فایل پاورپوینت کامل برخورد پیامبر صلی الله علیه و آله با ایجاد رعب و وحشت در مردم توسط تندروها

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل برخورد پیامبر صلی الله علیه و آله با ایجاد رعب و وحشت در مردم توسط تندروها :

مقدمه

پیامبر اسلام (ص) با افراد تندرو که موجب رعب و وحشت در جامعه اسلامی می شدند و مردم بی دفاع و بی گناه را بدون دلیل شرعی به قتل رسانده، اموال آنها را به سرقت می بردند، به شدت برخورد می کرد و حتی از نگاه ترس آور به دیگران، از ترساندن مردم با سلاح، شمشیر یا چاقو، از کشتن زنان و کودکان اهل حرب و تکفیر کسانی که اظهار اسلام می کردند نیز به شدت نهی می کرد. این امر نشانگر اهمیت دادن به مردم از سوی رسول خدا (ص) است. بنابراین، طبق سنت نبوی (ص) باید با افراد تندرو و افراطی که موجب رعب و وحشت در جامعه می شوند، برخورد جدی شود.

امروزه، یکی از چالشهای پیش روی دنیای اسلام، مسئله افراطیون و تندروهای تکفیری است. این افراد به نام اسلام، اعمال و رفتارهایی را انجام می دهند که با آموزهای دین مبین اسلام همخوانی ندارد. بدون تردید اهدافی که اینها با نام اسلام و عمل به سنت نبوی (ص) دنبال می کنند، چیزی جز رسیدن به شهرت، قدرت کاذب، هواپرستی و امیال نفسانی نیست. تکفیریهای وهابی، داعشی و غیره با ایجاد رعب و وحشت و کشتن افراد بی گناه، به ویژه کودکان و زنان بی دفاع، امنیت جامعه را به خطر انداخته، جان و مال و ناموس مردم را بر خود حلال می دانند، در حالی از نظر دین مبین اسلام، نه تنها مال، جان و ناموس مسلمان؛ بلکه کافر ذمی نیز در جامعه اسلامی باید در امان باشد. بنابراین، ضرورت چنین اقتضا می کند تا روش و سیره نبوی (ص) در خصوص برخورد با تندروها مورد بررسی قرار گیرد و روشن شود کاری که امروزه افراطی‏ها به اسم نبی مکرم اسلام (ص) در بلاد اسلامی انجام می دهند، شباهتی به رفتار آن حضرت ندارد و اگر خود پیامبر (ص) بودند، با آنان مبارزه و برخورد جدی می کردند.

ترساندن دیگران

در منابع معتبر و فراوان اهل سنت نقل شده که پیامبر (ص) از ترساندن مردم به شدت نهی کرده است. نقل شده است: شخصی، دیگری را که در مسیر مسافرتی به خواب رفته بود با برداشتن نیزه یا ریسمانش به صورت ناگهانی ترساند. پیامبر (ص) بعد از آگاه شدن از موضوع، ناراحت شد و از این کار به شدت انتقاد کرد.

در سنن ابی داود روایت چنین نقل شده است: «حدثنا محمد بن سلَیمَانَ الْأَنْبَارِی ثنا ابن نُمَیرٍ عن الْأَعْمَشِ عن عبداللَّهِ بن یسَارٍ عن عبد الرحمن بن أبی لیلی قال: حدثنا أَصحَابُ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و سلم أَنَّهُمْ کانُوا یسِیرُونَ مع النّبی صلّی الله علیه و سلّم فنَامَ رَجُلٌ منهم فَانْطَلَقَ بَعْضُهُمْ إلی حَبْلٍ معه فَأَخَذَهُ فَفَزِعَ فقال رسول اللَّهِ صلّی الله علیه و سلّم: لَا یحلُّ لِمسْلِمٍ أَنْ یرَوِّعَ مُسْلِمًا؛ (سنن أبی داود، ابو داود سلیمان بن الأشعث سجستانی (متوفای ۲۷۵ق)، تحقیق: محمد محیی الدین عبد الحمید، نشر دار الفکر، بیروت، ج ۴، ص ۳۰۱-) عبد الرحمن گوید: اصحاب پیامبر (ص) برای ما نقل کردند که با حضرت به مسافرت می رفتند که شخصی از آنان خوابش برد. بعضی از آنها به طرف ریسمانی که همراه آن شخص بود رفته و آن را گرفتند، پس آن شخص ترسید. پیامبر (ص) فرمود: بر مسلمان حلال نیست که مسلمانی را بترساند.» این روایت را «البانی» صحیح دانسته (صحیح الترغیب و الترهیب، محمد ناصر الدین ألبانی، مکتبه المعارف، ریاض، ج ۳، ص ۴۲-)

