فایل پاورپوینت کامل اثبات نزول حضرت عیسی(ع)و ایمان اهل کتاب

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اثبات نزول حضرت عیسی(ع)و ایمان اهل کتاب :

کلیات

قرآن کریم می فرماید: وَ إِن مِّنْ أَهْلِ الْکتَابِ إِلَّا لَیؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ یوْمَ الْقِیامَهِ یکونُ عَلَیهِمْ شهَیدًا* (نساء ۱۵۹)و هیچ یک از اهل کتاب نیست مگر اینکه پیش از مرگش به او(حضرت عیسی) ایمان می آورد و روز قیامت، بر آنها گواه خواهد بود.

هدف

تحلیل و بررسی دیدگاه فریقین در مورد تفسیر آیه ۱۵۹ سوره نساء (نزول حضرت عیسی ع)

طرح مسأله

فرود آمدن پیامبر خدا حضرت عیسی (ع) از آسمان به هنگام قیام امام مهدی (ع) از دیدگاه همه مسلمانان با وجود اختلاف در مذهب یک واقعیت ثابت بوده و از اموری است که تردید در آن راه ندارد. نزول این پیامبر عظیم الشأن الهی به عنوان یاری حضرت مهدی(ع) واقتدا در نماز و فراخواندن جهانیان بویژه مسیحیان به پیروی از ایشان نقش عمده ای در پیشبرد اهداف حضرت خواهد داشت. همین موضوع موجب ارتباط نزول حضرت عیسی و ظهور حضرت مهدی شده است.

مقدمه

از آیه ۱۵۲ سوره نساء خداوند به موضوع یهود می پردازد. و با اشاره به درخواست اهل کتاب برای نزول یکباره کتاب آسمانی یادآور درخواست عجیب قوم یهود از حضرت موسی (ع) برای نشان دادن آشکار خداوند به آنها می شود. و اینکه با شکستن عهد الهی به گوساله پرستی روی آوردند. ولی با این حال خداوند توبه آنها را پذیرفت.

قرآن کریم به عهد شکنی ها و گناهان یهود اشاره کرده و می فرماید: آنان به آیات خدا کفر ورزیدند، پیامبران را به ناحق کشتند و به حضرت مریم تهمت ناروا زدند و اعلام کردند حضرت عیسی مسیح را کشتیم.

خداوند خطاب به پیامبر گرامی اسلام می فرماید: ما به خاطر این کفر ورزیدن ها و لجاجت ها بر دلهای آنان مهر زده و جز اندکی ایمان نمی آورند. همچنین آنها خیال می کنند که حضرت عیسی (ع) را کشته اند لکن امر برآنها مشتبه شده است و یقیناً او را نکشته اند بلکه خداوند او را به آسمان برده است.

در ادامه خداوند در آیه ۱۵۹ می فرماید: «وَ إِن مِّنْ أَهْلِ الْکتَابِ إِلَّا لَیؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ یوْمَ الْقِیامَهِ یکونُ عَلَیهِمْ شهَیدًا» در آیه مورد بحث می فرماید هیچ یک از اهل کتاب نیست مگر اینکه به او قبل از مرگش ایمان می آورند و او در روز قیامت بر آنها شهادت خواهد داد.

گروهی از مفسران عقیده دارند منظور، ایمان آوردن اهل کتاب پیش از مرگ حضرت عیسی (ع) بوده و به نزول حضرت عیسی (ع) و وقایع آن زمان اشاره دارد.

تحلیل واژگان

اهل کتاب: در اینکه منظور از اهل کتاب در این آیات چه کسانی هستند دو احتمال وجود دارد:

۱.منظور یهود است. ابن جوزی در تفسیر خود – زاد المسیر- این قول را از ابن عباس نقل می کند.( زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۱، ص: ۴۹۶) ۲.منظور یهود و نصاری است. این قول به حسن و عکرمه نسبت داده شده است.. (زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۱، ص: ۴۹۶)

اغلب مفسرین به نقد و بررسی معنی اهل کتاب در این آیات نپرداخته اند و به نقل اقوال اکتفا کرده اند. با این حال جمهور مفسرین شیعه و سنی قول دوم را پذیرفته اند. ولی علامه طباطبایی در المیزان با اشاره به اینکه معهود از اصطلاح اهل کتاب در قرآن هر دوی یهود و نصاری را هستند به تبیین این مطلب می پردازد:

