فایل پاورپوینت کامل نوروز در افغانستان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نوروز در افغانستان :

ریشه های تاریخی جشن نوروزی

جشن نوروز که توام با روز اول سال خورشیدی برگزار می شود، یکی از اعیاد بزرگی است که در بسیاری از کشورها، به ویژه در سرزمین های فارسی زبان از آن تجلیل می شود، اما تاریخ نویسان و دین شناسان، نسبت به منشا تاریخی آن، نگاهی واحد نداشته، بلکه هرکدام از منظری متفاوت به آن اشاره دارند.

بر این اساس برخی به آن پوشش تقدس داده و به این باورند که: “پیش از آن که “اهورا مزدا”جهان خاکی را بیافریند، فروهر، هریک از آفرینندگان نیک این گیتی را به نوبه خود برای نگهداری آن جهان خاکی فرو می فرستد و پس از مرگ آن آفریده فروهر، او بار دیگر به سوی آسمان گراید و به همان پاکی ازلی بماند، اما هیچ گاه کسی را که به وی تعلق داشت، فراموش نمی کند و هر سال یک بار به دیدن وی می آید و آن هنگام جشن نوروز است یعنی روزهایی که برای فرود آمدن فروهرهای نیاکان و پاکان اختصاص دارد. “(سعید، ۱۳۷۷، ص ۳۲۵)

و نیز برخی گفته اند که خداوند: “… افلاک را پس از آن که مدتی ساکن بودند به گردش درآورد و ستارگان را پس از چندی توقف برگردانید و آفتاب را برای آن که اجزای زمان از سال و ماه و روز به آن شناخته شود آفرید، پس از آن که این امر، پنهان بود، آغاز شمارش روز شد… ” (همان)

همچنین عده ای به عدالت اجتماعی اشاره داشته و استدلال دارند که در زمان جمشید، سرمایه داران ستمگر بر مردم ظلم فراوان می نمودند، جمشید برای رهایی مردم از زیر ستم این سرمایه داران و ایجاد عدالت و مساوات، دست به مبارزه زد و سرانجام سرمایه داران مستبد شکست خورده و او به منظور استمرار عدالت، نخستین روز فروردین سال خورشیدی را جشن گرفت و از آن هنگام تاکنون این آیین نوروزی به نحوی برگزار می گردد و بدین لحاظ آیین جشن نوروزی در طی دوران تاریخی، توام با برخی مراسم اجرا می شود که برخی از این مراسم ها با توجه به شرایط و نظام های سیاسی و عدم سازگاری با طبیعت انسان ها، چون قربانی دشمن، قربانی انسان، قصاب عاشقان، جلاد عاشقان، عید و سال، خطیب عشق و… منسوخ شده و برخی دیگر از جنبه های عطوفت و شادمانی مانند اسب دوانی، کشتی گرفتن، جامه رنگین پوشیدن، حنابندان، هدایای نوروزی و… به حیات خود ادامه داده اند. از مهم ترین مراسم آیین نوروزی البته می توان، چهارشنبه سوری، سفره هفت سین، سبزی کاری و… را دانست.

از آن جایی که این مراسم ها در برخی کشورها به صورت مشابه برگزار می شوند، لذا شناخت برخی از این آیین ها، هرچند گذرا، دارای اهمیت ویژه ای است.

۱-چهارشنبه سوری: برخی چنین روایت نموده اند که عنصر آتش نزد ایرانیان باستان از احترام خاصی برخوردار بوده زیرا آن ها با برافروختن آتش در این شب خواندن تصفیه جو، از میان بردن عفونات از فساد هوا بودند و اولین کسی که این رسم را بنیاد نهاد، شاید هرمز دلیر، پسر شاپور پسر اردشیر بابکان باشد. (اذکایی، ۱۳۵۳، ص ۱۲)