و با عبارت دیگر در مسند احمد بن حنبل چنین نقل شده است: «حدثنا عبداللَّهِ حدثنی أبی ثنا عبداللَّهِ بن نُمَیرٍ ثنا الأَعْمَشُ عن عبداللَّهِ بن یسَارٍ الجهنی عن عبد الرحمن بن أبی لَیلَی قال: حدثنا أَصْحَابُ رسول اللَّهِ صلّی الله علیه و سلّم انهم کانُوا یسیرُونَ مع رسول اللَّهِ صلّی الله علیه و سلّم فی مَسِیرٍ فَنَامَ رَجُلٌ منهم فَانْطَلَقَ بَعْضُهُمْ إلی نَبْلٍ معه فَأَخَذَهَا فلما استَیقَظَ الرَّجُلُ فَزِعَ فَضَحِک الْقَوْمُ فقال: ما یضْحِککمْ فَقَالُوا: لاَ إلّا أنا أَخَذْنَا نَبْلَ هذا ففَزِعَ فقال رسول اللَّهِ صلی الله علیه و سلم: لاَ یحلُّ لِمسْلِمٍ ان یرَوِّع مُسْلِماً؛ (مسند أحمد بن حنبل، ابو عبدالله أحمد بن حنبل شیبانی (متوفای ۲۴۱ق)، مؤسسه قرطبه، مصر، ج ۵، ص۳۶۲-) عبد الرحمن گوید: اصحاب پیامبر (ص) نقل می کنند با حضرت به جایی می رفتند که یک نفر از آنها در مسیر خوابش برد. عده ای از آنان به کنار او رفته و نیزه او را برداشتند. زمانی که شخص بیدار شد، ترسید و جمعیت نیز خندیدند. حضرت فرمود: برای چه می خندید؟ گفتند: ما نیزه این شخص را برداشتیم، پس ترسید. در این هنگام فرمود: ترساندن مسلمان بر مسلمان دیگر حلال نیست.»

«مقدسی » این روایت را نقل کرده و در خصوص سندش می گوید: «أخرجه أبو داود و أحمد و هو صحیح؛ (الآداب الشرعیه و المنح المرعیه، شمس الدین مقدسی، عالم الکتب، ج ۳، ص ۳۰۱-) این روایت را ابو داود و احمد نقل کرده اند و آن روایت صحیحی است.» البانی نیز می گوید: «رواه الطبرانی فی الکبیر و رواته ثقات؛” صحیح الترغیب و الترهیب، ج ۳، ص ۴۲- ” این روایت را طبرانی در الکبیر نقل کرده و تمام روات آن ثقه هستند.»

این روایت بیانگر این نکته است که نباید کاری کرد دیگران احساس ترس کنند، حتی اگر ترساندن به شوخی و دوستانه باشد. حال منش کسانی که ادعای پیروی رسول خدا (ص) را دارند و نام ایشان را یدک می کشند؛ ولی مردم، به ویژه زنان و کودکان را با ایجاد رعب و وحشت، قتل و کشتار و سوزاندن می ترسانند، بر خلاف آیین اسلام است.

نگاه ترس آور به دیگران

پیامبر (ص) برای ایجاد امنیت و آرامش در جامعه به مردم توصیه می فرمود که در نگاه کردن نیز مراقب باشند تا مبادا کسی از نگاه و ظاهر آنها احساس ترس کند.

«هیثمی» روایتی را چنین نقل کرده است: «عبدالله بن عمرو قال: قال رسول الله صلّی الله علیه و سلّم: من نظر إلی مسلم نظره یخیفه فیها بغیر حق، أخافه الله یوم القیامه؛” مجمع الزوائد، ابوالحسن نور الدین علی بن أبی بکر هیثمی (متوفای ۸۰۷ق)، دار الریان للتراث – دار الکتاب العربی، قاهره – بیروت، ۱۴۰۷ق، ج ۶، ص ۲۵۳- ” پیامبر (ص) فرمود: کسی که به مسلمانی طوری نگاه کند تا او را بترساند و این ترس نیز غیر حق باشد، خداوند روز قیامت او را می ‎ترساند.»