«منظور از اهل کتاب، یهود و نصارا است، چون معهود در اصطلاح قرآن در امثال این موارد همین است، پس سائل هر دو طائفه بوده اند نه تنها یهودیان.و این منافات ندارد که مظالم و جنایاتی که در ضمن این آیات شمرده شده، مختص به یهود باشد از قبیل درخواست دیدن خدا و معبود گرفتن گوساله و نقض پیمان در هنگام بالا رفتن طور و امر به سجده و نهی از تجاوز در روز شنبه و غیره. برای اینکه مرجع هر دو طائفه یک اصل است و ریشه یهود و نصارا همان نژاد اسرائیل است که موسی و عیسی (علیهما السلام) در بین آنان مبعوث شدند، هر چند که دعوت عیسی بعد از رفتنش به آسمان در غیر بنی اسرائیل یعنی در روم و عرب و حبشه و دیگران انتشار یافت. علاوه بر اینکه ظلم قوم عیسی به عیسی کمتر از ظلم یهود به موسی (ع) نبود. و چون ریشه هر دو طائفه یکی بود، یهودیان را در خصوص جزای خود آنان مورد خطاب قرار داده، فرمود:” فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیهِمْ طَیباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ” «نساء.۱۶۰». و باز به همین جهت در سه آیه بعد نام عیسی را در زمره رسولانی که نام برده، آورده و اگر وجهه سخن متوجه یهود به تنهایی بود، دیگر بردن نام عیسی معنا نداشت، زیرا یهود عیسی (ع) را قبول نداشت و باز به همین جهت بعد از آیات مورد بحث در آیه ۱۷۰ خطاب را متوجه عموم اهل کتاب نموده می فرماید:” یا أَهْلَ الْکتابِ لا تَغْلُوا فِی دِینِکمْ وَ لا تَقُولُوا عَلَی اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ إِنَّمَا الْمَسِیحُ. ..” پس از همه قرائن می فهمیم که آیات مورد بحث سخن از عموم اهل کتاب دارد نه از خصوص یهود، در نتیجه صاحب سؤال در جمله:” یسْئَلُک أَهْلُ الْکتابِ” نیز عموم اهل کتاب است نه تنها یهود و این عمومیت به دلیل معایب مشترک اهل کتاب یعنی زورگویی و ناحق گویی و لاف های گزاف و پا بند نبودن به عهد و پیمان هم چنان باقی است، و همین که پای مختصات قوم معینی به میان آمد وجهه کلام متوجه آن قوم می شود.» ( المیزان، ج ۵، ص: ۱۲۹)

نقاط اساسی مورد بحث

در تفسیر آیه مورد بحث ضمیر «هاء» در « لَیؤْمِنَنَّ بِهِ » و «موته» نقش اساسی و تعیین کننده دارد.و مفسران احتمالات، دلایل و روایات مختلفی را مطرح کرده اند. که در ادامه به آن می پردازیم:

دیدگاه اهل سنت

مفسران اهل سنت در مرجع ضمیر هاء در «لَیؤْمِنَنَّ بِهِ» دو احتمال داده اند:

۱.ضمیر به حضرت عیسی(ع) رجوع می کند.

ابن جوزی این قول را از ابن عباس نقل می کند.(زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۱، ص: ۴۹۶)

اغلب تفاسیر اهل سنت همین نظر را اخذ کرده اند.

۲.ضمیر به پیامبر گرامی اسلام (ص) بر می گردد. ثعالبی در تفسیر جواهر الحسان به نقل از عکرمه حدیثی را از پیامبر گرامی اسلام(ص) نقل می کند: هیچ یهودی و نصرانی نیست و از دنیا نمی رود تا اینکه به محمد ایمان بیاورد ولو غرق شود یا از بلندی پرت شود. (جواهر الحسان فی تفسیر القرآن، ج ۲، ص: ۳۲۷) تفسیر غرائب القرآن نیز این قول را شاذ دانسته است.(تفسیر غرائب القرآن و رغائب الفرقان، ج ۲، ص: ۵۲)

نتیجه آن که بنابر نظر جمهور مفسرین اهل سنت ضمیر هاء در «لَیؤْمِنَنَّ بِهِ» به حضرت عیسی (ع) رجوع کرده ومآیه شریفه بیان می کند که به تحقیق همه اهل کتاب به حضرت عیسی ایمان خواهند آورد.