۲-هفت سین، یکی دیگر از مراسم آیین جشن نوروزی است که اتفاق نظر درباره منشا تاریخی آن وجود ندارد، زیرا برخی اذعان می دارند که عدد هفت نزد ایرانیان باستان مورد تکریم و تقدیس بوده و آن را به هفت امشا پشند (هفت جاودانه مقدس)نسبت می دهند و عده ای آن را بدل از هفت شین یا نوعی قاب چینی که دارای نقوش ویژه ای بوده و در زمان سامانیان از کشور چین به ایران منتقل شده است، می دانند. به هر صورت، در پی سیر تحولات تاریخی اکنون از سفره هفت سین با توجه به شرایط مکانی و فرهنگی به نحو ویژه ای و با توجه به فرهنگ انسانی استفاده می شود.

۳-سبزه کاری: در برخی آثار مکتوب که چندان دلایل قانع کننده ای ندارند، به آن پوشش تقدس داده و چنین استدلال می کنند: “جم در این هنگام به دنیا بازگشت و در چنین روزی مانند آفتاب طلوع شد و نور از او می تافت و مردم از طلوع دو آفتاب در یک روز شگفت زده شدند و در این روز هر چوبی که خشک شده بود، سبز گردید و مردم گفتند: “نوروز “یعنی روز نوین و هر شخصی از راه تبرک به این روز در تشتی جو کاشت. پس این مراسم در ایران پایدار ماند که روز نوروز در کنار هفت صنف از غلات در هفت استوانه به کار برند و از روییدن این غلات به خوبی و زراعت و حاصل سالیانه حدس بزنند. “(سعید، ۱۳۷۷، ص ۳۳۲)

جشن نوروزی، یکی از سنت های باستانی است که با سیر تحولات تاریخی و با توجه به شرایط ویژه فرهنگی و جغرافیایی به شیوه های متفاوتی اجرا می شود، از این جهت این مقاله نگاهی مختصر به معرفی و نحوه اجرای مراسم جشن نوروزی در افغانستان می اندازد.

جغرافیای طبیعی و انسانی افغانستان

افغانستان سرزمینی کوهستانی بوده که مساحت آن ۶۴۹۰۰۰ کیلومتر مربع است و طول مرزهای آبی خاک این کشور ۵۴۴۹ کیلومتر، که از شمال شرق با جمهوری چین ۷۶ کیلومتر، از شمال با کشورهایی چون تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و آمودریا به ترتیب ۱۲۰۶، ۱۳۷، ۷۴۴، و ۸۰۰ کیلومتر، از مغرب با جمهوری اسلامی ایران حدود ۹۳۶ و از جنوب و جنوب شرقی با جمهوری اسلامی پاکستان ۲۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک دارد.

با توجه به آمارگیری که در جولای سال ۱۹۹۹ میلادی توسط سازمان ملل متحد به عمل آمد، جمعین این کشور را بالغ بر ۲۵ میلیون نفر ثبت کرده اند که ۳۸ درصد آن پشتوها اکثرا در استان های جنوب و جنوب شرقی، تاجیک ها ۲۵ درصد بیش تر متمرکز در استان های پروان، بدخشان، سمنگان و هرات و هزاره، ۲۲ درصد در مناطق مرکزی، ۶ درصد ازبک ها در استان های شبرغان و میمنه، تعداد اندکی سیک ها در استان جلال آباد و سایر ملیت ها در سراسر استان های افغانستان به صورت پراکنده سکونت دارند.

و نیز افغانستان سرزمین کثیر الملت است که تقریبا ۲۳ گویش در آن وجود دارد، اما گویش های عمده آن، ۳۵ درصد پشتو، ۵۰ درصد فارسی، ۱۱ درصد ازبکی و ترکمنی و ۴ درصد سایر گویشها است و از لحاظ مذهبی ۲۵ درصد مردم شیعه اثنی عشری و ۷۵ درصد آن ها سنی حنفی هستند.

