فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم

با فایل فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم شامل 93 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تاثیر نفاق و منافقین بر موضع گیری صحابه نسبت به غدیر خم :

طـرح مـسئله

در طول تاریخ اسلام، بحث جانشینی پیامبر(ص) مهم ترین و چالشی ترین مسئله ای بوده که جامعه اسلامی را به گروه های متعددی تقسیم کرده است. این تقسیم بندی اجتماعی که در ابتدا مبنایی سیاسی و به تدریج رنگ مذهبی بـه خـود گـرفت، ریشه در حوادث تاریخی اسلام در عـصر پیامبر(ص) داشـت کـه سبب شده بود طیف جدیدی از مسلمانان تربیت شوند که از نظر سابقه و پیشینه دینی بر دیگران اولویت داشته و باعث ایجاد نگاهی ویژه به آنـان از سـوی سـایر مسلمانان گردد. نمونه برجسته این افراد، علی بـن ابـی طالب(ع) بود، که پس از بعثت حضرت رسول(ص) خود را وقف اسلام نمود و پیامبر(ص) نیز بارها به جایگاه و شأن و منزلت ایشان اشاره نمود.[۱]

ایجـاد جـامعه جـدیدی که پیامبر(ص) در مکه بنیان نهاد، مبنایی دینی داشت. قرآن این جامعه جـدید را در قالب سه گروه مسلمان، کافر و مشرک تقسیم بندی نموده است. در دوره مدنی، با توجه به گسترش کمّی اسلام، قرآن، تـقسیم بندی اجـتماعی نـوینی را با همان مبنای تمایز دینی مطرح ساخت. این طرح جدید در مدینه در قـالب شـش گروه کافر، مشرک، اهل کتاب، منافق، مسلمان و مؤمن خود را نشان داد. یکی از اساسی ترین مسائل این جامعه جدید تـعیین جـانشینی بـرای زمامداری آن بود که می بایستی منافع تمامی جریان ها را تحت الشعاع خود قرار مـی داد. در این مـیان مـنافقین به واسطه حضورشان در جامعه اسلامی از اهمیت بسزائی برخوردار بودند. قرآن در آیه ۱۴سوره بقره از ارتباط پنـهانی آنـان بـا دشمنان اسلام سخن می گوید. حضور این دسته در تاریخ صدر اسلام و نقش آنان در انحراف های متعدد، هـنوز آنـچنان که باید و شاید، مورد بررسی واقع نشده است. با توجه به این، مسئله جانشینی پیامبر(ص) در غـدیر خـم مـطرح شد و به دنبال آن، درگذشت پیامبر(ص) و ماجرای سقیفه و فراموشی مسئله غدیر یکی از موضوعاتی است کـه لازمـه آن پاسخ به این سؤال است که نقش نفاق و منافقین در موضع گیری پس از غدیر خم چگونه بود؟ پژوهـش حـاضر تـلاش دارد تا با اتکا به منابع از جمله قرآن و کتب تاریخی و حدیثی و تحقیقی، با توجه به روش تـوصیفی ـ تـحلیلی به بررسی آن نائل آید.

پیشینه پژوهش

در خصوص جایگاه و نقشی که نفاق و منافقین در مـوضع گیری نـسبت بـه ماجرای غدیر ایفا کردند، پژوهش هایی صورت گرفته که در قالب مباحثی پیرامون مسئله جانشینی پیامبر(ص) مطرح شـده اسـت.