«بغدادی » نیز روایت دیگری را چنین آورده است: «عن أبی هریره قال: قال رسول الله صلی الله علیه و سلم: من نظر إلی أخیه المسلم نظره مخیفه من غیر حق، أخافه الله یوم القیامه.»؛ (تاریخ بغداد، ابوبکر أحمد بن علی بن ثابت الخطیب بغدادی (متوفای ۴۶۳ ق)، دار الکتب العلمیه، بیروت، ج ۹، ص ۲۲۲-)

در «معجم الاوسط» طبرانی نیز نقل شده است: «رسول الله صلی الله علیه و سلّم یقول: من أخاف مؤمناً بغیر حق کان حقاً علی الله أن لا یؤمنه من أفزاع یوم القیامه؛ (المعجم الأوسط، ابوالقاسم سلیمان بن أحمد بن أیوب طبرانی (متوفای ۳۶۰ق)، تحقیق: طارق بن عوض الله بن محمد و عبد المحسن بن إبراهیم الحسینی، نشر دار الحرمین، قاهره، ۱۴۱۵ق، ج ۳، ص ۲۴-) ” پیامبر (ص) پیوسته می فرمود: کسی که مؤمنی را بدون حق بترساند، بر خداوند لازم است که او را از ترسهای قیامت در امان ندارد.» پیامبر (ص) آنقدر به این مسئله حساس بود که حتی نگاهی را که مایه ترس و وحشت دیگران می شود نیز نمی پذیرد. حال این اهل تکفیر و افراطیون که پرچم «محمد رسول الله (ص)» را بر دوش خود حمل می کنند و با ظاهری خوفناک بین مردم حاضر می شوند و مردم را می ترسانند، آیا بویی از منش و سیره نبوی (ص) برده اند؟

ترساندن با سلاح

امروزه تکفیریها، به ویژه گروه های منحوس داعش، القاعده و طالبان با در دست داشتن شمشیر و اسلحه در دل مردم ایجاد رعب و وحشت کرده، له یدلّ علی أنه حرام؛ (شرح النووی علی صحیح مسلم، محیی الدین أبو زکریا یحیی بن شرف بن مر بن جمعه بن حزام نووی (متوفای ۶۷۶ق)، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۳۹۲ق، ج ۱۶، ص ۱۶۹- ) این روایت تأکید بر حفظ حرمت مسلمان و نهی شدید از ترساندن و تعرض به او به چیزی که او را می ترساند، دارد… و فرق ندارد که این ترساندن به شوخی و بازی باشد یا جدی؛ زیرا ترساندن مسلمان در هر حال حرام است… و لعن ملائکه نیز دلالت بر حرمت دارد.» مؤلف کتاب «بریقه محمودیه» نیز همین معنی را فهمیده است. ” بریقه محمودیه، أبو سعید محمد بن محمد خادمی (متوفای ۱۱۵۶ ق)، طبق برنامه الجامع الکبیر، ج ۵، ص ۴۰۱- “

در روایت دیگری آمده است: «حدثنا مُحَمَّدٌ أخبرنا عبد الرَّزَّاقِ عن مَعْمَرٍ عن هَمَّامٍ سمعت أَبا هُرَیرَه عن النبی صلّی الله علیه و سلّم قال: لَا یشِیرُ أحدکم علی أَخِیهِ بِالسِّلَاحِ فإنه لَا یدْرِی لَعَلَّ الشَّیطَانَ ینزغ فی یدِهِ فَیقَعُ فی حُفْرَه من النَّارِ؛ (صحیح بخاری، محمد بن إسماعیل بخاری (متوفای ۲۵۶ق)، تحقیق: د. مصطفی دیب البغاء، دار ابن کثیر، الیمامه بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۷ ق/۱۹۸۷ م، ج ۶، ص۲۵۹۲-) ابوهریره می گوید: نبی اکرم (ص) فرمود: هیچ یک از شما با اسلحه به سوی برادر مسلمانش اشاره نکند؛ زیرا او نمی داند، شاید شیطان باعث شود تا به دست او ضربه ای وارد گردد و در نتیجه، در چاهی از جهنم بیفتد.»

