فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نصب الهی امام معصوم از منظر اهل بیت علیهم السلام :

مقدمه

به گفته مورخان، مسئله امامت و خلافت مهم ترین چالش پیش روی مسلمانان پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) بود و منشأ پیدایش فرقه های مختلف در مکتب اسلام گردید. یکی از جنبه های گوناگون بحث امامت، مسئله انتخابی یا انتصابی بودن امام است. نظریه «انتخاب مردمی» امام توسط اهل سنت و نظریه «نصب الاهی» در دیدگاه تشیع مطرح شده است. اهل سنت معتقدند: امام توسط مردم انتخاب می شود ولی در مکتب تشیع آموزه امامت، امری آسمانی است و از نظر ایشان، خداوند است که امام را تعیین و به مردم معرفی می کند.

به طور کلی،کتاب های زیادی در تبیین و دفاع از عقاید شیعینوشته شده است که بخش مهمی از آن، به بحث از امامت، به خصوص امامت امیر مؤمنان(ع) اختصاص یافته است. و بیان آیات و روایات متعدد در فضیلت آن حضرت(ع)، بیشترین حجم این آثار را تشکیل می دهد. در این آثار، کمتر به اعتقاد خود اهل بیت(علیهم السلام) درباره این موضوع پرداخته شده است؛ زیرا بیشتر آثار تألیفی جنبه دفاعی داشته و در برابر اعتراضات اهل سنت نوشته شده اند. روشن است که در برابر اهل سنت،که سخنان امامان شیعه را حجت نمی دانند، می بایست به قرآن کریم و سنت رسول اکرم(ص) تمسک شود. اما امروزه گروهی از اهل سنت و برخی از کسانی که خود را شیعه می دانند، دیدگاه شیعه را با استناد به متون آنان به چالش کشانده، و معتقدند خود اهل بیت(علیهم السلام) نیز به نصب الاهی امام معتقد نبوده اند. این سخن، در صورت اثبات، پایه بسیاری از عقاید و مباحث کلامی شیعه را سست می کند: عصمت اهل بیت(علیهم السلام)،که از مبانیکلامی شیعه است انکار می شود و مسائلی مانند لزوم اطاعت مطلق از ایشان، مورد تردید قرار خواهد گرفت. بنابراین، ضروری است پیش از پرداختن به بحث های عقلی درباره مسایل امامت، نظر اهل بیت(علیهم السلام) راجع به این موضوع روشن گردد

این نوشتار در پی پاسخ به این سؤالات برآمده است: آیا اهل بیت(علیهم السلام) امامان معصوم(علیهم السلام)را به لحاظ تکوین و تشریع، افرادی منصوب از سوی خداوند می دانستند؟ آیا میان اهل بیت(علیهم السلام)در اصل این اعتقاد تفاوتی وجود داشته است؟ جایگاه رأی و نظر مردم در این موضوع کجاست؟

ابتدا شواهد موجود از کلام اهل بیت(علیهم السلام) درباره نصب الاهی ائمه معصومین(علیهم السلام) و نقش رأی و نظر مردم بیان و سپس، برخی شبهات درباره اعتقاد ایشان به نصب الاهی ائمه طاهرین(علیهم السلام) بررسی خواهد شد.

نصب الاهی امام معصوم(ع) از دیدگاه اهل بیت(علیهم السلام)

از سخنان اهل بیت(علیهم السلام) برمی آید که علاوه بر این که، به نصب تشریعی امامان معصوم(علیهم السلام) اعتقاد دارند و ایشان را افرادی می دانند که از سوی خدا متعال برای هدایت و رهبری مردم منصوب شده اند، به نصب تکوینی امامان معصوم(علیهم السلام) نیز معتقد بوده اند؛ یعنی ایشان معتقدند خداوند از ابتدای خلقت، عنایت خاصی به امامان(علیهم السلام) داشته و جایگاه ویژه ای در نظام آفرینش دارند و خلقت آنان نسبت به سایر مخلوقات، متفاوت و همراه با کمالات والاتر بوده است. در این معنی، امامان(علیهم السلام) پیش از آفرینش عالَم به شکلی وجود داشته اند و خداوند ایشان را سبب خلقت و واسطه نزول برکات و نعمت ها بر سایر مخلوقات قرار داده است. ابتدا برخی سخنان اهل بیت(علیهم السلام)مبنی بر نصب تشریعی امامان معصوم(علیهم السلام) مطرح و سپس، شواهدی از سخنان ایشان، که نشان دهنده اعتقاد آنان به نصب تکوینی ائمه(علیهم السلام) است، بیان خواهد شد.

