فایل پاورپوینت کامل اسراف در مصارف روزمره

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اسراف در مصارف روزمره :

در این جا به بحث پیرامون اسراف هایی که در زندگی شخصی و مصارف روزمره واقع می شود، می پردازیم.

۱- مواد غذایی

از مهم ترین عوامل بقای انسان بعد از آب و هوا، مواد غذایی است که به واسطه آنها جسم تقویت شده و آماده فعالیت و تلاش می گردد.

از جمله آیات بزرگ الهی، نظام متقن و محکمی است که برای تغذیه همه موجودات زنده زمین پایه گذاری شده و در پرتو آن، حیات فردی و نوعی آن ادامه می یابد. قرآن مجید در این رابطه می فرماید:

وَ ما مِنْ دَابَّهٍ فِی الْأَرْضِ إِلَّا عَلَی اللَّهِ رِزْقُها^[۱]

هیچ جنبنده ای روی زمین نیست، مگر آنکه روزی او بر عهده خداست.

تغذیه باید در حد اعتدال و به اندازه نیاز بدن باشد. زیاده روی در مصرف غذا و اتلاف و دور ریختن آن، از مظاهر تجاوز از حد اعتدال و اسراف شمرده می شود.

امام سجاد علیه السلام در دعای مکارم الاخلاق می فرماید:

وَامنَعنی مِنَ السَّرَفِ وَ حَصِّن رِزقِی مِنَ التَّلَفِ^[۲]

خدایا! مرا از زیاده روی و اسراف بازدار و روزی مرا از تلف شدن محافظت فرما.

اکنون که بحران غذا و دیو فقر و گرسنگی در بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای آفریقا فاجعه می آفریند و بسیاری از انسانها از حداقل غذای لازم برخوردار نیستند و میلیونها انسان جان خود را در اثر گرسنگی از دست می دهند، انداختن سفره های پر زرق و برق، درست کردن چندین نوع غذا برای چند نفر و دور ریختن مواد غذایی سالم، از مصادیق روشن اسراف به حساب می آید.

در ذیل آیه شریفه «کلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا یحِبُّ الْمُسْرِفِینَ^[۳]؛ بخورید و بیاشامید اما اسراف نکنید، همانا خدا اسرافکاران را دوست ندارد» روایتی وارد شده که نقل آن در اینجا بی مناسبت نخواهد بود.

پزشکی نصرانی از امام صادق علیه السلام سؤال کرد: آیا در کتاب آسمانی خود در باب طب چیزی دارید؟ حضرت آیه فوق را تلاوت نمود.

پزشک پرسید: از پیامبر خود چه دارید؟ امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر فرموده است:

الحِمی مِنَ الاکلِ رَأسُ کلِّ دَواءٍ وَ الاسرافُ فِی الاکلِ رَأسُ کلِّ داءٍ^[۴]

کم خوری سرآمد هر درمان و اسراف در خوردن، ریشه هر دردی است.

پزشک گفت: بنابراین کتاب شما و سنت پیامبرتان چیزی برای طب جالینوس باقی نگذاشته است. حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید:

عَلَیکم بِالقَصدِ فِی المَطاعِمِ فَانَّهُ ابعَدُ مِنَ السَّرَفِ وَ اصَحُّ لِلبَدَنِ^[۵]

بر شما باد رعایت میانه روی در غذاها، زیرا این عمل موجب دوری از اسراف و سلامتی بدن می شود.

اسراف در غذا به چند صورت متصوّر است: ۱- زیاد خوردن ۲- هدر دادن ۳- دور ریختن ۴- خوردن چیزی که در شأن انسان نیست و…

شایان ذکر است اسراف در غذا امری نسبی بوده و نسبت به افراد و سرزمینها فرق می کند؛ مثلًا مصرف غذای خاص ممکن است برای بعضی افراد در بعضی از شهرها در حد اعتدال تلقی شده در حالی که مصرف همان غذا برای اهالی شهر یا افراد دیگر، اسراف تلقی شود.