این نکته که نباید با سلاحی که از ابزار میدان جنگ است، به مردم اشاره کرد، برای پیامبر (ص) آنقدر حایز اهمیت است که حتی به کسانی که با سلاح وارد مسجد یا بازار می شدند، تأکید می فرمود که در این مکانها مواظب نیزه و تیر خود باشند و آنها را از دید مردم پنهان بدارند تا مبادا کسی با دیدن آن مضطرب یا مجروح شود و یا احساس ترس کند.

«بخاری» در این خصوص چنین نقل کرده است: «حدثنا محمد بن الْعَلَاءِ حدثنا أبو أُسَامَه عن بُرَیدٍ عن أبی بُرْدَه عن أبی مُوسَی عن النّبی صلّی الله علیه و سلّم قال: إذا مَرَّ أحدکم فی مسْجِدِنَا أو فی سُوقِنَا وَ مَعَهُ نَبْلٌ فَلْیمْسِک علی نِصَالِهَا أو قال: فلْیقْبِضْ بکفِّهِ أَنْ یصِیبَ أَحَدًا من الْمُسْلِمِینَ منها بشیء؛ (همان، ص ۲۵۹۲-) ابوموسی اشعری می گوید: نبی اکرم (ص) فرمود: هر کس با نیزه از مساجد یا بازارهای ما می گذرد، باید سرِ نیزه ها را محافظت کند. مبادا چیزی از آن به مسلمانی اصابت کرده (و او را زخمی نماید ).»

بنابراین، در سیره پیامبر اسلام (ص) ترساندن مسلمان، هرچند به شوخی یا با سلاح گرم و سرد مانند چاقو، و حتی با اشاره باشد، حرام است؛ زیرا این کار موجب اذیت و آزار مسمانان و استحقاق لعن ملائکه می شود، بنابراین کسانی که امروزه با در دست داشتن انواع سلاحها و با شعار «لا اله الا الله محمد رسول الله»، مردم را می ترسانند و موجب شکسته شدن حرمت آنان می شوند، روشی غلط و حرام دارند و دین مبین اسلام از آنها بیزار است.

کشتن زنان و کودکان اهل حرب

یکی از روشهایی که تکفیریها برای ترساندن مردم و تسلط بر آنها اتخاذ می کنند، کشتن زنان و کودکان بی گناه است، در حالی که وقتی پیامبر (ص) به جنگ با کفار می رفتند، به لشکریان خود تأکید می کردند که از کشتن زنان و کودکان (حتی کفار حربی) خوداری کنند.

«بخاری» نقل می کند: «حدثنا إِسْحَاقُ بن إبراهیم قال: قلت لِأَبِی أُسَامَه حَدَّثَکمْ عُبَیدُ اللَّهِ عن نافِعٍ عن بن عُمَرَ رضی الله عنهما قال: وُجِدَتْ امْرَأَهٌ مَقْتُولَه فی بَعْضِ مَغَازِی رسول اللَّه صلی الله علیه وسلم فَنَهَی رسول اللَّهِ صلّی الله علیه و سلّم عن قَتْلِ النِّسَاءِ وَ الصِّبْیانِ؛ (همان، ج ۳، ص ۱۰۹۸-) عبدالله بن عمر روایت می کند که در یکی از غزوات نبی اکرم (ص) جنازه زنی که کشته شده بود، دید، پس حضرت از کشتن زنان و کودکان نهی فرمود.»

نووی بعد از نقل این روایت، می گوید: «أجمع العلماء علی العمل بهذا الحدیث و تحریم قتل النساء و الصبیان إذا لم یقاتلوا؛ (شرح النووی علی صحیح مسلم، ج ۱۲، ص ۴۸-) ” علما بر عمل به این روایت و تحریم کشتن زنان و کودکان در صورتی که جنگ نکنند، اجماع کرده اند.»

سرخسی نیز می گوید: «أن الشرع نهی عن قتل النساء و الصبیان من أهل الحرب؛ (المبسوط، شمس الدین ابوبکر محمد بن أبی سهل سرخسی (متوفای ۴۸۳ق)، دار المعرفه، بیروت، ج ۲۷، ص ۱۲۸-) شرع از کشتن زنان و کودکان اهل حرب نهی کرده است.»