نصب تشریعی امامان معصوم(علیهم السلام) از دیدگاه اهل بیت(علیهم السلام)

شواهد فراوانی از کلام اهل بیت(علیهم السلام) وجود دارد که به صراحت بیانگر اعتقاد ایشان به نصب تشریعی امامان معصوم(علیهم السلام)است. برخی از این شواهد را می توان در عناوین ذیل بیان کرد. اهل بیت(علیهم السلام) در این سخنان، تأثیر انتخاب مردم در تحقق امامت را نفی نموده و بارها به انتخاب مردمی امام اعتراض کرده اند:

۱.الاهی بودن مقام امامت

پیامبر گرامی اسلام(ص)در ابتداینبوت، به صراحت امامت و جانشینی خویش را مربوط به خداوند دانسته اند. ایشان در پاسخ به کسانی که اسلام خود را مشروط به خلافت پیامبر نمودند، می فرماید: امر امامت و جانشینی در اختیار خداوند می باشد: «أیکون لنا الامر من بعدک؟ قال(ص): الامر لله یضعه حیث یشاء». از نظر اهل بیت(علیهم السلام)،امامت مقامی است که خداوند پس از چند مرحله آن را به حضرت ابراهیم(ع) اعطاء نمود. خداوند متعال پس از اینکه ابراهیم(ع) به مقام های بندگی، نبوت، رسالت و خلیل اللهی رسید، ایشان را به عنوان امام برگزید. می فرمایید: امامت عهدی الاهی است و باید به نفر بعد،که خدا معین کرده، تحویل گردد. امام سابق هیچ نقشی در تعیین امام پس از خویش ندارد: «امامت عهدی است از سوی خداوند برای افراد معینی، امام حق ندارد آن را از امام بعد دور سازد.» امامان معصوم (علیهم السلام)در سخنان دیگری نیز به همین مضمون تأکید کرده اند: «شما گمان می کنید هر یک از ما امامان،که وصیت می کند، به هر که خواهد می تواند وصیت کند؟ به خدا چنین نیست، بلکه امر امامت، فرمانی است از سوی خدا و رسولش برای هر فرد مشخص شدهپس از فرد سابق.»

خداوند امام را رهبر مردم و حجت بر اهل عالم قرار داده است…او امامان را برای حفظ دین و راهنمایی مردم انتخاب می کند و همه آنها مورد لطف و عنایت خدایند…آنها را فرمانروای دین خویش می گرداند و علم خود را در اختیارشان قرار می دهد. ایشان به صراحت امام را فردی منصوب از سوی خداوند خوانده اند و اعتقاد به امامت دیگری را سبب کفر و شرک دانسته اند: «هرکس شخصی را که از جانب خدا به امامت منصوب نشده، با امامی منصوب از سوی خداوند شریککند، مشرک خواهد بود.» در نگاه اهل بیت (علیهم السلام)دین داری برایکسیکه امامی منصوب از سوی خداوند نداشته باشد، مفید نیست: «هر که در عبادت خداوند سختی زیادی ببیند،ولی رهبری که از سوی خداوند معین شدهنداشته باشد، عبادات او پذیرفته نیست. او گمراه و سرگردان است و خدا کردار او را بد شمارد…اگر با این حال بمیرد، در کفر و نفاق مرده است.»

اهل بیت(علیهم السلام) با تمسک به برخی آیات قرآن کریم، امامت را امری الاهی خوانده، نسبت به انتخاب مردمی امام اعتراض کرده اند: از گزینش خدا،پیامبر و اهل بیتش روی گردان شده و خود انتخاب کرده اند، در صورتی که قرآن می فرماید:«و پروردگار تو هر چه را بخواهد می آفریند و برمی گزیند، و آنان اختیاری ندارند. منزّه است خدا، و از آنچه [با او] شریک می گردانند، برتر است.»در آیه ای دیگر می فرماید: «و هیچ مرد و زن مؤمنی را نرسد که چون خدا و فرستاده اش به کاری فرمان دهند، برای آنان در کارشان اختیاری باشد»…امر امامت«فضل خداست، آن را به هر که بخواهد عطا می کند و خدا دارای فضل بسیار است». پس چگونه ایشان امام را انتخاب می کنند؟