ازجمله: کتاب جانشینی حضرت محمد(ص) نوشته مادلونگ که جانشینی را مطابق سـنت آن دوره در خـاندان پیامبر(ص) دانسته است[۲]، کتاب الغدیر علامه امینی بیشتر جنبه دائرهالمعارفی در خصوص غدیر دارد، مقاله سیاست یادزدائی از غدیر نوشته مـحمد عـلی چلونگر، که در قالب موضوعات مختلف تلاش کرده تا عوامل متعددی از قبیل «نـفوذ و حـاکمیت قریش در تقابل با جانشینی امام علی(ع)، ایجاد رعـب و وحـشت در جـامعه، تخریب شخصیت و کتمان فضائل امام علی(ع)، خـطراتی کـه بنیان جامعه تازه تأسیس را تهدید می کرد، حضور نداشتن بیشتر شاهدان غدیر در مدینه و…»[۳]، کـه در بـه فراموشی سپردن غدیر نقش داشـته اند مـورد بررسی قـرار دهـد، مـقاله سقیفه بازتولید سیادت جاهلی نوشته نـاظمیان فـرد که در قالب مفهوم سیادت به مسئله جانشینی و عدم توجه حاضرین سقیفه بـه نـص پرداخته است و مقاله سنخ شناسی و تبیین رفـتاری صحابه پیامبر(ص) در غزوه تبوک بـراساس سـوره توبه نوشته ولوی و تقوی که بـا تـوجه به نگاهی آماری نشان می دهد که در غزوه تبوک منافقین همراه با پیامبر(ص) در حدود ۸/۴۲ درصـد سـپاه مذکور بودند.[۴] آثار نویسندگان دیگـری از جـمله تـوسط مونتگمری وات، هـاینس هـالم در تشیع، عبدالفتاح عبدالمقصود در الخـلافه و السـقیفه، حمید عنایت در کتاب اندیشه سیاسی اسلام معاصر، علامه مظفر و علامه عسگری در سقیفه و نقش ائمـه در احـیا دین، اندره نیومن، و کتاب تصویر امامان شـیعه در دائرهالمـعارف اسلام زیر نـظر تـقی زاده نـیز به مسئله غدیر بـه صورت تحقیقی پرداخته اند.

منافقین در قرآن

سیما و تصویری که قرآن از منافقین ارائه می دهد، تصویری همراه با اوصـاف اسـت که مصادیق آن را باید در تاریخ اسلام جـستجو کـرد. قـرآن بـرخلاف مـنابع تاریخی و حدیثی کـه مـنافقین را با نام و نشان ذکر می کنند، به کلیات و ویژگی های رفتاری و اخلاقی منافقین و کسانی که نفاق در دل دارند بـسنده کـرده اسـت. سیره پیامبر(ص) در برخورد با سران این گروه و از جمله عـبدالله بـن أبـی نـیز نـشان مـی دهد که با وجود نفاق های متعدد، پیامبر(ص) تا زمان مرگش وی را تحمل کرد، هرچند وجود محدودیت هایی از قبیل ساختارهای اجتماعی جاهلی، مقابله صریح و قاطع با این قبیل افراد را برنمی تابید.[۵]

قرآن در آیات متعدد، مـنافقین را براساس باور و دید آنها به خدا، پیامبر(ص)، زندگی و… چنین به تصویر می کشد:

۱. منافقین کسانی بودند که خود را مؤمن به خدا و قیامت معرفی می کردند.[۶] به این گمان که با این بیان و اقرار لفظی می توانند خدا و مؤمنین را فریب بدهند.[۷] خداوند این رفتار آنـها را بـا عنوان «مرض» که از دید مفسران همان شک و نفاق عنوان شده، یاد می کند که پیوسته بر آن می افزاید.[۸]

۲. دومین ویژگی منافقین از زبان قرآن، فساد در زمین اسـت کـه از نگاه خود منافقین نوعی اصـلاح گری اسـت.[۹] منافقانی که مخاطب قرآن است، در جامعه اسلامی اقدام به اعمالی می کردند که در نظر خودشان هدف از آن اصلاح وضع موجود و سروسامان دادن به امور است. درحالی که آنـان بـا انجام اعمالی که مـرادشان اصـلاح بود، به گسترش فساد و ناهنجاری کمک می کردند و قرآن به تخطئه اعمال آنان پرداخت.