طبق این روایات، وقتی کشتن زنان و کودکان اهل حرب که در حال جنگ با اسلام هستند، حرام است، پس این تندورها و تکفیریها که به اسم اسلام، نه تنها زنان و کودکان مسیحی؛ بلکه مسلمانان را می کشند، با تکیه بر چه مبنا و مذهبی این کار را می کنند؟ آیا این روش اسلام است؟ یا اینکه آنان به فکر منافع و به دنبال هواهای نفسانی خویش هستند؟ شکی در این نیست که کارشان بر خلاف گفتار و رفتار نبی مکرم اسلام (ص) است و آنها منافقانه در پی رسیدن به آمال و هواهای نفسانی خود هستند.

در روایات معتبره اهل سنت نقل شده است که پیامبر (ص) می فرماید: کسی که با شمشیر دیگران را بترساند، مورد لعن ملائکه است. مسلم چنین نقل می کند: «قال أبو الْقاسِمِ صلّی الله علیه و سلّم: مَن أَشَارَ إلی أَخِیهِ بِحَدِیدَهٍ فإن الْمَلَائِکه تَلْعَنُهُ حتی یدَعَهُ وَ إِنْ کان أَخَاهُ لِأَبِیهِ وَ أُمِّهِ؛ (صحیح مسلم، ابوالحسین مسلم بن الحجاج نیسابوری (متوفای ۲۶۱ق)، تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، ج ۴، ص ۲۰۲۰-) ؛ پیامبر (ص) فرمود: کسی که با آهن (مثل شمشیر، برای ترساندن) به برادرش اشاره کند، فرشتگان او را مورد لعن قرار می دهند تا اینکه این کارش را ترک کند. هرچند او برادر تنی اش باشد.»

«مبارک فوری» در توضیح این روایت می گوید: «من أشار علی أخیه فی الدین (بحدیده) أی بسلاحٍ کسکین و خنجر و سیف و رمح، (لعنه الملائکه) أی دعت علیه بالطرد و البعد عن الرحمه؛ (تحفه الأحوذی، ج ۶، ص ۳۱۷-) کسی که به برادر دینی خود با آهن آلات مانند چاقو، خنجر، شمشیر و نیزه اشاره کند، ملائکه او را لعن کنند؛ یعنی علیه او دعا می کنند به اینکه مطرود درگاه الهی شود و از رحمت خدا دور گردد.»

«نووی» از این روایت حرمت ترساندن دیگران را استفاده کرده و در ذیل آن می گوید: «فیه تأکید حرمه المسلم و النهی الشدید عن ترویعه و تخویفه و التعرض له بما قد یؤذیه… و سواء کان هذا هزلاً و لعباً أم لا، لأن ترویع المسلم حرام بکل حال

اشاره

در شماره گذشته به مواردی از برخورد پیامبر اسلام (ص) با کسانی که به شکلهای مختلف در جامعه اسلامی به ایجاد رعب و وحشت می پردازند، اشاره شد و این نکته را متذکر گشتیم که چنین کاری که امروزه توسط گروه های تکفیری انجام می شود، با سیره نبوی (ص) در تضاد کامل است. بنابراین، نباید چنین افرادی را از جمله مسلمین و طرفداران اسلام شناخت. اینک ادامه این بحث را پی می گیریم.

حرمت کشتن کافر اظهار کنند اسلام

از نگاه دین مبین اسلام، هر کس، در هر جا، حتی در جنگ، به ظاهر شهادت به وحدانیت خداوند و رسالت پیامبر اسلام (ص) بدهد، مسلمان محسوب شده، خون و مالش در امان است و کسی حق تعرض به او را ندارد. این چیزی است که پیامبر (ص) به اصحاب خویش آموزش داده اند.

«اسامه بن زید» می گوید: رسول الله (ص) ما را به سوی قبیله حُرقات فرستاد. صبح زود بر آنان یورش بردیم و آنها را شکست دادیم. من و یک انصاری به مردی از آنان رسیدیم. هنگامی که بر او مسلط شدیم، گفت: «لا إله إلا الله»، پس مرد انصاری دست نگهداشت؛ ولی من آنقدر به او نیزه زدم که کشته شد. هنگامی که به مدینه آمدیم و خبر به نبی اکرم (ص) رسید، فرمود: ای اسامه! بعد از اینکه «لا إله إلا الله» گفت، او را کشتی؟ عرض کردم: او برای نجاتش شهادت داد. رسول خدا (ص) همواره این جمله را تکرار می کرد که من آرزو کردم ای کاش قبل از آن روز مسلمان نشده بودم.[۱]

علمای اهل سنت از این روایت چنین برداشت کرده اند که حدیث دلیل بر قبول اعمال ظاهری و حکم کردن بر اساس مقتضای ظاهر است، چنان که «ابن حجر» به این مسئله اشاره کرده است.[۲] «بغوی» نیز در کتاب «شرح السنّه» ذیل همین روایت می نویسد: «و فی الحدیث دلیل علی أنّ أمور الناس فی معامله بعضهم بعضاً إنما تجری علی الظاهر من أحوالهم دون باطنها؛ [۳] این حدیث دلیل بر آن است که مردم در زندگی و معامله با یکدیگر باید بر ظاهر احوالشان حکم جاری کنند، نه بر باطن آنها.»

