فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی علوم انسانی، ریزش ها و رویش ها

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آسیب شناسی علوم انسانی، ریزش ها و رویش ها :

در مباحث علوم انسانی قبل از هر چیز ابتدا باید مبنای خود را در تعریف انسان مشخص کنیم و بعد وارد بحث شویم. انسان تعریف انسانیِ خود را از تجربه و نظرات خود و دانشمندان می گیرد و به دلیل این که معرفت تعریف شده ی او از انسان خواه و ناخواه در معرض تحول و تغییر است، نتیجه ای که از تجربه و تحلیل مسائل می گیرد، مقطعی است و تمام ساختمان های ساخته ی او را در مقطع بعدی ویران می کند. حرکت دانش انسان شناسی مثل حرکت جبّه ی زمین، زلزله آفرین است. مجموعه مطالبی که روی خط زلزله ی حرکتِ تعریفِ انسانی قرار گرفته، از ضربات آن بیشتر از مطالب دیگر آسیب می بیند.

به همین دلیل دانش هایی که تغییرات مختلف تعریف انسان در آن ها تأثیر چندانی ندارند، روی خط زلزله ی حرکت تعریف انسان نیستند. ساختمان آن دانش ها و دستاوردهای آن ها با گذشت زمان، پیشرفت های حیرت آوری دارند و اگر نحوه ی مصرف آن ها خطری برای انسان دارد، مربوط به آن دانش ها نیست، مربوط به علوم انسانی است. پیشرفت ها و دانش هسته ای مربوط به علوم انسانی نیست اما جنگ هسته ای نتیجه ی علوم انسانی است زیرا فرمان جنگ را علوم انسانی صادر می کند نه سایر علوم. حتی فرمان ساخت بمب هسته ای سفارش علوم انسانی است. سایر علوم سفارش های علوم انسانی را تولید می کنند.

شاگرد خوبی نبوده ایم!

حتی می توان چنین نتیجه گرفت که فسادها، تباهی ها و ناهنجاری ها، ظلم یا تبعیض ها، استعمارها از اطاق فرمان علوم انسانی صادر می شوند. سایر علوم، مأموران دست و پا بسته ی رشته ی علوم انسانی هستند. اگر علوم انسانی اصلاح شود، همه ی آن علوم در خدمت رفاه و سعادت و دوستی و همدلی انسان ها به کار خواهند رفت. پس به عنوان مقدمه ی اول اعلام می کنیم که مبنای ما در تعریف انسان، شاگردی در کلاس سازنده ی انسانی است. درست است که ما شاگرد خوبی نبوده ایم اما استاد بزرگ تعریف انسان ما خداست که انسان شناس حقیقی است.

اگر ما نواقص و کاستی های خودمان را وارد دستگاه معرفتی او نکنیم، از خطر رانش تعریف انسانی در امان خواهیم بود و همان گونه که سایر علوم هم با ثبات و هم خدمت گزارند، محصولات علوم انسانی ما هم از ثبات و صلاح برخوردار می شود. شاید از مطالبی که تاکنون بیان شده نتیجه گرفته باشید این که عالم پر از فساد می شود و بعد از آن عالم مملو از عدل خواهد شد، به وضوح برای اهل مطالعه در علوم انسانی روشن است که فساد علوم انسانی، عالم را از ظلم و جور پر خواهد کرد و اصلاح علوم انسانی است که در آینده عالم را پر از عدل و داد می کند.

اگر در این گفته کمترین تردیدی دارید، یک نمونه ی بسیار کوچک از صلاح و فساد انسان شناسی و علوم انسانی نافع آن ها را ذکر می کنم. مقایسه ی پول رایج و کالا. پول رایج جهانی محصول دانش اقتصاد رایج و دانش اقتصاد رایج از اقمار انسان شناسی رایج بشری است. لازمه ی پول رایج، نرخ تورمی ضعیف در کشورهایی با اقتصاد سالم و نرخ تورمی شدید و بالا در کشورهایی با اقتصاد بیمار و ضعیف است. وقتی پول با تورم، کمترین کاهش ارزش را در مقابل کالا داشته باشد، این کاهش از اصل و مقدار اعتبار است؛ چون پول رایج، مجرد اعتبار است و وقتی با کالا مقایسه کنید، سالم ترین پول که با کمترین نرخ تورم در دنیا وجود داشته باشد، نرخ یک صدم در سال، پس می شود یک سه هزار و ششصدم در روز. شما اگر از کسی امروز سه هزار و ششصد کیلو گندم بگیرید و فردا سه هزار و ششصد و نود و نه کیلو تحویل دهید، طرف قبول نمی کند. می گوید یک کیلو کم است. اگر شما سه هزار و ششصد واحد از بهترین پول را امروز بگیرید و فردا به طرف برگردانید، به دلیل نرخ تورم یک واحد کاسته شده و شما ضامن هستید و طرف راضی نخواهد بود. به همین دلیل با پول رایج جهانی فرض حقیقی امکان ندارد، قرض و ربا دو کفه ی یک ترازو هستند و هرجا قرض صفر شود، ربا همه گیر و صد در صد شده است.