از نظر ایشان جایگاه و منزلت امام بسیار والاتر از محدوده درک انسان هاست و به هیچ وجه نمی تواند به رأی و انتخاب مردم باشد. این سخنان به صراحت تأثیر نظر مردم را در تحقق امامت نفی می کند:

مگر مردم مقام و منزلت امامت را در میان امت می دانند تا امامت به اختیار و انتخاب ایشان واگذار شود؟ امامت، قدرش والاتر و شانش بزرگ تر و منزلتش عالی تر و مکانش منیع تر و عمقش بیش تر از آن است که مردم با عقل خود به آن برسند یا به آرائشان آن را دریابند و یا به انتخاب خود امامی منصوب سازند… امام از گناه، پاک و از عیب، منزه است. گنجینه علم و حلم است… امام یگانه روزگار و شخصیت بی نظیری است که مثل و مانند ندارد…چطور می توان چنین شخصی را انتخاب نمود؟…آیا شخصی با این امتیازات می یابند تا انتخابش کنند؟ و آیا منتخب آنها می تواند دارای چنین صفاتی باشد تا او را مقدم بدارند؟

۲.الاهی بودن امامت امامان

اهل بیت(علیهم السلام) در روایات فراوانی بر الاهی بودن امامت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) تأکید کرده اند. برخی از آنها در عناوین زیر قابل ذکر هستند:

الف. گزینش الاهی

از آنجا که امام علی(ع) به عنوان ستون اصلی امامت مطرح است، برخی کلمات اهل بیت(علیهم السلام)در این باب راجع به الاهی بودن امامت امیر مؤمنان(ع) است. بر اساس برخی از این روایات، امیر مؤمنان(ع) توسط خداوند برای امامت و رهبری جامعه انتخاب شده و به رسول خدا(ص) معرفی شده است:

خدای تبارک و تعالی فرمود: ای محمد چه کسی پس از تو برای امت (رهبر)است؟ پاسخ داد: خدا، داناتر است. باری تعالی فرمود: علی بن ابی طالب امیرمؤمنان و سید مسلمانان و پیشوای مؤمنان می باشد. وقتیپیامبر اکرم مردم را دعوت به ولایت علیکرد، قریش گرد او جمع شدند و گفتند: یا محمّد(ص)این تکلیف را از ما بردار! فرمود: این دستور خداست و از طرف من نیست. پیامبر اسلام(ص) خطاب به امام علی(ع) فرمود: «خداوند من و تو را آفرید و من و تو را برگزید و مرا برای نبوّت انتخاب کرد و تو را برای امامت. پس هر کس امامت تو را انکار کند، نبوّت مرا انکار کرده است». فرمایش ایشان به حضرت زهرا(س)نیز چنین است: «ای فاطمه! خداوند اطلاع کامل بر زمین یافت و از روی زمین پدر تو را برگزید و دومین بار اطلاع یافت و شوهر تو را از آن برگزید.» به باور امامان معصوم(علیهم السلام) نیز امامت و ولایت امیرمؤمنان(ع) امری الاهی بوده است: خدمت امام نشسته بودم و مردی به او گفت: آیا ولایت علی از طرف خدا بود یا رسول خدا؟ آن حضرت ناراحت شد و فرمود: وای بر تو، نبی اکرم از خداوند بیشتر از آن می ترسید که از طرف خود سخن گوید، بلکه خدا ولایت علی راواجب کرد، چنان چه نماز و زکاه و روزه و حج را واجب نمود. به راستی خداوند علی(ع)را نشانه ای میان خود و مردم گماشته، هر که او را بشناسد مؤمن است. هر که منکر او باشد کافر است. هر که مقام او را نداند، گمراه است و هر که شخص دیگری را همراه او امام داند، مشرک است و هر که ولایت او را بپذیرد،وارد بهشت می گردد.