همچنین افغانستان در سال ۳۳ هجری شمسی، برای اولین بار دین اسلام را پذیرفت و قبل از آن، مذهب بودایی در جنوب و مذهب زرتشتی در شمال کشور حاکم بودند.

جشن نوروزی در افغانستان

جشن باستانی نوروز از زمان های قدیم تاکنون، در این سرزمین به نحوی ویژه برگزار می شود. زیرا این جشن از یک سو نویدبخش پایان زمستان و از سوی دیگر الهام آور بهار و نوزایی طبیعت است. بدین جهت مطالعه تاریخ کهن افغانستان نشان می دهد که این جشن در طول تاریخ از نسلی به نسلی منتقل و به صورت میراث گرانبها به جا مانده است و ضمنا این جشن در هر مقطع تاریخی، به تناسب شرایط و نظام های سیاسی آن به شیوه های خاصی برگزار شده است.

همان طور که قبلا بیان شد، آیین جشن نوروزی با تحولات تاریخی و نظام های سیاسی و با توجه به شرایط فرهنگی و جغرافیایی تغییر یافته اما در سطح کشور یک سری مراسم مشترک برای به پیشباز نوروز رفتن صورت می پذیرد، از قبیل خانه تکانی، شستشوی فرش های منزل، نظافت حیاط، و نیز به قدر توان مالی، تهیه لباس های نو برای اعضای خانواده، آجیل و شیرینهای خشک، انواع میوه… و سایر نیازها که در ایام مراسمهای آیین نوروزی ضروری اند.

بدین ترتیب از قبل همه برای خوش آمدگویی به بهار و نوروز خودشان را آماده می کنند و هر خانواده تلاش می کند که با چهره های شاداب و لب های خندان به استقبال جشن باستانی نوروزی برود. پیش از تحویل سال، سفره ها را با هفت سین یا هفت شین و یا هفت میوه رنگین ساخته و یک جلد قرآن کریم را نیز روی سفره گذاشته و همه اعضای خانواده بر گرد سفره جمع شده و منتظر حلول نوروز و سال نو می شوند. در این هنگام بزرگ خانواده بر صدر مجلس نشسته و در حین تحویل سال نو دعای نوروز را قرائت می کند و سایر اعضای خانواده دست ها را به نشانه سپاسگزاری از بارگاه خداوند برای استجابت دعا اعضای خانواده به سه گروه(کودکان، نوجوانان، زنان و مردان) تقسیم می شوند: نخست گروه کودکان و نوجوانان عازم منزل بزرگ فامیل و یا قبیله همچون عموها و یا دایی ها می شوند و عیدی دریافت می کنند. معمولا مردان قبیله اسکناس رایج و زنان شیرینی و آجیل را به عنوان هدایای نوروزی به کودکان و نوجوانان می دهند و نیز از روز اول عید، همه مردان یک قبیله در یک مکان دور هم جمع شده و سپس برای ادای احترام و گفتن تبریک عید نوروزی به منزل ریش سفید قبیله می روند و شیرینی صرف می کنند. این دیدوبازدید تا سه روز اول برای سایر فامیل ها انجام می گیرد و بعد از روز سوم، زنان یک فامیل دور هم جمع شده و برای گفتن تبریک عید نوروز، به منزل همان ریش سفید قبیله می روند و تا روز هفتم به دیدن فامیل های دیگر می روند و نیز قدری سبزی از باغ ها و یا کشتزارهای سر راه خود چیده و به در منزل فامیل خود به عنوان سرسبزی نصب می کنند همچنین زنان بعدازظهر پنجشنبه هفته اول نوروز، هرکسی به قدر امکانات و توان مالی خود، غذا پخته، به قبرستان می روند و در آن جا بعد از خواندن دعا، غذاها را مشترکا صرف و در صورت وجود مسافری، به او نیز نذری می دهند.

در صورتی که اعضای فامیل و خانواده، از همدیگر دورتر و یا در شهرهای دیگر زندگی کنند، بعد از هفتم