اما در مقابل پول رایج، وضعیت کالا را ملاحظه کنید. اگر در ده هزار سال پیش فردی از دیگری صدمَن گندم قرض گرفته، حال ورثه ی بدهکار می خواهند جدّ اعلای خود را از دیْن خارج کنند، کافی است صد مَن گندم به ورثه ی طلب کار بپردازند. معنای قضیه این است که یا کالا در دوهزار سال می تواند مدت قرض ادامه پیدا کند -بسته به رضایت قرض دهنده است- اما با پول رایج برای یک روز هم این فرض امکان پذیر نیست و این که ما صورت مسئله را پاک کنیم و عناوین غیر ربا را وارد مسئله کنیم، فرض را ممکن نکرده ایم. فرض کماکان غیرممکن است، لفافه ای به روی مبلغ اضافه کشیده ایم تا آن را نبینیم. چون به شدت از آن متنفریم. دیگران چون تنفری از آن ندارند، لفافه کشیدن را لازم نمی بینند. پول اگر پشتوانه ی کالائی داشته باشد، در حکم کالاست و اعتبار محض نیست. با چنان پولی امکان قرض دادن و گرفتن به هر مدت ممکن است.

بعضی گمان می کنند اگر کالای پشتوانه ی پول، طلا باشد، سکه ی طلا از کشور خارج می شود و خزانه خالی خواهد شد. چه کسی به شما گفته است اگر پشتوانه ی پول طلا باشد باید سکه در مقابل پول کاغذی پرداخت شود و در مقابل، پول کاغذی به اندازه ی قیمت سکه از مجموع کالا، مورد تعهّد است نه سکه. شما به اندازه ی تولید ناخالص ملی خود اسکناس چاپ می کنید و آن را بر قیمت سکه ی طلا تقسیم به نسبت می کنید و میزان اسکناس قابل انتشار شما مشخص می شود و اعلام می کنید، تعهدی به پرداخت سکه در مقابل اسکناس ندارید اما به ازاء اسکناس، همیشه معادل ارزش سکه از مجموع کالا است. وقتی پول معادل کالائی داشت، در حکم کالاست که قرض به هر مدت با آن ممکن است و تنها راه احتراز از ربا، رواج قرض حقیقی است نه قرض صوری. وقتی پول معادل کالائی داشت، تمام انواع معادلات و معاملات الکترونیک هم با آن میّسر است چون همه ی این امور تسهیلاتی در امر جا به جایی است. بحث در معادل کالایی است حال پول هر چه باشد.

ریزش های و رویش ها علوم انسانی

اما بحث در رویش و ریزش و این که در مسیر حرکت جامعه عده ای کنار می روند و عده ای کنار رفته برمی گردند، مطلب حقی است. زهیربن قین به اهل بیت برگشت و چه انسان های سابقه دار در خدمت به اسلام که با ابوسفیان جنگیده بودند، به دلیل ضعف بصیرت به معاویه پیوستند. زهیربن قین در ماجرای قتل عثمان از علی علیه السلام فاصله گرفت و فاصله ی خود را با معاویه کم کرد اما پس از صلح امام حسن علیه السلام و فرونشستن بسیاری از غبارها، زهیربن قین بصیرت خود را بازیافت و به حسین بن علی علیه السلام در کربلا پیوست. پیوستن زهیرها برای حرکت اسلام یک رویش است، همان گونه که فاصله گرفتن زهیرها از کانون اصلی اسلام یعنی اهل بیت، یک ریزش است و قبل از رحلت نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلّم پیوستن تمام طوائف به اسلام یک رویش است.