ایشان برخی آیات کریمه را به گزینش الاهی وصی و جانشین رسول خدا(ص) تفسیر کرده اند: امام کاظم (ع)در تفسیر آیه شریفه «او کسی است که پیامبرش را با هدایت و دین درست فرستاد»،(توبه:۳۳) فرمود: «یعنی خداوند است که پیامبرش را به ولایت و امامت وصی خود فرمان داده است.» از سخنان فوق می توان اعتقاداهل بیت (علیهم السلام) را به نصب الاهی امیر مؤمنان (ع) دریافت. لازم به یادآوری است که اهل بیت (علیهم السلام) نه تنها بر الاهی بودن امامت حضرت علی (ع) تصریح کرده اند، بلکه امامت سایر امامان معصوم (علیهم السلام)را نیز الاهی دانسته اند. ایشان وصیت به امامت را امری آسمانیدانسته و معتقدندکه امام معصوم (علیهم السلام) برای هر کار خود از سوی خداوند دستور دارد: امر وصیت از آسمان در مکتوبی بر محمد نازل شد…آن مکتوب چند مهر داشت؛ علی مهر اول را گشود و به آنچه در آن بود عمل کرد؛ سپس حسن مهر دوم را گشود و به آنچه در آن مأمور شده بود عمل کرد. چون حسن درگذشت، حسین مهر سوم را گشود، دید در آن نوشته است: «به جنگ و بکش و کشته شو و عده ایراهمراه خود ببر که جز با تو به سعادت شهادت نرسند» او هم عمل کرد و پیش از شهادت خود، آن نوشته را به علی بن الحسین داد، مهر چهارم را گشود و دید درآن آمده است: سکوت کن و. …

ایشان خود را امامانی منصوب از سوی خداوند خوانده اند: «خداوند، موجودی آفرید و آن را برای این کار(امامت) تعیین کرد.آن مخلوق ما هستیم. ماحجت خدا در میان بندگان و خزانه دار علم الاهی هستیم» یا در تفسیر آیه (نساء: ۳۴ ) از قرآن کریم می فرمایند: «ما هستیم آن مردم مورد حسادت، برای منصب امامتی که خدا فقط به ما داده است». در زیارت نامه هایی که از این بزرگواران نقل شده است نیز به همین معنا اشاره شده است. مطابق این روایات خطاب به ایشان چنین می گوییم:

(خداوند) شما را با علم خود برگزید و برای غیب خود پسندید و برای سرّ خود انتخاب کرد و با قدرت خود برگزید…و با نور خود انتخاب کرد و با روح خود تأیید نمود و پسندید که جانشینانش در زمین باشید…خدا شما را به شریف ترین جایگاه گرامیان و عالی ترین منزلت مقربان و برترین درجه رسولان رسانید. آنجا که هیچ ملحق شونده ای به آن نرسد و هیچ بالا رونده ای به آن برتری نیابد و هیچ پیشتازی بر آن پیشی نگیرد و هیچ آزمندی طمع رسیدن به آن را نکند. تا آنجا که باقی نمی ماند هیچ فرشته مقرب و پیامبر مرسلی…مگر آنکه خدا شکوه امر و بزرگی منزلت شما… را به همه آنان بشناساند. در منظر اهل بیت (علیهم السلام)، دلیل این که هر امامی فرزند امام سابق است،خواست خداوند تلقی شده است: «خدا نخواسته امامت را پس از حسن و حسین به دو برادر دهد.» این بزرگواران همچنین دلیل قرار گرفتن امامت در نسل امام حسین (ع) را اراده و فعل خداوند دانسته اند:

پرسیدم: چرا امامت در نسل امام حسین قرار گرفت و در فرزندان امام حسن تحقق نیافت؟ فرمود: زیرا خداوند، امامت را در بین فرزندان امام حسینقرار داد و از فعل و کردار باری تعالی نمی توان سؤال کرد.

از دلایل دیگر اعتقاد اهل بیت (علیهم السلام) به الاهی بودن امامت خویش پاسخی است که امام جواد (ع) به شبهه خردسالی خویش داده است و امامت را همسان نبوت و امری در اختیار خداوند خوانده است. ایشان می فرماید: خداوند کاری را که در مسئله امامت کرده است، همانند کاری است که در مسئله نبوت انجام داده است. خداوند می فرماید: «از کودکی به او نبوت دادیم» و همچنین می فرماید: «وقتی به سن رشد و به چهل سالگی رسید». پس ممکن است به کسی در کودکی حکمت عطا گردد و به دیگری در چهل سالگی.