امام علی علیه السلام به فرزند خود امام حسن علیه السلام فرمود:

یا بُنَی الا اعَلِّمُک اربَعَ خِصالٍ تَستَغنِی بِهَا عَنِ الطِّبِّ فَقالَ بَلی یا امیرالمُؤمِنینَ، قَالَ: لا تَجلِس عَلَی الطَّعامِ الّا وَ انتَ جَائِعٌ وَ لاتَقُم عَنِ الطَّعامِ الّا وَ انتَ تَشتَهِیهِ وَ جَوِّدِ المَضغَ وَ اذا نُمتَ فَاعرِض نَفسَک عَلَی الخَلاءِ فَاذاسْتَعمَلتَ هَذا استَغنَیتَ عَنِ الطِّبِ^[۶]

آیا به تو چهار رفتار یاد ندهم که با به کار بستن آن ها، از طب بی نیاز شوی؟ عرض کرد: چرا، فرمود: تا وقتی گرسنه نشده ای بر (سر سفره) غذا ننشین و از (سر سفره) غذا بلند نشو مگر این که هنوز اشتهای خوردن داری و غذا را خوب بجو و هرگاه تصمیم به خوابیدن گرفتی، عمل تخلی و رفتن به دستشویی را انجام ده. اگر این امور را انجام دهی، از طب بی نیاز خواهی بود.

اسراف در نان

گرچه اسراف در همه مواد غذایی مذموم است، اما نان در این میان اهمیت بیشتری دارد. از طرفی تهیه نان، هزینه زیادی در بر داشته و یارانه فراوانی برای آن پرداخت می شود. از سوی دیگر، نان از ارکان غذایی خانواده های ایرانی است و در عین حال بیشترین اسراف نیز در مصرف نان صورت می گیرد.

در اینجا برای شناخت اهمیت نان، روایتی را از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم نقل می نماییم. آن حضرت می فرماید:

اکرِمُوا الخُبزَ فَانَّهُ قَد عَمِلَ فِیهِ مَا بَینَ العَرشِ الَی الارضِ وَ مَا بَینَهُمَا^[۷]

نان را گرامی دارید؛ زیرا از عرش تا زمین و آنچه میان آن دو است برای بدست آوردن آن تلاش کرده اند.

ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند

تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری

برای جلوگیری از اسراف نان خوب است نان به مقدار مصرف روزانه تهیه شده و آنچه از آن اضافی می آید در یخچال نگهداری شود.

و در صورتی که نان به هر دلیلی خشک شد و غیر قابل مصرف گردید، به مصرف مناسب دیگری رسانده شود.

اسراف در میوه

در مورد مصرف میوه و خشکبار نیز به خصوص در کشور ما اسراف زیادی می شود که این اسراف عمدتاً به سه صورت انجام می گیرد:

۱- بر سر درخت ها بر اثر عدم اقدام و عدم سم پاشی برای دفع آفات.

۲- در اثر نبودن سردخانه های بهداشتی کافی؛ بسیار اتفاق می افتد که میوه ها، ضایع شده و به صورت زباله در می آیند.

۳- میوه ها در دست مصرف کننده به خاطر تهیه بیش از حد، می ماند و تباه می شود.

به هر حال در مصرف میوه و نگهداری آن نیز باید مراقبت صحیح نمود که زشتی اسراف آن، کمتر از زشتی سایر اسراف ها نیست، با توجه به این که برای تحصیل آنها، آب و انرژی و مخارج بسیار، مصرف شده است.

۲- پوشاک

زیباپسندی یکی از خواسته های فطری انسان است. اسلام هم که دستوراتش منطبق بر نیازهای فطری بشر تنظیم شده، استفاده از مواهب طبیعی، از جمله پوشیدن لباسهای زیبا و مناسب را مورد ترغیب قرار داده است. قرآن کریم می فرماید:

یا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیکمْ لِباساً یوارِی سَوْآتِکمْ وَ رِیشاً^[۸]

ای انسان ها! برای شما لباسی فرو فرستادیم که عورت شما را بپوشاند و موجب زیبایی شما گردد.