“بسم الله الرحمن الرحیم، إذا جاء نَصْر الله و الفَتح، و رَأیْتَ النّاس یدَخُلون فی دینِ الله أفواجا، فسبّح بِحَمد ربّک واسْتَغفِره إنّه کان توّابا” رسول خدا که صلوات خدا بر او باد، از آخر سوره خبر پایان مأموریت خود را دریافت؛ یعنی مأموریت تو ابلاغ بود و انجام گرفت. مردم در ابلاغ، کلاس خود را تمام کرده اند و حال وقت امتحان است. آن ها باید یا مردود شوند و یا به کلاس بالاتر روند. بعد از رحلت امتحان انجام گرفت؛ تعداد مردودها بسیار و به کلاس بالاتر رفته ها بسیار اندک بودند. ارتقاء همان اندک رویش بود و مردود شدن آن انبوه جمعیت، ریزش بود. اصولاً در تعریف انسان در قرآن چنین آمده است که چون خداوند از آفرینش انسان به فرشتگان خبر داد، فرشتگان گفتند در زمین موجودی قرار می دهی که خون بریزد و فساد کند، ما که تسبیح و تقدیس تو را می نمائیم. خداوند پاسخ داد من چیزی می دانم که شما نمی دانید. خدا ریزش و رویش را می داند. فرشتگان ریزش را می بینند و او رویش را می داند. فرشتگان میزان ضد ارزش بودن ریزش را متوجه می شوند ولی این خداست که شأن رویش را و ارزش آن را می داند.

نگاه کنیم به جریان رویش و افزایش در جاودانه ترین نمونه ی رویش و ارزش یعنی کربلا. مردود شدگان در امتحان بعد از رحلت، سقوط در پی سقوط داشتند که ریزش در پی ریزش است تا کارشان به صحنه گردانان کربلا کشید. این همه جنایات هولناک که این مردودشدگان مرتکب شده اند، از خسارت بارترین ریزش ها بود. اما قبول شدگان در امتحان بعد از رحلت، رویش در پی رویش داشتند. اوج رویش آن ها در عاشورا بود. از بدنه ی جامعه ی بشری، عاشورائیان روییدند؛ چه رویش مبارکی. شما هم هنوز بر آن ریزشی ها نفرین و بر این رویشی ها سلام می دهید.

نفرین بر آن ریزشی ها تا از عامل ریزش در خود فاصله بگیریم، طغیان را در خود سرکوب کنیم و سلام بر آن رویش ها تا خاستگاه رویش را در خود زنده کنیم و تسلیم در مقابل حقیقت را. انسان را چنان که سازنده ی انسان تعریف می کند، بشناسیم و ریشه های ریزش و رویش را در خود شناسایی کنیم. اگر می گوئیم مصلح بزرگ که در انتظارش هستیم، جهان و جهانیان را تحویل می گیرد درحالی که عالم پر از ظلم و جور شده است و همین مجموعه را چنان می سازد که پر از عدل و داد شده باشد، ریزش بزرگ وضعیتی است که امروز در آن هستیم؛ وضعیت قبل از ظهور و رویش بزرگ وضعیتی است که بعد از ظهور اتفاق می افتد. اگر بگوئیم ریشه ی ریزش بزرگ، علوم انسانی جاری است، سخن به گزاف نگفته ایم و اگر بگوئیم رویش بزرگ محصول بازگشت علوم انسانی بر مبنای تعریف خدا از انسان، زیاده گویی نکرده ایم.

دین؛ کاتالوگ انسان

آن روز که شهید مهدی عراقی در دادگاه رژیم گذشته در مقابل کیفر خواست دادستان نظامی که حکم اعدام عراقی را به دلیل تلاش برای براندازی حکومت شاهنشاهی و به وجود آوردن حکومت اسلامی، اعلام نمود و به عراقی گفت می تواند از خودش دفاع کند، عراقی دفاع مکتبی کرد نه دفاع شخصی. عراقی گفت من برای حاکمیت اسلام و تشکیل حکومت اسلامی اقدام کرده ام زیرا دیدم هر کارخانه ی سازنده ای کاتالوگ دستگاه ساخته ی خود را خودش می نویسد. من گفتم سازنده ی انسان باید کاتالوگ انسان را ارائه دهد؛ ما به کاتالوگ انسان می گوئیم دین.