به فرمایش امامان معصوم(علیهم السلام)خداوند متعال نیز امامت را همسان و در امتداد نبوت می داند و پیروی از رسول خدا(ص)، زمانی از نظر خدای متعال مفید است که همراه با پیروی از وصی و جانشین وی باشد: «خداوند متعال هر کس را که در ولایت وصی از پیامبرش پیروی نکند، منافق نامیده و هر که امامت وصی او را انکار نماید، مانند منکر خود پیامبر محسوب کرده است».

ب. عظمت مقام امامت

در سخنان اهل بیت(علیهم السلام)جایگاه امامت به گونه ای توصیف شده است که لازمه اش الاهی بودن آن است. روشن است مقامیکه چنین ویژگی هایی دارد، وابسته به انتخاب و رضایت مردم نخواهد بود؛ زیرا تشخیص وی برای مردم ممکن نیست. تنها خداوند است که قادر به نصب ایشان می باشد. به استناد بسیاری از روایات، امام معصوم (ع) با فرشتگان الاهی ارتباط ویژه ای دارد. از ظاهر این اخبار می توان گفت: این ارتباط تنها نصیب اهل بیت (علیهم السلام) می شود. امام کسی است که می تواند صدای فرشته الاهی را بشنود: «پرسیدم: امام چه مقامی دارد؟ فرمود: امام فرشته را نمی بیند، اما صدای او را می شنود». ارتباط فرشتگان با امام، ارتباطی همیشگی است: «سلام بر شما ای خاندان پیامبر و پایگاه رسالت و محل رفت و آمد فرشتگان». «مردم چه می گویند؟به خدا قسم ما شجره نبوت، خاندان رحمت، معدن علم و محل رفت و آمد فرشته ها هستیم. » به اعتقاد اهل بیت (علیهم السلام)، ملائکه برای انجام وظایف خود از امام اجازه می گیرند: «هر فرشته ای را که خداوند برای مأموریتی به زمین بفرستد، اول پیش امام می آید و این مأموریت را به او عرضه می دارد. صاحب این امر محل آمد و رفت ملائکه است.» روح که مخلوقی والاتر از فرشتگان است، همراه امام معصوم (ع) بوده، وی را یاری می دهد: «روح،آفریده ایاست بزرگ تر از جبرئیل و میکائیل، با هیچ کس از گذشتگان نبوده تنها با محمدو امامان است، آنها را حفظ و راهنمایی می نماید». خداوند متعال، ما را با روح مقدس و مطهری تأیید کرده است. آن روح، فرشته نیست و با احدی از کسانی که از دنیا رفته اند، نبوده است مگر با رسول خدا و با ائمه که آنها را یاری می کند. شما چگونه حکم می کنید؟ فرمود: به حکم خدا و حکم داود.اما اگر موضوعی مطرح شود که حکم آن را ندانیم، روح القدس آن را به ما می رساند.

اهل بیت (علیهم السلام) از ارتباط خود با انبیا و اوصیای گذشته نیز سخن گفته اند: برای ما در شب های جمعه شأن بزرگی است. به ارواح پیامبران و اوصیایگذشته و روح امامیکه در میان شماست اجازه داده می شود که به عرش الاهیبروند، طواف کنند و نزد هر رکنی از ارکان عرش دو رکعت نماز گزارند.سپس، به بدن هایخود برگردند.

یکی دیگر از نشانه های عظمت مقام امامت،که به راحتی عنایت ویژه الاهی را به اهل بیت(علیهم السلام) تأیید می کند، علم ایشان به امور غیبی است. به فرمایش ایشاناعمال انسان ها در هر شبانه روز به امام عرضه می گردد: «به خدا قسم اعمال شما در هر شبانه روز بر من عرضه می شود…مگر در قرآن نخوانده ای؟«بگوعمل کنید! خداوند و فرستاده او و مؤمنان، اعمال شما را می بینند.»