۳. ویژگی دیگر این گروه، خودبرتربینی نسبت به سایر مؤمنان است. خطاب قرآن به منافقین ایمان آوردن همانند سایر مـردم اسـت، در صورتی که آنها مردم را نادان معرفی می کنند.[۱۰] با وجود این، هنگامی که به مسلمانان می رسیدند، خود را مؤمن نشان داده و چون به خلوتگاه و محل اجتماع رؤسای خود می رفتند، گفته خود را انکار و بیان مـی کردند کـه ما مـسلمانان را دست انداخته ایم.[۱۱] از نظر قرآن، صفت کسانی که نفاقشان این گونه است به کسی می ماند که شعله ای در دست دارد و تـنها اطراف خود را روشن می کند و خداوند آن نور را نیز از آنان گرفته و در ظلمت و تـاریکی رهـا مـی کند.[۱۲]

۴. ویژگی دیگر منافقین، استفاده ابزاری از دین به خاطر حفظ اموال و در کنار آن عدم شرکت در جهاد با جان و مال به خاطر از دست دادن آنـها مـی باشد.[۱۳] آنها حتی به این اکتفا نکرده، بلکه انصار را تحریض می کردند که از مال خود به مهاجرین انفاق نکنند چون از ثروت و اموال ایشان کاسته می گردد.[۱۴]

۵. ویژگی دیگر منافقین از زبان قرآن، ایجاد دو دسـتگی در مـیان مسلمانان و نیز پخش کردن شایعات در غزوات بود.[۱۵] شایعه پراکنی در غزوات، به صراحت از سوی ابن سعد، در ذکر غزوه مریسع بیان شده است.[۱۶] همچنین منافقین در غزوه تبوک سعی در ایجاد اختلاف و دو دستگی میان پیامبر(ص) و عـلی(ع) و شـکاف در درون سـپاه اسلام نمودند.[۱۷]

غدیرخم

پیش از وارد شدن بـه نـقش مـنافقین در غدیرخم، لازم می نماید که این واقعه از منظر تاریخی مورد پژوهش قرار بگیرد. در خصوص غدیرخم در تاریخ اسلام بین دو گروه سنی و شیعه اختلاف وجود دارد. نـگاه اهـل سـنت نسبت به مسئله غدیرخم، بیشتر نگاهی زمینه ای[۱۸] اسـت و فـهمی که از ماجرای غدیر دارند مبتنی بر همین نگاه است. مطابق نظر مذکور، پیامبر(ص) پیش از حجهالوداع، علی(ع) را به جانب یمن فـرستاد و خـود عـازم حج شد. علی(ع) در مسیر بازگشت از یمن که وجوه و اموال زکـات را با خود به همراه داشت، به منظور همراهی با پیامبر(ص) در حج، کاروان را در منطقه ای مستقر کرد و خود عازم حج شد.[۱۹] پس از بـازگشت و مـشاهده تـقسیم اموال در میان سپاه، با جدیت به استرداد اموال و تعیین وضع آن از سوی پیامبر(ص) پرداخت. این واقعه سـبب کـدورت هـمراهان علی(ع) و بدگویی از ایشان در نزد پیامبر(ص) شد. این نگاه، با توجه به این زمینه، معتقد است که مسئله غـدیر و اشـاره بـه «مولی» در بیان پیامبر(ص)، ناظر به معنای دوستی و مودّت علی(ع) می باشد.[۲۰]

در مقابل، نگاه شـیعه، نـگاهی متنی[۲۱] است که به نفس ماجرا و آنچه که پیامبر(ص) در ذهن داشته توجه کرده و سعی شده تا از این نـظر بـه فهم واقعه غدیر توجه شود. حاصل نگاه اخیر نسبت به مسئله غـدیر، بـاور به این مهم است که پیامبر(ص) در ماجرای مذکور بـه امـامت حـضرت علی(ع) اشاره داشته و غدیر نصی صریح بـر این امـر است.[۲۲]

