اَمْ عَلی یسْرٍ. (۲۳) با فضیلت ترین مردم کسی است که عاشق عبادت و بندگی باشد و آن را درآغوش بگیرد واز جان و دل دوست بدارد، از نظر جسمی به آن عبادت مشغول شود و از نظر فکری، با فکر فارغ و راحت به عبادات بپردازد، آن گاه باکی نداشته باشد که در دنیا چگونه شب را به روز آورده است؛ به سختی یا به آسانی. بنابر این از شرایط مهم تأثیر عبادت، علاوه بر آن که باید خالصانه باشد وشیطان و نفس انسان عامل و محرّک عبادت نباشند؛ و گرنه عبادت به صورت ریا، تظاهر، غرور و امثال آن انجام می شود؛ باید طوری انسان خود را ساخته باشد که نفس او نیز تابع عقلش شده باشد و آن گاه که مخلصانه برای عبادت قیام می کند، نفس تابع عقل باشد و بر اثر تهذیب نفس، نفس نیز همچون عقل، میل و رغبت به عبادت خالصانه داشته باشد. بنابر این تهذیب و آماده سازی نفس، از شرایط م