ج. وجوب اطاعت

اعتقاد به وجوب اطاعت از حاکم را نمی توان به معنای الاهی دانستن حاکم قلمداد نمود؛ زیرا ممکن است حاکم به دلیل لزوم دفع هرج و مرج و ثبات جامعه اسلامی، اطاعت از خود را واجب و دستورات خود را همانند اوامر الاهی نافذ بداند. با این حال، اعتقاد به وجوب اطاعت از امامیکه حاکم نیست، به معنای الاهی دانستن امامت است؛ زیرا در این صورت با این که سرپیچی از دستورات امام، به خصوص در امور فردی مفسده ای برای حاکمیت جامعه اسلامی ندارد، پیروی از ایشان واجب دانسته شده است. این مطلب را نمی توان به غیر از اعتقاد امام به الاهی بودن امامت خویش تفسیر کرد. از این رو، اگر امامان معصوم(علیهم السلام) در زمانیکه حاکم نبوده اند خود را خلیفه الاهی خوانده یا اطاعت از خویش را واجب دانسته باشند،می توان آنها را به الاهی بودن امامت خود معتقد دانست. اهل بیت(علیهم السلام) درسخنان متعددی، وجوب اطاعت از امام معصوم(ع) را یادآور شده اند.در این جا گزیده ای سخنان امامانی که حاکم جامعه اسلامی نبودند، نقل می شود. این سخنان علاوه بر این که، بر الاهی بودن نصب مقام امامت دلالت دارد، نشان دهنده نگاه اهل بیت(علیهم السلام) درباره جایگاه رأی و نظر مردم نیز هست. ایشان پیروی از خود را بر مردم واجب می شمردند. از این رو، در نظر آنان عقیده و خواست مردم در اصل امامت تأثیری ندارد، بلکه بر مردم واجب است که با پذیرش امام معصوم(ع) زمینه را برای حاکمیت وی، که تنها شأنی از شئون امامت است، فراهم سازند. مطابق برخی زیارت نامه ها، خطاب به هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) چنین گفته می شود: (خداوند) طاعت شما را همراه طاعت خود قرار داده است…هر که شما را اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است و هر که شما را معصیت کند، خدا را معصیت کرده است. هر که شما را دوست بدارد، خدا را دوست داشته است و هر که با شما دشمنی کند، با خدا دشمنی کرده است.

یکی از نکاتی که ایشان در بیان ویژگی های خود ذکر کرده اند، لزوم اطاعت از آنهاست: ما خزانه دار علم خداییم، ما ترجمان و مفسر أمر خداییم، ما مردمی معصوم و پاکیم، خداوند به اطاعت ما فرمان داده و از نافرمانی ما نهی نموده است، ما حجت کاملیم بر هر که روی زمین است. ایشان اطاعت از خود را همانند اطاعت از امیرمؤمنان(ع)واجب شمرده اند: «مردی از امام کاظم پرسید: آیا اطاعت از شما واجب است؟ فرمود: آری. گفت: مثل اطاعت از علی بن ابی طالب؟ فرمود: آری». امام صادق(ع) نیز اعتقاد به وجوب اطاعت از امامان معصوم(علیهم السلام) را تأیید کرده است. شاهد بر این سخن، گفتگوی یکی از شیعیان با ایشان درباره وجوب اطاعت از امام (ع) است: می خواهم دینم را به شما عرضه کنم. فرمود: آن را بیان کن. گفتم:…گواهم که علی، حسن، حسین و علی بن حسین امامانی هستند که خداوند اطاعت از آنها را واجب کرده است، تا نوبت به امامت خود او رسید. سپس، گفتم: خود شما که خدا تو را مورد رحمت خود قرار دهد. امام فرمود: این دین خدا و فرشته هایش است.

این امام همام، نه تنها این عقیده را تأیید نموده، بلکه خود نیز به معرفی برخی از امامان(علیهم السلام) پرداخته و پیروی از آنها را واجب دانسته است:«گواهی می دهم که علی، حسن، حسین، علی بن الحسین و محمد بن علی امامانی هستند که خداوند اطاعت و پیروی از آنها را واجب نموده است».