منافقین در مدینه و غدیرخم

چنان که از منابع تاریخی مشخص می شود، عبدالله بن ابی ابـی سـلول سردسته منافقینِ مدینه پس از مهاجرت پیامبر(ص) بـه مـدینه بود. از کـارشکنی های این گـروه در مـدینه اخبار فراوانی گزارش شده است. ازجـمله: جـعل اخبار، شایعه پراکنی و تضعیف روحیه مسلمانان در جنگ، خودداری از حضور در غزوات و حتی بـازداشتن سـست ایمانان از غزوات.[۲۳]

سابقه تاریخی ظهور این جـریان اعتقادی به سال های نـخستین حـضور پیامبر(ص) در مدینه باز می گردد. قرآن از این جـریان در آغـاز با وصف اعمالشان سخن می گوید. این جریان در فاصله سال های چهارم تا هفتم هجری کـه بـرتعدادشان افزوده شد، آشکارا در برابر مـؤمنان مـوضع گیری کـرده و تلاش داشتند تـا مـسلمانان را به سوی خود جذب کـنند.[۲۴] از هـمین ایام به بعد است که لفظ منافق کاربرد قرآنی پیدا کرده است. توصیف های نسبتاً گسترده مـنافقین در سـراسر سوره های مدنی، حاکی از گستردگی کمّی آنـان و نـشانه قدرت این جـریان در نـفوذ اجـتماعی و اثرگذاری فکری در جامعه مـدینه است.[۲۵] از جمله در غزوه مریسع، عبدالله بن ابی در میان انصار گفت: «چون به مدینه بازگردند، عـزیزان مـدینه، یعنی انصار، ذلیلان این شهر، یعنی مـهاجرین را از آنـجا بـیرون خـواهند کـرد.»[۲۶] در غزوه تبوک نیز تعدادی از منافقین از پیامبر(ص) اجازه عدم هـمراهی را بـدون عـذر مـوجهی خـواستند. تـعداد این منافقین در حدود هشتاد و چند نفر بود که به دنبال آن برخی از اعراب نیز از همراهی با لشگر تبوک خودداری کردند. در همین غزوه سردسته منافقان به همراه بسیاری از لشگریان از مـیانه راه بازگشت.[۲۷] براساس روایت های طبری تعداد منافقان از مسلمانان چندان کمتر نبوده است، چنان که در خصوص غزوه تبوک آورده است: «و چون پیامبر(ص) بر ثنیهالوداع اردو زد، عبدالله بن ابی پایین تر از آنجا اردو زد و چنان که گویند، اردوی وی کوچکتر از اردوی پیامبر(ص) نبود».[۲۸]

تلاش های مـنافقان در ایام پیش از غـدیر در چند حوزه خود را نشان داد: الف) ایجاد بی ثباتی در هم بستگی اجتماعی و اعتقادی جامعه مدینه؛ ب) تلاش برای همراهی عملی با مشرکین و یهودیان؛[۲۹] ج) کوشش برای تشدید برخورد میان مهاجرین و انصار؛ د) تلاش برای ممانعت از مـساعدت های مـالی مسلمانان عادی به مؤمنان، نیازمندان و دولت مدینه.[۳۰]

اما متعاقب حجهالوداع و غدیرخم نقش جریان نفاق در ابعاد وسیع تری خود را نشان داد. حضرت محمد(ص) به دستور خدا بر آن شد تـا آنـچه را در طی سال های گذشته تلویحاً و تـصریحاً گـفته بود، بار دیگر آشکارا بیان کند. این پیام در غدیرخم در هجدهم ذی الحجه سال دهم هجرت و در میان اجتماع عظیم حاجیان پیش از جدا شدن آنان از یکدیگر واقع شد. جـمله تـاریخی این واقعه «فمن کنت مـولاه فـهذا علی مولاه. اللهم وال من والاه و عاد من عاداه. والنصر من نصره و اخذل من خذله»[۳۱] چنان روشن و مبرهن بود که پس از آن مسلمانان نزد علی(ع) آمدند و امامت و وصایت وی را تبریک گفتند.[۳۲]