دفاع محکم و مکتبی عراقی، بسیار مستدل بود و می توان گفت جرقه ی اشتعال روی گردانی از تعریف انسان به وسیله ی انسان -که ریشه ی علوم انسانی غرب است- به تعریف انسان چنان که سازنده ی انسان بیان می کند بود. ریشه ی علوم انسانی سازگار با انسان همین مطلبی که اخیراً رهبر معظم انقلاب بیان داشتند که علوم انسانی باید از قرآن گرفته شود. علوم انسانی رایج به حق، ناسازگار با رشد و تعالی انسان است و اگر علوم انسانی از تعریفی از انسان که منطبق با واقعیت انسان است، به دست آید، محصول سازگار با تعالی و رشد انسانی خواهد بود و باید بدانیم زمانی که محصول علوم انسانی رایج را در جهان به کار بردیم، به ریزش بزرگ سقوط با سابقه مبتلا شدیم.

رویش و ریزش دو روی سکه است. ما باید منتظر رویش بزرگ باشیم. چه مبارک است روزی که محصولات علوم انسانی سازگار با انسان، وارد زندگی همه ی انسان ها شود. ممکن کسی گمان کنند ما خالی بندی می کنیم و وعده ی نسیه می دهیم. ناچارم برای اثبات مدعای خود از یک جامعه که انسان شناسی در آن نزدیک به واقعیت است و برای همه محسوس است، نام ببرم. جایی که امکان تجزیه در علوم انسانی در آن بوده و همه ی اهل دنیا در تکمیل آن مشارکت داشته اند، فرمولی که به هیچ گرایش و اسم و رسمی منتسب نیست، زیبایی امنیت و عدالت در آن ستودنی است. قوه ی مقننه و قوه ی قضائیه و قوه ی مجریه در آن چنان درخشیده است که انسان با خود می گوید اگر این قوانین و قضاوت و اجرا را در زندگی فردی و اجتماعی آورده بودیم، وضع بهتری داشتیم.

فوتبال و مکانیزم بازدارندگی

دو گروه یازده نفره، دو جامعه ی انسانی را تشکیل می دهند و با هم رقابت می کنند. این دو جامعه به هم ظلم نمی کنند، حق هیچ کس ضایع نمی شود، داور به موقع شدیدترین مجازات را اعمال می کند که زیبایی آن مجازات شدید هم ستودنی است. زیدان میوه ی سرسبد فوتبال فرانسه در بازی پایانی جام جهانی در مقابل اهانتی که به او شده بود، به جای این که با داور درمیان گذارد، برخورد فیزیکی کرده بود و داور نیز او را اخراج کرد تا قداست بازی شکسته نشود. زبان حال داور این است: قوی پیش من ضعیف است تا حق را از او بگیرم و ضعیف پیش من تواناست تا حق او را به او بدهم. تعجب نکنید، همان زبان حال داور گفته مولا علی است.

سازمان ملل و شورای امنیت کجا، داور فوتبال کجا. در فوتبال هیچ دولتی حق وتو ندارد. این حق وتو برای پنج کشور چه معنا دارد؟ معنای آن این است که چون قدرت دارد، حق دارد. چرا صد کشور روی هم چنین حقی ندارند؟ چون قدرت ندارند. قانون مجازات، برمبنای انسان شناسی نزدیک به انسان وضع شده است. مجازات بازدارنده است. معنا و مفهوم بازدارندگی چنین است.

بایستی ریشه ی خطا را در اندیشه ی خاطی سوزاند. جریمه چنان باشد که وقتی با خطا و فوائد آن در دو کفه قرار می گیرد، کفه ی مجازات چنان سنگین باشد که فکر خطا را از ذهن خاطی خارج کند. آیا بازدارندگی جریمه از این بهتر که خطایی در نزدیک دروازه رخ دهد که به هر صورت مانع باز شدن دروازه شود، اگرچه بازیکن کارت زرد دریافت کند، اما در این جا داور پنالتی می گیرد و خطائی که گل احتمالی پنج تا ده درصدی را خنثی می کند با پنالتی نود و پنج درصدی جریمه می کند. آیا این همه علاقه و احساس زیبا در این بازی به دلیل آن نیست که بشر آرزوی جامعه ی امن و امان عدل گرا، جامعه ی قانون گرا و بالاتر از آن قانون منصفانه و قاضی عادل و مجری قاطع دارد. چون این آرزوها را نه در کشور خود و نه در هیچ کشوری عملی شده نمی بیند، به وسیله ی اظهار علاقه به این بازی آرزوی خود