د. حجت خداوند

از مباحث قابل تامّل این است که آیا لازمه حجت خدا بودن، نصب الاهی است؟ آیا نمی توان گفت: امام منتخب مردم هم حجت خداوند می باشد؟ به عبارت دیگر، خداوند امامی را که مردم منصوب کرده اند تأیید کند و به انتخاب ایشان حجیت بخشد. در این صورت، چنین امامی هم حجت الاهی خواهد بود. در پاسخ می توان گفت: واژه «حجت خداوند» در کلمات اهل بیت(علیهم السلام) در معنایی به کار رفته که به نظر می رسد، با نصب مردمی سازگار نباشد. از کلام امام علی(ع) چنین نقل شده است: «اللهم انک لاتخلی ارضک من حجه لک علی خلقک». اخبار متعددی به مضمون فوق در کتاب های روایی وجود دارند. چنین روایاتی نشان دهنده نصب الاهی حجت می باشند؛ چرا که ممکن است مردم در انتخاب امام خود به توافق نرسند. در آن صورت، حجتی نخواهد بود و این با کلام اهل بیت(علیهم السلام) راجع به حجت در تعارض می باشد. در سخنان امام سجاد(ع) آمده است: «لم تخلوا ارض منذ خلق الله آدم من حجه الله فیها ظاهر مشهور او غایب مستور». این حدیث می فرماید: ممکن است حجت الاهی غایب و پوشیده باشد در حالی که، غیبت حجت الاهی ای که منتخب مردم است، معنا ندارد. روشن است، کسی که مردم او را به عنوان امام انتخاب کرده اند معلوم و مشهور است. اما ممکن است کسی منتخب خداوند باشد، اما مردم او را به عنوان امام نشناسند. به علاوه، روایاتی وجود دارد که در آن اهل بیت(علیهم السلام) خود را حجت الاهی می دانند. در حالی که، بیشتر ایشان منتخب مردم نبودند. بنابراین از استعمال این واژه در کلمات اهل بیت(علیهم السلام)، می توان نصب الاهی را استفاده نمود، مگر در مواردی که قرینه ای بر خلاف باشد. اهل بیت(علیهم السلام)همه امامان معصوم(علیهم السلام) را حجت خدا بر مخلوقات دانسته اند. هیچ تفاوتی از این جهت میان ایشان قائل نیستند: «حکم درباره همه امامان جاری است…آنها حجت کامل خدایند بر اهل زمین، کمالات الاهی درباره امام اول و آخر یکسان می باشد». امامت، جانشینی خدا و پیامبر و مقام امیرمؤمنان و میراث حسن و حسین است. .. امام امین خدا است در زمین او و حجت خدا است بر بندگان او و خلیفه خدا است در بلاد او. امام راهنمای حق و مدافع دین خداست. در زیارت نامه های وارد شده، هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) حجت خدا خوانده شده اند: سلام بر تو ای ولی خدا. سلام بر تو ای حجت خدا. سلام بر تو ای نور خدا در تاریکی های زمین». «سلام بر تو ای حجت خدا در زمین و شاهد خدا بر خلقش». «شما روشنایی خوبان، راهنمای نیکان و حجت های خداوند مقتدر هستید. ایشان در روایات، داشتن برخی کمالات را برای حجت خدا لازم دانسته اند: روزی به آن حضرت عرض کردم: ای پسر رسول خدا! از این که به زبان های مختلف، تسلط دارید، در شگفتم. فرمود: من حجّت خدا بر بندگان او هستم. صحیح نیست خداوند کسی را حجت بر مردم قرار دهدکه زبان آنها را نمی فهمد. خداوند متعال، حجت خود را از سایر بندگانش با هر چیزی متمایز ساخته و به او علم زبان های مختلف و شناخت نسب ها و اجل ها و حوادث را عطا می کند و اگر چنین نبود میان حجت و مردم دیگر تفاوتی نبود.

نصب تکوینی امامان معصوم(علیهم السلام) از دیدگاه اهل بیت(علیهم السلام)

روایات ناظر بر این معنا، ذیل دو عنوان «تفاوت در خلقت» و «جایگاه ویژه در عالَم آفرینش» مطرح می شوند.