لازم به یادآوری است که تکفیر یک مسئله شرعی است که به دست خدا و رسولش می باشد و کسی حق ندارد مسلمانی را متهم به کفر کند، مگر اینکه دلیل شرعی قطعی بر تکفیر داشته باشد. «شهرستانی» در خصوص مسئله شرعی بودن آن می گوید: «لأن التکفیر حکمٌ شرعیٌ.»[۴] «امام قرانی» نیز معتقد است کفر یک مسئله شرعی است، نه عقلی.[۵] «ابن حجر هیثمی» نیز در این باره می گوید: «التکفیر حکم شرعی سببه جحد؛[۶]تکفیر حکم شرعی است که سببش انکار است.»

«ابن تیمیه» ،که به عنوان رهبر فکری و عقیدتی وهابیت شهرت گرفته است، نیز تکفیر را یک مسئله فقهی دانسته و معتقد است که تکفیر حق الله است و کسی حق ندارد هیچ کسی را کافر بداند و به این حق خداوند تجاوز کند و مسئله تکفیر از جمله مسائلی است که فقط خدا و پیامبرش می توانند در مورد آن اظهار نظر کنند. وی در کتاب «الاستغاثه» می گوید: اهل علم و سنت مخالفین خود را تکفیر نمی کنند، هرچند آن مخالف این اهل علم و سنت را تکفیر کند؛ زیرا کفر حکم شرعی است، پس انسان حق ندارد در این مورد مقابله به مثل کند و او را تکفیر نماید، همچنان که کسی تو را تکذیب کند و یا به اهلت تجاوز کند، تو حق نداری او را تکذیب و یا به اهلش تجاوز کنی؛ چون کذب و زنا حق الله است. تکفیر نیز حق الله است و هیچ کس حق تکفیر ندارد؛ مگر اینکه خداوند و رسولش شخصی را تکفیر کنند. همچنین تکفیر شخص معین و جواز قتل او بستگی به این دارد که از طرف رسول خدا (ص) دلیلی در این مورد به دست ما برسد که تکفیر او جایز است؛ وگرنه هر کسی که جاهل به دین است، تکفیر نمی شود.[۷]

وی در جای دیگر می گوید: وجوب و تحریم، ثواب و عقاب، تکفیر و تفسیق، کار خدا و رسولش می باشد و کسی در این خصوص نمی تواند دخالت کند.[۸] همچنین در جای دیگر می گوید: «فلیس لأحد أن یکفر احداً من المسلمین و ان أخطأ و غلط حتی تقام علیه الحجه و تبین له المحجه؛[۹] هیچ کس حق ندارد که احدی از مسلمانان را تکفیر کند، هرچند خطا و اشتباه کرده باشد؛ مگر اینکه دلیل بر تکفیرش اقامه شود و راه برای او روشن گردد.»

«ابن عثیمین» از علمای بزرگ وهابیت نیز تکفیر را حق خدا و رسولش دانسته و معتقد است: کسی که دیگری را تکفیر کند، درحقیقت خود آن شخص، کافر است. وی در این مورد می گوید: کسانی که مسلمانان را تکفیر می کنند، شکی نیست که آنها جزء کفار هستند؛ زیرا پیامبر (ص) خبر داده است که کسی که به برادر خود بگوید: ای کافر! به یکی از آن دو بر می گردد. اگر کسی که تکفیر شده واقعاً کافر باشد، پس او کافر است؛ اما اگر آن شخص در واقع کافر نبود، گوینده کافر است. بنابراین انسان باید زبان و قلبش را از تکفیر مسلمانان نگهدارد و این تکفیر حق خدا و رسول اوست و هر کس را (خدا و پیامبر (ص)) تکفیر کنند، آن شخص کافر است، هرچند نزد ما مسلمان باشد و هر کس را تکفیر ن