اما در مورد ضمیر هاء در « قبل موته» نیز دو نظر وجود دارد.

۱.برخی از مفسران اهل سنت معتقدند، منظور اهل کتاب هستند با این توضیح که: کلمه” ان” در این آیه نافیه و به معنای” نیست” است و در جمله” مِنْ أَهْلِ الْکتابِ” مبتداء حذف شده، تقدیر آن” احد من اهل الکتاب” است و مرجع ضمیر در «موته» مبتداء تقدیری یعنی همان کلمه” احد” است و معنای آیه این است که هر یک از اهل کتاب قبل از مردنش به عیسی ایمان می آورد یعنی لحظه ای قبل از مردن برایش روشن می شود که عیسی رسول خدا و بنده حقیقی او بوده است.

نیشابوری در تفسیر غرائب القرآن (جلد۲ ص۵۲۸)، سیوطی در تفسیر الجلالین(ج۱ ص۱۰۶)، طنطاوی در تفسیر الوسیط(ج۳ص۳۸۴)، حقی بروسوی در تفسیر روح البیان(ج۲ ص۳۲۱)، آلوسی در روح المعانی(ج۳ ص۱۸۳) این نظر را مطرح کرده اند.

این گروه در تأیید نظر خود عمدتاً سه شاهد و دلیل را مطرح می کنند:

اول: نظر ابن عباس بنابر نقل سعید بن جبیر و عکرمه که این نظر را داشته اند. (زاد المسیر فی علم التفسیر، ج ۱، ص: ۴۹۶)دوم: ابی بن کعب «قبل موتهم» قراءه کرده است که این قراءه هماهنگ با این نظر است

«قالوا: و یؤید هذا التأویل قراءه أبی: إلا لیؤمنن به قبل موتهم»(التفسیر الوسیط للقرآن الکریم، ج ۳، ص: ۳۸۴)

سوم: روایتی از شهر بن حوشب که ابن منذر اینگونه نقل می کند:روزی حجاج به من گفت: ای شهر آیه ای از قرآن است که هرگاه قراءت می کنم نسبت به آن مرا حیران کرده است. قال اللّه تعالی: وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْکتابِ إِلَّا لَیؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ. در ادامه می گوید اسیران _از اهل کتاب_ را نزد من می آورند و گردن آنها را می زنم در حالی که هیچ کلمه ای از آنها نمی شنوم. گفتم آیه را اشتباه فهمیدی همانا ملائکه نصرانی را که نزدیک است روح از بدنش خارج شود از جلو و عقب می زنند و به او می گویند: ای خبیث، مسیح را که خدا انگاشتی و او را پسر خدا و سومین از خدای سه گانه دانستی، بنده خدا روح خدا کلمه الله است. در این حال نصرانی ایمان می آورد ولی ایمان سودی به حالش ندارد. همچنین یهودی هنگام خروج نفس مورد ضرب ملائکه قرار می گیرد و به او می گویند: ای خبیث، مسیحی را که گمان کردید کشته اید همانا روح الله و عبدالله است. در این حال به عیسی ایمان می آورند در حالی که ایمان به حال آنان سودی ندارد. و هنگام نزول عیسی از آسمان همانگونه که مردگانشان ایمان آوردند زندگان آنها نیز ایمان می آورند.

حجاج پرسید از کجا این را می گویی؟ گفتم از محمد بن علی گفت: از معدن علم بیان کردی. «شهر» می گوید به خدا قسم این را فقط از «ام سلمه» شنیده بودم ولی دوست داشتم حجاج را به خشم آورم.(آلوسی،روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، ج ۳، ص: ۱۸۸)

۲.منظور حضرت عیسی (ع) است.

در مقابل تعداد زیادی از مفسرین اولیه بر این نظر تأکید داشته اند.

طبری با نقل ۱۵ روایت از مفسرین اولیه در صدر اسلام به این معنی تأکید می کند که این آیه به زمان نزول حضرت عیسی (ع) اشاره داشته و همه اهل کتاب در آن هنگام به ایشان ایمان می آورند.

ابن بشار به نقل از ابن عباس: در آیه مذکور منظور از “قبل موته” قبل از مرگ حضرت عیسی(ع) است.

ابن وکیع نیز به همین سلسله سند از ابن عباس این تفسیر را نقل کرده است.

یعقوب بن اب