اسلام، زیبا بودن مؤمن را مورد توجه قرار داده و از پوشیدن لباسهای سیاه، پاره و انگشت نما و همچنین تجمل پرستی و مدگرایی نهی کرده است.

در روایات، صورتهای مختلف اسراف در لباس مشخص گردیده که ذیلًا به دو نمونه آنها اشاره می شود.

الف) لباسی که در شأن انسان نیست^[۹]

ب) استفاده نامناسب از لباس

امام کاظم علیه السلام می فرماید:

انَّمَا السَّرفُ ان تَجعَلَ ثَوبَ صَونِک، ثَوبَ بَذلَتِک^[۱۰]

اسراف، پوشیدن لباس آبرو در محل کار و خدمت است.

۳- مسکن

از ضروری ترین نیازهای افراد، نیاز به مسکن است تا آنها را در برابر سرما، گرما و خطرهایی که تهدیدشان می کند حفظ نماید. در روایات، داشتن منزل بزرگ و وسیع از سعادتهای انسان شمرده شده است. پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید:

از نشانه های سعادت انسان مسلمان، داشتن منزل بزرگ است.^[۱۱]

از روایات، چنین فهمیده می شود که داشتن منزل وسیع در صورتی پسندیده است که از راه حلال و با انگیزه پاک فراهم آمده و مناسب شأن و موقعیت صاحبش بوده و از همه مهمتر، وسیله ای برای کسب آخرت باشد.

حضرت علی علیه السلام هنگامی که در بصره به عیادت علاء بن زیاد رفت و مشاهده نمود منزل بسیار بزرگی ساخته است، فرمود: «ای علاء! با وسعت این منزل در دنیا چه می کنی در حالی که در آخرت بدان محتاج تری!» اگر از میهمانان پذیرایی کنی و فامیل بی سرپناهت را جای دهی، و حقوق آنان را ادا نمایی، در این صورت از طریق این منزل، آخرت را کسب کرده ای»^[۱۲]

مَن بَنی فَوقَ مَا یسکنُهُ کلِّفَ حَملُهُ یومَ القِیامَهِ^[۱۳]

کسی که ساختمان بزرگی را پی نهد که بیش از حد نیاز اوست، فردای قیامت حامل وزر و وبال آن خواهد بود.

قرآن روحیه اسراف در مسکن را محکوم کرده و می فرماید:

أَ تَبْنُونَ بِکلِّ رِیعٍ آیهً تَعْبَثُونَ* وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّکمْ تَخْلُدُونَ^[۱۴]

آیا در زمین های مرتفع کاخ می سازید تا اینکه به بازی دنیا سرگرم شوید و عمارتهای محکم بنا می کنید به امید آنکه در آن عمارتها جاودان بمانید؟!

در ذیل آیه شریفه فوق پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید:

کل بناء وبال علی صاحبه یوم القیامه الا ما لا بد منه^[۱۵]

هر منزلی فردای قیامت برای صاحبش وزر و وبال خواهد بود مگر منزلی که به میزان نیاز ساخته شده باشد.

در تاریخ آمده است: هنگامی که معاویه ساختن کاخ سبز را به پایان برد، روزی ابوذر غفاری بر او گذشت و با مشاهده کاخ رو به معاویه کرد و گفت:

ان کانَت مِن مَالِ اللّه فَمِنَ الخِیانَهِ وَ ان کانَت مِن مالِک فَمِنَ الاسرافِ^[۱۶]

اگر این ساختمان را از اموال مردم ساخته ای، خیانت نموده ای و اگر از مال حلال خود ساخته ای، اسراف ورزیده ای!

هارون الرشید برای گردش و سرکشی به طرف بعضی از ساختمانهای جدید خود رفت. در کنار یکی از قصرها با بهلول مصادف شد. از او درخواست کرد خطی بر دیوار قصر بنویسد.

بهلول تکه ای ذغال برداشته و نوشت:

«رفعت الطین و وضعت الدین»

گل را بالا برده ای و دین را پ