فایل پاورپوینت کامل آسیب‌ شناسی فضای سواد رسانه‌ ای در کشور

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آسیب‌ شناسی فضای سواد رسانه‌ ای در کشور :

این روزها در دست داشتن تلفن همراه دیگر کودک و پیر و جوان نمی شناسد؛ مخصوصا از وقتی کرونا آمده و از مدرسه و دانشگاه و اداره تا دیدارهای خانوادگی همه در فضای مجازی برپاست. برای همین، دانش و مهارت هایی که به حضور آگاهانه در این فضا کمک می کند، بیشتر از هر زمان دیگری ضرورت دارد. مخصوصا آنکه از یک سو در کشورمان نظارت موثری بر فضای مجازی وجود ندارد و از سوی دیگر به شکلی افسارگسیخته محتواهای مضر و آسیب زا در این فضا در حال انتشار است. همه این ها یعنی باید فکری به حال آموزش گسترده تر و جدی تر سواد رسانه ای به عنوان یکی از پایه ترین و اساسی ترین نیازهای امروز جامعه کرد. برای آسیب شناسی کاستی های موجود در آموزش سواد رسانه ای کشور، خبرگزاری فارس میزگردی با حضور «محمد صادق باطنی» دبیر المپیاد سواد رسانه ای کشور، «محمدصادق افراسیابی» معاون مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و «صالح اصغری» مدیر کلینیک تخصصی مادر، کودک و فضای مجازی برگزار کرده است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.

اولین و مهم ترین قدم، آشنایی با ابزار شناختی مخاطب است

بر اساس مطالعات دانشمندان رفتار از شناخت نشات می گیرد و شناخت ریشه در ابزار شناختی افراد دارد. درواقع تفاوت رفتارها و گرایش ها به خاطر تفاوت در ابزار شناختی است. همین ابزار شناختی می تواند امیرالمومنین (ع) را برای یک عده پیشوا کند و برای عده ای منجر به شناختی از ایشان شود که که بعد از شهادت ایشان در مسجد بگویند مگر امیرالمومنین (ع) نماز می خواند؟! پس ابزار شناختی عنصری مهم است که ما در تحلیل رفتارهای اجتماعی به آن توجه نمی کنیم.

در مسئله قتل رومینا اشرفی توسط پدرش، عده ای از افراد جامعه از مسئله حقوق زنان به موضوع می پرداختند که چرا در کشور به حقوق زنان توجه نمی شود، عده ای دیگر از منظر خشونت علیه کودکان به بحث ورود کردند. و هرکس از یک منظر به بحث ورود کرد. اما در آن زمان یک ویدئویی از گفت و گو با عموی رومینا منتشر شد که جملات جالبی داشت. او در بخشی از آن ویدئو گفت: «رومینا تلفن همراه نداشت، وقتی که بحث سامانه شاد مطرح شد ما یک گوشی در اختیار او قرار دادیم. این باعث شد رومینا وارد اینستاگرام شود و یکسری لایو در صفحه اینستاگرامش منتشر کند. پدر رومینا با دیدن این لایوها دیوانه شده بود و نمی دانست چکار باید بکند.»

حالا با این تحلیل می توان گفت جامعه پس از کشته شدن یک دختربچه توسط پدرش به دنبال ریشه یابی مسئله است اما در جاهای غلطی به دنبال آن می گردد و هیچ کس از این زاویه به موضوع نگاه نمی کند که یک موجود جدید به اسم تلفن هوشمند وارد زندگی ها شده، که افراد به غیر هوشمندانه ترین حالت ممکن از آن استفاده می کنند. اینجاست که کلید واژسوادرسانه ای در جامعه برجسته تر می شود. پس سواد رسانه ای را باید در نقطه شناخت نسل جدید از طریق ابزار شناختی آن ها (تلفن های همراه) و شناساندن شیوه جدید زندگی به نسل جدید از طریق شناساندن ابزارشناختی شان به آن ها دید.

سواد رسانه ای می تواند بهترین زبان گفت وگو با نسل جدید باشد

نکته مهم دیگری که وجود دارد این است همه ما در آموزش سوادرسانه ای به فرزندانمان دچار یک خلاء هستیم. فرزندان ما با ابزار شناختی خود یعنی تلفن های هوشمند زندگی می کنند و به نوعی شبانه روز آن ها درون این تلفن ها می گذرد و خیلی اوقات تلفن های هوشمند تبدیل به پدر، مادر و سرپرست آن ها نیز می شود. به طوری که سوالات خود را از گوگل و موتورهای جستجو می پرسند و قوت قلب و دردودل های آن ها محدود به شبکه های اجتماعی می شود. از این رو یکی از اشتباهاتی که ما در بعضی مواقع با آن مواجه می شویم این است که برای افرادی که در حال زندگی کردن با یک عنصری هستند، آموزش ها و توصیه های لحظه ای تجویز می کنیم و به مصاف آن می رویم. نسل نو در رسانه ها و ابزارهای شناختی جدید زندگی می کنند و حتی یکسری از افراد را به این واسطه می پرستند و ما فقط از دور به آن ها می گوییم این کار را بکن یا این کار را نکن؛ مثل بچه ای که مشق هایش را انجام نمی دهد به این خاطر که از آن لذت نمی برد.

