فایل پاورپوینت کامل اقتصاد و میانه روی در معیشت

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اقتصاد و میانه روی در معیشت :

به طور کلی اعتدال و میانه روی در مطلق امور حتی در عبادات[۱] از اصول مسلم قرآنی و روایی است که بستر بسیاری از توصیه ها و هنجارهای اخلاق اسلامی محسوب می گردد. رسول گرامی خدا فرمودند: هیچ بنده ای در فهم دین رشد نمی یابد مگر این که میانه روی او نیز بیشتر می شود.[۲] آن حضرت میانه روی را یکی از ۲۵ جزء نبوت دانسته[۳] و میانه روی در عبادت را بسیار زیبا دانسته[۴] و رحمای امت خود را اوساط آنان می دانستند[۵] و سه بار می فرمود: بر شما باد به میانه روی بر شما باد به میانه روی بر شما باد به میانه روی[۶]و توصیه های اسلامی در زمینه ی اعتدال در ساحت های مختلف زندگی خود گفتاری مستقل است. («اعتدال»)این نوشتار به یکی از مصادیق بسیار پررنگ اعتدال که میانه روی در معیشت و اقتصاد مالی باشد می پردازد.اقتصاد در لغت به معنای میانه روی در کارها است و شامل هر کار می شود[۷]اما در این جا میانه روی در معیشت یعنی در ارتباط انسان با «کسب درآمد» و نیز در «مصرف» را شامل است. بنابراین، از آن جا که این فضیلت دارای دو چهره ی مختلف در دو ساحت است، در ارتباط با کسب درآمد، بین دو رذیله ی «حرص» و «بیکاری» قرار دارد و در ارتباط با مصرف، بین دو رذیله ی «اسراف» (یا تبذیر) و «بخل» قرار دارد که البته -همانطور که گفته خواهد شد- مصرف دارای دو بخش است: مصرف شخصی برای خود و خانواده و دیگری انفاق در راه خدا بر ارحام و دوستان و نیازمندان.

فضیلت میانه روی در معیشت از نظر قرآن کریم و روایات شریف

پیامبر اعظم صلی الله علیه وآله وسلم همواره پس از نمازها از دعاهایی که می کرد این بود که: «خدایا، میانه روی در هر دو حال از فقر و دارایی را به من نصیب کن»[۸] و از خدا می خواست که خود و خاندانش و دوستان ایشان را کفاف عطا کند و دشمنان آنان را فراوانی مال دهد[۹]و از شر بی نیازی طغیان آور و فقر نسیان آور به خداوند پناه می بردند.[۱۰] امام باقرعلیه السلام فرمود: خداوند نابود کردن اموال و تضییع آن ها را دوست ندارد.[۱۱]

خطوط کلی میانه روی در معیشت

می توان گفت بر اساس روایات، میانه روی در معیشت دارای سه حوزه ی اساسی است:

۱.میانه روی در کسب: پس از انقلاب صنعتی کارگران بسا روزانه ۱۴ تا ۱۶ ساعت کار می کردند. اما اکنون همه کشورها قبول کرده اند: هفته ای چهل ساعت یعنی روزی هشت ساعت و دو روز تعطیلی در هفته.[۱۲] زیرا روانشناسان اجتماعی دریافته اند تعیین ساعات کاری و تشویق کارگران به عدم انجام بیش از یک شیفت کاری مانع بیماری های جسمی و عصبی خواهد شد. کاهش ساعات کار علاوه بر این که هدفی انسانی است، ایجاد اشتغال بیشتر و نیز پاسخ دادن به نیازهای اساسی انسان و رسیدگی به زندگی شخصی و استفاده از اوقات فراغت را در بردارد.[۱۳] رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم -با این که تلاش گر در راه معیشت خانواده اش را چونان مجاهد راه خدا می دانست[۱۴] اما- شدت حرص در طلب دنیا را نیز یکی از علامات شقاوت دانسته[۱۵]و می فرمود: در طلب روزی به اعتدال و زیبایی عمل کنید. زیرا رزق شما در هر حال به شما می رسد.[۱۶] همانطور که امام حسین به فردی فرمودند: ای فلان! نه چون جنگاوری که طالب غلبه است با تمام قوا در راه روزی بکوش و نه کسب را رها کن به امید توکل. زیرا طلب رزق یک سنت اسلامی است و البته اعتدال در طلب نیز یک نمود برای عفت است و نه آن تلاش وافر، رزقی را زیاد می کند و نه این عفت، رزقی را کم می کند؛ زیرا رزق مقدر شده و حرص ورزی نوعی طلب گناه است.[۱۷] برخی از روایات ما در این زمینه توصیه هایی کاربردی نیز دارند که رسول اکرم در همین زمینه فرمودند: مومن باید زندگی خود را سه بخش کند و می فرمودند: خدایت[۱۸]و خانواده و مهمان و نفس تو هر یک بر تو حقی دارند.[۱۹]

۲.میانه روی در خرج: امام رضا علیه السلام به یکی از اصحاب خود فرمود: طبق فرمایش الهی در مخارج زندگی نه بخل به خرج دهید و نه اسراف کنید.[۲۰]

۳.میانه روی در انفاق: که مقصود از انفاق، یعنی هر نوع مخارج در غیر لاز نیازهای واجب خود و خانواده که داده هدیه و کادو به دوستان و ارحام و نیز قرض دادن به افراد و صدقه بر نیازمندان و. .. همگی را شامل است. در انفاقات مالی نیز قرآن کریم به پیامبر اعظم صلی الله علیه وآله و سلم دستور می دهد در انفاق، میانه را در نظر دارد و نه دست را کلاً ببندد و نه چندان بذل کند که برای خود هیچ نگذارد[۲۱] و نیز عبادالرحمن را به وصف اعتدال در خرج کردن که دور از بخل و اسراف به عنوان دو کرانه ی افراطی هستند می ستاید[۲۲] و به سوگندْشکنان دستور می دهد کفاره کار خود را برده آزاد کردن یا غذا دادن یا لباس پوشاندن بر ده نفر مستمند، از غذا و لباس متوسطی است که به خانواده خود می دهند قرار دهند[۲۳] و به عنوان قانون کلی به هر کسی که نعمتی مادی دارد دستور می دهد خود در مصرف آن زیاده روی نکند و حق نیازمند را بپردازد و در این انفاق هم زیاده روی نکند و آن فقیر نیز در مصرف صدقات زیاده روی نکند.[۲۴]

راه کارهای عملی دست یابی به میانه روی در معیشت

برای دست یابی به میانه روی راه های وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:

۱.اصل تنظیم مخارج بر اساس تدبیر الهی: امام صادق علیه السلام گاهی غذاهای لذیذ مصرف می نمودند و گاهی غذاهای ساده و می فرمود تدبیر ما در دست خداست؛ هر وقت وسعت روزی بدهد ما نیز وسعت در مخارج می دهیم و هر وقت روزی را بر ما تنگ کند ما نیز مخارج را محدود می کنیم.[۲۵]

۲.برنامه ریزی و اندازه گیری در مخارج: یعنی بعد از مراعات اصل قبل، مخارج را بر اساس نظمی خاص تنظیم نمود که این برنامه ریزی در روایات ما با عنوان «التقدیر فی المعیشه» یا «التدبیر فی المعیشه» مطرح شده است و رسول گرامی خدا فرمود: بیست