نقش جریان مـنافقین در تحول معنایی غدیرخم و تـغییر رویکـرد صحابه

هفتاد روز پس از واقعه غدیرخم، پیامبر خدا(ص) درگذشت. تعداد حاضرین در اجتماع آن روز را نزدیک به صدهزار نفر دانسته اند.[۳۳] اگرچه برخی منابع تنها به ذکر چگونگی واقعه، آن هم به شکلی موجز و مختصر پرداخته اند.[۳۴] با وجـود این اجتماع عظیم و برگزیده شدن جانشین، بلافاصله پس از درگذشت حضرت رسول(ص) همان کسانی که در غدیر، به علی(ع) تبریک و تهنیت گفتند، به ناگاه از آنچه واقع شده بود، روی برتافتند و برای جانشینی حضرت رسول(ص) در سقیفه اجتماع کـردند. چـه عواملی سبب شد تا به یکباره ماجرای غدیر به فراموشی سپرده شود؟ و نقش جریان نفاق در این انحراف تاریخی چه بود؟

برای بررسی این امر لازم است دسته بندی های سیاسی که در تغییر رویکرد صحابه از غدیر نـقش داشـتند، مشخص شود. جامعه مدینه و حکومت اسلامی پیامبر(ص) پس از اعلام رسمی جانشینی علی(ع) در چند گروه خلاصه می شود. الف) کسانی که به ولایت و امامت علی(ع) و اعلان رسمی پیامبر(ص) گردن نهاده و این گروه همان اصحابی هستند که پس از درگـذشت پیامبر(ص) بـرای خنثی سازی اقدامات جریان های مخالف جانشینی علی(ع) در اطراف وی اجتماع کردند. این افراد شامل عمار، مقداد، سلمان، ابوذر، عباده بن صامت، حذیفه بن یمان، ابوالهیثم بن تیهان و براء بن عازب بودند.[۳۵] در کـنار این جـریان بـرخی از هاشمیان نیز در اطراف علی(ع) حـلقه یاران عـلی را شـکل داده بودند که در خانه علی(ع) اجتماع کرده بودند.[۳۶] اختلاف بر سر جانشینی پیامبر(ص) سبب شد تا هیچ کس از بنی هاشم قبل از وفات فاطمه÷ بـا ابـوبکر بـیعت نکند.[۳۷]

گروه دیگری که در تغییر رویکرد صحابه پس از غـدیرخم نـقش داشت، همراهی بخشی از مهاجرین مکه در سقیفه بود.[۳۸] این جریان ـ با این استدلال که ترس از فتنه باعث شد تا جانشینی و حق عـلی(ع) را در اینـ مـورد کنار بگذارند ـ توانستند گزینه مورد نظر خود را به خلافت بـگمارند.

علی(ع) خطاب به ابوبکر ـ پس از انتخاب شدنش فرمود: «آیا در این امر برای ما حـقی نیست؟» و ابـوبکر در جـواب گفت: «بله ولی ترس از فتنه و آشفتگی کار، به این امر اقدام کردم.»[۳۹] در کنار تـلاش های این گـروه، حـضور قبایل در اطراف مدینه نیز در پیشبرد کار مهاجرین در سقیفه بدون تأثیر نبود. مهم ترین این قبایل، قـبیله اسـلم بـود که در بحبوحه بیعت با ابوبکر، وارد مدینه شدند و در حمایت از ابوبکر پیشقدم شدند.[۴۰]

گروه دیگری کـه در تـغییر رویکرد صحابه نقش داشت، انصار ـ در قالب دو گروه اوس و خزرج ـ بودند. انصار که بلافاصله پس از درگـذشت پیامبر(ص) در مـدینه اجتماع کردند، جانشینی حضرت را به شور گذاشتند و پیش از رسیدن مهاجرین به جلسه، بر جانشینی انـصار بـحث داشتند و حتی با سعد بن عباده ب