پس ریشه ورود به حوزه سوادرسانه ای یک رفتار است. ما برای اینکه بتوانیم این رفتار را بشناسیم باید درباره آن شناخت پیداکنیم. برای پیدا کردن شناخت باید ابزار شناختی آن را به خوبی بشناسیم. پس از شناخت ابزار شناختی، زمان مناسبی فراهم می شود که با انسان های جدید و رفتارشان مواجه شویم؛ و برای اینکه با رفتار نسل جدید آشنا شویم باید با آن ها زندگی کنیم ویا حداقل این حس را به آنها منتقل کنیم که ما زندگی شما را می شناسیم و دنیای شما را درک می کنیم. اگر این طور عمل کنیم سواد رسانه یکی از بهترین زبان های گفت و گو و مفاهمه با نسل جدید خواهد بود.

گلوگاه اصلی آموزش سواد رسانه ای، سیستم آموزش رسمی کشور

صرف زمان و هزینه در سایر سطوح به هیچ عنوان جایگزین کیفیت بخشی به فعالیت های آموزش و پرورش نمی شود. در کنار حمایت و تقویت از نظام آموزشی کشور بهره گیری از ظرفیت های مردمی وسازمان های مردم نهاد تا حدی اثرگذار خواهد بود.

قریب به چهارسال است که کتاب تفکر و سوادرسانه ای در مدارس تدریس می شود، علیرغم اینکه این اقدام در آن برهه زمانی اگر چه دیرهنگام ولی شروعی خوبی بود ولی نتوانست نیازهای برخواسته از بستر جامعه را پاسخ دهد. عدم به کارگیری نیروهای تخصصی برای تدریس آن، عدم تولید محتوای پشتیبان و آموزش های تخصصی برای مربیان، جایگذاری نا مناسب این واحد درسی به طوری که برای دانش آموز مقطع متوسطه دوم که حال و هوای کنکور دارد و از سویی دیگر پانزده سال را با رسانه بدون آموزش پشت سر گذاشته است چندان مناسب نیست. لذا برای بهبود وضعیت سواد فضای مجازی درکشور ابتدا جایگاه دانشگاه ها با تولید ادبیات تخصصی و ریل گذاری اصیل علمی مقدم خواهند بود و سپس با تقویت جایگاه نظام آموزش رسمی و تولیدات رسانه ای برای کودکان در سنین پایین اهمیت قائل شویم.

از بستر کلیدی «شاد» برای آموزش سواد رسانه ای غفلت شده است

مسئله دیگری که وجود دارد این است که قسمت های مختلف مجموعه دولت برای افزایش سوادرسانه ای مردم با خودهم افزایی ندارند. یکی از مجموعه هایی که می تواند کمک کند محتوای تولید شده در سایر بخش ها توزیع شود و به دست مخاطب برسد آموزش و پرورش است. به طور مثال برنامه شاد یک بستر مناسب برای انتشار محتوای تولید شده و تایید شده توسط وزارت ارشاد است. اما متاسفانه ورود این نوع مطالب به آموزش و پرورش یک پروسه طولانی و طاقت فرسا دارد. درحالی که در مدرسه ها معلم به راحتی می تواند در اینستاگرام فعالیت کند و حتی دانش آموز را با خود به اینستاگرام ببرد؛ یعنی در ظاهر فضای آموزش و پرورش خیلی بسته بنظر می رسد ولی از سمت دیگر معلم دستش باز است و نظارتی بر رفتار معلمان در اینستاگرام و سایر شبکه های اجتماعی وجود ندارد. در واقع می توان گفت معلم یک الگو برای دانش آموز محسوب می شود و با رفتارهای تنبیهی و تشویقی نرم خود حتی نظیر لایک کردن، دانش آموزان را به سمت سوهای مختلف سوق می دهد. از این جهت آموزش و پرورش برای رفع این مشکل باید معلم های نخبه را جذب کند، از نظرمالی آن ها را تامین کند و بر رفتار آن ها در مدرسه و فضای مجازی نظارت دقیق داشته باشد در این صورت است که معلم می تواند نقش خود را در راستای نهضت سوادآموزی رسانه ای به خوبی ایفا کند.

آموزش و پرورش در ارتقاء سواد رسانه ای کوتاهی کرده است

همچنان حلقه مفقوده اصلی را در نظام آموزش رسمی کشور می بینم به عنوان مثال قریب به ۱۰ ماه از ورود کرونا به کشور می گذرد و در این مدت هممدارس و دانش آموزان به استفاده از آموزش های مجازی رو آورده اند اما آیا به اندا