الف. تفاوت در خلقت

رسول خدا(ص) به تفاوت آفرینش خود و امیرمؤمنان(ع) با سایر مخلوقات تصریح کرده است: «من و علی، چهارده هزار سال پیش از خلق آدم،نوری نزد خداوند بودیم. همین که خداوند متعال آدم را آفرید، این نور را دو قسمت کرد: یک جزء من شدم و جزیی دیگر علی». در مجموع، این روایات تأکید شده است که امامان معصوم(علیهم السلام) قبل از آفرینش مخلوقات دیگر خلق شده اند: خدا، محمد و علی و یازده فرزند او را از نور عظمت خود آفرید و سپس ایشان را به صورت أشباح در پرتو نور خود بپاداشت، او را عبادت می کردند. پیش از آفرینش مخلوق، خدا را تسبیح و تقدیس می نمودند. ایشان امامان از فرزندان رسول خدا هستند. امام کسی است که به فرمان خدا قیام می کند، خدا او را برای همین کار برگزید و او را پیش از آفرینش موجودات، در عالم ذر آفرید و زیر نظر خود پرورش داد واو را در طرف راست عرش نهاد. خداوند متعال همیشه تنها و یگانه بود، سپس محمد و علی و فاطمه را آفرید. آنها هزار دوره ماندند، سپس اشیاء دیگر را آفرید و ایشان را بر آفرینش آنها گواه گرفت.

در برخی روایات نیز به یکی بودن خمیر مایه وجودی امامان معصوم(علیهم السلام) اشاره شده است. «گواهی می دهم…ارواح و نور و سرشت شما یکی است. همه پاک و پاکیزه…خدا شما را نورهایی آفرید و طواف کننده عرشش قرار داد.» این مضمون در روایتی دیگر هم آمده است:«خداوند ما را از اعلی علیین آفریده است». علاوه بر تفاوت های ذکر شده، اهل بیت(علیهم السلام) برخی تفاوت های وجودی امام با سایر مردم را نیز یادآور شده اند:«حالت امامان در خواب، مثل حال ایشان در بیداری است. خواب، چیزی از آنان را دگرگون نمی سازد و خداوند اولیای خویش را از وسوسه شیطان حفظ کرده است».

ب. جایگاه ویژه در عالَم آفرینش

مطابق فرمایش اهل بیت(علیهم السلام)، اگر امامی که حجت خداست در عالَم نباشد، جهان خلقت از هم می پاشد و متلاشی می شود. این مطلب نشان دهنده جایگاه خاصی است که اهل بیت(علیهم السلام) برای امام معصوم(ع) در عالَم قائل هستند. ایشان در روایات متعددی بر این ادعا تأکید کرده اند:«اگر زمین به اندازه یک چشم به هم زدن از حجت خالی بماند، اهل خود را فرو خواهد برد». پرسیدم: آیا زمین بدون امام باقیمی ماند؟ فرمود: نه، گفتم: روایتی نقل شده که زمین بدون امام باقی نمی ماند، مگر این که خداوند بر بندگان غضب ناک گردد، فرمود: زمین باقی نمی ماند و در این صورت فرو می ریزد. نکته دیگری که در کلمات اهل بیت(علیهم السلام) بر ارزشمندی و اهمیت جایگاه امام معصوم(ع) در دستگاه آفرینش الاهی حکایت دارد، این است که از نظر ایشان خداوند، امام معصوم(ع) را واسطه نزول نعمت ها و دفع بلاها قرار داده است: خدا به وسیله شما (عالم وجود) را گشود و به وسیله شما به پایان می برد و به واسطه شما باران نازل می کند و به وسیله شما آسمان را از این که جز به اذن او بر زمین افتد، نگه می دارد و به وسیله شما اندوه و رنج را برطرف می کند.

بررسی سؤالات

چنانچه در مقدمه گفته شد، عده ای معتقدند اهل بیت(علیهم السلام) امامت، به ویژه امامت سیاسی، را امری وابسته به انتخاب و نظر مردم می دانستند. از این رو، برای پرهیز از پیش داوری و جانبداری در مباحث، برخی از شواهدی که در انکار اعتقاد اهل بیت(علیهم السلام) به نصب الاهی مقام امامت به آنها تمسک شده است، تحت عنوان «بررسی سؤالات» به اجمال بررسی می شود.

۱.رفتار اهل بیت(علیهم السلام)

اگر اهل بیت(علیهم السلام) خلافت را حق الاهی و انحصاری خود می دانستند و حکومت دیگران از نظر ایشان نامشروع بود، به هیچ وجه با حاکمان غاصب کنار نمی آمدند، در حالی که، بر اساس نقل منابع تاریخی امیرمؤمنان، امام مجت